SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TP. HÀ NỘI
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO HUYỆN ỨNG HÒA
TRƯỜNG THCS ĐỒNG TIẾN
Địa chỉ: Xã Đồng Tiến-Ứng Hòa-Hà Nội
Điện thoại: 04.33 899 388
Email: [email protected]
BÀI DỰ THI
VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT
TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
Tên tình huống:
Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG DO HOẠT ĐỘNG ĐỐT RƠM
SAU MÙA GẶT
- MÔN HỌC: SINH HỌC
- CÁC MÔN ĐƯỢC TÍCH HỢP: TOÁN,
VẬT LÝ, HÓA HỌC, LỊCH SỬ, ĐỊA LÝ
- HỌ VÀ TÊN HỌC SINH:
1. Nguyễn Trường Sơn – Lớp 8A
2. Lại Nguyễn Gia Huy – Lớp 8A
1
I. TÊN TÌNH HUỐNG
“ Ô nhiễm môi trường do hoạt động đốt rơm sau mùa gặt ”.
Hiện nay, sau mỗi mùa gặt, một lượng lớn rơm, rạ dư thừa bị đốt cháy
thành tro hoặc xả bừa bãi trên đường giao thông, công trình thuỷ lợi, ao hồ xung
quanh xã Đồng Tiến gây cản trở giao thông, gây ô nhiễm môi trường.
II. MỤC TIÊU GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
- Khắc phục tình trạng đốt rơm ngày mùa, giảm thiểu ô nhiễm môi trường
do rơm rạ gây ra.
- Tận dụng lượng rơm, rạ sau mùa gặt để sử dụng trong cuộc sống.
- Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, an toàn giao thông.
- Tích cực tham gia các hoạt động tuyên truyền, bảo vệ môi trường, vệ sinh
đường làng ngõ xóm.

thuốc trừ sâu quá nhiều, hoặc do bị rò rỉ từ các thùng chứa ngầm.
Ô nhiễm phóng xạ
Ô nhiễm tiếng ồn, bao gồm tiếng ồn do xe cộ, máy bay, tiếng ồn công
nghiệp
Ô nhiễm sóng, do các loại sóng như sóng điện thoại, truyền hình tồn tại
với mật độ lớn.
Ô nhiễm ánh sáng,hiện nay con người đã sử dụng các thiết bị chiếu sáng
một cách lãng phí ảnh hưởng lớn tới môi trường như ảnh hưởng tới quá trình phát
triển của động thực vật
- Khói bụi do đốt rơm, rạ: Làm ô nhiễm không khí, gây tác hại lớn đối
với sức khỏe con người.
Trong khói đốt rơm, rạ có các hạt bụi nhỏ, bồ hóng muội than, khí CO,
CO2, SO2, NO2 Khói rơm rạ có tính cay, làm chảy nước mắt, gây kích thích
phản ứng ở họng, khiến người hít khói rơm rạ dễ bị ho, hắt hơi, buồn nôn, ngạt
thở
Khói do đốt rơm rạ thường cháy không thành ngọn lửa nên sinh ra rất
nhiều khí CO (gọi là khí monoxide carbon). Đây là loại khí rất độc có thể gây
chết người. Người hít nhiều và kéo dài có thể biến đổi cấu trúc của bộ máy hô
hấp, gây dễ mắc nhiễm trùng phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, ung thư phổi
Về lâu dài, khói bụi, khí độc hít phải sẽ gây tổn thương khó nhận thấy
nhưng nguy hiểm vì nó từ từ phá hủy bộ máy hô hấp. Trước hết là mũi họng,
thanh quản bị viêm thường xuyên, sau đó dẫn đến viêm mạn tính đường hô hấp
trên.Người bị bệnh luôn thiếu oxy dẫn đến suy giảm sức khỏe và dễ mắc các bệnh
khác như bệnh phổi tắc nghẽn phổi mãn tính, viêm phế quản, viêm phổi và ung
thư phổi. Khi đường hô hấp trên bị tấn công và phá hủy dần, sẽ không còn khả
năng ngăn chặn những bụi bặm vi trùng tấn công sâu hơn vào phế quản và phổi.
Không những gây hại cho sức khỏe con người, lửa từ các đống rơm, rạ
còn có thể gây cháy ruộng, cháy nhà, gây ra tai nạn giao thông
3
IV. GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG

hóa, kinh tế với các vùng khác.
4
Nằm dọc theo đê sông Đáy nên xã có lợi thế về phát triển nông nghiệp,
diện tích đất trong đê thuận lợi cho trồng lúa. Vì vậy xã Đồng Tiến có tới 95%
các hộ gia đình theo nghề làm ruộng.
2. Thực trạng tình hình phơi rơm rạ, đốt rơm ngày mùa tại xã Đồng
Tiến:
Do có điều kiện địa lý thuận lợi cho phát triển nông nghiệp nên xã Đồng
tiến có tới 95% các hộ gia đình theo nghề làm ruộng, vì vậy mỗi năm có 2 mùa
thu hoạch lúa vào khoảng tháng 5 và tháng 10. Sau mỗi mùa thu hoạch như vậy,
tình trạng phơi rơm rạ tràn làn trên đường giao thông, và tình trạng đốt rơm bừa
bãi gây ô nhiễm môi trường.
5
Đốt rơm, rạ gây cản trở giao thông:
3. Đánh giá mức độ ô nhiễm do đốt rơm rạ:
Theo nhiều nghiên cứu của các nhà khoa học trên thế giới (Gadde & cs,
2009; Mendoza & Samson, 1999 ) thì đốt rơm rạ bừa bãi ngoài đồng ruộng sẽ tạo
ra nhiều khí thải độc hại vào môi trường. Những loại khí thải chủ yếu được tạo ra
khi đốt rơm rạ ngoài đồng ruộng bao gồm khí Dioxit Cacbon (CO2), Cacbon
Monoxide (CO), khí Metan (CH4), các Oxit Nitơ (NOx hoặc N2O), Oxit Sulphur
(SO2 và SOx), bụi. Trong số đó thì lượng khí thải CO2 chiếm tỷ trọng cao nhất.
Hàng năm lượng phát thải do đốt rơm rạ ước tính đạt hàng ngàn tấn SO2, NOx,
CH4, hàng triệu tấn CO2, CO. Rất nhiều các khí thải từ đốt rơm rạ là những khí
gây hiệu ứng nhà kính như CO2, CH4, N2O. Ngoài ra các loại khí thải khác như
SOx, NOx có thể tích tụ trong khí quyển gây ra tình trạng mưa axít cũng như gây
ra các bệnh liên quan đến đường hô hấp như khó thở, hen suyễn, viêm phế quản.
Chính vì vậy hạn chế tình tình trạng đốt rơm rạ bừa bãi sẽ đóng góp vai trò quan
trọng trong việc giảm lượng khí thải độc hại, hạn chế tình trạng ô nhiễm môi
trường, tình trạng biến đối khí hậu cũng như giảm thiểu những tác động tiêu cực
đến sức khỏe.

rạ ngoài đồng ruộng của các hộ nông dân trong xã.
Quy trình trồng nấm rơm được tiến hành như sau:
7
Xử lý rơm làm ướt để ủ đống trong quy trình trồng nấm tại thôn Đoàn Xá - Đồng Tiến
UBND xã Đồng Tiến đã có nhiều buổi tập huấn hướng dẫn cách trồng
nấm rơm đem lại năng suất cao, tuy nhiên thực tế mô hình này chưa thực sự được
thực hiện, vì vậy mô hình này cần được thực hiện thí điểm ở một số hộ gia đình,
sau đó nhân rộng trong toàn xã.
- Sử dụng rơm rạ để sản xuất phân hữu cơ vi sinh: Phương pháp xử lý
rơm rạ bằng chế phẩm sinh học thành phân bón hữu cơ phục vụ sản xuất được
tiến hành dựa trên nguyên tắc bổ sung các chủng giống vi sinh vật phân giải hữu
cơ có khả năng phân giải nhanh và triệt để rơm, rạ sau thu hoạch thành phân bón
hữu cơ vi sinh giàu dinh dưỡng, là sản phẩm tuyệt đối an toàn với người và động
vật.
8
Việc áp dụng phương pháp này không chỉ giúp cho đồng ruộng tăng
được độ phì nhiêu rất nhiều, giảm chi phí đầu tư, tăng thêm lợi nhuận trong sản
xuất lúa mà còn giải quyết được vấn đề ô nhiễm môi trường từ rơm rạ.
- Vùi rơm rạ vào đất: Giúp duy trì đạm trong đất. Việc vùi rơm rạ giúp
nhiều Nitơ hơn từ vật chất hữu cơ trong đất. Lượng Nitơ thêm vào sẽ được giữ lại
trong đất và vật chất hữu cơ trong đất trở thành nguồn quan trọng của Nitơ sẵn có
cho vụ lúa tiếp theo. Vì thế, vùi rơm rạ vào đất có thể trở thành lợi ích bền vững
lâu dài về nguồn cung cấp đạm.
- Dùng làm thức ăn gia súc:
Xã Đồng Tiến nhiều gia đình chăn nuôi trâu, bò, việc sử dụng rơm khô làm
thức ăn dự trữ cho trâu bò giúp cung cấp lượng thức ăn sẵn có cho trâu bò, đặc
biệt là vào mùa đông.
Để chủ động phòng chống đói rét cho trâu bò và tận dụng được nguồn rơm
rạ sau khi thu hoạch, người chăn nuôi cần chế biến và dự trữ rơm làm thức ăn cho
trâu bò trong vụ đông như sau: Sản phẩm rơm, rạ hàm lượng dinh dưỡng thấp

1. Trang web: http://vi.wikipedia.org/wiki, http://google.com.vn.
2. Tài liệu giảng dạy lịch sử huyện Ứng Hòa – NXB Lao Động.
3. Tạp chí Khoa học và Phát triển 2012- Tập 10 – Trường ĐH Nông
nghiệp Hà Nội.
4. Sinh học lớp 9 – NXB Giáo dục.
5. Hóa học lớp 9 – NXB Giáo dục.
6. Vật lý lớp 9 – NXB Giáo dục
11