Bài dự thi “Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn”

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI
Trường Trung học Phổ thông Đan Phượng
*********CUỘC THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN
ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
Tình huống: “RƠM RẠ - HIỂM HỌA VÀ TÀI NGUYÊN”
Địa chỉ: Thị Trấn Phùng - Đan Phượng - Hà Nội
Điện thoại: 0983671105
Email:
Thông tin học sinh:
-Họ và tên: Nguyễn Mai Linh
- Ngày sinh: 15/06/1997
- Lớp: 12A10
Năm học: 2014 – 2015
1. Tên tình huống:
Hs: Nguyễn Mai Linh Trường THPT Đan Phượng

1
Bài dự thi “Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn”
“RƠM RẠ - HIỂM HỌA VÀ TÀI NGUYÊN”
2. Mục tiêu giải quyết tình huống
2.1. Thực trạng
Gắn bó lâu đời với đời sống và sinh hoạt của con người, rơm vốn được coi
là một nét đẹp của quê hương Việt Nam. Từ xưa đến nay, nhân dân ta đã sử
dụng rơm với nhiều mục đích khác nhau. Nhưng những năm gần đây rơm, rạ
ngày càng ít được sử dụng làm vật liệu cũng như chất đốt. Địa phương em là
một huyện ngoại thành Hà Nội với nghề trồng lúa nước giữa vai trò chủ đạo,

Hs: Nguyễn Mai Linh Trường THPT Đan Phượng
3
Bài dự thi “Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn”
- Việc phơi, đốt rơm rạ không phù hợp cũng là vi phạm pháp luật:
Điều 14 - Nghị định số 34/2010/NĐ-CP quy định về xử phạt các hành vi
vi phạm khác về quy tắc giao thông đường bộ. Trong đó, tại điểm 1 quy định:
"Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng đối với một trong các hành vi vi
phạm sau đây:
a) Phơi thóc, lúa, rơm, rạ, nông, lâm, hải sản trên đường bộ;
b) Tập trung đông người trái phép; nằm, ngồi trên đường gây cản trở giao thông;
c) Đá bóng, đá cầu, chơi cầu lông hoặc các hoạt động thể thao khác trái phép
trên đường giao thông; sử dụng bàn trượt, pa-tanh, các thiết bị tương tự trên
phần đường xe chạy.
*Bài 29 (Hóa học 10): Oxi – Ozon
*Bài 16 (Hóa học 11): Hợp chất của cacbon
*Bài 17 (Sinh học 11): Hô hấp ở động vật
Khi đốt rơm rạ sẽ xảy ra sự nhiệt phân không hoàn toàn, do đó tạo ra noài
các khí CO, CO
2
, NO
2
, SO
2
, H
2
0, các chất nhựa bay hơi, các hợp chất chứa
Clor và hàng trăm các hợp chất khác. Tất cả đều có hại cho sức khỏe con người
và tăng mức thải khí nhà kính vào bầu khí quyển Khí CO rất nguy hại vì hít thở
phải một nồng độ chỉ khoảng 0,1% CO trong không khí sẽ dẫn tới thương tổn do
giảm oxygen trong máu hay tổn thương hệ thần kinh, có thể gây tử vong. CO là

*Bài 13 (Công nghệ 10): Ứng dụng công nghệ vi sinh trong sản xuất phân bón
*Bài 44 (Công nghệ 10): Chế biến lương thực, thực phẩm
*Bài 39 (Vật lí 10): Độ ẩm không khí
*Bài 44 (Sinh học 12): Chu trình sinh địa hóa và sinh quyển
*Bài 27 (Sinh học 10): Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của vi sinh vật
*Bài 27 (Địa lí 10): Vai trò, đặc điểm, các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển
và phân bố nông nghiệp. Một số hình thức tổ chức lãnh thổ nông nghiệp
*Bài 28 (Địa lí 10):Địa lí ngành trồng trọt
- Vận dụng các kiến thức về sinh học, công nghệ đã học để thực hiện ủ
phân vi sinh và trồng nấm từ rơm rạ sau thu hoạch. Vi sinh vật có thể phân huỷ
rơm tạo ra các chất có lợi cho cây trồng cũng như tạo điều kiện thuận lợi để nấm
phát triển.
*Bài 12 (Địa lí 12): Thiên nhiên phân hóa đa dạng
*Bài 44 (Địa lí 12): Tìm hiểu địa lí tỉnh, thành phố
- Xác định thời gian vụ mùa, thời tiết, khí hậu cũng như các yêu tố về dất,
địa hình,… của địa phương để thực hiện có hiệu quả nhất.
- Tính toán khối lượng rơm, khối lượng meo nấm,… phù hợp. Xác định
kích thước đống ủ, lượng dung dịch chế phẩm,…
3.3. Phương pháp thu thập thông tin, thuyết trình, tuyền truyền.
*Bài 22 (Tin học 10): Một số dịch vụ cơ bản của Internet
*Tin học 10. Chương III. Soạn thảo văn bản
Sử dụng công cụ tìm kiếm google để khai thác thông tin, dùng kĩ năng toán
logic trong toán học để phân tích và tổng hợp, thống kê các số liệu để cái nhìn
tổng quan nhất về những con số, những vấn đề và thực trạng đang có từ đó đưa
ra những giải pháp phù hợp.
Các công cụ hỗ trợ giúp thuyết trình và tuyên truyền đạt hiệu quả hơn như
word, powerpoint, excel,…
*Bài Trình bày một vấn đề (Ngữ văn 10 – tập 1)
*Bài Phát biểu theo chủ đề (Ngữ văn 12 – tập 1)
*Bài Luyện tập vận dụng các phương thức biểu đạt trong bài văn nghị luận

- Xác định lượng rơm, rạ cần xử lý trước khi thu hoạch.
- Lựa chọn địa điểm: nên chọn địa điểm ủ xử lý gần nguồn nguyên liệu
(rơm, rạ), thuận tiện nguồn nước và hợp lý khi bảo quản và sử dụng .
*Các bước thực hiện tuân thủ theo quy trình kỹ thuật:
-Thu gom rơm, rạ (khi thu gom rơm, rạ để ủ có thể tận dụng thêm một số
sản phẩm hữu cơ như: bèo tây, thân lá cây trồng hoặc phân lợn, phân gà, ).
-Tùy lượng nguyên liệu mà bố trí diện tích chân đống, lượng chế phẩm hòa
tan, phân hoá học NPK cho hợp lý, 1 tấn rơm, rạ cần lượng chế phẩm và phân
hoá học như sau: Chế phẩm: 0,2kg/tấn; phân hoá học NPK: 3kg/tấn.
Sơ đồ cách ủ phân
Hs: Nguyễn Mai Linh Trường THPT Đan Phượng
7
Bài dự thi “Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn”
- Quy trình thực hiện:
+ Chế phẩm: tiến hành pha chế phẩm ở dạng dung dịch hoà tan.
+ Trải rơm, rạ sau khi thu hoạch trên địa điểm lựa chọn, mỗi lớp rơm, rạ
dày 30cm thì tưới một lượt dung dịch chế phẩm hòa tan (nồng độ của dung dịch
tùy thuộc vào độ ẩm của rơm, rạ sao cho khi ủ rơm, rạ có độ ẩm đạt trên 80%)
và rắc mỏng phân hoá học NPK. Nếu gia đình có phân chuồng, phân gà thì bổ
sung thêm.
+ Sau khi đã tiến hành xong, đống ủ phải được che đậy bằng nilon để đảm
bảo vệ sinh môi trường và kiểm tra nhiệt độ, độ ẩm của đống ủ để bổ sung nước
đạt độ ẩm cần thiết, duy trì nhiệt độ đống ủ luôn ở mức 40
o
C. Màng nilon che
đậy đống ủ được sử dụng nhiều lần đến khi hỏng thì thu gom bán cho người thu
mua phế liệu để tránh gây ô nhiễm môi trường.
+ Đảo trộn đống ủ: để cho rơm, rạ vụn thêm và làm cho các loại vi sinh vật
phân bố đều, tưới bổ sung duy trì ẩm độ, trộn đều giữa chỗ phân huỷ tốt và chưa
tốt, để đảm bảo cần đảo trộn 2 lần; lần 1 sau ủ 15-20 ngày, lần 2 cách lần 1 là 10

dụng được; có thể dùng rơm tươi hoặc rơm đã khô, rơm không bị mục nát biến
thành màu đen.Chuẩn bị rơm rạ bằng cách:
Hs: Nguyễn Mai Linh Trường THPT Đan Phượng
9
Nhà ủ nấm rơm
Bài dự thi “Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn”
- Cách ủ rơm thành đống:
Cách này áp dụng được cho cả rơm tươi và khô. Rơm được chất thành
đống chiều rộng 1,5-2m, chiều dài 4-8 m, cứ mỗi lớp rơm cao 20-30cm tưới
nước để cho rơm thấm đều và dùng chân dậm cho dẽ, tiếp tục chất các lớp tiếp
theo cho đến khi đống rơm có chiều cao 1,3-1,5m. Sau đó lấy nylon, rơm hoặc lá
chuối tủ chung quanh để giữ ẩm và giữ nhiệt, thời gian ủ rơm từ 10-12
ngày.
Nếu ủ bằng rạ chú ý: xếp rạ theo hàng để dễ lấy ra. Rạ xếp thành 3-4 hàng
sát nhau, tưới nước và dậm cho đều cũng như đống ủ của rơm.
* Cách xữ lý nước vôi trước khi ủ:
Rơm, rạ được nhúng vào nước vôi pha với tỉ lệ 3% (3kg vôi cho 100 lít
nước) ngâm rơm vừa đủ ngập. Mục đích diệt nấm tạp, tẩy rữa chất phèn, chất
mặn trong rơm rạ. Rơm rạ ngâm trong nước vôi từ 20-30 phút. Sau đó vớt ra để
ráo nước và chất thành đống giống như cách ủ rơm thành đống. Thời gian ủ 5-6
ngày: trong thời gian đầu sau khi chất đống 2-3 ngày trở rơm một lần. Nếu thấy
rơm rạ quá ướt cần giảm bớt dụng cụ đậy bên ngoài, nếu rơm bị khô cần bổ sung
thêm nước vôi tỉ lệ 3% tưới vừa đủ.
* Chọn meo giống:
- Sợi tơ nấm màu trắng trong, mở nắp có mùi tương tự như nấm rơm.
- Tơ nấm phát triển đều khắp mặt trong bịch meo.
- Một bịch meo trung bình 120g, có thể gieo trên mô nấm rộng 0,5m cao
0,4- 0,5m và dài 4-5m.
Chú ý:
Nếu bịch meo có đốm màu nâu, đen, vàng cam là đã nhiễm nấm dại, không

+ Nếu nước không rịn qua kẽ tay là khô, phải tưới nước.
+ Nếu thấy nước chảy qua kẽ tay thành giọt là dư nước, phải ngưng tưới
nước và ngày đó phải dỡ áo mô cho nước bốc hơi. Trong mùa mưa phải làm mái
che sau khi dỡ áo mô.
- Điều chỉnh nhiệt độ bằng cách tưới nước và đậy mô:
+ Khi kiểm tra mô nấm thấy nhiệt độ tăng, rơm ủ thiếu nước cần dùng
thùng vòi sen tưới cho mô nấm.
+ Khi kiểm tra mô nấm thấy nhiệt độ giảm, mô bị lạnh. Ngưng tưới nước,
dỡ bớt áo mô, mái che nắng để giúp mô hấp thu được nhiều nắng.
- Đảo rơm áo mô: sau khi chất mô 5-8 ngày, cần phải đảo áo mô để tránh tơ
nấm ăn lan ra ngoài không tạo được nấm. Cách đảo: dỡ rơm áo ra xốc cho tơi và
đậy trở lại cho mô nấm.
Nấm rơm
Hs: Nguyễn Mai Linh Trường THPT Đan Phượng
11
Bài dự thi “Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn”
- Thu hái nấm rơm:
+ Sau khi ủ rơm 10-14 ngày có thể thu hoạch: thời gian thu hoạch tuỳ theo
loại meo và cách ủ. Nấm ra rộ vào ngày thứ 12-15; sau đó 7-8 ngày ra tiếp đợt 2
và thu hái trong 3-4 ngày thì kết thúc vụ trồng nấm
+ Thời điểm hái nấm: thu hái mỗi ngày 2 lần. Lần 1 vào sáng sớm trước 6
giờ. Thu hái lần 2 vào khoảng 14-15 giờ chiều.
+ Thời gian thu hái nấm thường 7-10 ngày. Năng suất trung bình 1-1,5 kg
nấm tươi trên 1m liếp nấm.
- Vận chuyển và bảo quản nấm sau khi hái:
+ Sau khi hái nấm, tốt nhất nên chuyển nhanh đến nơi tiêu thụ trong khoảng
thời gian 2-3 giờ.
+ Nếu muốn để nấm rơm qua ngày cần bảo quản ở nhiệt độ 10 – 15
O
C