SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ HÀ NỘI
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN LONG BIÊN
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ÁI MỘ
Địa chỉ: 34 ngõ 298 phường Ngọc Lâm, quận Long Biên, Hà Nội
Điện thoại: 0438273601, Email:
Tên tình huống:
VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN GIÚP HỌC SINH
RỬA TAY ĐÚNG CÁCH ĐỂ PHÒNG BỆNH TRUYỀN NHIỄM
Môn học chính vận dụng vào giải quyết tình huống:
SINH HỌC
Các môn học tích hợp:
HÓA, TOÁN, TIN HỌC
Thông tin về học sinh:
Nguyễn Việt Hoa
Ngày sinh 19/05/2000 Lớp: 9C
Vũ Ngọc Khánh
Ngày sinh 07/05/2000 Lớp: 9C
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ HÀ NỘI
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN LONG BIÊN
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ÁI MỘ
Địa chỉ: 34 ngõ 298 phường Ngọc Lâm, quận Long Biên, Hà Nội
Điện thoại: 0438273601, Email:
Tên tình huống:
VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN GIÚP HỌC SINH
RỬA TAY ĐÚNG CÁCH ĐỂ PHÒNG BỆNH TRUYỀN NHIỄM
Môn học chính vận dụng vào giải quyết tình huống:
SINH HỌC
Các môn học tích hợp:
HÓA, TOÁN, TIN HỌC
Thông tin về học sinh:
Nguyễn Việt Hoa

+ Sinh học lớp 6: bài 50 - VI KHUẨN
+ Sinh học lớp 7: bài 11 - SÁN LÁ GAN, bài 12 - MỘT SỐ GIUN DẸP
KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA GIUN DẸP, bài 13 - GIUN ĐŨA,
bài 14 - MỘT SỐ GIUN TRÒN KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA
NGÀNH GIUN TRÒN, bài 6 - TRÙNG KIẾT LỴ VÀ TRÙNG SỐT RÉT.
+ Sinh học lớp 8: bài 30 - VỆ SINH TIÊU HÓA
2
- Môn hóa học:
+ Sách giáo khoa Hóa lớp 8: bài 36 - NƯỚC
+ Sách giao khoa Hóa lớp 9: bài 47 - CHẤT BÉO
- Môn toán: Toán lớp 6, tập 2: bài 16 - TÌM TỈ SỐ CỦA 2 SỐ, bài 17 - BIỂU
ĐỒ PHẦN TRĂM
- Môn tin học: Tin học dành cho trung học cơ sở quyển 1 và quyển 2.

IV. GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
1. Tóm tắt quá trình thực hiện
- Xác định nội dung chính: Rửa tay đúng cách để phòng bệnh truyền nhiễm
- Tìm hiểu thực tiễn: Tìm hiểu điều kiện rửa tay tại một số trường học và điều
tra kiến thức và thực hành rửa tay ở học sinh
- Trao đổi với các bạn, thày cô
- Viết bài.
2. Tài liệu sử dụng:
1. Bộ Y tế. Công văn số 2390/BYT-MT ngày 12 tháng 10 năm 2007 về việc
triển khai chiến dịch truyền thông “rửa tay với xà phòng để phòng chống
dịch, bệnh chân – tay – miệng”.
2. Bộ Y tế. Quy trình rửa tay thường quy. Ban hành kèm Công văn 1571/BYT-
ĐTr ngày 12 tháng 10 năm 2007.
3. Sách giáo khoa Sinh học lớp 6. NXB Giáo dục. Hà Nội, năm 2014.
4. Sách giáo khoa Toán lớp 6, tập 2. NXB Giáo dục. Hà Nội, năm 2014.
5. Sách giáo khoa sinh học lớp 7. NXB Giáo dục. Hà Nội, năm 2014.

Qua việc tìm hiểu các tài liệu có sẵn và quan sát tại một số trường, chúng em
thấy việc rửa tay đúng cách ở các trường học như sau:
Nhiều trường đã được trang bị đủ các điều kiện tốt cũng như duy trì đều đặn
việc rửa tay cho học sinh.
4
Hình 1. Điều kiện rửa tay tốt tại một trường mầm non
(ảnh từ internet)
Tuy nhiên, tại nhiều trường, nhà vệ sinh không đủ, vòi nước thường xuyên bị
hỏng, không có các loại xà phòng hoặc dung dịch rửa tay phù hợp và khăn hoặc
giấy sạch để lau tay làm cho việc rửa tay cho học sinh rất khó khăn. Tại một số
trường, một số bạn tâm sự dù có khát nước cũng không dám uống vì sợ phải vào
nhà vệ sinh bẩn và hôi thối.
Hình 2. Rửa tay tại trường không có nước máy (ảnh từ internet)
5
Hình 3. Chỗ rửa tay có vòi nước sạch nhưng không có xà phòng và khăn
hoặc giấy sạch (ảnh của tác giả)
Hình 4. Chậu rửa này vòi nước đã bị hỏng, không có xà phòng và khăn
hoặc giấy sạch (ảnh của tác giả)
6
2. Kiến thức của các bạn học sinh về rửa ray
Kết quả trả lời của các bạn trong 114 phiếu điều tra thu được (N=114) như sau:
Biểu đồ 1. Tỉ lệ giới tính của các bạn tham gia điều tra (N=114)
Trong số 114 bạn tham gia điều tra, có 65 bạn nữ, chiếm 57% và 49 bạn nam,
chiếm 43%.
Biểu đồ 2. Tỉ lệ các bạn có hiểu biết đúng về thời điểm cần rửa tay (N=114)
Trong 4 thời điểm cần phải rửa tay, tỉ lệ các bạn biết cần rửa tay trước khi ăn
hoặc cho người khác ăn là 81,6%, sau khi đi vệ sinh là 78,9%. Hai thời điểm
khác gồm trước khi chuẩn bị thức ăn và sau khi chạm vào chất bẩn có tỉ lệ các
7
bạn nêu được thấp hơn, lần lượt là 0,9% và 25,4%. Không có bạn nào biết đầy

Không 5 4,4
Thỉnh thoảng 19 16,7
Luôn luôn 90 78,9
Lau khô tay sau khi rửa tay 102 89,5
Không có bạn nào cho biết là mình đã rửa tay đủ 6 bước. Tỉ lệ các bạn luôn dùng
xà phòng là 78,9%. Có 89,5% bạn làm khô tay sau khi rửa tay. Tuy nhiên, nếu ở các
trường không có khăn sạch hay giấy lau, có thể các bạn phải lau vào quần áo.
4. Thái độ của các bạn học sinh về rửa tay
9
Qua trao đổi, em thấy các bạn đều có thái độ tích cực về rửa tay. Nhiều bạn nói
“Rửa tay là cần thiết”, hay “tớ muốn bàn tay tớ luôn sạch”…
Bước 3: Trao đổi với thày cô và các bạn
- Xin ý kiến các thày cô về việc xác định tình huống cần giải quyết và cách
viết bài
- Hỏi một số bạn về kiến thức, thái độ và thực hành rửa tay hàng ngày.
Bước 4: Viết bài về rửa tay đúng cách
1. Những loại bệnh lây qua tiếp xúc tay
Hình ảnh sau đây giúp chúng ta dễ hình dung và có tác dụng cảnh báo đối với
đôi bàn tay mang những “mầm bệnh tí hon” mà bằng mắt thường chúng ta không
thể phát hiện đồng thời cũng không biện pháp phòng tránh nếu như chúng ta hoàn
toàn không có nỗi e sợ với những “mầm bệnh tí hon” đó.
Hình 5. Bàn tay và những “mầm bệnh” tí hon
(ảnh từ internet)
Bàn tay rất dễ bị nhiễm bẩn trong sinh hoạt hàng ngày, trong học tập, lao động
sản xuất, chế biến thức ăn v.v đặc biệt bàn tay rất dễ bị nhiễm các tác nhân gây
bệnh truyền nhiễm từ môi trường, đồ vật xung quanh. Người có bàn bay nhiễm
mầm bệnh có thể gây bệnh cho bản thân qua việc chùi tay lên mắt, mũi, miệng hay
10
cầm thức ăn hoặc gây bệnh cho người khác qua việc bắt tay, mời thức ăn hay nhân
viên y tế thăm khám bệnh nhân

nên sạch sẽ. Tuy nhiên, nếu chứa chất béo, vết bẩn sẽ không tan trong nước. Khi
đó, nước sẽ không thể rửa sạch những vết bẩn trên tay chân hoặc quần áo bạn.
Xà phòng là một hợp chất thần kỳ có thể tẩy rửa những chất bẩn chứa dầu mỡ
bởi nó được cấu tạo từ những phân tử đặc biệt. Mỗi phân tử này có hai đầu hoàn
toàn khác biệt. Một đầu phân tử rất ưa nước, nó tan trong nước và dính chặt vào các
phân tử nước. Đầu phân tử này được gọi là đầu ‘hút nước’. Đầu còn lại của phân tử
ưa mỡ và chất béo. Nó có thể làm tan mỡ nhưng lại không ưa nước. Đầu phân từ
này được gọi là đầu ‘kỵ nước’. Đầu kỵ nước của phân tử xà phòng gắn chặt với
chất béo, nhờ đó hòa tan và tẩy bỏ vết bẩn chứa chất béo trên da hay quần áo. Đầu
ưa nước giúp cho cả phân tử sau khi gắn chặt với chất béo có thể hòa tan vào nước.
12
Như vậy, nhờ cấu trúc đặt biệt của các phân tử đặc biệt trong xà phòng, các vết
bẩn chứa chất béo rời khỏi da hoặc quần áo và tan vào nước.
Hình 8. Rửa tay xà phòng (ảnh từ internet)
3. Phương pháp rửa tay đúng cách bằng xà phòng
3.1. Thế nào là rửa tay đúng cách
Để rửa tay đúng cách, cần phải đảm bảo 3 yếu tố, đó là: điều kiện rửa tay (nước
sạch, xà phòng và khăn/giấy lau tay), thời điểm rửa tay và quy trình rửa tay.
3.2. Lợi ích của việc rửa tay đúng cách bằng nước sạch và xà phòng
Rửa tay bằng bằng nước sạch và xà phòng đặc biệt là các loại xà phòng diệt
khuẩn sẽ có tác dụng rửa trôi các chất bẩn, loại bỏ phần lớn các tác nhân gây bệnh
ở bàn tay giúp ngăn chặn sự lây lan của các bệnh truyền nhiễm thông qua việc cắt
đứt con đường lây lan mầm bệnh có trong phân, môi trường, dịch mũi… qua bàn
tay đến với cơ thể con người.
13
3.3. Điều kiện để có thể rửa tay đúng cách
Để có thể rửa tay đúng cách, ta cần phải có nước sạch, xà phòng và khăn/giấy
sạch để lau tay. Nước càng sạch càng tốt, tốt nhất là có vòi nước máy. Xà phòng
cần đảm bảo chất lượng (xà phòng diệt khuẩn càng tốt). Tại chỗ rửa tay, cần phải
có khăn hoặc giấy sạch. Khăn lau bẩn hoặc nhiều người dùng chung sẽ làm giảm

khăn hoặc giấy sạch.
Hình 16. Rửa tay, bước 6 (ảnh từ internet)
17
VI. Ý NGHĨA CỦA VIỆC GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
6.1. Đối với thực tiễn học tập
Việc trao đổi với thày cô, các bạn về tình huống cần giải quyết đã giúp em có kỹ
năng giao tiếp tốt hơn, tạo cho em niềm say mê, hứng thú hơn trong học tập. Việc
tìm hiểu thực tế và đọc các tài liệu liên quan đã giúp em củng cố được các kiến
thức đã học về sinh học, hóa học, toán học, tin học… Kiến thức, thực hành về rửa
tay của em và một số bạn trong lớp đã thay đổi rõ rệt sau khi em viết bài giải
quyết tình huống này. Việc xây dựng phiếu điều tra, nhập, xử lý số liệu và viết bài
đã giúp em nâng cao được hiểu biết và kỹ năng sử dụng máy tính cũng như các
phần mềm quan trọng như Microsoft Word, Microsoft Excel…
6.2. Đối với thực tiễn đời sống
Rửa tay đúng cách bằng xà phòng và nước sạch là một biện pháp phòng bệnh
truyền nhiễm rất rẻ tiền, dễ thực hiện nhưng lại rất hiệu quả. Nó được ví như
một loại “vắc xin” phòng bệnh. Trong điều kiện hiện nay, nhất là ở một thành
phố lớn như Hà Nội, các bệnh dịch truyền nhiễm diễn biến rất phức tạp, ô nhiễm
môi trường ngày càng trầm trọng, chi phí điều trị tại các bệnh viện ngày càng
đắt đỏ thì việc rửa tay phòng bệnh ngày càng trở nên cấp thiết.
Để học sinh có thể rửa tay đúng cách, các nhà trường cần trang bị đủ các điều
kiện cần thiết cho việc rửa tay của học sinh như đủ vòi nước sạch, xà phòng,
khăn hoặc giấy sạch và dán hướng dẫn rửa tay gần các vòi nước để duy trì tốt
việc rửa tay đúng cách của học sinh. Cùng với việc bảo đảm các điều kiện này,
việc tăng cường giáo dục kiến thức, hướng dẫn cho học sinh về rửa tay đúng
cũng rất cần thiết. Đối với các bạn học sinh, cần trau dồi học hỏi để có đủ hiểu
biết về tầm quan trọng, cách rửa tay đúng và chăm chỉ rửa tay đúng cách để góp
phần phòng chống các bệnh truyền nhiễm, bảo vệ sức khỏe cho bản thân và
cộng đồng.
18