SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN HAI BÀ TRƯNG
Trường THCS Minh Khai
Địa chỉ: Ngõ 84 Kim Ngưu, phường Thanh Nhàn, Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội
Điện thoại: 04.3 6251702
Email:
LÀM THẾ NÀO ĐỂ HỌC SINH HỨNG THÚ
KHI HỌC NHỮNG BÀI LỊCH SỬ CÁCH MẠNG
VIỆT NAM THỜI KÌ KHÁNG CHIẾN CHỐNG MĨ CỨU NƯỚC
Môn học chính được HS vận dụng trong giải quyết tình huống: Lịch sử
Các môn học tích hợp: Ngữ văn, Giáo dục công dân, Âm nhạc.
Thông tin về học sinh:
1. Họ và tên: Nguyễn Đức Thành
Ngày sinh: 20/10/2001 Lớp 8A1
2. Họ và tên: Nguyễn Thanh Lê
Ngày sinh: 11/6/2001 Lớp 8A1
Hà Nội, tháng 12/2014
I. Tên tình huống:
1
“ Làm thế nào để học sinh hứng thú hơn khi học những bài lịch sử
cách mạng Việt Nam thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước”.
* Kiến thức liên môn được sử dụng:
1. Môn Lịch sử lớp 9:
Bài 28: Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Miền Bắc, đấu tranh chống đế quốc Mĩ và
chính quyền Sài Gòn ở Miền Nam ( 1954- 1965).
Bài 29: Cả nước trực tiếp chiến đấu chống Mĩ, cứu nước(1965- 1973).
2. Môn Ngữ văn lớp 9:
Bài 10 : Bài thơ về tiểu đội xe không kính của Phạm Tiến Duật
Bài 15 : Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng
chức hoạt động, phương pháp dạy của giáo viên, do quan niệm lịch sử chỉ là môn
phụ, không thi, do ảnh hưởng từ xã hội, tính thực dụng…Chúng em học lịch sử phần
lớn còn thụ động, ít chịu tìm tòi, khám phá, liên hệ với các môn học khác hay với
thực tế, khi thầy cô đưa ra câu hỏi cần suy nghĩ một chút là chúng em ngại suy nghĩ.
Cảnh học sinh trong giờ học môn Lịch sử
3
Nhìn những hình ảnh và những con số sau đây mới thấy thực trạng đáng buồn
của môn Lịch sử: Tại Hà Nội, Trường THPT Lương Thế Vinh công bố tỷ lệ đăng
ký các môn thi tốt nghiệp tự chọn với 0% thi môn Lịch sử, nhiều trường ở Hà Nội
cũng đưa ra các con số thấp kỷ lục về số học sinh đăng ký thi môn Lịch sử. Ông
Nguyễn Quốc Bình - Hiệu trưởng THPT Việt Đức cho biết: Trong tổng số 716 học
sinh của trường, tỷ lệ lựa chọn các môn thi tốt nghiệp thể hiện rõ sự chênh lệch:
tiếng Anh 62%, Vật lý 54%, Hóa học 45%, Địa lý 20%; Sinh học 6,6% và Lịch sử:
4,6% (33 em). Và tại trường THPT Cầu Giấy, sau khi lấy ý kiến 540 học sinh lớp
12, ông Nguyễn Đức Hải – Hiệu trưởng nhà trường cho hay có 355 em đăng ký thi
môn Vật lý (66%); 303 em thi Hóa học (56%), tiếng Anh 219 em, Địa lý 92 em,
Sinh học 63 em, Lịch sử 9 em (1,7%).
Em Khánh Linh ( học sinh duy nhất của trường THPT Quang Trung- Hà Nội) thi
tốt nghiệp THPT năm học 2013- 2014 môn Lịch Sử.
Còn tại các tình thành khác, tình trạng học sinh yêu thích và đăng kí dự thi tốt
nghiệp THPT cũng không khả quan hơn.
4
Em Đoàn Thị Nga (lớp 12A4, Trường THPT Thái Lão, huyện Hưng Nguyên,
Nghệ An) - thí sinh duy nhất dự thi môn Lịch sử tại trường này.
Tuy nhiên nếu chúng ta dành thời gian và tâm huyết tìm hiểu những bài lịch
sử tưởng như dài và khô khan đó chẳng hạn ở lớp 9 là các bài về cuộc kháng chiến
chống Mĩ giai đoạn từ 1954 đến 1975 sẽ cảm thấy rất bổ ích và lí thú.
Nhóm chúng em xin đưa ra và tìm hướng giải quyết, xử lí tình huống: Vậy
làm thế nào để học sinh yêu thích, hứng thú và không còn thờ ơ với những bài lịch
sử cách mạng, khơi gợi cho các bạn trẻ lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc ? Từ đó,
vệ, kế thừa, phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc, phê phán, ngăn chặn tư
tưởng, việc làm phá hoại truyền thống đó.
4. Môn Âm nhạc lớp 7: Bài 7
Với bài hát thường thức: “Đường chúng ta đi” của nhạc sĩ Huy Du, sáng tác
năm 1968 , mô tả đất nước Việt Nam tươi đẹp khi cuộc chiến tranh còn nhiều gian
lao, vất vả nhưng toàn dân vẫn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt
Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890 - 1969),toàn quân, toàn dân bước nhanh trên
con đường giải phóng quê hương hướng về ngày mai tươi sáng của dân tộc.
5.Một số bài viết trong các trang báo điện tử
*vietnamdefence.com › QSVN › Khởi nghĩa - Chiến tranh
Bài viết: Cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước( 1954- 1975)
* Trang Wikipedia – Bách khoa toàn thư mở (Wikipedia.org)
Bài viết: Chiến tranh Việt Nam
6
* ww.vnmilitaryhistory.net › › Tài liệu - Hồi ký Việt Nam
Bài viết: Lịch sử kháng chiến chống Mĩ cứu nước( 1954- 1975)
*vnexpress.net/. Hàng loạt trường chỉ có một học sinh đăng ký thi Sử
IV. Giải pháp giải quyết tình huống
1. Mỗi thầy cô giáo dạy Sử phải là một thực tiễn giáo dục, môn Sử là một quá
trình khám phá, giải mã. Học sinh là một nhà sử học nhỏ.
Muốn học sinh yêu thích bộ môn, người giáo viên phải dạy nhiệt tình, tự tin,
khơi gợi, truyền cảm hứng niềm đam mê cho học sinh. Học sinh tích cực tìm hiểu,
khám phá, lĩnh hội kiến thức. Nhất là với những bài lịch sử có tính giáo dục cao như
các bài về chiến tranh cách mạng. Nếu không như vậy sẽ phản tác dụng, học sinh
thờ ơ, không hứng thú và không hiểu được những giá trị lịch sử.
2. Đổi mới sách giáo khoa bớt tính hàn lâm, tránh dàn trải, nặng nề, chọn
lọc kiến thức cơ bản, khoa học, hấp dẫn.
Đặc biệt, trong khi viết sách giáo khoa môn Lịch sử, cần chú ý hơn đến ý
nghĩa giáo dục, giá trị lịch sử mang hơi thở của thời đại qua các thời kì lịch sử.
Giảm lượng kiến thực trong sách giáo khoa, chỉ cho học sinh nhớ những sự kiện, chi
địa bàn thành phố Hà Nội. Từ đó, các bạn học sinh sẽ hiểu , trân trọng những giá trị
lịch sử một thời oanh liệt của cha ông ta . Nếu để các bạn tự nói lên quan điểm của
mình về vấn đề này thì nó sẽ thay đổi được nhận thức từ đó thay đổi thái độ và hành
động của các bạn.
- Chúng em cũng rất mong qua các cuộc thi có nhiều hơn nữa những tác
phẩm, bài viết hay, xúc động để có thể tác động vào tình cảm của những bạn trẻ về
vấn đề hiểu, trân trọng , biết ơn thế hệ cha anh đã ngã xuống bảo vệ nền độc lập tự
do của dân tộc để tuổi trẻ hôm nay được sống trong hoà bình, hạnh phúc.
5. Đưa chủ đề lịch sử chiến tranh cách mạng nói chung và chiến tranh cách
mạng thời kì chống Mĩ nói riêng lên các trang mạng để mọi người có thể chia sẻ
những vấn đề liên quan .
- Thời đại ngày nay là thời đại khoa học công nghệ phát triển mạnh. Việc sử
dụng facebook đang là trào lưu trong giới trẻ. Mỗi ý kiến, thông tin trên facebook
đều được nhanh chóng chia sẻ và tạo nên các hiệu ứng trên phạm vi rất rộng. Những
video clip, các câu chuyện lịch sử, những bài hát, bài thơ, truyện ngắn… về đề tài
chiến tranh cách mạng cần được mở rộng hơn nữa.
8
Chính vì vậy, chúng em xin đưa ra ý kiến là các trường học nên tạo các trang
facebook để giới trẻ, các bạn học sinh, sinh viên có thể vào đó, chia sẻ, trao đổi
những vấn đề mang tính văn hóa thời sự trong cuộc sống hiện đại ngày nay. Và tất
nhiên với mỗi trang facebook công khai của trường nên có sự định hướng của các
thầy cô giáo để các bạn trẻ có sự tiếp thu một cách chọn lọc, theo hướng tích cực.
Từ đó, có thể tạo những hiệu ứng tốt dựa trên các trang mạng xã hội.
- Được sự giúp đỡ của nhà trường, sự định hướng của các thầy cô giáo, học sinh
trường THCS chúng em cũng đang xây dựng một trang facebook để các bạn có thể
vào trao đổi, thảo luận, chia sẻ quan điểm của mình về vấn đề trên.
V. Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống
- Bước 1: Nếu gặp những bạn có hành vi như xuyên tạc, có thái độ không đúng,
bàng quan, thờ ơ đối với lịch sử cách mạng Việt Nam, việc đầu tiên là mỗi người
xung quanh nên góp ý, nhắc nhở bạn đó lại.