807
T527T
TUYEM
TA
€E
BAI
&
BAI
VAM
™
XAHO
I
Tuyin chon
NGUYIN
VAN
TUNG
-
THAN PHUONG THU.
tuyen
tap
de
bai
va
bai van
nqni luan
xa noi
A
•
tap
hai
(Tdi
nhan
dugc
sir huong ung nhiet
tinh
cua ban doc ca nuac. Khong chi yeu
cSu tai ban tap mot nhieu Ian, rat nhieu thay
giao,
c6
giao
va cac em hoc
sinh
con de nghi som cho xuat ban tap hai cuon
sach
nay.
The
theo
yeu cau do, chung toi da tien hanh tuyen chon nhimg de bai
va bai lam
dugc
giai va
dugc
vao
vong
chung khao ciia
cuoc
thi Ra de va
vigt van nghi luan xa hoi ma Tap chi Van hoc vd TuSi tre to chuc trong
thai
gian ttr nam 2008 den nam 2010 (tru nhijng de bai va bai lam da
dugc
nhiSu van de xa hoi dang
dugc
du luan dac biet quan
tam:
bao lire hoc dirong, chon
nghe,
bang cap, moi truang sinh
thai,
quan
he
cong
d6ng, dao nghia
ihky
- tro, van hoa ung xvc, van hoa dgc, su thanh
dat, bao ve su trong
sang
ciia tieng Viet ,
,>i';i
fi tc
,hxh
- Bao quat
dugc
cac dang thuc cua nghi luan xa hoi: nghi luan v6 mot
tu
tuong, dao li; nghi luan ve mot hien tugng doi
song
- Khai thac
dugc
nhung tu tuang nhan van trong cac tac pham van
hoc noi tiSng
dugc
cac tac gia
kheo
leo the hien trong
nhirng
tinh
hu6ng "c6 vln de", rSt c6 kha nang tac
dong
vao nhan thuc
ciia hoc sinh, kich thich tu duy cua cac em, danh thuc khai ggi o cac em
nhung hieu biet xa hoi, van hoa, van hoc de giai
quyet
"van de" ma cac
de bai dat ra.
Thu ba, phan ggi y
each
lam bai cung
dugc
cac thly
giao,
c6
giao
chu
y dau tu "chat xam". Khong qua ti mi, chi tiSt va cung khong don dieu so
sai, ma nhin chung rat dung tam, viia giiip hoc sinh khong bi lac huong
ve ki nang va kien thiic, vua phat huy
tinh
chii
dgng,
sang
Ngon
ngu lam van kha trong
sang,
nhuln nhuyen. Trong khi du luan xa
hoi
hien nay dang v6 ciang "nong" vi
tinh
trang hoc sinh su dung ngon
ngir "chat", ngon ngii lai
cang
trong cac bai thi, thi doc nhung bai lam
van cua cac em b day, nguoi doc c6 them niem tin ve y thuc bao ve su
trong
sang
ciia tieng
Viet
cua the he tre, cung nhu qua do thay
dugc
thanh
qua ciia
viec
doi moi noi dung, chuong
trinh
giao
due pho thong
theo
nghi quy6t
40/2000/QHlO
cua
Quoc
Xin
tran trong giofi thieu cu6n
sach
va mong
dugc
ban doc gop y de
sach
duac
hoan thien trong nhung Ian tai ban.
':\^ "'.
,.• ';. : •, , f,
''!)•;''
•" ' "
Bi
QUYET
LAM
VAN
NGHI
LUAN
XA HOI
GS.TS.
Trdn Dinh Sir
LBT:
Noi dung bai
viet
nay
dune
trich tir "lai giai
thieu" cuon sach Tuyen lap de hai va bai
vein
tuoi minh, khong the'
phat
bieu tuy tien nhu trong sinh
boat
hang
ngay. , , MV,: ,
Bai
van nghj luan xa hoi a day
truac
hSt doi hoi nguai viSt phai bay
to
duge
tu tuong ciia minh. Tu tuong trong bai van nghi luan phai la tu
tuong phii hop dao
li,
le phai, the hien trach nhiem cua nguoi viet d6i voi
dat nuoc, gia dinh, xa hoi, con nguoi. Tu tuong trong bai van nghj luan
xa hoi phai the hien nhiet
tinh
xay dimg, vun dSp cho xa hoi ngay mot t6t
dep, len an, phe phan cac hanh vi trai dao due, trai le phai, c6 hai cho dat
nuoc, xa hoi va van hoa
Viet
Nam. Tu tuong trong bai van nghj luan phai
la
tu tuong CO co so khach quan, gop phan lam
sang
to mot win dh c6 y
nghla thuc te. Tu tuong trong bai van nghi luan phai la tu tuong
chan
vi mon Igi nho ma pha hoai
tai
san dSt gia ciia mgi nguoi. Luan diem
thij
ba xuat
phat
tir thirc te la tre
em chung ta con qua thieu nhung san choi, tro choi, it
dugc
to
chuc
di
tham quan, du Hch. M6i cau nhu the la mot tu tuong, mot doi hoi, mot
nguyen vong, quySn Igi can
dugc
khSng djnh, can
dugc
trinh
bay de
thuySt phiic moi nguoi cung tin theo, lam theo. Tu tuong ay phai ro rang,
lanh manh, trong
sang,
c6
tinh
xay dung. Tan thanh cai gi, khong tan
thanh di6u gi dSu phai c6 li do xac dang. Dieu gi dung, dieu gi sai phai
dugc
chi ra cu the, neu din chung cii the c6 sue thuyet phuc.
Tinh
than
diln
dat luan diem cho ro rang, dut khoat. Luan diem Sy la
sgi chi do, la cai xuong
song
ciia bai van nghi luan. Cac em nen nho
rSng xac lap
dugc
luan didm ro rang roi bai van coi nhu da c6 phuong
huong, da c6 noi dung. M'-i
Buoc tiSp
theo
la can bigt
each
lap luan. Lap luan tuc la xay dung
m6i
lien
he logich
giiia
luan diem voi li le, dan chiing nham khang
djnh,
chirng minh cho luan diem cua toan
biii.
Chiing han ta chgn luan
diem:
Phai ton trong,
giir
gin tai san cong cong. Viec dau tien la ta can
giai
thich tai san cong cpng la gi, sau do giai thich vi sao can phai giir
gin
trinh
lap dan y ciia bai van.
Sau khi c6 dan bai roi thi viSt bai. Vi6t bai khong dan gian chi la
dien
dat, ma phai thuc hien cac yeu cau lap luan cua bai van. Nguai
viet bai van nghi luan khong phai lay tu
each
mot to
chuc
ma viSt nhu
la viet xa luan, ma nen xuat phat tir hieu
biSt
cua minh, lay tu
each
cua minh - mot cong dan nho tuoi bi6t quan tam dSn dat nij-ac, xa hoi.
ChSng
han khi giai thich tai san cong cong la gi, khong can noi chung
chung,
truu
tugng la "tai san cua nhan dan", "tai san xa hoi chii
nghla" ma chi can noi do la tai san chn thi6t cho
cuoc
s6ng
chung cua
moi
nguai, doi vai bat cii ai Chon dugc tu thS, ch6 dung thi cac em
se CO
each
noi thich hgp va
lofi
Hinh
dung bai van nhu mot
cuoc
tro
chuyen, mot
cuoc
phat bieu y kiSn truac moi nguai, thi nen c6
each
ma
bai thich hgp. Trong md bai, tim
each
dua ngay win de can ban va luan
diem chinh cho ngudi doc
thiy,
sau do phan than bai Ian lugt
trinh
bay,
giai
quy6t.
Phan
kit bai khong nen gian dan chi la "torn lai" eai diSu da
noi
d md bai, ma nen md rong ra, nhin v6 trien vgng tuong lai,
hoac
neu
doi
hoi trach nhiem d6i vdi ngudi dpe, khuyen nhu hay mong moi d6i vdi
moi
ngudi.
Van nghi luan la van noi li, nhung xet cho kl, no khong bao gid chi
nii':"?
.
frfT;;L
•';'> '
DANH
SACH GIAO
VIEN,
HOC SINH DAT
GIAI
CUOC THI RA Dfi VA Vlkv
VAN
NGHI
LUAN
XA HOI
,
2008
- 2010 CUA TAP CHI
VH&TT
,
GIAI
NHI: 4
GIAI
1.
Nguyen Van Binh - GV. THPT
chuyen
Nguyln Hue - Ha Dong - Ha Npi
2. Khuat Thj Thanh Hucmg - GV.THCS Son Loc - Son Tay - Ha Noi
3. Hoang Thu Ha - GV.THCS Bach Lieu - Yen Thanh -
Nghe
An
chuyen
B^c Ninh - Bic Ninh
3. Hoang Thj Kim Ngan - GV. THCS Gia Cam - Viet Tri - Phu Thp
4. Nguyin Thi
Phuomg
- GV. THCS Xuan Dieu - Can Lpc - Ha Tinh
5. Tran
Quang
Dai - GV. THPT Tran Phu -
Diic
Thp - Ha TTnh
,j
6. D5 Thi Thanh Thuy - GV. THPT
chuyen
Thai Binh - Thai Binh
7. Ngo Thi Thu Hien - GV. THPT
chuyen
Phan
Bpi
Chau
-
Nghe
An
8.
Pham
Thi H6ng Thu - GV. THCS Thai Thjnh - Dong Da - Ha Npi
9. Vu Thj Quynh - HS lop 12 Van - THPT
chuyen
Thai Binh - Thai Binh
10. Bui Thi Cam
CuDi
con nam bdt duac cd khodnh khac ngimg Idng
ki
dieu cua tiing ddn "Thuthoi vd thanh thdng huu thanh"
(Tiing
taldng
ngdt bay gia cdng hay - Phan Huy Vinh
dich).
Cdu
tha goi cho anh (chi) suy
nghJ
g]
vi vai trd cua nhung khoang
lang
trong nghe
thudt
vd trong cuoc sdng?
GCn
Y
CACH
LAM
BAI
A.
Goi y chung
-
Xac dinh dirge \in dS can nghi luan: vai tro cua khoang lang trong
nghe
thuat va trong
cuoc
s6ng
thuat.
//.
Than bdi
-
Y 1: Xac dinh
dugc
the nao la khoang lang trong
nghe
thuat va
trong
cuoc
s6ng.
+
Trong
nghe
thuat: la
phiit
dung lai cua ban dan, n6t
trim
hay
su ngung lai trong bai tha, khoang trSng - khoang toi trong buc
tranh
v.v
+
Trong
cuoc
doi: do la n6i bu6n ben
canh
niSm
vui;
suy nghi,
ggi
nhieu han ta
(Luu
y: Co the lay nhieu vi du de chung minh,
song
dau tien phai
nh3c
toi vai tro cira not lang trong ban dan cua nguoi ca nu trong bai tho
Ti
bd hdnh ). ' " ^ '
+
Trong
cuoc
doi: khoang lang la luc con nguoi nhin lai chinh minh,
nhin
lai
chang
duong da qua, nglm ngh! cho
cuoc
doi phia truoc, khoang
lang Cling la noi con nguoi
dugc
song
voi chinh minh,
s6ng
dung la minh,
gop phSn gin giu nhan
each
cua m6i ca nhan (Hoc sinh lay dan chirng
cao vSn dS ban lu^n.
(VH&TT
so
thdng
3 - 2010)
Chi
khi trong cuoc song
^
PHAM
THj
VAN ANH
, '
j/^i
GV.
THPT
Do
Luong I
-
Nghe
An
(
•
11
C!
i y
DfeBAI
'
f
Chu Quang
Tiem,
luqn
trinh
bay
quan
diem
ciia
rninh
ve van de chi
khi
trong
cuoc
song.
GOI
Y
CACH LAM
BAI
A.
Vl ki nang
De bai yeu cau
trinh
bay y kien ve mot van de thiet thirc trong
cuoc
song: chi khi. Cau noi ciia tac gia dua ra gom hai ve c6
tinh
chat
tuong
phan, yeu cau nguoi viet phai giai thich hai ve, tij do
trinh
bay y kien,
quan diem rieng.
bang
chinh chi
khi,
y tuong ciia moi nguoi.
Ciing
vai chi khi luon la nhirng y tuong, la su
sang
tao,
tinh
than clu
tien,
su can than va nhirng thanh cong trong cong viec.
-
Phan tich,
binh
luqn
ve y kien:
+
Neu tham vong qua Ion, y tuong qua nhieu ma khong gan voi thuc
te, khong lam
dugc
viec thanh cong thi diSu do cung v6 nghla.
+
Ngugc lai nguoi khong c6 quyet tam, khat vong, y chi vuon len trong
cuoc
song
cung voi thai do
chan
nan, cau tha, tha a at dan den that bai.
+
Hoc van
khong
cd
que
huong
nhung
nguoi
cd
hoc van
phai
cd
To
quoc.
Suy nghi
ciia
anh (chi) ve y
kien
tren.
GOT
Y
CACH LAM
BAI
A.
\e ki nang
Hoc sinh hieu
diing
yeu cau ciia de, biet
each
lam mot bai van nghi
luan xa hoi voi b6 cue ro rang, dien dat luu loat, c6 cam xuc; khong mac
luqn
^
+
Tai sao con nguoi c6 the hoc tap tri thijc ma khong can phan biet
nguon goc ciia tri thirc do?
(Vi
tri thuc la ciia chung nhan
loai ).
+
Tai sao nguoi c6 hoc van phai c6 T6
quoc
trong long?
+
Neu nguai c6
tri
thiic,
hoc van ma trong long khong c6 To
quoc
thi
sao?
+
The hien
tinh
yeu To quoc, ngiroi c6 hoc van phai lam gi?
c. Ma
rang,
lien he
+
Co phai chi c6 nhirng ngiroi c6 hoc van moi can c6
tinh
Tu
su cam nhan nhung cdu tha sau
ciia
Nguyen Khoa Diem:
Em
ai em Dat Nude Id mdu xuang cua minh
Phai
Met gdn bo vd san se
Phai
biit hod than cho ddng hinh xir sd
Lam
nen Ddt Nude
mudn
dai
(Mat
dirong
khdt
vgng)
anh (chi) suy nghl g\ y thuc trach nhiem cua thanh nien
ngdy
nay doi
vm ddt nude?
GOT
Y
CACH LAM
BAI
7.
Gidi
thich ede tu ngu: "mdu xuang", "gan bd", "san se", "hod
than
boat,
lao dong
hang
ngay,
luu
giir
cho ta nhihig ki niem, ki irc, cam xuc
+
Dat
nuac
hien hinh trong
dang
dap, mau da, mai toe, tiSng noi,
giong
dieu ciia moi nguai.
+
Dat
nuac
la que huang, trong que huong c6 gia dinh - nguai than
ciia
chinh chung ta.
+
Vi the, hi sinh, cong hien cho dat
nuac
cung la hi sinh, cong hien
cho nhirng nguai than yeu ciia minh.
- Moi
ca nhan, moi the he la mot mat
xich
quan trong trong
Thai binh,
nhat
la trong cong
cuoc
hien dai hoa dat
nuac,
hoi
nhap
quoc
te nhu hien nay: thanh nien can trau doi tri thirc, bat kjp thai dai, ren
luyen
ban
ITnh
vihig
vang
truac
cuoc
hoi
nhap
quoc
te,
truac
nhirng cam
do vat
chSt,
ren luyen sire khoe de c6ng hien, dung xay dat
nuac
-
Phe phan nhiJng quan niem sai ISm ve dat
nuac,
HIV
4a
TRAN
QUANG
DAI '
GV.
THPT
Trdn
Phu - Due Tho - Ha Tinh
DE
BAI
"
O mmc ta, cu 15 phut lai c6
them
mot ngirai hi nhihi
HIV/AIDS
cu
sail
mdi ngay, ta Igi cd
them
96 nguai hi nhiim
HIV/AIDS,
mdi tuhn la 672
ngirt/i,
mdi thdng la 2.920 nguai, va sau mdi
nam la 35.040 nguai, bang dan s6ciia mot huyen
Diiu
dau long han nua la nhung nguai hi
HIV/AIDS
luon hi cd lap,
Mdbdi
The
giai
ngay nay phai d6i mat vai nhieu nhung nguy'ca, hiem hoa
to
Ian: chien tranh, khung bo, moi truong bi tan pha, benh dich hiem
ngheo Benh
HIV/AIDS
la mot trong nhung nguy ca to Ion cua nhan
loai,
trong do
Viet
Nam cung khong ngoai le. Nhirng kiSn
thiic
v6
HIV/AIDS,
y thirc, trach nhiem phong ch6ng can benh thS ki la mot hanh
trang quan trong cua thS he tre khi
buac
vao dai. Bai
vigt
ciaa tac gia
Phuang Anh da dd cap din \in dS nay voi nhimg thong tin dang chu y,
goi
nhieu tran trd, suy
ngim.
to
II.
Than bdi
1.
Binh luan
-
Do la nhirng nguy ca rSt Ian d6i
voi
dat
nuac:
benh nhan
HIV/ADIS
gia
tang vai t6c do chong mat nhu vay se tao nen nhiing hau qua khon
luang:
sir t6n hai ve sinh mang, sue khoe, suy thoai noi giSng, tan va cac
gia
dinh, suy giam nguSn
lire
kinh
tS, gia tang toi pham, te nan xa hoi,
suy thoai vS dao due, van hoa *
-
Su ki thi
ciia
cong d6ng doi voi benh nhan gay dau kho, thiet
thoi
cho nguai benh, khong nhung khong lam giam ti le gia tang benh nhan
ma con c6 tac dung ngugc
lai,
khiSn cho nguai benh quin
tri
lam
lieu,
phap
phong tranh nen c6 su
ki
thi v6 li doi vai nguai benh.
///.
Kit bdi
-
De ngan chan va day lui dai dich
HIV/AIDS
can phai c6 su no luc
ciia
ca cong d6ng voi nhirng
giai
phap
tong th6, trong do dac biet quan
trong
la vai tro, y thirc
ciia
thanh thiSu nien: s6ng c6 li tuang cao dep,
lanh
manh, c6 y
thiic
va trach nhiem phong ch6ng cac te nan xa
hoi
-
Suy nghi,
lien
he ban than,
d&
xuSt
toi
se
noi
cho anh
biit
anh
la
ngur/i
thSnao
".
(Ngan
nguPhdp - theo So tay Danh ngon, NXB Van hod -
Thong
tin,
J
999, trang J53)
GOI
Y
CACH
LAM
BAI
1.
Gidi
thich y
kiin
-
Y nghla cu the: Cau danh ngon de xuSt mot
tieu
chuan danh gia
pham chat con nguoi thong qua m6i quan he ban be.
tuong
ung, d6ng khi tuang cau", nguoi xSu cung "nguu tSm nguu, ma tam
ma". Mat khac, khi
choi
than vai mot nguai, hay nhom nguai nao thi
thuang
chiing
ta se
chiu
anh huong cua d6i tuang do theo quy luat "gan
muc thi den, gSn den thi
sang"
hay "di voi But mac ao ca sa, di voi ma
mac ao giay".
Vi
vay, c6 the thong qua viec
nhin
nhan pham chat, tu
each,
thien
huong
cua ban be (than
thiet)
de danh gia, phan
loai
\h nhan
each,
pham
chat cua mot con
nguoi.
la mot loi khuyen het sue dung dan. Nhung
nguoi
ban t6t la ch6 dua
tinh
than, la nguoi dong hanh than thiet trong
cugc doi, giup m6i nguoi vuon len s6ng tot hon, dep hon. Chon dugc ban
t6t, chan thanh
luon
la niem ao uoc
ciia
moi
nguoi.
Tuy nhien, khong vi
thg
ma tuyet giao voi nhung nguoi xau.
+
Muon
CO
ban t6t, truoc h6t
minh
phai la
nguoi
ban
tot.
Song chan thanh,
coi
mo, nhiet tam se duoc moi nguoi yeu quy. Gia
doi,
xau xa,
thij
Van - gidng
trong
tdc phdm Nhung nguoi khon kho
cila
dai van hao Vich-to Huy-gd, trudc giay phdt lam chung da trdng
troi
lai
vdi doi ban tre
Ma-ri-uyt
va Co-det:
"Tren
dai, chi cd mot dieu dy thoi, dd la thuong yeu nhau".
Hay
cho biet y
kiin
cda anh (chi) ve quan ni$m
tren.
GOl
Y
CACH LAM
BAI
A.
Ve kl nang
Biet
each
lam bai van nghi luan ve mot van d8 xa hoi dat ra trong tac
pham van hoc. Ket ciu
chat
che,
diln
da nguai
khae
de ho c6 the vuot moi
kho khan, gian kho, vuot qua ca chinh minh lam nen nhung thanh qua,
nhung chiSn cong
vT
dai.
-
Doi
song
tinh
cam ciia loai nguoi la mot y8u to v6 cung quan trong,
no lam nen su
s6ng
cda loai ngoai (phan biet voi loai vat). Chinh nha
tinh
cam do -
tinh
yeu thuong giira con nguai voi con nguoi ma kSt
tinh
thanh
nhirng
thu
tinh
cam bao la rong Ion
khae
nhu:
tinh
yeu gia dinh,
tinh
luon moi him
MMrq:>v
la
NGUYEN
THl HA "
CV.
THPTNgoc Hoi - Thanh
Tri
- Ha Noi
,1
'
;
DEBAI
I
Hay phdt hieu suy nghl cm anh (chi) ve y nghJa cm
cciu
ngqn ngu
phifongTay: Ao cu nhimg tarn hon luon moi. , .
GOI
Y
CACH LAM
BAI
-
Dan dSt, neu van de ,,,,
-
Giai thich va chung minh y nghTa cua cau ngan ngu
-I-
Giai thich: Chu nhung the hien quan he d6i lap giira be ngoai {do cu)
va
nhijTig
dong thoi
cung
la mot quan niem trong
each
danh gia con nguoi. Gia
tri
dieh thuc ciia con nguoi khong nam a
cai
be ngoai. Gia
tri
dich thuc cua
chiing
ta la a tri tue, tam hon. Moi nguoi luon can biet coi trong doi
song
tinh
than, khong ngung lam moi me, phong phiJ them doi
song
tam hon.
+
Chung minh: (Chpn din chung tieu biSu trong
thuc
tS va van hoc).
VD:
Hinh
tuong Bac H6 trong van hoc va thuc te
cupc
s6ng
ciia Bac
ngpai doi la mot minh chiing tieu bieu cho phuong cham
song
+ Mat khac, c6 nguoi qua chu trong d6n tarn h6n ma coi nhe dai s6ng
vat chat, coi nhe be ngoai. Coi trong gia tri tinh than nhung khong c6
nghia la xem thuong vat chat, be ngoai. Triet hoc duy vat bien chung da
chung minh van de nay. Chu trong, danh gia cao gia tri cua con nguoi a
tam h6n khong c6 nghia la ta mai mai chap nhan doi ngheo, de cho bS
ngoai xau xi, luom thupm, nhem nhuoc Trong thai dai hien nay, quan
niem lech lac do anh huong tai chii truong phat triSn con nguai loan dien,
den su phat trien phon thinh cua dat nuac
+ Nhu vay, trong boi canh xa hoi hien nay, con ngudi phai biet phan
dau toan dien. Sir phan dau do la khong ngimg. Nhat la the gioi tam hon
con nguoi rat de tm thanh can coi, kho khan qua thai gian, va nhung biSn
dgng cuoc s6ng Phai luon hoc hoi, quan sat, tich luy, suy nglm Do la
each tot nhat de ren tu duy, boi duong tam hon.
+ Tam hon luon tuai mai se giiip con nguoi thoai mai, tu tin, yeu doi,
lac quan, lang man. Do la nhung ySu t6 cSn thiSt de chung ta s6ng khoe
hon, vui han, c6 ich hon, hanh phuc hon.
- Bai hoc nhan thirc va hanh dong cho moi nguoi, nhat la voi the he
tre trong thai ki doi moi va hoi nhap hien nay.
+ Nhan thuc: Thay dugc day la mot quan niem s6ng tich cue, dung
dan, hihi ich; mot each nhin nhan, danh gia con nguoi sau sac. Chung ta
dong tinh, iing hp quan diem s6ng do.
+ Hanh dong: La hoc sinh, nen an mac gian di, c6 tac phong va loi song
phii hgp voi hoan canh gia dinh, voi tinh hinh dat nuac Phan dau huong
tai cai dep trang nha, hon nhien, trong sang. Co y thiic tu giao due ban than,
nang cao hieu biet, cam thu cuoc song, lam giau doi song tam hon.
Loi
ru
tham
hoi xuan
•r
dy,
nguai me Iqi mong con
mmh lan ten Idm thi si? Tumong mk cm nguai me trong hai
tha,
em c6 suy
nghi g\ vai
trd
cua van chuang trong viec boi dap tam hon con nguai?
GOl Y CACH LAM BAI -
A. Ve ki nang ') '
- Bai nghi luan
CO
b6 cue ro rang, hgp li. ,
- Lap luan sac sao, giau sire thuyet phuc.
- DiJng tir, dat cau chinh xac, lien ket cac phan chat che.
- Van vi6t trong sang, giau hinh anh, cam xuc.
::|,^viV
]/;
- Chuyen y giua cac doan nhuan nhuy, tu nhien. i'ijv>v
B.
Vlkignthut w c
Lam noi bat dugc hai y:
1.
VI
sao nguoi me lai mong con minh Ion len lam thi si?
- Vi mu6n con lam thi
sT
de mang long tir tam nhu mot thu hirong hoa
Ihuan khiet dang cho coi nguoi, de luu giiicai dep, coi ngu6n nhan ban cho
cuoc doi.
trdi
tim
cua
mot thi si
2.
Tumong
le&c
cua
ngwdi
me
trong
bdi
thff,
suy
nghi
ve
vai tro
cila
van
chuong
trong
vice
bdi dap
tdm
hdn con
ngudi.
"
-
N6u nhu
cac bp
minh).
- Noi tom
lai
van chuong chan chinh
se
lam
cho
tam hon
con
nguai
phong
phu
han,
tinh
te han, sau
ISng hon, nhan
ban han va
giup
con
nguoi
huong thien, gop phSn lam dep
cuoc
dai
nay.
"Con
ran
ghen
ti"
13
HOANGTHUHA
anh
trong
truyen
ngdn
But
tranh
ciia
em gdi
toi
(Ngitvdn
6,
tap
hai), em cd suy
nghi
gi vi
thoi
ghen
ti cua con
nguai.
GOI
Y
CACH
LAM BAI
^
V
A.
Ve ki
nang
-
BiSt
'
-
Diln
dat
luu loat, ngon ngu
c6 sue
ggi.
- Dan chung phong phu, tieu bieu
(ea
trong van chuong
va ca
trong
dai
s6ng
thue
tiln).
' ?
B.
V6
kien thik
- Tu
hinh
anh nguoi anh
trai
cua
c6 be
Kieu Phuong trong truyen Biic
tranh
cua em gdi toi (Ngu van 6, tap
hai) rut
,f
,
^
.
- Ghen
ti la
ghen ghet,
d6
ki,
la uSt uc,
ham hue truoc
su
thanh cong,
trunc
su
uu viet
hoae
truoc
uy
tin ciia nguoi khac. "Thoi ghen
ti la mot
thuoe
tinh
ciia con nguoi
-
luon luon
an
nau trong
ta va
luon luon
- Vi vay
thoi
ghen
tj c6
the lam cho con nguoi tro nen nhat nheo, tam
thuong,
tham chi ich ki va doc
ac.
D6i voi
ca
nhan, no lam
thui
chot nhiSu
tinh
cam t6t
dep,
nhilu
m6i quan
he
thieng lieng. Doi vod
xa
hoi,
no
kim
ham tai nang,
can
trd phat
trien,
tham chi
la keo
tim.
Do la
mot con rdn doe,
no gam mon
khoi
6c va
lam d6i
bai
trai
tim" (Et-mon-do do
A-mi-xi).
Bai hoc dao li
tu
"Chii
nguoi
tu tu"
0 CHUTHjHAO
GV. THPTHung Virang -
Phii
Tho
DE BAI
Bid hoc dao If ina
cinh
(chi)
tie'p
nhgn
dmrc
tie
nhan
vat
nghe
sT say me kiSm tim cai dep,
sang
tao
cai dep.
- Nhan vat ciia Nguyin Tuan dii la loai nguai nao cung c6 pham chilt
cija
ngirai
nghe
sT.
- Quan
nguc
la hien than cho cai dep
theo
quan niem cua NguyEn
Tuan, giijp ngucri doc tiSp nhan dugc bai hoc dao li sau sSc.
//.
Than
bai
1. Tinh huong truyen ; ' '
-
Cuoc
gap go oai am tra treu giira Huan Cao va quan
nguc
2. Dac diem cua nhan vat quan
nguc
- Quan nguc, mot ticu lai
giii
tu nhung lai la con ngucri hicu bi6t: tCmg
doc va nghia
sang,
c6 cai nhin nhiSu chilu doi vai con nguai nhung lai quen
di
nhan vat quan
nguc
"mot thanh am trong treo
chen
giira mot ban
dan ma mgi
nhac
luat deu h6n loan, x6 b6". Khong chi c6 Huan Cao
toa
sang
trong
ch6n
nguc
tu ma quan
nguc
cung thang hoa khi gap
Huan
Cao.
- Nhan
each
cua quan
nguc
toa
sang
chinh la bai hoc cho nguai doc:
+ Can
biSt
THPT
Quynh
Tho -
Quynh
Phu - Thai Binh 5^
DE
BAI '
Noi
dua
Nf^irai
dan ha nao dat dm nhd di tren duang kia?
Khiion
mat tre dep diim vao nhung
mCen
xa nao
Dm
he dang lam cham mudn chay len, hai chan no cu nem ve phia
trudc,
ban tay hoa hoa mot dieu mm ki la.
Vd
cat mieng liu lo khong thank lai, hat mot hai hat chm tung c6.
Ai
hiet ddu, dm he hmrc con chm vung lai chinh la nai dm cho
nguai dan bd kia song.
*
*
Nguai chien sJ ndo da hd cu tren duang kia?
Doi mdt
anh cd cdi dnh rieng cm doi
mat
A.
Vl ki nang
-
Hoc
sinh biet
lam mot bai van
nghi luan
xa hoi c6 b6 cue
mach
lac,
he
thong luan diem
ro
rang, logic, biet
lam sang to
luan diem
thong
qua viec
chon
loc va
phan tich
ngSn gon
nhirng
din
chung tieu
bieu cung
vai lap
luan thuyet phuc, dien
dat
trong
Hoc
sinh khong
sa da vao viec cam
nhan
bai tho. Van ban chi c6 y
nghla
ggi mo suy
nghi
de hoc
sinh
xay
dung
cac
luan diem ciia minh
v6
tu
tuong
nay.
B.
Ve
kign
thuc
Bai vi6t
dam bao duac cac y
chinh
sau: ' '
- Trong
cuoc s6ng cua con
nguai,
"nai dua"
nhin
ngugc
lai: "Nguai me" dua vao "dira tre", "nguai chien
sJ" dua vao "bd cu gid".
Nhu vay,
"nai
dua" trong
cuoc
song
khong nhat
thiet phai
c6 y
nghla
vat chat,
voi tien tai,
dja
vi
xa
hoi, tuoi
tac, sue
manh
ca
bap
Thuc
te cho
thay
"nai dua"
quan trong nhat
voi con
nguai,
{"dm tre"
la niem
vui
song
cua "nguai me", "bd cu gid" la
nguon dpng vien
tinh
than giup
"nguai chiin si"
vugt
qua
thu thach ).
- Trong nhirng
"noi dua"
ciia
cuoc
song,
diem
tua
chung
de moi
nguai phat trien chinh
la
tuang
lai va qua
khu ciia minh
("dua tre
"
la
bieu
nang
dof cuoc s6ng
ciia
con
nguai.
Tuy
vay,
m6i
nguai cung phai luon biet dung
viing
tren
doi
chan
ciia minh
de
phan
dau va
tu khang dinh
gia
tri
cuoc
song
ciia minh.
'
f,iv6\• '
Tam bang
Q DOAN THl THU HANG
GV. THPT Phan Boi Chau - Tuyen Hod - Quang Binh
Dk BAI
Doc bai tha sau:
Dimg mong chd cd ai hdn re
Ddu le ddi hdnh ve se len tien ?
*
Nhirng tdm hdng cd ddng ddu ki ten
Chi Id gidy thong hdnh di vdo cuoc sdng
Nhung quy gia han Id cuoc ddi ghi nhdn .
vH i
i
vw- \\.
Mai Id - TAM BANG - hang - cua - chinh - ta
(Hodng Ngoc Quy) ,
Ld mot hoc sinh sap tSt nghiep
THPT,
se cdm tren tay tdm hang de
buck- vdo dai hay di tiep tuc chinh phuc nhung tdm hang cao hait, anh
(chi)
CO
suy nghi gi ve gid tri, y nghia cua "tdm hdng " trong hdi tha tren ?
GOI Y CACH LAM BAI
A. We ki nang ti^w, -h;
- Hoc sinh can phoi hop cac thao tac: phan tich, chung minh, binh
luan, so sanh.
- Bai viet ro rang, chat che, c6 sang tao.
B.
Ve kien thiic
I.Mffbdi ,
Giod thieu ve bai tha, ve vai tro cua nhirng tam bang trong dai song.
//. Than bai
Trirac khi di vao binh luan, can phan tich de thay duuc gia trj cija tam
bang qua noi dung timg kho tha: i
su, van
chuong de chung
minh
nhung nhan dinh tren.
*
Binh
luan: ,^ ^
-
Tim bang la sir can thiet de
buac
vao doi, song de c6 tuoTig lai vung
chac
can no
lire
va ren luyen.
-
Can
CO
thai do tran trong nhung tSm bang dat dugc tu su c6
gang
cua ban than.
-
Phe phan nhung ke mua danh, mua bang cap de muu cau danh Igi.
-
Khong nen dat trong chuyen bang cip. Khong phai ban than
tam
bang ma ban than su lao dong chan chinh mai la
thuac
do gia tri
moi
ciia
tam bang thuc.
-
Nang cao van dl gia tri tam bang trong doi song.
-
Bai hoc cho ban than.
*
Lmi y
Hoc sinh c6 the 16ng
ghep
cac thao tac, tu do bay to y kien, quan
diem
rieng
cija
minh,
mien la bai viet dung trong tam, hieu van de va co
diu
an ca nhan. '
Sir
thanh dat
DOAN
THI THU
HANG
iko
GV.
THPTPhan
Boi Chdu - Tuyen Hod - Qudng Binh
——
.
11,
GOl
Y
CACH LAM
BAI '
''-fti'-'
•'"••^^
-
A.
Ve ki nang
-
Can phoi hop
ciic
thao tac:
giai
thich,
chung
minh,
so
sanh
va binh luan.
-
Lap luan chat che, bo cue ro rang, van phong trong
sang,
giau sue
thuyctphuc,
B.
Vd kien thirc .rif.'
/.
Mffbdi
Neu
"chocti",
"sanse",
"hdtra",
"nanfi
ct(J"
dc
hieu
thanh dat a day chinh la sir d6ng cam, chia se. Do la
tinh
thuong
dong
loai.
+
Xet v6 mat
tinh
thSn,
khi
chiing
ta
bi6t
cho
di,
iy la
liic
chung ta se
nhan lai hanh phuc. Thanh dat chinh la su thoa man vai hanh phuc
minh
CO
dugc khi the hien
long
KhSng
djnh:
Quan niem
ciia
nha van Phung Le Ly khong mau
thuan ma bo sung cho quan niem truyen thong ma
thoi.
-
Binh
luan:
+
Do la quan niem s6ng
tich
cue,
tign
bp, mot
loi
song dep trong cuoc
song ngay nay ma thanh nien can hoc tap.
+
Da
CO
nhieu nguoi
ciing
c6 quan niem song tren.
+
DSn chung thuc te dai s6ng:
Nhimg
tam guang thanh dat lam nhan
dao,
vich:
"Dao
CO
nidi mdi sac
Vang
CO
thui mai
trong
Nicac
CO
loc mai
sack
Ngmri
c6 tu phe hmh, mdi tien
hiV'.
j
Suy nghl
ciia
anh (chi) ve tdm quan
trong
cua fuphe binh. • ,.
Cai Y
CACH
LAM
BAI
A.
Ve kl nang
Hoc
sinh biet
each
thudng bi chinh "cai
toi"
ca nhan
liin
at nen kho
nhin
nhan dung
ve chinh
minh.
Dieu
do de sinh ra
tinh
tu thoa man,
tinh
kieu
ngao,
bao
thii.
^ ,
*
Vai
tro
ciia
tu
nhan
thuc, tu phe binh doi vai moi ngmri:
-
Gmp cho ca nhan moi ngudi
nhin
nhan, danh gia dung ban than.
.
.,;.,,;„:,.,
-
DSi lap voi tinh tu phe binh, tu
nhan
thuc
la tinh kieu
ngao.
'
- Mu6n
nhan
thuc
duuc
va
danh
gia
dugc
kha
nang
cua ban than thi
phai thong qua
boat
dong
thuc
tien. "Mot'con ngucri kho c6 the
nhan
thuc
dugc
chinh minh. Do khong phai la viec lam cua tu duy ma la ciia
thuc
luan thuong dao
li,
bat
chap
phap
luat
-
Tu phe binh khong
dSng
nghla vai tu ha
thSp
ban than, cung
khong
CO
nghia lam cho chung ta chi
nhan
ra nhimg khuyet diem de
nan chi. Ma ban
chat
ciia phe binh la tien bo.
Tieng
vong
g CAO TH!
HOAN
GV.
THPT
chuyen Quang Trung - Binh Phaoc
f
;u'j i
Tieng
cau vua dirt tieng th) cd
tieng vong lai: "Toi yeu ngucri". Luc do nguai me mdi gidi thich cho con
hieu: "Con ai, do la dinh luat trong cuoc song cua chung ta. Con cho
dieu g] con se nhan dieu do. Ai gieo gio th) gcit bdo. NSu con thu
ghet
ngucri
th) ngucri cung thu
ghet
ccm. NSu con yeu thucmg nguai
tlii
ngucri
cUng
yeu thucmg con". ' ,,|
(Theo
Qua tang cuoc song, NXB Tre, 2004)
Tu
cau chuyen tren, em
cc>
suy nghi g\ nwi quan he giua cho vd
nhan trong cuoc song.
••/
>
GOT
Y
CACH
LAM
BAI
A
. Ve kl nang
Tren ca sa hieu ro van ban Tieng vcnig rung .sau va yeu cau nghj luan
Yeu: la trang thai cam xuc quyen luyen, quy men, gan bo giua
ngirai
vai
ngircri
va
giija
ngirai
vod van vat trong cupc song. Khi
minh
the
hien
thai do, cam
xiic
tran trong quy mSn doi vai ai, vai vat gi thi
minh
se nhan lai dugc nhirng
tinh
cam tuang tir.
+
Ghet: la trang thai ac cam, khong gdn bo, khong ua
thich
cua con
nguai,
d6i lap
hfln
vai yeu. Khi
minh
bay to thai do,
tinh
cam
- Mdi
quan he
gii>a
cho va nhan khong phai bao gia cung ngang bang
trong
cugc s6ng: c6 khi ta cho nhieu nhung nhan lai it han va ngugc lai.
-
Moi quan he
giiia
cho va nhan khong phai bao gia cung la
minh
cho
nguai
do va nhan
ciia
nguai do, ma nhieu khi
minh
nhan d nguai ma
minh
chua hi cho. Va cai
minh
nhan c6 khi la su bang
long
vai chinh
minh,
la
su hoan thien han nhan
each
lam nguai
ciia
giau c6 ca ve vat chat Ian
tinh
than de
CO
the yeu thuong nhieu hon cugc ddi nay.
4. Khdng dinh vdn de: Vin dl dat ra trong cau chuyen la bai hgc
\e
mot 16i s6ng dep: Song nhan
lii,
luon
yeu thuang va bao dung vdi
cugc ddi.
"Hay birac qua
va
dem tung vien soi"
^
NGUYfiNVANHOC
GV. THCS
Phan
Dinh
Phung
-
Thanh
Khe -
TP.
Da
Ndng
Dfi BAI
,:vv-vV:,
• •
cau noi:
+
"Hay buck qua ": la moi ngudi hay tu budc di b3ng chinh doi chan
ciia
minh,
dau kho nhgc nhung
chSc
chan, de biet dugc gia tn
ciia
ban
than;
c6 nghTa rang hay tu luc, tu
minh
giai
quyet mgi van de, can dam,
vugt
qua mgi trd ngai kh6 khan
ciia
cugc s6ng, nhSt la trong hgc tap, c6
the mdi biet
tich
luy
kien
thuc va von song ma thanh cong trong cugc ddi.
-
"Dem
tiing
vien soi" nghla la su
kien
tri,
kien
tri,
nhan nai
ciia
minh;
tii
do
lien
he,
riit
ra bai hgc cho chinh
minh.
Long
tot la cua cai
^
g
NGUYEN
THI HUE
^
GV.
THCS
Le Quy Don - TP. Hai Daong - Hai Duong
D£BAI
*•
Gur
ra
cluri,
mot nlioin hoc tro
tiiii
hoc xum nhau Igi ki
Mdbdi
Co ngirai cho thai gian la vang bac, c6 nguai bao sue khoe thirc
su dang quy "khong dm khong dau lam gidu mdy chdc"
hoac
"con cai
la
cua de ddnh" Gia ra chai, tro
ticu
hoc xum nhau lai ke "cac
chuyen tren dai":
-
Nha ta bon tang son xanh!
-
Bo ta mua 6 to roi nhe!
-
Bac ta a hSn khu biet
thir!
-
Con ong ta cue tot! - Rieng Ngoc Anh
trinh
trong tuyen b6 Tu loi
noi
tha ngay cua co be Ngoc Anh kia da
chua
dung mot
tri5t
li:
Long
tSt
Id
nguai bi nan, ma long tix hi danh
dai
minh lam viec thien.
Noi
long tdt Id cua cai nghla la long t6t
dugc
so vai cua cai, quy gia,
quan trong va can thiSt nhu cua cai.
|.
2. Khdng dinh tinh dung dan cua quan niim , ,
Day la mot quan niem dung vi long tot dem lai gia tri vat chSt va
tinh
iSn
cho ca nhan va cong dong xa hoi.
-i,,
,,i
, ,
-
Long t6t la cua cai vat
chat
nen co gai
ngheo
ngay xua
dugc
ba
"en t6t bung giup noi ra chau ra ngoc; nguai em
dugc
chim phugng
'
oang mang d6n dao kim cuang. Ngay nay cong nhan vien
la
tai san
tinh
thSn v6 gia.
-
Nhung con nguai khong phai ai cung tot, cai ac van con ton tai. Vi
tham lam, d6 kj, vi bong 16c, quySn hanh, tham chi vi nhijng thu hao
Copyright: Tài liệu đại học ©