Lời mở đầu
Tư duy chiến lược - Vũ khí sắc bén trong thương trường, trong chính trường và cũng
như trong cuộc sống.
Tư duy chiến lược là nghệ thuật vượt qua đối thủ cạnh tranh, với nhận thức rằng họ
cũng đang cố gắng vượt qua mình. Mỗi chúng ta đều áp dụng tư duy chiến lược này
một cách vô thức mà không hay biết, như là tại nơi làm việc và có thể ngay cả ở nhà.
Thương gia và các doanh nghiệp cũng sử dụng tư duy chiến lược trong kinh doanh,
như là đưa ra những chiến lược cạnh tranh phù hợp để tồn tại và mang lại lợi nhuận
cao nhất. Chính trị gia phải tạo ra những chiến lược quảng bá để được trúng cử và
đưa ra những chiến lược hành pháp để thực hiện được những định hướng của họ. Các
huấn luyện viên bóng đá cũng vạch ra các kế hoạch chiến lược để các cầu thủ của
mình thể hiện phong độ tốt nhất trên sân và trở thành người chiến thắng…tất cả
những người đưa ra chiến lược cạnh tranh với nhau như đang tham gia vào một trò
chơi cân não, gọi là lý thuyết trò chơi.
Để hiểu rõ hơn việc sử dụng tư duy chiến lược kinh doanh trong lý thuết trò chơi xin
mời các bạn đi vào bài tiểu luận của chúng tôi với đề tài: “tư duy chiến lược trong
kinh doanh”. Chúng tôi xin cảm ơn khoa quản trị kinh doanh trường Đại Học Công
Nghiệp TH.HCM và đặc biệt là Ts. Nguyễn Minh Tuấn đã tận tình hướng dẫn cho
chúng em hoàn thành bài tiểu luận này. Mặc dù rất cố gắng nhưng do khả năng còn
hạn hẹp vì thế không tránh khỏi sai xót . Chúng tôi rất mong được sự đóng góp ý
kiến của thầy và các bạn sinh viên.
1.Tư duy chiến lược:
1.1 Khái niệm:
Tư duy chiến lược là một công việc được thực hiện liên tục, hàng ngày và lâu dài.
Đó là việc nghiên cứu về thị trường, về ngành nghề công ty đang hoạt động, về môi
trường kinh doanh, các yếu tố chính trị, cũng như bất kỳ nhân tố nào có ảnh hưởng
đến hoạt động kinh doanh của công ty. Tư Duy Chiến Lược nổi bật như là một công
cụ để gia tăng tính hiệu quả và sức cạnh tranh toàn cầu của các doanh nghiệp.
Khi bạn đã triển khai được định hướng chiến lược cho doanh nghiệp mình, có 5 tiêu
chuẩn bạn cần quan tâm. Năm tiêu chuẩn này sẽ giúp bạn xác định kết quả lý tưởng
cho doanh nghiệp mình. Hơn nữa, nó còn giúp bạn thiết lập và mở ra những lối đi

kinh nghiệm; và những nhân tố khác nữa là sự tận tụy, hành động chặt chẽ, tính hiệu
quả, năng suất và giá trị.

Vị trí mong muốn. Sau khi thông suốt 4 giai đoạn của tiến trình tư duy chiến lược
nêu trên, bạn có thể xác định được vị trí mong muốn của doanh nghiệp mình. Vị trí
này bao gồm: những điều kiện mà bạn thấy cần thiết khi doanh nghiệp bạn đạt năng
suất; vị trí thích hợp trên thương trường; hoặc bất kỳ cơ hội nào đến với doanh
nghiệp bạn tồn tại cả trong hiện tại và tương lai. Sự thành thạo trong công việc và
những kỹ năng chính ở mỗi người cần phải có trong doanh nghiệp của bạn; những
chiến lược và sách lược nào bạn sẽ sử dụng để kết nối những điều vừa nêu lại với
nhau.
1.2 Lý thuyết trò chơi:
Lý thuyết trò chơi đưa ra được một bức tranh đầy đủ hơn về những mối quan hệ
trong kinh doanh, nó tránh được sự tập trung tuyệt đối vào cạnh tranh, điều rất
thường bị coi là đặc trưng trong các chiến lược kinh doanh. Nó làm cho chúng ta
chọn lựa một chiến lược tốt nhất cho mình khá là dễ dàng, dù là chiến lược cùng
thắng hay là thắng thua. Đặc biệt lý thuyết trò chơi giúp cho chũng ta tránh được lối
suy nghĩ thiên về đối đầu có thể khiến người chơi bỏ lỡ mất các cơ hội cùng thắng.
Để hiểu rỏ hơn việc sử dụng tư duy chiến lược kinh doanh trong lý thuyết trò chơi và
để thấy lý thuyết trò chơi vận hành như thế nào, chúng ta bắt đầu từ một trò chơi
trông có vẻ khá đơn giản.
Đó là vào một ngày nghỉ rỗi rãi ở trường Harvard. Thầy giáo Adam (ADAM M.
BRANDENBURGER nhận bằng Tiến sĩ Kinh tế tại Đại học Cambridge năm 1986
hiện là giảng viên Đại học Harvard) và 26 sinh viên cao học quản trị kimh doanh
(MBA) của mình cùng chơi bài với nhau. Trong trò chơi thầy Adam giữ 26 lá bài đen
và chia cho mỗi sinh viên 26 lá bài đỏ. Thầy Adam cảm thấy rất hứng khởi nên đã
hào phóng đặt ra quỹ tiền thưởng là 2.600 USD. Ngoài ra luật chơi là nếu đưa ra
được một cặp 2 quân bài trùng đỏ_đen thì sẽ được đổi lấy 100 USD. Trò chơi sẽ
được diễn ra với một quy định là các sinh viên không được tập hợp thành nhóm với
nhau để mặc cả chung với thầy Adam, họ phải mặc cả riêng rẽ theo từng cá nhân.

số tiền cao hơn?
Bạn sẽ ngạc nhiên nếu áp dụng chiến lược với Adam cũng như với Barry, giữ lại
quân bài của mình không phải là một ý tưởng hay. Bởi vì với Adam, ông ta có 26
quân bài đen và cần 26 quân bài đỏ để khớp các cặp với nhau, nhưng với Barry ông
ta chỉ nắm giữ 23 quân bài đen vì thế sẽ có 3 sinh viên bị bỏ lại và không nhận được
đồng nào, nếu bạn từ chối 20 USD mà lại mặc cả cao hơn con số đó không giống như
Adam, Barry có thể sẽ bỏ đi và không bao giờ quay lại để thỏa thuận với bạn nữa.
Trò chơi sẽ kết thúc trong khi bạn vẫn còn quân bài đỏ và dĩ nhiên là không có đồng
nào trong tay cả. Cái gì đúng với bạn thì cũng sẽ đúng với những người khác. Bất kỳ
sinh viên nào cũng có khả năng rơi vào vị trí bị bỏ lại thay vì chấp nhận lời đề nghị
của Barry.
Như vậy, tất cả sẽ cùng nhân nhượng. 23 sinh viên “may mắn” sẽ nhận được 20 USD
và 3 người sẽ không nhận được gì cả.
Thực ra, Barry có thể đề nghị mức giá là 10 USD (90/10 %). Có 3 sinh viên sẽ kết
thúc trò chơi với bàn tay trắng, vì thế họ sẵn sàn chấp nhận mức giá thấp hơn 20
USD còn hơn là không nhận được gì cả.
Đối với Barry 90% của 2.300 USD ( Bằng 2.070 USD) còn hơn là một nửa 2.600
USD ( Bằng 1.300 USD) của Adam.
( Thực chất 3 quân bài đen không pahỉ bị mất một cách vô tình mà là cố tình, đó là
một chút thủ đoạn khôn ngoan của Barry. Ổng hiểu rỏ việc bỏ đi 3 quân bài đen sẽ
làm thay đổi toàn bộ cục diện của trò chơi như thế nào.)
Đây không chỉ là trò chơi với các quân bài, chiến lược này đã được áp dụng bởi hãng
kinh doanh trò chơi video khổng lồ Nintendo. Vào những năm 1988 – 1989, các máy
trò chơi video của Nintendo không đủ bán, lúc bấy giờ Nintendo chọn cách chơi của
Barry chứ không chọn cách của Adam, dĩ nhiên là có sự khác biệt rất lớn: Hãng đã
thu về khoản lợi nhuận khổng lồ.
* Các yếu tố chiến lược làm trò chơi cân não của những nhà quản trị thay đổi.
Thông thường ai cũng nghĩ khi cần thay đổi trò chơi thì cần phải thay đổi quy tắc
chơi. Đó tất nhiên là một cách thay đổi trò chơi, ngoài ra còn có nhiều cách khác nữa.
Trên thực tế, mỗi một yếu tố của trò chơi đều có thể trở thành một đòn bẩy để thay

Đối thủ cạnh tranh
Các nhà cung cấp
Vấn đề duy nhât còn lại là Norfolk Southern thực tế không thể vận chuyển đến
tận nơi bởi vì tuyến đường sắt gần nhất của họ cũng cách Gainesville tới 21
km. Gainesville đề nghị CSX cho phép Norfolk Southern được sử dụng đường
ray của họ, dĩ nhiên là CSX từ chối, tội gì họ phải từ bỏ độc quyền của mình
nhất là không một ai tiếp tay cho đối thủ để dánh bại chính mình cả. Với khả
năng được cung cấp than với giá rẻ hơn, thành phố quyết định điều này đáng
xây dựng thêm một tuyến đường sắt nhánh dài 21 km, thậm chí ngay cả khi chi
phí dự kiến lên đến 28 triệu USD.
Tại thời điểm này bối cảnh có vẻ đầy hứa hẹn với Norfolk Southern, với mức
giá rẻ hơn hẳn so với CSX thì Norfolk Southern đã khiến cho Gainesville bị
thôi thúc bởi tình thế để quyết định bỏ tiền ra cho xây dựng con đường, đồng
thời họ cũng đã có sẵn hợp đồng cung cấp than trong trường hợp tuyến đường
hoàn tất. Như vậy, họ chỉ có lợi mà không bao giờ thiệt.
Thực chất Norfolk Southern đã phải chi một số tiền gọi alf chi phí lót tay cho
chĩnh trị để việc xây đựng con đường 21 km diễn ra thuận lợi.
Dĩ nhiên, trước tình hình hoàn toàn bất lợi cho mình thì Gainesville đã không
khoan tay đứng nhìn. 10/1991 CSX đáp trả lại động thái của Norfolk Southern
bằng việc đề nghị giảm giá 2,25 USD cho mỗi tấm than. Đồng thời CSX cho
thấy nếu Gainesville tiếp tục hợp tác với Norfolk Southern thì tuyến đường
hiện có của CSX sẽ không còn ý nghĩa về mặc kinh tế do vậy CSX buộc phải
dở bỏ nó. Quá khứ sẽ lặp lại, Gainesville sẽ lại trở thành con tin trong tay
Norfolk Southern, phó chủ tịch CSX phụ trách truyền thông đã cảnh báo về
điều này.
11/1992, khi Gainesville gần như đã sắp nhận được giấy phép để xây dựng
tuyến đường mới, CSX lại có động thái mới đó là tiếp tục giảm xuống còn 2,5
USD cho mỗi tấm than. CSX đã làm thay đổi cục diện, việc xây dựng thêm
tuyến đường mới đã thực sự không còn ý nghĩa về mặc kinh tế nữa. CSX dành
được hợp đồng cũng cấp than độc quyền cho Gainesville tới 2020 và dĩ nhiên

chơi giữa họ với nhau và bỏ bạn ngoài cuộc. Chính vì điều đó bạn đừng
mong sẽ nhận được nhiều hơn giá trị gia tăng của bạn trong trò chơi.
Cuối năm 1990, Nintendo là công ty Nhật Bản có tuổi đời một thế kỷ và đã mở
rộng hoạt động kinh doanh các quân bài sang sản xuất đồ chơi và cuối cùng là
các trò chơi điện tử đã đưa các trò chơi điện tử gia đình thành một hoạt động
kinh doanh toàn cầu có trị giá là 5 tỷ USD. Hãng đã chiếm được một thị phần
khó tin là trên 90% đối với các trò chơi 8 bit ở Mỹ và Nhật. Bởi vì sự độc
quyền trong thị trường máy chơi 8 bit, giá trị gia tăng của họ gần bằng toàn bộ
“chiếc bánh” trò chơi điện tử gia đình. Không có mối đe dọa nào từ đối thủ, kể
cả nhà sản xuất phần cứng Atari.
Tuy nhiên, những người chơi khác cũng đã đòi phần chiếc bánh của mình.
Mạng giá trị bao gồm có các kênh bán lẽ - các khách hàng gần gũi nhất của
Nintendo – như các siêu thị bán lẽ Toys “R” U và Wall – Mart. Ngoài ra còn
có những người bổ trợ cho Nintendo – các nàh viết phần mền trò chơi bên
ngoài như Acclaim và Electronic Arts, và còn có các nàh cung cấp của
Nintendo như là các ngành máy sản xuất chip điện tử như Ricoh và Sharp và
những chủ nhân của các nhân vật phim hoạt hình, tranh hài hước như Disney
(Mickey Mouse) và Marvel (Người nhện) sử dụng trong các trò chơi của
Nintendo.
Khách hàng
Toy “R” US, Wall-Mart
Đối thủ cạnh tranh NINTENDO Những người bổ trợ
Atari Acclain, Electronic Arts
Các nhà cung cấp

Chiến lược của Nintendo đã tác động đến việc hạn chế giá trị gia tăng của mỗi
người trong số những người khác trong cả cuộc chơi này.
Đầu tiên là những khách hàng của Nintendo, chính sách hàng tồn kho của
Nintendo đóng vai trò then chốt trong trò chơi. Các băng trò chơi thường xuyên ở
trong tình trạng khang hiếm, có thể Nintendo sẽ mất đi một phần doanh thu, tuy

đổi giá trị gia tăng thì những thay đổi có thể dường như chỉ là chuyện nhỏ,
chính những điều đó khiến chúng ta thường dễ bỏ qua không chú ý đến.
Một số nhiều lợi ích ngoài lề mà các thành viên Quốc hội được hưởng là họ
có quyền đưa ra các quy tắc. Những nggười khác phải chơi theo họ, không
cần phải nói chúng ta cũng biết được rằng những quy tắc tâm đắc nhất đối
với Quốc hội chính là các quy tắc liên quan đến các cuộc bầu cử, nhất là chi
phí vận động bầu cử.
Năm 1971, các thành viên Quốc hội đã nhận thấy rằng họ có thể tiết kiệm
thời gian huy động tài chính nếu họ tìm ra cách giảm bớt chi phí cho cuộc
vận động tranh cử. Mà mục tốn kém nhất trong cuộc tranh cử chính alf
truyền hình trực tiếp. Do vậy, Quốc hội đã thông qua Luật Vận động tranh
cử liên bang, trong đó yêu cầu các công ty truyền hình chỉ lấy phí của các
ứng cử viên ra tranh cử bằng với mức thấp nhất mà họ lấy của các công ty
thương mại. Các chính trị gia đã tự bơt phiếu để giành được quy chế MFC
(Khách hàng ưu đãi) cho chính mình trong việc mua thời gian phát sóng.
Luật trên được đưa ra mà không gây được ảnh hưởng như mong đợi. Biết
được điều đó nên trong các năm bầu cử, các chính trị gia mua rất nhiều thời
lượng phát sóng và các đài truyền hình thì muốn thu được ccàng nhiều càng
tốt từ các cuộc vận động tranh cử trực tiếp đó.
Vấn đề còn lại là trong thời đó nếu công ty truyền hình sẽ làm như thế nào
nếu một công ty thương mại, chẳng hạn như Procter&Gamble (P&G) đến để
đàm phán về mức phí cho quảng cáo trên truyền hình. Nếu họ nhượng bộ cho
P&G, thậm chí là để lấp đầy phần thời lượng còn trống thì cũng là rất tốn
kém, bởi bất kỳ một ưu đãi nào được trao cho P&G cũng kéo theo việc các
chính trị gia sẽ hưởng cùng mức ưu đãi đó cho các buổi truyền hình của
mình. Như thế công ty truyền hình sẽ thiệt hơn vì mức giá chung cho các
chính trị gia thấp đi không thể bù đắp bằng một hợp đồng P&G, nên kết quả
là P&G sẽ không nhận được mức ưu đãi nào về giá.
Một kết quả của luật này là các mạng truyền thông đã kiếm được nhiều tiền
hơn cả trước kia. Họ đã lợi dụng thực tế là các chính trị gia được hưởng quy