MỤC
LỤC
MỞ ĐẦU 1
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC QUẢN LÍ ĐÀO TẠO NGHỀ 6
1.1. Khái quát về nghiên cứu vấn đề 6
1.1.1.Các nghiên cứu Ngoài nước 6
1.1.2.Các nghiên cứu trong nước
7
1.2. Một số khái niệm cơ bản
8
1.2.1. Khái niệm nghề và đào tạo nghề 8
1.2.2. Quản lí và quản lý đào tạo nghề 13
1.2.2.1. Khái niệm về quản lý 13
1.2.2.2. Quản lý công tác đào tạo nghề
18
1.3. Một số vấn đề về đào tạo nghề 18
1.3.1. Hoạt động dạy nghề và học nghề. 18
1.3.2. Hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập nghề. 19
1.3.3. Chất lượng và nâng cao chất lượng đào tạo nghề 20
1.4. Một số vấn đề về quản lý đào tạo nghề
25
1.4.1. Mục tiêu của đào tạo nghề. 25
1.4.2. Nội dung của đào tạo nghề. 26
1.4.3. Cách thức đào tạo nghề. 26
1.5. Một số yếu tố ảnh hưởng đến quản lý đào tạo nghề 27
1.5.1. Những yếu tố khách quan. 27
1.5.2. Những yếu tố chủ quan 28
Chương 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÍ ĐÀO TẠO NGHỀ Ở
TRƯỜNG TRUNG CẤP KỸ THUẬT VÀ NGHIỆP VỤ VINH GIAI ĐOẠN
209-212
32
72
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả. 72
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi. 72
3.2 Một số giải pháp quản lý nâng cao chất lượng đào tạo Nghề ở Trường trung
cấp Kỹ Thuật - Nghiệp Vụ Vinh 72
3.2.1. Giải pháp đổi mới quản lí xây dựng phát triển đội ngũ đội
ngũ giáo viên và cán bộ quản lí 72
3.2.2. Giải pháp quản lí nhằm huy động các nguồn lực, đầu tư cơ sở
vật chất nhằm nâng cao chất lượng đào tạo
77
3.2.3. Giải pháp quản lí mục tiêu đào tạo trong xu thế mở rộng qui
mô đào tạo nghề 81
3.2.4. Giải pháp quản lí đổi mới nội dung chương trình đào tạo gắn
với yêu cầu thực tế sản xuất 83
3.2.5. Giải pháp quản lí tổ chức thực hiện tốt việc kiểm tra, đánh giá
kết quả đào tạo nghề 86
3.2.6. Giải pháp quản lí chỉ đạo nâng cao chất lượng công tác tuyển sinh của học
sinh 89
3.2.7. Giải pháp quản lí việc liên kết đào tạo nghề 91
3.3. Thăm dò sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đã đề xuất 94
3.3.1. Mục đích khảo sát. 94
3.3.2. Đối tượng khảo sát 94
3.3.3. Nội dung khảo sát 94
3.3.4. Phương pháp khảo sát 94
3.3.5. Kết quả khảo sát 94
3.3.6. Một số nhận xét sau khảo sát 96
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 98
I. Kết luận
98
II. Kiến nghị 100
9. Chính phủ (2001), Quyết định số 630/2001/QĐ-TTg của Chính phủ về việc
Phê duyệt "Chiến lược phát triển dạy nghề thời kỳ 2011-2020".
10. Chính phủ(2005), Nghị quyết số 139/2006/NĐ-CP Quy định chi tiết và
hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Giáo dục và Bộ Luật lao động về dạy
nghề, Hà Nội.
11. Nguyễn Bá Dương(1999), Tâm lí học cho người lãnh đạo. Nhà xuất bản
Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
12. Đảng Cộng Sản Việt Nam (1997), Văn kiện hội nghị lần thứ 2 BCH TƯ khoá
VIII. Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
13. Đảng Cộng Sản Việt Nam (2002), Văn kiện Đại hội đại biểu Toàn quốc lần thứ
IX, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
14. Đảng Cộng Sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
X. Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
15. Phạm Minh Hạc (1986), Một số vấn đề giáo dục và khoa học giáo dục.
Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội.
16. Bùi Minh Hiền(Chủ biên 2009): Quản lí giáo dục (in lần 2). Nhà xuất bản
Đại học Sư phạm, Hà Nội
17. Học viện hành chính Quốc gia (1992), Giáo trình quản lý hành chính Nhà
nước; Hà Nội.
18. Nguyễn Hùng chủ biên (2008), Sổ tay Tư vấn Hướng nghiệp và chọn nghề.
Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội.
19. Mai Hữu Khuê (1982), Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lí. Nhà
xuất bản Lao động, Hà Nội.
20. Trần Kiểm (1990): Quản lý giáo dục và quản lý trường học; Viện khoa học
giáo dục; Hà Nội.
21. Trần Kiểm (2004), Khoa học quản lí giáo dục - Một số vấn đề lý luận và
thực tiễn. Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội.
22. Trần Kiểm (2008), Những vấn đề cơ bản của Khoa học quản lí giáo dục.
Nhà xuất bản Đại học Sư phạm, Hà Nội.
23. Nguyễn Kì - Bùi Trọng Tuân (1984), Một số vấn đề của lí luận quản lí
CB
CBQL
CNH - HĐH
CNV
CSVC
CĐN
CTMT
ĐTN
GD - ĐT
GV
HS
KHCN
KHKT
KTXH
TCV
TCCN
TCN
UBND
XHCN
: Bộ giáo dục và đào tạo
: Cán bộ
: Cán bộ quản lí
: Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá
: Công nhân viên
: Cơ sở vật chất
: Cao đẳng nghề
: Chương trình mục tiêu
: Đào tạo nghề
: Giáo dục - Đào tạo
: Giáo viên
Trung cấp
- Hình thức được đào tạo:
Chính quy
6. Nghề nghiệp:
Cán bộ quản lý
7. Thâm niên công tác:
Số năm công tác
8. Trình độ lý luận chính trị:
C ao cấp
Đại học
Sơ cấp
Vừa làm vừa học
Giáo viên
Số năm làm quản lý
Trung cấp
Cao đẳng
Trình độ khác
Từ xa
Nhân viên
Sơ cấp
B- PHẦN CÁC VẤN ĐỀ TRƯNG CẦU Ý KIẾN
Câu 1: Theo Đồng chí, những nội dung nào dưới đây đồng chí cho là cần phải
quan tâm trong công tác quản lí đào tạo nghề của trường ta hiện nay ?
1. Quản lí mục tiêu đào tạo
2. Quản lí nội dung chương trình đào tạo
3. Quản lí cơ cấu tổ chức bộ máy của nhà trường
4. Quản lí chất lượng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lí
5. Quản lí chất lượng công tác tuyển sinh
6. Quản lí nề nếp dạy học
7. Quản lí kiểm tra, đánh giá kết quả đào tạo
12. Các vấn đề quản lí điều hành khác
Rất tốt Tốt Bình thường Kém
Câu 3: Đề nghị Đồng chí cho biết ý kiến đánh giá của mình về tính cấp thiết và
tính khả thi của các giải pháp quản lí quá trình đào tạo nghề đã đề xuất nhằm góp
phần nâng cao chất lượng đào tạo nghề tại trường trung cấp kỹ thuật – nghiệp vụ
Vinh
Các giải pháp
Tính cấp thiết Tính khả thi
Rất
cấp
thiết
Cấp
thiết
Không
cấp
thiết
Rất
khả
thi
Khả
thi
Không
khả thi
1
Quản lý xây dựng phát triển đội
ngũ giáo viên và cán bộ quản lý
2
Quản lý nguồn lực, cơ sở vật
chất phục vụ đào tạo
2. Học sinh lớp: Khoa đào tạo nghề
3. Trình độ văn hoá trước khi vào học tại trường:
Tốt nghiệp THPT
Trung cấp
4. Hình thức đào tạo đang học:
Chính quy
5. Cấp trình độ đang học:
Trung cấp nghề
6. Em đang là:
Lớp trưởng
Tổ trưởng
Tốt nghiệp THCS
Sơ cấp
Vừa làm vừa học
Sơ cấp nghề
Lớp phó
Tổ phó
Trình độ khác
Trình độ khác
Từ xa
Bí thư Đoàn TN
Học sinh
B- PHẦN CÁC VẤN ĐỀ TRƯNG CẦU Ý KIẾN
Câu 1: Theo Em, hiện nay nhà trường cần quan tâm đến những vấn đề gì trong
công tác quản lí đào tạo nghề dưới đây?
1. Quản lí mục tiêu đào tạo
2. Quản lí nội dung chương trình đào tạo
3. Quản lí cơ cấu tổ chức bộ máy của nhà trường
4. Quản lí chất lượng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lí
5. Quản lí chất lượng công tác tuyển sinh
Rất tốt Tốt Bình thường Kém
12. Các vấn đề quản lí điều hành khác
Rất tốt Tốt Bình thường Kém
Câu 3: Đề nghị Em cho biết ý kiến đánh giá của mình về tính cấp thiết và tính khả
thi của các giải pháp quản lí quá trình đào tạo nghề đã đề xuất nhằm góp phần
nâng cao chất lượng đào tạo nghề tại trường trung cấp kỹ thuật - Nghiệp vụ
Vinh
Các giải pháp
Tính cấp thiết Tính khả thi
Rất
cấp
thiết
Cấp
thiết
Không
cấp
thiết
Rất
khả
thi
Khả
thi
Không
khả thi
1
Quản lý xây dựng phát triển đội
ngũ giáo viên và cán bộ quản lý
2
Quản lý nguồn lực, cơ sở vật
chất phục vụ đào tạo
phẩm chất, tư tưởng, chính trị
Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ phải đạt trình độ
chuẩn do Bộ GD&ĐT và Bộ LĐTB&XH quy định
Bồi dưỡng giáo viên, cán bộ quản lý đào tạo nghề thực
hiện đổi mới phương pháp giảng dạy, cách thức quản lý
Bồi dưỡng xây dựng đội ngũ CBQL nhà trường
Bồi dưỡng lý tưởng đào tạo thế hệ trẻ, lòng yêu mến
học sinh
Ý kiến khác của em
B- Giải pháp 2: Quản lí nguồn lực, đầu tư cơ sở vật chất phục vụ đào tạo
N ội dung
Mức độ cấp thiết
Rất cấp
thiết
Cấp thiết
Không
cấp thiết
Tăng cường hiệu quả sử dụng những thiết bị
hiện có
Cần mua sắm trang thiết bị mới, phù hợp với
thực tế thị trường hiện nay
Xây dựng quy định về quản lí và sử dụng đồ
dùng dạy học trong giảng dạy
Kiểm tra, giám sát, đôn đốc thường xuyên
Ý kiến khác của em
C- Giải pháp 3: Quản lí mục tiêu đào tạo trong xu thế mở rộng qui
mô đào tạo nghề
N ội dung
Mức độ cấp thiết
Xây dựng kế hoạch cho từng môn học
Tổ chức giao lưu trao đổi kinh nghiệm về xây
dựng và đổi mới chương trình
Ý kiến khác của em
E- Giải pháp 5: Quản lí, kiểm tra đánh giá kết quả đào tạo nghề
N ội dung
Mức độ cấp thiết
Rất cấp
thiết
Cấp thiết
Không
cấp thiết
Tự kiểm tra trong nội bộ tổ bộ môn
Kiểm tra chéo
Kiểm tra toàn diện
Kiểm tra theo chuyên đề
Kiểm tra đột xuất
Ý kiến khác của em
F- Giải pháp 6: Quản lí, nâng cao chất lượng công tác tuyển sinh
N ội dung
Mức độ cấp thiết
Rất cấp
thiết
Cấp thiết
Không
cấp thiết
Tăng cường tuyên truyền giới thiệu về trường
Tăng cường các mối quan hệ với các cơ sở
khác, địa phương và các đơn vị sản xuất kinh
doanh
coi là vấn đề then chốt nhằm tạo ra đội ngũ công nhân kỹ thuật có trình độ kiến
thức chuyên môn, có kỹ năng và thái độ nghề nghiệp phù hợp yêu cầu phát triển
kinh tế - xã hội, đáp ứng sự biến đổi cơ cấu kinh tế, đáp ứng nhu cầu chuyển dịch cơ
cấu lao động.
Nghị quyết Đại hội đại biểu Toàn quốc lần thứ IX và kết luận Hội nghị lần
thứ 6 của BCH Trung ương Đảng khoá IX nhấn mạnh: " Phát triển giáo dục đào
tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp CNH-HĐH, là
điều kiện để phát huy nguồn lực con người - yếu tố cơ bản để phát triển xã hội,
tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững" [17, tr 40]. Muốn cho sự nghiệp CNH-
HĐH thành công, thì điều cốt lõi là phải phát huy tốt nhân tố con người. Bởi lẽ
con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển, giáo dục là nhân tố
chủ yếu để hình thành và phát triển nhân cách con người, là chìa khoá mở cửa vào
tương lai, là quốc sách hàng đầu của chiến lược phát triển kinh tế xã hội.
Nhiệm vụ phát triển nguồn nhân lực, là trách nhiệm chung của toàn Đảng,
toàn Quân, toàn Dân ta, trong đó vai trò của các Trường chuyên nghiệp, các cơ sở
giáo dục đào tạo nghề là rất quan trọng.
Nghệ An là một tỉnh công nghiệp- dịch vụ có tiềm năng kinh tế lớn nằm
trong vùng trọng điểm kinh tế Bắc Trung Bộ. Do vậy tỉnh Nghệ An nói riêng và
khu vực Bắc Trung Bộ nói chung có nhu cầu rất lớn về lực lượng người lao động
được đào tạo nghề. Nhất là trong các lĩnh vực công nghiệp và xây dựng. Nghệ An
hiện có một hệ thống đào tạo nghề nghiệp với 30 cơ sở đào tạo ĐH, CĐ, TCCN,
TCN bao gồm 05 trường Đại học, 01 phân hiệu Đại học, 04 trường Cao đẳng chuyên
nghiệp, 05 trường Cao đẳng nghề, 06 trường TCCN, 08 trường trung cấp nghề của
23
Trung ương và điạ phương, 17 trung tâm Hướng nghiệp, giáo dục thường xuyên
và các cơ sở dạy nghề tư nhân ở các huyện, thị xã, thành phố tham gia dạy nghề
thuộc các lĩnh vực.
Trường Trung cấp Kỹ thuật và Nghiệp vụ Vinh là đơn vị trực thuộc Tổng
công ty Xây dựng Hà Nội – Bộ Xây dựng, Trường có trụ sở đóng tại Thành phố
Vinh, tỉnh Nghệ An. Các ngành nghề đào tạo của trường thuộc nhóm ngành xây
2 - MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Đề xuất một số giải pháp tăng cường quản lí quá trình đào tạo nghề nhằm nâng
cao chất lượng đào tạo nghề ở Trường Trung cấp Kỹ thuật và Nghiệp vụ Vinh, góp
phần đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng tay nghề phục vụ sự nghiệp phát triển
kinh tế xã hội của đất nước.
3- NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
3.1. Nghiên cứu cơ sở lí luận của việc quản lí đào tạo nghề có ở các trường.
3.2. Khảo sát thực trạng công tác quản lí đào tạo nghề ở Trường Trung cấp
Kỹ thuật và Nghiệp vụ Vinh.
3.3. Đề xuất các Giải pháp quản lí đào tạo nhằm nâng cao chất lượng đào
tạo nghề ở Trường Trung cấp Kỹ thuật và Nghiệp vụ Vinh.
4. ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU
4.1. Đối tượng nghiên cứu:
Các giải pháp quản lí đào tạo nghề ở trường trung cấp Kỹ thuật và Nghiệp vụ Vinh.
4.2. Khách thể nghiên cứu:
Công tác quản lí quá trình đào tạo nghề ở Trường Trung cấp Kỹ thuật và Nghiệp vụ
Vinh giai đoạn từ năm 2009 đến 2012.
5. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
Nếu đề xuất được các Giải pháp quản lí đào tạo nghề có cơ sở khoa học sẽ
góp phần nâng cao được chất lượng đào tạo nghề ở trường Trung cấp Kỹ thuật và
Nghiệp vụ Vinh.
6- PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Quá trình đào tạo và nhất là đào tạo nghề có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến
chất lượng đào tạo, song ở đề tài này chỉ tập trung nghiên cứu việc xây dựng các
25