Những bệnh lý thần kinh thường gặp ở trẻ em
NHỮNG BỆNH LÝ THẦN KINH
THƯỜNG GẶP Ở TRẺ EM
Mục tiêu
1. Áp dụng được các kỹ thuật khám-chẩn đoán bệnh thần kinh trẻ em
2. Phát hiện các triệu chứng và một số bệnh lý thần kinh thường gặp ở trẻ em
1. Kỹ thuật khám - chẩn đoán bệnh thần kinh
1.1. Khai thác tiền sử và bệnh sử ( bệnh tình hiện tại )
1.1.1. Tiền sử gia đình: Chú ý khai thác các triệu chứng thần kinh và các biểu hiện bệnh lý
giống trẻ đang mắc
1.1.2. Tiền sử lúc mẹ mang thai: Chú ý các bệnh xãy ra trong 3 tháng đầu thai kỳ, đặc biệt
tình trạng nhiễm virut, vấn đề sử dụng thuốc trong lúc mẹ mang thai ..
1.1.3. Tiền sử sản khoa: Trong lúc chuyển dạ có bị kéo dài không; trong lúc sinh ra có can
thiệp gì không như hút giác, kẹp lấy thai…
1.1.4. Tiền sử phát triển tinh thần - vận động qua các thờI kỳ tuổi trẻ: Tùy theo tuổI của trẻ
để đánh giá sự phát triển về tinh thần - vận động có bị chậm không
1.1.5. Tiền sử bệnh tật trước đây có liên quan đến hiện tại:
Ví dụ trẻ bị động kinh, não úng thủy…
Các triệu chứng lúc khởi phát và tiến triển như thế nào theo trình tự thời gian.
1.2. Kỹ thuật khám
Ngoài những động tác thăm khám chung toàn thân ra cần chú ý khám kỹ lưỡng về thần kinh
(có khi cần khám đánh giá 2-3 lần mới chính xác)
Có thể ứng dụng 4 kỷ năng ( nhìn, sờ, gõ, nghe ) để khám lâm sàng thần kinh kết hợp những
thăm khám đặc biệt chuyên khoa. Đối với trẻ sơ sinh cần chú ý các phản xạ nguyên thuỷ và
phản xạ tư thế.
1.2.1. Đánh giá về ý thức: Xem trẻ có hôn mê không
1.2.2. Đánh giá về vận động ( trương lực, cơ lực, phản xạ ): Xem trẻ có bị liệt không
1.2.3. Đánh giá về các dây thần kinh sọ não: Xem trẻ có bị liệt dây thần kinh sọ não nào
không
1.2.4. Đánh giá về cảm giác: Xem trẻ có bị giảm hay mất cảm giác ở vùng nào trên cơ thể
1.2.5. Đánh giá về thần kinh thực vật: Xem trẻ có bị rối loạn về

2.2.2.Ngất
2.2.3.Rối loạn giấc ngủ ( mất ngủ )
2.2.4.Rối loạn trí nhớ
2.2.5.Hôn mê
2.2.6.Suy nhược thần kinh
2.2.7.Một số bệnh não chuyển hoá hay nhiểm độc
2.2.8.Nhức đầu và bán đầu thống
2.2.9.Viêm não
2.2.10.Những tổn thương choáng chổ ở não ( u não, u máu,...)
2.3. Điện thần kinh-cơ
2.4. X-Quang thần kinh sọ não
2.4.1. Chụp hộp sọ không sửa soạn ( thẳng, nghiêng, khu trú )
2.4.2. Chụp tuỷ sống
2.4.3. Chụp cắt lớp
2.4.4. Cọng hưởng từ
2.4.5. Chụp mạch não ( chụp động mạch cảnh, chụp động mạch sống nền )
2.4.6. Ghi hình não bằng đồng vị phóng xạ
2.4.7. Siêu âm qua thóp ở trẻ sơ sinh và bú mẹ
2.4.8. Sinh thiết ( não, da, sợi thần kinh ngoại biên, cơ )
2.4.9. Tử thiết
3. Các triệu chứng-bệnh lý thần kinh
3.1. Dị tật bẩm sinh và bệnh lý mắc phải của hệ thần kinh
3.1.1.Não bộ :
- Tật vô não, tật não rổ, tật sọ chẻ đôi, tật đầu nhỏ, tật đầu to, thoát vị màng não-não hay
thoát vị màng não đơn thuần.
- Các thương tổn mạch máu não bẩm sinh như phình mạch, dò động tĩnh mạch, u tĩnh mạch,
giãn mao mạch
60
Những bệnh lý thần kinh thường gặp ở trẻ em
- Các thương tổn não ở thời kỳ chu sinh thường chủ yếu là do rối loạn chuyển hoá ((thiếu oxy,

- Viêm đa rể-dây thần kinh; Viêm đa rể-dây thần kinh với phân ly đạm tế bào trong dịch não
tủy ( Hội chứng Guillain-Barré )
- Liệt dây thần kinh mặt :
+ Liệt mặt trung ương với dấu hiệu liệt ¼ mặt dưói
+ Liệt mặt ngoại biên với dấu hiệu Charles-Bell thường hồi phục tốt.
Tài liệu tham khảo
1. Pham Nhật An, Ninh Thị Ứng. Chương X “Thần kinh “. Baì giảng Nhi khoa. Bộ môn Nhi
- Trường ĐHYK Hà NộI, Nhà xb Y học, 2000, tập II, tr. 236 – 274
2. Hồ Viết Hiếu. “Đặc điểm giải phẩu-sinh lý hệ thần kinh trẻ em”. Các bài giảng thần kinh
nhi khoa, 2002. Bộ Môn Nhi-ĐHYK Huế ( tài liệu lưu hành nội bộ )
3. G. Serratrice, A. Autret, (1996), “Neurologie”. Universités Francophones. Ellipses
4. Nelson ( 2000). “Nervous system”. Textbook of Pediatrics
6 1
Những bệnh lý thần kinh thường gặp ở trẻ em
62