Website: Email : Tel (: 0918.775.368
MỤC LỤC
DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
Bảng 2.1. Tình hình tài sản và nguồn vốn của Tổng công ty..............................
Bảng 2.2. Tình hình lao động của Tổng công ty.................................................
Sơ đồ 2.3. Phạm vi điều chỉnh của tiêu chuẩn ISO 9001:2000...........................
Bảng 2.4.a. Tình hình kim ngạch xuất khẩu của Tổng công ty...........................
Biểu đồ 2.4.b. Tình hình xuất khẩu theo giá trị của Tổng công ty......................
Bảng 2.5.a. Cơ cấu nhóm hàng rau quả của Tổng công ty..................................
Biểu đồ 2.5.b. Tỷ trọng xuất khẩu theo nhóm hàng năm 2006...........................
Biểu đồ 2.5.c. Tỷ trọng xuất khẩu theo nhóm hàng năm 2007............................
Bảng 2.6.a. Xuất khẩu rau quả theo thị trường của Tổng công ty.......................
Biều đổ 2.6.b. Xuất khẩu theo thị trường của Tổng công ty 2005-2007.............
Bảng 2.7. a. Kết quả xuất khẩu theo hình thức xuất khẩu của Tổng công ty
giai đoạn 2005- 2007...........................................................................................
Biểu đồ 2.7.b. Xuất khẩu theo hình thức xuất khẩu của Tổng công ty 2005-2007........
Đào Lan Phương_ Thương mại quốc tế K46
Bảng 2.8.a. Diện tích trồng rau quả của Tổng công ty 2005-2007......................
Bảng 2.8.b. Sản lượng một số loại rau quả chủ yếu 2005-2007..........................
LỜI MỞ ĐẦU
Tháng 1/2007, Việt Nam chính thức trở thành viên của WTO, một sân
chơi kinh tế- thương mại lớn nhất hành tinh. Việc gia nhập tổ chức Thương
mại thế giới đã đánh dấu thành công của Việt Nam trong tiến trình hội nhập
quốc tế. WTO tạo ra cho các doanh nghiệp Việt Nam những cơ hội to lớn,
nhưng bên cạnh đó là những thách thức không dễ gì vượt qua. Ngành nông
nghiệp Việt Nam là một lĩnh vực được đánh giá là sẽ chịu nhiều tác động của
sự kiện này.
Tổng công ty rau quả, nông sản Việt Nam là một doanh nghiệp nhà
nước chuyên về sản xuất, chế biến và kinh doanh xuất nhập khẩu rau quả,
nông sản với kim ngạch xuất khẩu hàng năm chiếm tới 30% tổng kim ngạch
xuất khẩu rau quả của Việt Nam. Cũng như các doanh nghiệp khác, việc Việt
XUẤT KHẨU RAU QUẢ CỦA VIỆT NAM
1.1. Xuất khẩu rau quả và vai trò của xuất khẩu rau quả đối
với Việt Nam
1.1.1. Đôi nét về xuất khẩu hàng rau quả
1.1.1.1. Đặc điểm về mặt hàng rau quả
• Hàng rau quả gắn liền với cuộc sống của nhân dân. Nó phong phú về
chủng loại và hương vị; sản phẩm rau quả có các loại như rau quả tươi, rau
quả chế biến, nước rau quả ép.
• Kinh doanh hàng rau quả có những đặc điểm sau:
Tính thời vụ: Sản xuất nông nghiệp có tính thời vụ rõ ràng, do vậy,
doanh nghiệp cần phải biết quy luật sản xuất các mặt hàng nông nghiệp, làm
tốt công tác chuẩn bị trước mùa thu hoạch, đến kỳ gặt hái tập trung lao động
nhanh chóng triển khai công tác thu mua và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp
Tính phân tán: Hàng rau quả phân tán ở vùng nông thôn và trong tay
hàng triệu nông dân, tuy nhiên, sức tiêu thụ thì tập trung ở thành phố và khu
Chuyên đề tốt nghiệp 4
Đào Lan Phương_ Thương mại quốc tế K46
công nghiệp tập trung. Phương thức lưu thông hàng rau quả là phân tán- tập
trung, nông thôn- thành thị. Vì vậy, doanh nghiệp phải lưu ý việc bố trí địa
điểm thu mua, phương thức thu mua, chế biến và vận chuyển đều phải phù
hợp với đặc điểm nói trên
Tính khu vực: Tuỳ theo địa hình mà hình thành những khu vực sản xuất
khác nhau và giống cây trồng khác nhau, chính vì thế có những cơ sở sản xuất
sản phẩm hàng rau quả rất khác nhau với tỷ lệ hàng hoá khá cao
Tính tươi sống: Hàng rau quả dễ bị hỏng ôi, kém phẩm chất. Hơn nữa,
chủng loại, số lượng, chất lượng cũng rất khác biệt nhau. Bởi vậy, khi thu
mua cần đặc biệt lưu ý phân loại, chế biến, bảo quản, vận chuyển nhằm làm
cho phương thức kinh doanh phù hợp với đặc điểm hàng hoá từng loại. Ngoài
ra, việc thu mua, vận chuyển, bày bán đều phải khẩn trương, kịp thời và tránh
hao tổn
Trong kinh doanh xuất nhập khẩu thì người mua chính là là người nhập
khẩu, còn người bán là người xuất khẩu, các quy trình và thủ tục mua bán về
cơ bản cũng bao gồm các bước của buôn bán trong nước, tuy nhiên buôn bán
xuất nhập khẩu cần tuân thủ các điều kiện khắt khe hơn do các bên thoả thuận
hoặc theo thông lệ quốc tế.
• Xuất khẩu hàng rau quả là các hoạt động liên quan đến việc bán các sản
phẩm rau quả với thị trường nước ngoài.
1.1.2. Các loại hình xuất khẩu hàng rau quả
1.1.2.1. Hình thức xuất khẩu trực tiếp
Xuất khẩu trực tiếp là hình thức mà bên bán và bên mua trực tiếp giao
Chuyên đề tốt nghiệp 6
Đào Lan Phương_ Thương mại quốc tế K46
dịch với nhau, không qua trung gian
Các bước giao dịch chủ yếu thường diễn ra theo trình tự 5 bước sau:
- Hỏi giá
- Chào hàng
- Đặt hàng hay đặt hàng
- Hoàn giá
- Chấp nhận
- Xác nhận
Sử dụng hình thức này sẽ tận dụng được những ưu điểm như:
- Dễ đạt được thoả thuận và ít xảy ra những hiểu lầm hơn
- Giảm được chi phí trung gian
Tuy vậy, một vài điểm cần lưu ý khi sử dụng hình thức xuất khẩu này:
- Đòi hỏi sự hiểu biết cũng như kinh nghiệm của nhà kinh doanh về ngoại
thương và nghiệp vụ về hàng rau quả
- Dễ xảy ra những sai lầm hay bị ép giá khi giao dịch với đối tác ở thị
trường mới
- Thường áp dụng hình thức này trong những thương vụ lớn để có thể bù
đắp chi phí trong giao dịch như giấy tờ, đi lại
Đào Lan Phương_ Thương mại quốc tế K46
Về cơ bản, hình thức xuất khẩu qua trung gian đối lập với hình thức
xuất khẩu trực tiếp.
1.1.2.3. Buôn bán đối lưu
Buôn bán đối lưu là phương thức mà trong đó xuất khẩu kết hợp chặt
chẽ với nhập khẩu, bên bán đồng thời là bên mua, và có đặc điểm là lượng
hàng giao đi có giá trị tương xứng với lượng hàng nhận về.
Trong buôn bán đối lưu phải đảm bảo yêu cầu cân bằng về mặt hàng,
giá cả, tổng giá trị hàng giao cho nhau, về điều kiện giao hàng.
Buôn bán đối lưu có các loại hình sau:
- Nghiệp vụ hàng đổi hàng
- Nghiệp vụ bù trừ
- Nghiệp vụ buôn bán có thanh toán bình hành
- Nghiệp vụ mua đối lưu
- Nghiệp vụ chuyển nợ
- Giao dịch bồi hoàn
- Nghiệp vụ mua lại sản phẩm
Hình thức buôn bán đối lưu hàng rau quả đã có từ rất lâu, và đến nay
vẫn còn tồn tại do nó có những ưu điểm sau:
- Có được hàng hoá phục vụ cho nền kinh tế đất nước khi thiếu ngoại tệ
để nhập khẩu
- Giảm được các thủ tục phức tạp trong thanh toán hàng hoá, đặc biệt là
đối với chế độ quản lý ngoại hối quá chặt chẽ của chính phủ
Tuy nhiên, thực hiện hình thức buôn bán này cần đảm bảo các yêu cầu
Chuyên đề tốt nghiệp 9
Đào Lan Phương_ Thương mại quốc tế K46
về cân bằng trong mua bán như đã nói ở trên, và nó không linh hoạt áp dụng
cho mọi trường hợp. Mặt khác, việc sử dụng hình thức này bị hạn chế trong
trường hợp nước xuất khẩu đang cần nhiều ngoại tệ.
1.1.2.4. Hình thức tái xuất
trò quan trọng được thể hiện qua các điểm sau:
1.1.3.1. Tạo nguồn vốn chủ yếu cho nhập khẩu và xây dựng cơ sở hạ tầng góp
phần phát triển kinh tế đất nước
Hiện nay, nước ta đang trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá
nên cần thiết phải nhập máy móc thiết bị hiện đại, công nghệ tiên tiến, bên
cạnh đó, phải xây dựng được hệ thống cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển kinh
tế đất nước. Để thực hiện điều đó, chúng ta phải có nguồn vốn ngoại tệ.
Nguồn vốn ngoại tệ có thể được huy động bằng nhiều cách như đi vay, nhận
viện trợ, liên doanh liên kết hay xuất khẩu. Tuy nhiên, nguồn vốn an toàn và
vững chắc nhất là nguồn ngoại tệ từ xuất khẩu.
1.1.3.2. Tạo điều kiện thuận lợi cho các ngành liên quan phát triển
Xuất khẩu hàng rau quả phát triển sẽ tạo cơ hội đầy đủ cho việc phát
triển các ngành sản xuất nguyên liệu đầu vào cho hàng rau quả như cây giống,
… hoặc loại hình dịch vụ liên quan như dịch vụ bảo quản, vận chuyển, chế
biến, tiêu thụ sản phẩm… Nhất là trong môi trường cạnh tranh gay gắt, các
doanh nghiệp phải tìm cách giảm giá thành, nâng cao chất lượng.
1.1.3.3. Nâng cao năng lực kinh doanh của các doanh nghiệp xuất khẩu
Kinh doanh với các đối tác nước ngoài đòi hỏi các doanh nghiệp Việt
Nam phải năng động, sáng tạo, có năng lực quản lý tốt, có uy tín, thì mới có
Chuyên đề tốt nghiệp 11
Đào Lan Phương_ Thương mại quốc tế K46
thể tồn tại và phát triển được trên thị trường quốc tế. Nhất là đối với mặt hàng
rau quả là mặt hàng rất nhạy cảm và có sức cạnh tranh gay gắt trên thị trường
thế giới do ngày càng có nhiều các doanh nghiệp xuất khẩu rau quả, càng đòi
hỏi tài năng và kinh nghiệm của các doanh nghiệp. Bởi vậy, các doanh nghiệp
phải luôn học hỏi, tự đổi mới và hoàn thiện mình trong sản xuất cũng như
trong kinh doanh.
1.1.3.4. Xuất khẩu hàng rau quả góp phần giải quyết công ăn việc làm và cải
thiện đời sống nhân dân
Lĩnh vực sản xuất cũng như chế biến sản phẩm rau quả đòi hỏi nhiều
rau quả. Đặc biệt, doanh nghiệp cần phải nghiên cứu kỹ về các thị trường mục
tiêu và các đối thủ cạnh tranh. Đồng thời, doanh nghiệp phải tìm hiểu về các
nhân tố có ảnh hưởng tới hoạt động xuất khẩu như chính trị, văn hoá, luật
pháp, và các điều kiện có liên quan như điều kiện về vận tải của các nước
nhập khẩu hàng rau quả.
Thông tin thường được các doanh nghiệp thu thập thông qua các tài
liệu có sẵn từ các phương tiện thông tin đại chúng, từ các tham tán thương
mại của Việt Nam ở nước ngoài hay từ việc khảo sát trực tiếp thị trường, qua
hội thảo và khi tham gia các hội chợ triển lãm.
1.2.2. Chọn đối tác kinh doanh
Chọn đúng đối tác kinh doanh là một trong những yếu tố tạo nên thành
công trong kinh doanh xuất khẩu. Để chọn đối tác kinh doanh xuất khẩu, ta
phải đánh giá năng lực đối tác trên các mặt như tài chính, nhân lực, năng lực
Chuyên đề tốt nghiệp 13
Đào Lan Phương_ Thương mại quốc tế K46
quản lý, hoạt động marketing. Đặc biệt với đối tác nước ngoài, doanh nghiệp
phải tìm hiểu về pháp nhân và uy tín của đối tác. Bên cạnh đó, cũng cần tìm
hiểu về quan điểm của đối tác đối với việc gây dựng mối quan hệ làm ăn lâu
dài. Ngoài ra, phải chọn đối tác sao cho có sự tương thích giữa hai bên trên
các phương diện như điều kiện mua bán, vận chuyển, thanh toán.
1.2.3. Lập phương án kinh doanh xuất khẩu
Ở bước này, đầu tiên, doanh nghiệp phải nêu được mục tiêu của việc
xuất khẩu hàng rau quả, chọn đối tác kinh doanh. Tiếp theo, phải ước tính
được các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động xuất khẩu như chỉ tiêu hiệu quả
kinh doanh xuất khẩu trực tiếp, chỉ tiêu hoà vốn xuất khẩu (giá xuất khẩu tối
thiểu), chỉ tiêu lỗ lãi và một số chỉ tiêu khác. Kết thúc, người lập phương án
phải nêu đề xuất của mình và đánh giá tính thực thi của phương án xét cả trên
phương diện tính kinh tế và xã hội.
1.2.4. Giao dịch, đàm phán và ký hợp đồng
Các bên lựa chọn hình thức xuất khẩu hàng rau quả phù hợp trong các
án. Từ đó, doanh nghiệp có thể đánh giá kết quả và hiệu quả xuất khẩu ở từng
mặt hàng, từng thị trường, từng đối tác, và tìm ra các thế mạnh, yếu điểm để
có biện pháp cụ thể điều chỉnh hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp một
cách kịp thời.
1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến xuất khẩu hàng rau quả của
Chuyên đề tốt nghiệp 15