Website: Email : Tel : 0918.775.368
Lời nói đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài
Hiện nay, trong hoạt động kinh tế- xã hội ở hầu hết các quốc gia đều coi trọng
việc xây dựng và thực hiện các chơng trình phát triển kinh tế- xã hội thông qua các
dự án cụ thể nhằm đầu t phát triển nền kinh tế.
Việt Nam đang trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc. Tốc độ tăng
trởng kinh tế liên tục đạt ở mức cao và ổn định. Bình quân hàng năm thời kì 1991-
1997 GDP tăng 8,2%. Hai năm 1998, 1999 do ảnh hởng tiêu cực của cuộc khủng
hoảng kinh tế - tài chính khu vực, tốc độ tăng trởng của nớc ta tuy có chậm lại
(1998: 5,8%, 1999: 4,8%) song vẫn thuộc loại cao so với khu vực. Nhờ đó qui mô
kinh tế Việt Nam không ngừng lớn mạnh. So với năm 1990, năm 1997 qui mô kinh
tế nớc ta gấp 1,76 lần và năm 1998 gấp 1,8 lần. Kinh tế phát triển đã tạo ra những
tiền đề hết sức cơ bản cho việc giải quyết các vấn đề xã hội đặc biệt là từng bớc cải
thiện đời sống vật chất và tinh thần của nông dân.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu rất đáng tự hào về xây dựng phát triển kinh
tế, nâng cao mức sống của nhân dân thì vấn đề môi trờng- yếu tố cực kì quan trọng
có ảnh hởng đến sự phát triển bền vững của đất nớc lại cha đợc sự quan tâm thích
đáng. Hà Nội là trung tâm, là thủ đô của cả nớc nên quá trình đô thị hoá diễn ra rất
mạnh, rất nhanh chóng. Nhận thức đợc những tác động tiêu cực của đô thị hoá ảnh
hởng, tác động đến môi trờng sinh thái ở khu vực nông nghiệp nông thôn ven đô
(ngoại thành ), thành phố Hà Nội đã có chủ trơng xây dựng và triển khai các dự án
nhằm bảo về và phát triển bền vững môi trờng sinh thái nông nghiệp, nông thôn
trong các khu vực này. Hiện nay, có rất nhiều các dự án phát triển và bảo vệ môi tr-
ờng sinh thái nông nghiệp, nông thôn ở khu vực ngoại thành đang đợc triển khai
thực hiện, đặc biệt là trong các dự án đợc triển khai thực hiện thành phố và các cấp
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
chính quyền rất coi trọng vấn đề phát triển nông nghiệp theo hớng kết hợp giữa
nông nghiệp với du lịch, cụ thể một số dự án đang đợc triể khai theo hớng kết hợp
trên nh ở: Đông Mỹ - Thanh Trì, Phú Diễn - Từ Liêm, Minh Phú - Sóc Sơn, Phù
cấu chính gồm 3 chơng.
Ch ơng 1 : Cơ sở lí luận về phát triển nông nghiệp theo hớng kết hợp
nông nghiệp với du lịch
Ch ơng 2 : Thực trạng phát triển nông nghiệp ở Đông Mỹ - Thanh Trì
theo hớng kết hợp nông nghiệp với du lịch
Ch ơng 3 : Quan điểm, phơng hớng và các giải pháp cơ bản nhằm phát
triển nông nghiệp theo hớng kết hợp nông nghiệp với du lịch
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Chơng 1: Cơ sở lí luận về phát triển nông nghiệp theo
hớng kết hợp nông nghiệp với du lịch
1.1. Sự cần thiết phải kết hợp giữa nông nghiệp với các ngành kinh tế quốc dân
1.1.1. Các xu hớng phát triển của nông nghiệp hiện đại
Cho đến nay năng lợng sử dụng trong nông nghiệp thế giới còn rất khiêm tốn.
Theo tài liệu của FAO năm 1972- 1973 nông nghiệp toàn thế giới mới sử dụng
3,5% tổng năng lợng hoá thạch, giai đoạn 1985- 1986 tăng nên 4,1% và đến năm
2001 nông nghiệp thế giới sử dụng khoảng 5,3% tổng năng lợng hoá thạch hàng
hoá của thế giới. Sự phân bố sử dụng năng lợng hoá thạch cũng không đều: một lao
động nông nghiệp ở các nớc phát triển sử dụng năng lợng nhiều gấp 30 lần 1 lao
độmg nông nghiệp ở các nớc đang phát triển; về vật t kĩ thuật nông nghiệp, các nớc
phát triển sử dụng 60% tổng số phân hoá học, trên 50% tổng số thuốc trừ sâu, trừ
cỏ, 75% tổng số máy kéo 70% tổng sổ thức ăn gia súc của thế giới.
Sang thế kỉ XXI, nông nghiệp thế giới có thể phải sử dụng năng lợng nhiều hơn
thế kỉ XX để tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hoá nông nghiệp. Nhng để sử dụng
năng lợng trong nông nghiệp có hiệu quả phải điều chỉnh hợp lí giữa các khu vực:
theo hớng giảm năng lợng và vật t kĩ thuật ở các nớc phát triển, tăng ở các nớc đang
phát triển. Năm 1979 tổng giam đốc FAO đã nêu ý kiến: các nớc nghèo phải đợc
sử dụng thêm phân khoáng và hoá chất trừ sâu bệnh nhng không nên sao chép ph-
ơng pháp đang dùng ở các nớc giàu. Nếu hạn chế sử dụng năng lợng trong nông
những cái hợp lí của nền nông nghiệp công nghiệp hoá và sinh học nông nghiệp.
Ngoài những yêu cầu, đòi hỏi trên thì vấn đề ô nhiễm môi trờng nói chung và ô
nhiễm môi trờng nói riêng hiện nay đang ở mức báo động đỏ. Vấn đề ô nhiễm
không khí, tiếng ồn, đất đai, nguồn nớc, đa dạng sinh học... có liên quan trực tiếp
đến môi trờng sản xuất nông nghiệp. Tóm lại, trớc những yêu cầu đòi hỏi của sự
phát triển theo qui luật tiến hoá của con ngời, của một nền nông nghiệp hiện đại và
của những yêu cầu của hiện tại, con ngời cần tiến tới phát triển một nền nông
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
nghiệp sao cho có thể kết hợp tổng hoà giữa tự nhiên và con ngời, nhằm khai thác
tối đa những lợi thế của từng vùng, từng khu vực. Vì vậy, đòi hỏi hay sự cần thiết
cần có một mô hình sản xuất nông nghiệp hợp lí là rất cần thiết.
Trong một vài thập kỷ gần đây, sự thay đổi các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã
hội của thế giới diễn ra rất phức tạp, trong nó chứa đựng nhiều yếu tố thuận lợi,
đồng thời cũng có nhiều khó khăn thách thức đối với việc phát triển nông nghiệp
nói riêng và phát triển nền kinh tế nói chung. Đó là do quá trình công nghiệp hoá và
thị trờng hoá, nông nghiệp các nớc đang chuyển dần từ chế độ thâm canh truyền
thống lên thâm canh hiện đại. Mặt khác, với áp lực về dân số tăng quá nhanh 2-
3%/năm, với động lực lợi nhuận trong cơ chế thị trờng, nhất là động lực lợi nhuận
tối đa của chủ nghĩa t bản, nông nghiệp đã phát triển theo kiểu khai thác tớc đoạt
thiên nhiên dẫn tới những hiện tợng phổ biến: nông nghiệp "hầm mỏ" bóc lột đất,
tốc độ phá rừng lấy đất trồng trọt vợt quá tốc độ tái sinh của nó. Việc áp dụng cơ
giới hoá, hoá học hoá và thuỷ lợi hoá cha lấy công nghệ sinh học và cải thiện tầng
thổ nhỡng làm trung tâm. Những hành động khai thác mang tính tớc đoạt thiên
nhiên trong nông nghiệp cùng với quy mô và tốc độ khai thác tài nguyên quá lớn,
quá nhanh, và lợng chất thải quá nhiều trong công nghiệp hoá đang làm cạn kiệt tài
nguyên và ô nhiễm môi trờng rất nghiêm trọng.
Trớc những thực tế đó, con ngời đã nhận thức ra đợc vấn đề này rất sớm. Năm
1972 hội nghị liên hợp quốc về môi trờng ở Stockhom đã và tuyên bố kêu gọi: bảo
vệ và cải thiện môi trờng của con ngời là một vấn đề lớn có ảnh hởng tới phúc lợi
-
)
và do đó, tác động xấu đến sức khoẻ còn ngời, các động vật hoang dã và làm suy
thoái các hệ sinh thái.
- Gây độc hại cho lơng thực, thực phẩm, thức ăn cho gia súc bởi d lợng thuốc trừ
sâu, hàm lợng nitrat và các chất kích thích sinh trởng vợt qua mức cho phép.
- Gây tổn hại cho các nông trại và các nguồn tài nguyên thiên nhiên do thuốc trừ
sâu, ảnh hởng tới sức khoẻ ngời lao động, tới cộng đồng.
7
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- Gây độc hại cho bầu khí quyển bởi khí amôniac (NH
3
); nitơ ôxit; mêtan và
nhiều chất khác sinh ra từ quá trình đốt, làm suy giảm tầng ôzôn, làm Trái đất nóng
lên và gây ô nhiễm bầu khí quyển.
- Sử dụng quá mức các tài nguyên thiên nhiên gây suy thoái nớc ngầm, mất dần
các loài động vật và các nguồn năng lợng tự nhiên, làm mất khả năng hấp thụ phế
thải của chúng, dẫn đến lụt lội và mặn hoá.
Có thể chỉ ra những vấn đề nảy sinh trong ô nhiễm do hoạt động sản xuất nông
nghiệp nh trong bảng sau:
Chất gây độc
hoặc chất gây ô nhiễm
Hậu quả
Gây độc hại cho nguồn nớc
- Thuốc trừ sâu - Gây độc hại cho nớc ma, nớc bề mặt và nớc ngầm,
gây độc cho động vật hoang dại và vợt ngỡng chuẩn
đối với nớc uống.
- Nitrat
- Nitrat, phôtphat
- Mầm bệnh từ phế thải
động vật.
- Độc hại cho ngời, mùi khó chịu.
- Độc hại cho ngời và động vật.
- Hạn chế sự phát triển của quần xã thực vật, có thể có
vai trò làm chết cây.
- Làm tăng hàm lợng kim loại nặng trong đất.
- Độc hại cho sức khoẻ của ngời và động vật.
Gây hại cho khí quyển
- Amôniac sinh ra từ phân
động vật và ruộng lúa.
- Nitơ ôxit từ phân bón hoá
học.
- Mêtan từ động vật và
ruộng lúa.
- Sản phẩm đốt sinh khối
(rơm, rạ,).
- Mùi: đóng vai trò trong việc tạo ra ma axit.
- Đóng vai trò làm suy thoái tầng ôzôn và sự nóng lên
của khí hậu toàn cầu.
- Đóng vai trò làm khí hậu toàn cầu nóng lên.
- Làm tăng ô nhiễm ôzôn cục bộ của tầng đối lu, tạo
ma axit. Suy thoái tầng ôzôn và làm khí hậu toàn cầu
nóng lên, mùi khó chịu.
Tóm lại, trớc những nảy sinh các tác động của quá trình công nghiệp hoá hiện
đại hoá nền nông nghiệp và việc quá lạm dụng các chế phẩm hoá học trong sản xuất
nông nghiệp đã làm cho môi trờng sinh thái bị huỷ hoại nghiêm trọng, nó đe doạ tới
sức khoẻ của con ngời. Trớc thực tế này các nớc đã tự tìm hớng phát triển cho mình,
để phát triển đất nớc, cũng nh phát triển nông nghiệp một cách toàn diện tránh các
nói sự kết hợp giữa ngành nông nghiệp với ngành du lịch là một sự kết hợp đúng
đắn nếu nh sự kết hợp này tuân thủ các mối quan hệ kinh tế xã hội nhng đồng
10
Website: Email : Tel : 0918.775.368
thời cũng phải tuân thủ các mối quan hệ với các điều kiện tự nhiên. Khi đó nó sẽ
không ngừng thúc đẩy nhau phát triển
Mặt khác, khi mà tất cả các ngành kinh tế đều không ngừng phát triển và mở
rộng với tốc độ cao thì sự phát triển đó đã thúc đẩy nhau cùng phát triển là một điều
tất yếu. Nông nghiệp sẽ phát triển bền vững hơn bằng việc có thêm các nguồn thu
nhập do các hoạt động dịch vụ du lịch mang lại, cơ hội tái đầu t mở rộng sản xuất
nông nghiệp bằng các nguồn thu này sẽ tăng. Khi đó nông nghiệp có thể tận dụng
tối đa các nguồn lực của mình trong qua trình sản xuất, bởi nông nghiệp khi đó
ngoài việc có những nguồn thu bằng trực tiếp sản xuất thì có thể có thêm những
nguồn thu khác do ngành du lịch đem lại. Nhng cũng có thể thấy ngợc lại, nông
nghiệp cũng mở ra cho ngành du lịch một cơ hội rất lớn để phát triển các dịch vụ du
lịch, vui chơi giải trí đáp ứng nhu cầu của xã hội ngày càng tăng nh hiện nay. Bởi
nông nghiệp bớc sang thế kỷ XXI phát triển theo xu hớng nông nghiệp sinh thái bền
vững, khi đó nông nghiệp sẽ có rất nhiều tiềm năng về du lịch sinh thái.
Có thể thấy rằng sự kết hợp giữa nông nghiệp với du lịch là một điều rất cần
thiết cho việc phát triển một nền nông nghiệp sinh thái bền vững phù hợp với xu h-
ớng phát triển chung của nền nông nghiệp thế giới. Phù hợp với việc có thể tận
dụng các tiềm năng rất lớn, tiềm ẩn của nông nghiệp vào trong ngành du lịch- dịch
vụ. Mặt khác, nông nghiệp là một ngành có vai trò quan trọng đối với đời sống con
ngời. Nó là ngành cung cấp nông sản phục vụ nhu cầu thiếy yếu của đời sống con
ngời. đồng thời góp phần bảo vệ môi trờng sinh thái. Tuy nhiên, vai trò trên chỉ
phát huy tác dụng khi nông nghiệp đợc phát triển theo hớng của nông nghiệp sinh
thái bền vững không chi tạo ra một lợng nông sản phục vụ nhu cầu hiện tại mà nó
còn hớng tới sự bảo vệ nguồn lực đáp ứng nhu cầu tăng lên của tơng lai. Nó không
chỉ khai thác nguồn lực mà còn bảo vệ và nâng cao chất lợng các nguồn lực.
1.1.3. Nội dung của sự kết hợp
xét các mối quan hệ.
12
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Đối với mô hình phát triển nông nghiệp theo hớng kết hợp nông nghiệp với du
lịch cũng không nằm ngoài, hay cũng không thể bỏ qua mối quan hệ giữa điều kiện
tự nhiên với điều kiện kinh tế xã hội mà cần phải biết kết hợp với nhau để xây dựng
một mô hình hợp lí, có thể tận dụng tối đa lợi thế của từng vùng. Hiện nay có nhiều
mô hình phát triển nông nghiệp kết hợp với du lịch đang khẳng định tính đúng đắn
của sự kết hợp, nh: trang trại trồng cây ăn quả kết hợp với du lịch; trang trại phát
triển theo mô hình VAC kết hợp với du lịch, các khu trồng hoa trong nhà lới, nhà
kính kết hợp với du lịch, các mô hình nay vẫn ngày càng mở rộng và phát triển.
Cũng do đặc điểm của sản xuất nông nghiệp, thứ nhất là đặc điểm của sản phẩm
nông nghiệp: tơi sống, cồng kềnh... đã đặt ra yêu cầu có sự kết hơp chặt chẽ giữa
sản xuất nông nghiệp và chế biến nông sản giữa khai thác các sản phẩm chính và
tận dụng các phế phẩm để nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trờng. Thứ hai
là đặc điểm địa bàn sản xuất cũng đặt ra đòi hỏi phải có hệ thống vận chuyển và
bảo quản sản phẩm nông sản thật tốt, làm giảm tỉ lệ hao hụt do hỏng gây ảnh hởng
tới năng suất thu nhập và môi trờng sản xuất tại chỗ....Đây có thể là một bất lợi đối
với sản xuất nông nghiệp nhng khi có sự kết hợp tốt theo hớng kết hợp nông nghiệp
với du lịch thì khi đó một số đặc điểm của sản xuất nông nghiệp lại trở thành lợi thế
của ngành đối với ngành khác nếu có các giải pháp kinh tế và quản lí hoạt động
kinh doanh tốt. Khi đó đặc điểm sản phẩm tơi sống của sản phẩm nông nghiệp là
một lợi thế so sánh mà không một ngành sản xuất nào có khi có sự kết hợp tốt giữa
nông nghiệp với du lịch. Theo xu hớng hiện nay ngời tiêu dùng ngày càng tăng sở
thích tiêu dùng các sản phẩm tơi sống, đặc biệt là đối với khách du lịch nên đặc
điểm sản phẩm tơi sống nó sẽ hấp dẫn khách du lịch bởi tính tơi sống này. Ngoài
các giải pháp kinh tế cũng nh các giải pháp quản lí hoạt động kinh doanh đối với
đặc điểm của sản xuất nông nghiệp thì để đảm bảo cho việc kết hợp giữa nông
nghiệp với du lịch phát triển tốt nhất và đúng theo mục tiêu đề ra, cần tuân thủ đúng
theo quy hoạch chung để cho đảm bảo các mục tiêu sẽ đợc thực hiện đúng, đầy đủ,
nghiệp sinh thái bền vững, bởi vì nó là xu hớng tất yếu của xã hội, của một nền
14
Website: Email : Tel : 0918.775.368
nông nghiệp hiện đại. Mặt khác, nếu nh chúng ta xét ý nghĩa của việc phát triển
nông nghiệp theo hớng kết hợp nông nghiệp với du lịch dới các góc độ cụ thể về
kinh tế và quản lý hay xã hội nó còn có ý nghĩa cực kỳ to lớn. Cụ thể:
- Dới góc độ xã hội: nếu nh phát triển nông nghiệp theo hớng kết hợp nông
nghiệp với du lịch sẽ góp phần làm đảm bảo sự phát triển một nền sản xuất nông
nghiệp không những vững mạnh mà còn phát triển một nền nông nghiệp bình đẳng,
một nền nông nghiệp có tính văn hoá nhân văn cao hay một nền văn mà trong đó
ngời lao động trong nông nghiệp có thể tự tăng thêm kiến thức, sự hiểu biết về văn
hoá dân tộc, văn hoá của nhiều nơi khác. Ngoài ra trong nền nông nghiệp phát triển
theo hớng kết hợp nông nghiệp với du lịch sẽ tạo ra một môi trờng sinh thái bền mà
ở đó ngời lao động sẽ có thể tự hởng thụ đợc những thành quả của mình dới góc độ
sinh thái du lịch.
- Dới góc độ kinh tế và quản lí: có thể nói cái đầu tiên mà ngời lao động có thể
nhận thấy đợc đó là khả năng tăng cao mức sống, mức thu nhập của ngời lao động
trong nông nghiệp, ngời lao động và ngời dân. Còn dới tầm vĩ mô thì nếu nh việc
phát triển nông nghiệp theo hớng kết hợp nông nghiệp với du lịch mà thực hiện tốt
thì cáI đầu tiên phảI nói tới đó là có một nền nông nghiệp với một môi trờng sinh
thái nông nghiệp rất bền vững, mặt khác khi đó việc sử dụng và khai thác các điều
kiện thuận lợi cũng nh khắc phụ những khó khăn sẽ tiến hành thuận lợi, bởi vì khi
đó sự kết hợp giữa sự phát triển một nền nông nghiệp phát triển bền vững lâu dài
với việc khai thác các u điểm của nền nông nghiệp bền vững đó phục vụ cho chính
ngời tham ra hoạt động sản xuất nông nghiệp có thể tăng thêm nguồn thu thông qua
khai thác lợi thế của mình. Khi đó khả năng táI đầu t và phát triển sản xuất cũng đ-
ợc quan tâm kịp thời hơn và đúng mức hơn đảm bảo sự phát triển bền vững của nền
nông nghiệp hiện đại đó là nên nông nghiệp sinh thái bền vững.
Tóm lại có thể thấy ý nghĩa của sự chon lựa khi phát triển nông nghiệp theo h-
ớng kết hợp nông nghiệp với du lịch trong phát triển nền nông nghiệp sinh thái bền
bản của con ngời đều nhằm bồi dỡng và hoàn thiện đời sống con ngời. Mục đích
cuối cùng của sản xuất nông nghiệp cũng vậy, thật là sai lầm khi cho rằng sản xuất
nông nghiệp có nhiệm vụ sản xuất lơng thực, thực phẩm và các sản phẩm khác
nhằm phục vụ cho nhu cầu thiết yếu của con ngời, bên cạnh đó nó cũng quan tâm
16
Website: Email : Tel : 0918.775.368
bối dỡng và bảo vệ môi trờng sản xuất. Do hoạt động sản xuất nông nghiệp chính là
hoạt động khai thác các tài nguyên thiên và một điều nữa phải thấy đợc đó là chúng
ta hiện nay không chỉ sử dụng các tài nguyên của chúng ta mà chúng ta còn đang
vay mợn tài nguyên của con cháu chúng ta nữa.
ở nớc ta, do có nền nông nghiệp lâu đời nên sự tồn tại về phơng thức canh tác
thâm canh cũ vẫn còn ăn sâu trong tiềm thức ngời dân, mặt khác nớc ta cũng vẫn
còn rất nghèo. Làm cho trình độ canh tác ở một số địa phơng còn lạc hậu, kéo dài
nh nạn phá rừng, đốt rẫy, làm nơng, chăn nuôi gia súc thả rông nên năng suất cây
trồng, vật nuôi tăng chậm. Mật độ che phủ của thảm thực vật ở hầu hết các vùng sản
xuất nông nghiệp trong cả nớc hiện nay đang giảm xuống nghiêm trọng, do đó cái
đầu tiên là không đảm bảo an toàn lơng thực, thực phẩm cho ngời dân sinh sống,
sau đó là các điều kiện môi trờng sống của ngời dân.
Những hệ thống canh tác truyền thống với các phơng pháp canh tác của mình đã
bộc lộ những hạn chế về mặt nông học và không cạnh tranh đợc về năng suất so với
các phơng pháp canh tác hiện đại đợc đầu t nhiều. Nh phơng pháp canh tác truyền
thống thì sử dụng các loại phân xanh, phân hữu cơ nhng phơng pháp canh tác hiện
đại hiện nay lại quá lạm dụng trong việc sử dụng hoá chất, làm cho đất bị thái hoá.
Vì vậy hiện nay cần phải có phơng pháp canh tác để làm sao tận dụng đợc u điểm
của phơng pháp canh tác truyền thống và phơng pháp canh tác hiện đại, đó là lấy
tính đa dạng sinh học trong phơng pháp truyền thống và tính quy trình trong phơng
pháp canh tác hiện đại.
Nông nghiệp bền vững, nông nghiệp sạch, nông nghiệp sinh thái thực tế đã phần
nào biết tận dụng đợc các u điểm trên của phơng pháp canh tác truyền thống và hiện
đại. Những khái niệm trên còn đợc phổ biến nhiều trong nớc ta vài năm gần đây và
sau đó vùi lấp vào trong đất cho cây trồng sau. Thờng dùng là điền thanh, cốt khí,...
18
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- Làm đất bảo vệ: các hệ thống làm đất tối thiểu hoặc làm đất mà trong đó hạt
giống trực tiếp vào đất với việc chuẩn bị canh tác rất ít hoặc không chuẩn bị. Điều
này sẽ làm giảm lợng đất bị xáo trộn và giảm rửa trôi đất và dinh dỡng.
- Kiểm soát sinh học: việc sử dụng các thiên địch tự nhiên ký sinh để kiểm soát
sâu bệnh.
Nếu sâu bọ là kẻ ngoại lai thì những thiên địch có thể nhập khẩu từ những nớc
có nguồn gốc của sâu bệnh, nếu là bản địa, cần sử dụng những kỹ thuật khác nhau
để tăng thêm các thiên địch tự nhiên hiện có.
- Phòng trừ sâu bệnh tổng hợp (IPM) là việc áp dụng quan điểm sinh thái vào
việc phòng chống sâu bệnh hay cụ thể hơn là sử dụng tất cả những kỹ thuật hợp lý
để kiểm soát sâu bệnh trong một phơng thức tổng hợp cho phép vừa phòng ngừa vừa
điều hoà các mối quan hệ.
Công nghệ này hiện nay đang đợc rất chú ý quan tâm áp dụng, do khi đó sẽ coi
đồng ruộng là một hệ sinh thái mà con ngời sẽ sử dụng một hệ thống các biện pháp
để có thể dung hoà với nhau nh sinh học, hoá học, canh tác và giống chống chịu sâu
bệnh để ngăn ngừa sâu bệnh IPM không loại trừ hoàn toàn việc dùng thuốc hoá học,
nhng dùng một cách có chọn lọc để giảm độc đối với các nhân tố sinh học, các biện
pháp này lại ít tốn kém, phù hợp với trình độ kinh tế, xã hội của các hệ sinh thái.
Mục đích của IPM là hạn chế các sinh vật gây hại dới ngỡng kinh tế, nghĩa là chi
phí các biện pháp phòng chống sâu bệnh gây hại cho cây trồng tối đa bằng thiệt hại
do sâu bệnh gây nên.
Ngoài ra trong nông nghiệp sinh thái nh chọn cây gì, con gì trong một hệ sinh
thái tơng ứng không thể áp đặt theo ý muốn chủ quan mà phải điều tra, nghiên cứu
để hiểu biết thiên nhiên, nhằm tận dụng các nguồn lợi tự nhiên, kinh tế, xã hội.
Không ai hiểu biết hệ sinh thái nông nghiệp ở một vùng bằng chính những ngời đã
sinh ra và lớn lên ở đó qua nhiều thế hệ. Do vậy, để có thể xây dựng đợc một mô
hình nông nghiệp sinh thái bền vững lâu dài và có hiệu quả, sự cần thiết phải có sự
x200m ) đến 4 ha với các yếu tố cấu thành giữ chức năng nhất định nh:
20
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- Giếng nớc để phục vụ sinh hoạt và tới cây.
- Chuồng trại để chăn nuôi và lấy phân bón.
- Trồng dừa quanh nhà vừa tạo bóng mát, vừa cho năng suất cao.
- Trồng phi lao xung quanh khu đất và dọc đờng bờ phân rõ vừa có tác dụng rừng
phòng hộ, vừa lấy củi đun.
- Cây điều trồng theo khoảnh để kinh doanh dài ngày, ngoài ra còn tập chung
vào điều kiện cụ thể mà có thể lựa chọn tập đoàn cây trồng phù hợp.
Với việc bố trí xây dựng mô hình kinh tế vờn nhà trong mô hình kinh tế sinh
thái nh trên đã biến vùng cồn cát hoang hoá, hầu nh không có cây cối, một kiểu
hoang mạc bên bờ biển thành vùng đất có thảm thực vật xanh tơi, biến đất cồn cát
thành đất canh tác và đất thổ c. Ngoài ra mô hình còn giải quyết việc làm cho
khoảng 1400 lao động tạo ra đất canh tác cho cuộc sống ổn định cho 600 hộ gia
đình với khoảng 8000 nhân khẩu.
* Mô hình trồnh lúa đạt hiệu quả cao, bền vững ở nông trờng Sông Hậu, nông tr-
ờng Cờ Đỏ Viễn Hoá ở đồng bằng sông Cửu Long, ở Ô Môn tỉnh Cần Thơ đã có
những biện pháp làm giảm chi phí sản xuất lúa dới góc độ tiếp cận theo hớng phát
triển bền vững hệ thống sinh thái nh sau: sử dụng giống xác nhận ( giống chuẩn)
tăng năng suất từ 5- 7% áp dụng biện pháp phòng trừ dịch bệnh tổng hợp (IPM) bón
phân đạm bảo đảm theo bảng so màu lá lúa, tiết kiệm khoảng 100.000đ/ha, với mô
hình này đã giảm đợc chi phí 20- 30%.
Phát triển nông nghiệp theo hớng kết hợp nông nghiệp với du lịch đang đợc thực
hiện ở rất nhiều vùng trên cả nớc, bớc đầu đã khẳng định đợc tính hiệu quả và sự
phù hợp đối với các điều kiện khác nhau. Đặc biệt là các thành phố lớn nh Hà Nội,
Thành Phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng... hớng phát triển nông nghiệp theo hớng kết
hợp nông nghiệp với du lịch cũng đang từng bớc khẳng định vai trò của mình, bằng
thực tế hiện nay và nó cũng tự mình khẳng định tính đúng đắn của nó phù hợp với
nhu cầu phát triển thế giới.
trồng trọt, nuôi cá, trồng nấm..., tăng nhiều loại cây trồng, đồng thời tiến hành luân
canh cạn- nớc nâng cao năng lực của đất.
22
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Chính phủ Trung Quốc rất coi trọng phát triển nông nghiệp tập thể- là kiểu sản
xuất nông nghiệp mà trong đó có nhiều loại cây trồng nhiều loại sinh vât cùng sinh
sống, lợi dụng một cách tối đa các diều kiện tự nhiên nh ánh sáng, nhiệt độ, không
khí, nớc, đất, thời gian và không gian nhằm cho một sản lợng chất lợng năng xuất
các loại sinh vật cao trên một đơn vị diện tích đất canh tác. Đạt hiệu quả kinh tế cao
nhất, những năm gần đây phong trào làm nông nghiệp cụ thể đã rất mở rộng. Đẩy
mạnh tốc độ tăng từ nông nghiệp truyền thống sang nông nghiệp hiện đại. Mặt
khác, chính phủ Trung Quốc cũng rất coi trọng đẩy mạnh, nhanh đa khoa học công
nghệ vào sản xuất nông nghiệp ( 3/1986 đã phê duyệt Chơng trình công nghệ cao là
chơng trình High-Tech-86-3). Nhờ đó, mà nền nông nghiệp Trung Quốc hiện nay
rất phát triển và phát triển bền vững. Các thành tựu mà Trung Quốc có đợc mô hình
nông nghiệp theo hớng kết hợp nông nghiệp với du lịch theo đúng nghĩa của nó. Ví
dụ nh mô hình nông nghiệp kết hợp với du lịch ở thành phố Chu Hải đã có hơn 1,0
triệu lợt ngời đến thăm quan. Khu công nghệ hoa cây cảnh Côn Minh đã trở thành
một trọng tâm quốc tế về hoa cây cảnh với hàng triệu lợt ngời từ khắp trên thế giới
và trong nớc thăm quan. Mô hình nông nghiệp sinh thái Angi Hangctor có 6 chi, 44
loài mọc tre hoang dại và 26 chi với 195 loài tre trồng trong vờn, thu nhập 130 triệu
và 18,0 triệu tệ/ năm. tổng thu của công nghiệp tre là 1,6 tỉ tệ. Riêng năm 1999 có
hơn 500.000 du khách tới thăm quan.
Có thể thấy rằng ở Trung Quốc vai trò của chính phủ trong sự phát triển nông
nghiệp là rất lớn và rõ ràng. Sự chỉ đạo của Trung Quốc cũng rất tập trung và có qui
hoạch kế hoạch cụ thể.
* Ixrael
Ixrael nằm ở khu vực Tây á (Trung Cận Đông) tiếp giáp với ĐịaTrung Hải và
các nớc Xiri, Libang, Gioocdani, Palextin. Diện tích tự nhiên của Ixrael là 20.770
km
hợp nông nghiệp với du lịch ở Việt Nam hiện nay còn quá mới, nhng đầy là một
điều tất yếu mà chúng ta phải làm bởi vì đúng theo t tởng phát triển thì chúng ta cần
phải phát triển theo hớng tiếp thu những cái cần học hỏi của thế giới, của các nớc đi
trớc nhng không đợc dập khuôn mà phải áp dụng phù hợp và phát triển theo hớng
cao hơn, thích hợp hơn với các điều kiện thuận lợi của Việt Nam. Đó là một điều
mà Việt Nam cần phải làm và phải làm cho thất tốt.
24
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Chơng 2: Thực trạng phát triển nông nghiệp ở xã Đông Mỹ Thanh
Trì theo hớng kết hợp nông nghiệp với du lịch
2.1. Khái quát về các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội ảnh hởng đến phát
triển nông nghiệp theo hớng kết hợp
2.1.1.Điều kiện tự nhiên
* Vị trí địa lí:
Đông Mỹ là một xã thuộc khu vực ngoại thành Hà Nội, cách trung tâm thành
phố 15 km về phía Nam. Phía Bắc giáp với xã Duyên Hà, phía Đông giáp với xã
Vạn Phúc, phía Tây giáp với xã Ngũ Hiệp và xã Liên Ninh, phía Nam giáp với xã
Ninh Sở và xã Duyên Thái của tỉnh Hà Tây. Đông Mỹ nằm trọn vẹn trong đê, cách
sông Hồng nơi gần nhất khoảng 800 m. Đông Mỹ là một xã rất có bề dày lịch sử,
truyền thống cách mạng, Đông Mỹ đã thu hút đợc rất nhiều sự quan tâm của các
nhà nghiên cứu lịch sử cũng nh các khách du lịch tham quan. Đông Mỹ đã từng là
trung tâm của huỵện Thanh Trì, cho nên cơ sở hạ tầng ở đây đã đợc quan tâm xây
dựng.
Với vị trí địa lí, cơ sở hạ tầng và bề dày lịch sử của mình thì Đông Mỹ rất có lợi
thế để trở thành một điểm du lịch hấp dẫn khách du lịch, cũng nh trở thành một
điểm trong tua du lịch Hà Nội Bát Tràng Đông Mỹ Đây là một lợi thế để
Đông Mỹ phát triển du lịch nói chung và phát triển du lịch theo hớng kết hợp với
nông nghiệp nói riêng.
* Khí hậu, thời tiết: