Lời nói đầu.
1. Tính cấp thiết của đề tài.
Hiện nay, trong hoạt động kinh tế- xã hội ở hầu hết các quốc gia đều coi trọng
việc xây dựng và thực hiện các chơng trình phát triển kinh tế- xã hội thông qua các
dự án cụ thể nhằm đầu t phát triển nền kinh tế.
Việt Nam đang trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc. Tốc độ tăng
trởng kinh tế liên tục đạt ở mức cao và ổn định. Bình quân hàng năm thời kì
1991-1997 GDP tăng 8,2%. Hai năm 1998, 1999 do ảnh hởng tiêu cực của cuộc
khủng hoảng kinh tế - tài chính khu vực, tốc độ tăng trởng của nớc ta tuy có chậm lại
(1998: 5,8%, 1999: 4,8%) xong vẫn thuộc loại cao so với khu vực. Nhờ đó qui mô
kinh tế Việt Nam không ngừng lớn mạnh. So với năm 1990, năm 1997 qui mô kinh
tế nớc ta gấp 1,76 lần và năm 1998 gấp 1,8 lần. Kinh tế phát triển đã tạo ra những
tiền đề hết sức cơ bản cho việc giải quyết các vấn đề xã hội đặc biệt là từng bớc cải
thiện đời sống vật chất và tinh thần của nông dân.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu rất đáng tự hào về xây dựng phát triển kinh
tế, nâng cao mức sống của nhân dân thì vấn đề môi trờng- yếu tố cực kì quan trọng
có ảnh hởng đến sự phát triển bền vững của đất nớc lại cha đợc sự quan tâm thích
đáng. Hà Nội là trung tâm, là thủ đô của cả nớc nên quá trình đô thị hoá diễn ra rất
mạnh, rất nhanh chóng. Nhận thức đợc những tác động tiêu cực của đô thị hoá ảnh h-
ởng, tác động đến môi trờng sinh thái ở khu vực nông nghiệp nông thôn ven đô
(ngoại thành ), thành phố Hà Nội đã có chủ trơng xây dựng và triển khai các dự án
nhằm bảo về và phát triển bền vững môi trờng sinh thái nông nghiệp, nông thôn trong
các khu vực này. Nh hiện nay, có rất nhiều các dự án phát triển và bảo vệ môi trờng
sinh thái nông nghiệp, nông thôn ở khu vực ngoại thành đang đợc triển khai thực
1
hiện, đặc biệt là trong các dự án đợc triển khai thực hiện thành phố và các cấp chính
quyền rất coi trọng vấn đề phát triển nông nghiệp theo hớng kết hợp giữa nông
nghiệp với du lịch, cụ thể một số dự án đang đợc triể khai theo hớng kết hợp trên nh
ở: Đông Mỹ - Thanh Trì, Phú Diễn - Từ Liêm, Minh Phú - Sóc Sơn, Phù Đổng Gia
Lâm...
Tuy thời gian triển khai, thực hiện các dự án trên mới đợc một vài năm gần đây

3
Chơng 1: Cơ sở lí luận về phát triển nông nghiệp theo
hớng kết hợp nông nghiệp với du lịch.
1.1. Sự cần thiết phải kết hợp giữa nông nghiệp với các ngành kinh tế quốc dân.
1.1.1. Các xu hớng phát triển của nông nghiệp hiện đại.
Sang thế kỉ XXI nền nông nghiệp thế giới nói chung, cần tiết kiệm để nâng cao
hiệu quả trong sử dụng năng lợng, cho đến nay năng lợng sử dụng trong nông nghiệp
thế giới còn rất khiêm tốn. Theo tài liệu của FAO năm 1972- 1973 nông nghiệp toàn
thế giới mới sử dụng 3,5% tổng năng lợng hoá thạch, giai đoạn 1985- 1986 tăng nên
4,1% và đến năm 2001 nông nghiệp thế giới sử dụng khoảng 5,3% tổng năng lợng
hoá thạch hàng hoá của thế giới. Sự phân bố sử dụng năng lợng hoá thạch cũng
không đều: một lao đông nông nghiệp ở các nớc phát triển sử dụng năng lợng nhiều
gấp 30 lần 1 lao độmg nông nghiệp ở các nớc đang phát triển; về vật t kĩ thuật nông
nghiệp, các nớc phát triển sử dụng 60% tổng số phân hoá học, trên 50% tổng số
thuốc trừ sâu, trừ cỏ, 75% tổng số máy kéo 70% tổng sổ thức ăn gia xúc của thế giới.
Sang thế kỉ XXI, nông nghiệp thế giới có thể phải sử dụng năng lợng nhiều hơn
thế kỉ XX để tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hoá nông nghiệp. Nhng để sử dụng năng
lợng trong nông nghiệp có hiệu quả phải điều chỉnh hợp lí giữa các khu vực: theo h-
ớng giảm năng lợng và vật t kĩ thuật ở các nớc phát triển, tăng ở các nớc đang phát
triển. Năm 1979 tổng giấm đốc FAO đã nêu ý kiến: các nớc nghèo phải đợc sử
dụng thêm phân khoáng và hoá chất trừ sâu bệnh nhng không nên sao chép phơng
pháp đang dùng ở các nớc giàu. nếu hạn chế sử dụng năng lợng trong nông nghiệp
thì ở những nớc đang phát triển sản xuất lơng thực sẽ giảm sút dẫn đến thiếu đói. Vì
vậy mô hình nông nghiệp của các nớc phát triển sẽ điều chỉnh theo hớng giảm chi
phí năng lợng, giảm nội dung, mức độ công nghiệp hoá để tăng hiệu suất sử dụng
năng lợng và hạn chế ô nhiễm môi trờng, mô hình nông nghiệp của các nớc đang
phát triển sẽ điều chỉnh theo hớng tăng chi phí năng lợng hợp lí, không dập theo
4
khuôn mẫu của các nớc công nghiệp phát triển trớc đây nhằm đảm bảo hiệu suất sử
dụng năng lợng khá và chống gây ô nhiễm môi trờng.

xuất nông nghiệp hợp lí là rất cần thiết.
Trong một vài thập kỷ gần đây sự thay đổi các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội
của thế giới diễn ra rất phức tạp, trong nó chứa đựng nhiều yếu tố thuận lợi, đồng
thời cũng có nhiều khó khăn thách thức đối với việc phát triển nông nghiệp nói riêng
và phát triển nền kinh tế nói chung. Đó là do quá trình công nghiệp hoá và thị trờng
hoá, nông nghiệp các nớc đang chuyển dần từ chế độ thâm canh truyền thống lên
thâm canh hiện đại. Mặt khác, với áp lực về dân số tăng quá nhanh 2-3%/năm, với
động lực lợi nhuận trong cơ chế thị trờng, nhất là động lực lợi nhuận tối đa của chủ
nghĩa t bản, nông nghiệp đã phát triển theo kiểu khai thác tớc đoạt thiên nhiên dẫn
tới những hiện tợng phổ biến: nông nghiệp "hầm mỏ" bóc lột đất, tốc độ phá rừng lấy
đất trồng trọt vợt quá tốc độ tái sinh của nó. Việc áp dụng cơ giới hoá, hoá học hoá
và thuỷ lợi hoá cha lấy công nghệ sinh học và cải thiện tầng thổ nhỡng làm trung
tâm. Những hành động khai thác mang tính tớc đoạt thiên nhiên trong nông nghiệp
cùng tới quy mô và tốc độ khai thác tài nguyên quá lớn, quá nhanh, và lợng chất thải
quá nhiều trong công nghiệp hoá đang làm cạn kiệt tài nguyên và ô nhiễm môi trờng
rất nghiêm trọng.
Trớc những thực tế đó, con ngời đã nhận thức ra đợc vấn đề này rất sớm. Năm
1972 hội nghị liên hợp quốc về môi trờng ở Stockhom đã và tuyên bố kêu gọi: bảo
vệ và cải thiện môi trờng của con ngời là một vấn đề lớn có ảnh hởng tới phúc lợi của
con ngời và phát triển kinh tế toàn thế giới. đó là khát khao khẩn cấp của các dân
tộc trên thế giới và là nhiệm vụ của mỗi chính phủ. 20 năm sau hội nghị Rio 1992 ở
Braxin đã ra tuyên bố mang tính đòi hỏi thông qua chơng trình hành động Agenda
21 đối với mỗi quốc gia và chính phủ. Với tuyên bố Rio 1992 và chơng trình hành
6
động 21 đánh giấu việc phát triển kinh tế bền vững nhằm nhu cầu lợi ích không chỉ
cho thế hệ ngày nay mà cho cả thế hệ mai sau phát triển kinh tế đi liền với bảo tồn
môi trờng sinh thái, phát triển hiệu quả đi đôi với việc thực hiện công bằng xẫ hội,
xoá đói giảm nghèo. Riêng trong nền nông nghiệp thì đó là phát triển nền nông
nghiệp theo hớng nông nghiệp sinh thái bền vững trên cơ sở thu hút lôi cuốn nông
dân thực hiện và tham gia tổ chức, quản lí việc thực hiên. Thực tế đây là một mô hình

lên và gây ô nhiễm bầu khí quyển.
- Sử dụng quá mức các tài nguyên thiên nhiên gây suy thoáI nớc ngầm, mất dần
các loài động vật và các nguồn năng lợng ntự nhiên, làm mất khả năng hấp thụ phế
thảI của chúng, dẫn đến lụt lội và mặn hoá.
Có thể chỉ ra những vấn đề nảy sinh trong ô nhiễm do hoạt động sản xuất nông
nghiệp nh trong bảng sau:

Chất gây độc
Hoặc chất gây ô nhiễm Hậu quả
Gây độc hại cho nguồn nớc
- Thuốc trừ sâu - Gây độc hại cho nớc ma, nớc bề mặt và nớc ngầm,
gây độc co động vật hoang dạI và vợt ngỡng chuẩn đối
với nớc uống.
- Nitrat
- Nitrat, phôtphat
- Phế thải hữu cơ nguồn gốc
động vật.
- Nớc thảI từ quá trình thức
ăn động vật.
- Chế biến phế thải từ các
đồn điền (cao su, dầu dừa,
)
- Hội chứng trẻ xanh ở trẻ em và có thể gây ung th.
- Sinh trởng tảo và phú dỡng gây ra mùi hôI thối, tắc
bgẽn nớc mặt, cá chết, phá huỷ bãI san hô, phát triển
kém do các độc tố của tảo.
- Sinh trởng của tảo, cộng với việc khử ôxy của nớc và
làm cho cá chết.
- Khử ôxy của nớc và cá chết, mùi khó chịu.
- Khử ôxy của nớc và cá chết, mùi khó chịu.

(rơm, rạ, ).
- Mùi: đóng vai trò trong việc tạo ra ma axit.
- Đóng vai trò làm suy thoáI tầng ôzôn và sự nóng lên
của khí hậu toàn cầu.
- Đóng vai trò làm khí hậu toàn cầu nóng lên.
- Làm tăng ô nhiễm ôzôn cục bộ của tầng đối lu, tạo
ma axit. Suy thoái tầng ôzôn và làm khí hậu toàn cầu
nóng lên, mùi khó chịu.

Tóm lại, trớc những nảy sinh các tác động của quá trình công nghiệp hoá hiện đại
hoá nền nông nghiệp và việc quá lạm dụng các chế phẩm hoá học trong sản xuất
nông nghiệp đã làm cho môi trờn sinh thái bị huỷ hoại nghiêm trọng, nó đe doạ tới
sức khoẻ của con ngời. Trớc thực tế này các nớc đã tự tìm hớng phát triển cho mình,
để phát triển đất nớc, cung nh phát triển nông nghiệp một cách toàn diện tránh các
9
tác động tiêu cực làm ảnh hởng đến sự phát triển bền vững trong tơng lai. Do vậy,
nông nghiệp của các nớc hiện nay đang chuyển theo hớng nông nghiệp sinh thái bền
vững, nông nghiệp sản xuất sản phẩm chất lợng cao (sản phẩm sạch) và nông nghiệp
kết hợp với sự phát triển bền vững của môi trờng.
1.1.2. Sự cần thiết kết hợp giữa nông nghiệp với du lịch.
Trong xu thế phát triển của nông nghiệp thế giới nh hiện nay, hoạt động sản xuất
nông nghiệp không còn chỉ giới hạn trong việc tạo việc làm và thu nhập cho một bộ
phận dân c sinh sống trong khu vực nông nghiệp, nông thôn nữa mà trở thành phơng
thức tồn tại của toàn xã hội. Chính vì vậy, có một nền nông nghiệp thật sự vững mạnh
đã và đang trở thành vấn đề quan tâm của nhiều quốc gia.
Bên cạnh quá trình phát triển của nền nông nghiệp thế giới thì các ngành kinh tế
khác cũng phát triển không ngừng, đã tác động qua lại với ngành nông nghiệp làm
xuất hiện nhiều mô hình nông nghiệp ngoài vai trò chính là cung cấp các nhu cầu l-
ơng thực, thực phẩm cho dân c, thì cũng xuất hiện một số vai trò mới mà sự cần thiết
của nó với đời sống dân c cũng không phải là không quan trọng, đó là nhu cầu tiêu

Có thể thấy rằng sự kết hợp giữa nông nghiệp với du lịch là một điều rất cần thiết
cho việc phát triển một nền nông nghiệp sinh thái bền vững phù hợp với xu hớng phát
triển chung của nền nông nghiệp thế giới. Phù hợp với việc có thể tận dụng các tiềm
năng rất lớn, tiềm ẩn của nông nghiệp vào trong ngành du lịch- dịch vụ. Mặt khác,
nông nghiệp là một ngành có vai trò quan trọng đối với đời sống con ngời. Nó là
ngành cung cấp nông sản phục vụ nhu cầu thiếy yếu của đời sống con ngời. đồng
thời góp phần bảo vệ môi trờng sinh thái. Tuy nhiên , vai trò trên chỉ phát huy tác
dụng khi nông nghiệp đợc phát triển theo hớng của nông nghiệp sinh thái bền vững
không chi tạo ra một lợng nông sản phục vụ nhu cầu hiện tại mà nó còn hớng tới sự
11
bảo vệ nguồn lực đáp ứng nhu cầu tăng lên của tơng lai. Nó không chỉ khai thác
nguồn lực mà còn bảo vệ và nâng cao chất lợng các nguồn lực.
1.1.3. Nội dung của sự kết hợp.
Muốn có đợc một sự kết hợp tốt cần tuân thủ nguyên lý kinh tế nông nghiệp đó là:
sự kết hợp phải dựa trên cơ sở chuyên môn hoá kết hợp với đa dạng hoá các ngành
sản xuất. Mà muốn có đợc điều này thì phải điều tra, đánh giá và xác định đợc tiềm
năng và lợi thế so sánh của từng vùng. Vậy thực chất của việc kết hợp giữa nông
nghiệp với du lịch đã đòi hỏi và cho phép có một sự kết hợp nhất định trong việc bố
trí và sử dụng các yếu tố trong hoạt động sản xuất của từng vùng và từng giai đoạn.
Nhng khi xem xét nội dung của việc phát triển nông nghiệp sinh thái bền vững ta
không chỉ dừng lại xem xét vấn đề ở góc độ tổ chức mà cần phải xem xét vấn đề ở
các hoạt động quản trị kinh doanh. Những vấn đề trên cần đặt quá trình tổ chức sản
xuất nông nghiệp trên từng vùng và nắm chắc các mối quan hệ ngành và yếu tố sản
xuất trên phơng diện tự nhiên và phơng diện kinh tế kĩ thuật.
Các ngành sản xuất nông nghiệp dù trong nền nông nghiệp cổ truyền hay hiện đại
đều có 2 mối quan hệ mà không ai có thể phủ nhận nó là mối quan hệ với các điều
kiện tự nhiên và mối quan hệ với các điều kiện kinh tế xã hội. Nh đã biết đối tợng
của sản xuất nông nghiệp là một cơ thể sống nếu xem xét trên phơng diện mối quan
hệ về các điều kiện tự nhiên, chúng ta phải phải biết đợc mối quan hệ giữa các đối t-
ợng của sản xuất nông nghiệp sinh thái bền vững đó, tác động nên nhau nh thế nào?

đến sức khoẻ ngời tiêu dùng cũng nh chính những ngời tham gia trực tiếp vào sản
xuất nông nghiệp, nhằm thu hút và hấp dẫn khách du lịch bởi cảnh quan của khu vực
nông nghiệp, nông thôn hiện đại. Mặt khác, bằng việc phát triển các dịch vụ du lịch
trong khu vực sản xuất nông nghiệp, nông thôn sẽ góp phần làm tăng thu nhập cho
ngời sản xuất nông nghiệp giúp ngời sản xuất nông nghiệp có thể bằng các nguồn thu
13
này đa vào tái đầu t sản xuất theo hớng phát triển nông nghiệp hiện đại có sự quan
tâm thoả đáng đến bảo vệ môi trờng.
1.1.4. ý nghĩa của sự kết hợp.
Trong tình hình phát triển của các nền nông nghiệp nh hiện nay việc phát triển
nông nghiệp theo hớng kết hợp nông nghiệp với du lịch có ý nghĩa quan trọng nh một
nhân tố không thể không công nhận nếu nh muốn phát triển mô hình nông nghiệp
sinh thái bền vững, bởi vì nó là xu hớng tất yếu của xã hội, của một nền nông nghiệp
hiện đại. Mặt khác, nếu nh chúng ta xét ý nghĩa của việc phát triển nông nghiệp theo
hớng kết hợp nông nghiệp với du lịch dới các góc độ cụ thể về kinh tế và quản lý hay
xã hội nó còn có ý nghĩa cực kỳ to lớn. Cụ thể:
- Dới góc độ xã hội: nếu nh phát triển nông nghiệp theo hớng kết hợp nông nghiệp
với du lịch sẽ góp phần làm đảm bảo sự phát triển một nền sản xuất nông nghiệp
không những vững mạnh mà còn phát triển một nền nông nghiệp bình đẳng, một nền
nông nghiệp có tính văn hoá nhân văn cao hay một nền văn mà trong đó ngời lao
động trong nông nghiệp có thể tự tăng thêm kiến thức, sự hiểu biết về văn hoá dân
tộc, văn hoá của nhiều nơi khác. Ngoài ra trong nền nông nghiệp phát triển theo hớng
kết hợp nông nghiệp với du lịch sẽ tạo ra một môi trờng sinh thái bền mà ở đó ngời
lao động sẽ có thể tự hởng thụ đợc những thành quả của mình dới góc độ sinh thái du
lịch.
- Dới góc độ kinh tế và quản lí: có thể nói cái đầu tiên mà ngời lao động có thể
nhận thấy đợc đó là khả năng tăng cao mức sống, mức thu nhập của ngời lao động
trong nông nghiệp, ngời lao động và ngời dân. Còn dới tầm vĩ mô thì nếu nh việc
phát triển nông nghiệp theo hớng kết hợp nông nghiệp với du lịch mà thực hiện tốt
thì cáI đầu tiên phảI nói tới đó là có một nền nông nghiệp với một môi trờng sinh thái

trồng.
Xu thế về phát triển nông nghiệp sinh thái bền vững thực chất đã đợc nớc ta chú ý
từ rất lâu ngay từ nghị quyết đại hội VIII đã đợc Đảng đa ra nhng nó chỉ đợc khẳng
định rõ ràng lại một lần nữa trong nghị quyết đại hội IX. Chính vì vậy, nền nông
nghiệp sinh thái bền của nớc ta một số năm gần đây tuy có phát triển nhng phát triển
15
còn chậm cha đáp ứng yêu cầu của cân bằng sinh thái ở khu vực nông nghiệp, nông
thôn đã bị mất cân bằng sinh thái và cha đáp ứng yêu cầu nâng cao thâm canh trong
nông nghiệp. Vì suy cho cùng thì mọi hoạt động mang tính nhân bản của con ngời
đều nhằm bồi dỡng và hoàn thiện đời sống con ngời. Mục đích cuối cùng của sản
xuất nông nghiệp cũng vậy, thật là sai lầm khi cho rằng sản xuất nông nghiệp có
nhiệm vụ sản xuất lơng thực, thực phẩm và các sản phẩm khác nhằm phục vụ cho
nhu cầu thiết yếu của con ngời, bên cạnh đó nó cũng quan tâm bối dỡng và bảo vệ
môi trờng sản xuất. Do hoạt động sản xuất nông nghiệp chính là hoạt động khai thác
các tài nguyên thiên và một điều nữa phải thấy đợc đó là chúng ta hiện nay không chỉ
sử dụng các tài nguyên của chúng ta mà chúng ta còn đang vay mợn tài nguyên của
con cháu chúng ta nữa.
ở nớc ta, do có nền nông nghiệp lâu đời nên sự tồn tại về phơng thức canh tác
thâm canh cũ vẫn còn ăn sâu trong tiềm thức ngời dân, mặt khác nớc ta cũng vẫn còn
rất nghèo. Làm cho trình độ canh tác ở một số địa phơng còn lạc hậu, kéo dài nh nạn
phá rừng, đốt rẫy, làm nơng, chăn nuôi gia súc thả rông nên năng suất cây trồng, vật
nuôi tăng chậm. Mặt độ che phủ của thảm thực vật ở hầu hết các vùng sản xuất nông
nghiệp trong cả nớc hiện nay đang giảm xuống nghiêm trọng, do đó cái đầu tiên là
không đảm bảo an toàn lơng thực, thực phẩm cho ngời dân sinh sống, sau đó là các
điều kiện môi trờng sống của ngời dân.
Những hệ thống canh tác truyền thống với các phơng pháp canh tác của mình đã
bộc lộ những hạn chế về mặt nông học và không cạnh tranh đợc về năng suất so với
các phơng pháp canh tác hiện đại đợc đầu t nhiều. Nh phơng pháp canh tác truyền
thống thì sử dụng các loại phân xanh, phân hữu cơ nhng phơng pháp canh tác hiện
đại hiẹn nay lại quá lạm dụng trong việc sử dụng hoá chất, làm cho đất bị thái hoá.

17
- Làm cỏ kết hợp: giống nh nông lâm kết hợp, nhng là sự phối hợp giữa cây dài
ngày với đồng cỏ và các loài làm thức ăn gia súc khác mà trên đó động vật đợc chăn
thả.
Sự hỗn giao của chồi non, cỏ và các loại cây họ lúa sẽ hỗ trợ cho chăn nuôi gia
súc tổng hợp.
- Phân xanh gieo trồng các cây họ đậu và các cây trồng khác để cố định nitơ và
sau đó vùi lấp vào trong đất cho cây trồng sau. Thờng dùng là điền thanh, cốt khí,...
- Làm đất bảo vệ: các hệ thống làm đất tối thiểu hoặc làm đất mà trong đó hạt
giống trực tiếp vào đất với việc chuẩn bị canh tác rất ít hoặc không chuẩn bị. Điều
này sẽ làm giảm lợng đất bị xáo trộn và giảm rửa trôi đất và dinh dỡng.
- Kiểm soát sinh học: việc sử dụng các thiên địch tự nhiên ký sinh để kiểm soát
sâu bệnh.
Nếu sâu bọ là kẻ ngoại lai thì những thiên địch có thể nhập khẩu từ những nớc có
nguồn gốc của sâu bệnh, nếu là bản địa, cần sử dụng những kỹ thuật khác nhau để
tăng thêm các thiên địch tự nhiên hiện có.
- Phòng trừ sâu bệnh tổng hợp (IPM) là việc áp dụng quan điểm sinh thái vào
việc phòng chống sâu bệnh hay cụ thể hơn là sử dụng tất cả những kỹ thuật hợp lý để
kiểm soát sâu bệnh trong một phơng thức tổng hợp cho phép vừa phòng ngừa vừa
điều hoà các mối quan hệ.
Công nghệ này hiện nay đang đợc rất chú ý quan tâm áp dụng, do khi đó sẽ coi
đồng ruộng là một hệ sinh thái mà con ngời sẽ sử dụng một hệ thống các biện pháp
để có thể dung hoà với nhau nh sinh học, hoá học, canh tác và giống chống chịu sâu
bệnh để ngăn ngừa sâu bệnh IPM không loại trừ hoàn toàn việc dùng thuốc hoá học,
nhng dùng một cách có chọn lọc để giảm độc đối với các nhân tố sinh học, các biện
pháp này lại ít tốn kém, phù hợp với trình độ kinh tế, xã hội của các hệ sinh thái.
Mục đích của IPM là hạn chế các sinh vật gây hại dới ngỡng kinh tế, nghĩa là chi phí
18
các biện pháp phòng chống sâu bệnh gây hại cho cây trồng tối đa bằng thiệt hại do
sâu bệnh gây nên.

Huyện Phú Mỹ tỉnh Bình Định đã rất phát triển trên vùng cồn cát ven biển miền
trung nớc ta, nhờ xây dựng mô hình nông nghiệp sinh thái bền vững dới hình thức
mô hình kinh tế sinh thái vùng cát có quy mô nông hộ tức là mô hình kinh tế vờn
nhà, trong đó có sự bảo đảm có tính chất cơ bản nh ổn định, năng suất, chống chịu và
đa dạng. Mô hình kinh tế vờn nhà đợc xây dựng trên diện tích khoảng 2 ha ( 100
x200m ) đến 4ha với các yếu tố cấu thành giữ chức năng nhất định nh:
- Giếng nớc để phục vụ sinh hoạt và tới cây.
- Chuồng trại để chăn nuôi và lấy phân bón.
- Trồng dừa quanh nhà vừa tạo bóng mát, vừa cho năng suất cao.
- Trồng phi lao xung quanh khu đất và dọc đờng bờ phân rõ vừa có tác dụng rừng
phòng hộ, vừa lấy củi đun.
- Cây điều trồng theo khoảnh để kinh doanh dài ngày, ngoài ra còn tập chung vào
điều kiện cụ thể mà có thể lựa chọn tập đoàn cây trồng phù hợp.
Với việc bố trí xây dựng mô hình kinh tế vờn nhà trong mô hình kinh tế sinh
thái nh trên đã biến vùng cồn cát hoang hoá, hầu nh không có cây cối, một kiểu
hoang mạc bên bờ biển thành vùng đất có thảm thực vật xanh tơi, biến đất cồn cát
thành đất canh tác và đất thổ c. Ngoài ra mô hình còn giải quyết việc làm cho khoảng
1400 lao động tạo ra đất canh tác cho cuộc sống ổn định cho 600 hộ gia đình với
khoảng 8000 nhân khẩu.
* Mô hình trồnh lúa đạt hiệu quả cao, bền vững ở nông trờng sông hậu, nông tr-
ờng Cờ Đỏ Viễn Hoá ở đồng bằng sông Cửu Long ở Ô Môn tỉnh Cần Thơ đã có
những biện pháp làm giảm chi phí sản xuất lúa dới góc độ tiếp cận theo hớng phát
triển bền vững hệ thống sinh thái nh sau: sử dụng giống xác nhận ( giống chuẩn) tăng
20
năng suất từ 5- 7% áp dụng biện pháp phòng trừ dịch bệnh tổng hợp (IPM) bón phân
đạm bảo đảm theo bảng so màu lá lúa, tiết kiệm khoảng 100.000đ/ha, với mô hình
này đã giảm đợc chi phí 20- 30%.
Phát triển nông nghiệp theo hớng kết hợp nông nghiệp với du lịch đang đợc thực
hiện ở rất nhiều vùng trên cả nớc, bớc đầu đã khẳng định đợc tính hiệu quả và sự phù
hợp đối với các điều kiện khác nhau. Đặc biệt là các thành phố lớn nh Hà Nội, Thành

dùng nông sản rất cao, muốn vậy phải nâng cao khả năng quay vóng của đất, chỉ có
thể phối hợp sử dụng và bồi dỡng đất , sử dụng nhiều loại sinh vật cùng sinh trởng
cộng sinh bổ sung hỗ trợ cho nhau sinh trởng phát triển tốt, kết hợp cả trồng trọt,
nuôi cá, trồng nấm..., tăng nhiều loại cây trồng, đồng thời tiến hành luân canh cạn- n-
ớc nâng cao năng lực của đất.
Chính phủ Trung Quốc rất coi trọng phát triển nông nghiệp tập thể- là kiểu sản
xuất nông nghiệp mà trong đó có nhiều loại cây trồng nhiều loại sinh vât cùng sinh
sống, lợi dụng một cách tối đa các diều kiện tự nhiên nh ánh sáng, nhiệt độ, không
khí, nớc, đất, thời gian và không gian nhằm cho một sản lợng chất lợng năng xuất
các loại sinh vật cao trên một đơn vị diện tích đất canh tác. Đạt hiệu quả kinh tế cao
nhất, những năm gần đây phong trào làm nông nghiệp cụ thể đã rất mở rộng. Đẩy
mạnh tốc độ tăng từ nông nghiệp truyền thống sang nông nghiệp hiện đại. Mặt khác,
chính phủ Trung Quốc cũng rất coi trọng đẩy mạnh , nhanh đa khoa học công nghệ
vào sản xuất nông nghiệp ( 3/1986 đã phê duyệt chơng trình công nghệ cao là chơng
trình High-Tech-86-3). Nhờ đó mà nền nông nghiệp Trung Quốc hiện nay rất phát
triển và phát triển bền vững. Các thành tựu mà Trung Quốc có đợc mô hình nông
nghiệp theo hớng kết hợp nông nghiệp với du lịch theo đúng nghĩa của nó. Ví dụ nh
mô hình nông nghiệp kết hợp với du lịch ở thành phố Chu Hải đã có hơn 1,0 triệu lợt
ngời đến thăm quan. Khu công nghệ hoa cây cảnh Côn Minh đã trở thành một trọng
tâm quốc tế về hoa cây cảnh với hàng triệu lợt ngời từ khắp trên thế giới và trong nớc
22
thăm quan. Mô hình nông nghiệp sinh thái Angi Hangctor có 6 chi, 44 loài mọc tre
hoang dại và 26 chi với 195 loài tre trồng trong vờn, thu nhập 130 triệu và 18,0 triệu
tệ/ năm. tổng thu của công nghiệp tre là 1,6 tỉ tệ. Riêng năm 1999 có hơn 500.000 du
khách tới thăm quan.
Có thể thấy răng ở Trung Quốc vai trò của chính phủ trong sự phát triển nông
nghiệp là rất lớn và rõ ràng. Sự chỉ đạo của Trung Quốc cũng rất tập trung và có qui
hoạch kế hoạch cụ thể.
* Ixrael:
Ixrael nằm ở khu vực Tây á (Trung Cận Đông) tiếp giáp với ĐịaTrung Hải và các

đúng đắn mà chúng ta phải theo. Có thể phát triển nông nghiệp theo hớng kết hợp
nông nghiệp với du lịch ở Việt Nam hiện nay còn quá mới, nhng đầy là một điều tất
yếu mà chúng ta phải làm bởi vì đúng theo t tởng phát triển thì chúng ta cần phải
phát triển theo hớng tiếp thu những cái cần học hỏi của thế giới, của các nớc đi trớc
nhng không đợc dập khuôn mà phải áp dụng phù hợp và phát triển theo hớng cao
hơn, thích hợp hơn với các điều kiện thuận lợi của Việt Nam. Đó là một điều mà Việt
Nam cần phải làm và phải làm cho thất tốt.

Chơng 2: Thực trạng phát triển nông nghiệp ở xã Đông Mỹ Thanh
Trì theo hớng kết hợp nông nghiệp với du lịch.
24
2.1. Khái quát về các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội ảnh hởng đến phát
triển nông nghiệp theo hớng kết hợp
2.1.1.Điều kiện tự nhiên.
* Vị trí địa lí:
Đông Mỹ là một xã thuộc khu vực ngoại thành Hà Nội, cách trung tâm thành
phố 15 km về phía Nam. Phía Bắc giáp với xã Duyên Hà, phía Đông giáp với xã Vạn
Phúc, phía Tây giáp với xã Ngũ Hiệp và xã Liên Ninh, phía Nam giáp với xã Ninh Sở
và xã Duyên Thái của tỉnh Hà Tây. Đông Mỹ nằm trọn vẹn trong đê, cách sông Hồng
nơi gần nhất khoảng 800 m. Đông Mỹ là một xã rất có bề dày lịch sử, truyền thống
cách mạng, Đông Mỹ đã thu hút đợc rất nhiều sự quan tâm của các nhà nghiên cứu
lịch sử cũng nh các khách du lịch tham quan. Đông Mỹ đã từng là trung tâm của
huỵện Thanh Trì, cho nên cơ sở hạ tầng ở đây đã đợc quan tâm xây dựng.
* Khí hậu, thời tiết:
Đông Mỹ thuộc vùng khí hậu của thành phố Hà Nội, chịu ảnh hởng của khí hậu
thời tiết nhiệt đới gió mùa, chia thành hai mùa rõ rệt, mùa nóng ẩm (mùa ma) từ
tháng 4 đến tháng 9 và mùa khô lạnh từ tháng 10 đến tháng3 năm sau. Nhiệt độ bình
quân là 23,40C, độ ẩm trung bình là 84%, lợng ma bình quân 1700 1900 mm đợc
tập trung chủ yếu vào mùa ma nóng chiếm trên 80%.
Về chế độ thuỷ văn, Đông Mỹ nằm cạnh sông Hồng, chịu chế độ thuỷ văn của