Chuyên đề tốt nghiệp Lê Văn Đang
đặt vấn đề
Trong những năm qua nền nông nghiệp nớc ta đã đạt đợc nhiều thành tựu
đáng kể. Tuy nhiên, một đất nớc với gần 70% dân số sống trong khu vực nông
thôn và thu nhập từ nông nghiệp chiếm khoảng 50% tổng thu nhập của các hộ
nông dân,trong khi đó sự chênh lệch về mức sống giữa nông thôn và thành thị
ngày càng gia tăng. Điều đó chứng tỏ nông nghiệp, nông thôn nớc ta còn nhiều
khó khăn. Để giải quyết đợc vấn đề đóthì một trong những biện pháp mang tính
cấp thiết và thực tiễn nhất là chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn
nói chung và chuyển dịch cơ cấu cây trồng nói riêng.
Thanh trì là huyện ngoại thành Hà Nội, diện tích tự nhiên khoảng 102,71
Km
2
, là vùng đồng bằng trũng do phù sa của sông Hồng bồi đắp, hàng năm
diện tích gieo trồng của huyện đạt gàan 8000 ha cho nhiều loại cây trồng nh l-
ơng thực, rau quả Hơn nữa Huyện có vị trí địa lí rất thuận lợi cho việc trao đổi
hành hoá. Tuy vậy sản xuất nông nghiệp còn những hạn chế, cha phát huy tốt
các tiềm năng vốn có của Huyện, do cha xác định đợc một hệ thống cây trồng
hợp lí , có hiệu quả kinh tế coa. Vấn đề đặt ra cho sản xuất nông nghiệp của
huyện cho những năm tới lànghiên cứu chuyển dịch cơ cấu cây trồng trên
nguyên tắc đáp ứng nhu cầu lơng thực cho tiêu dùng, chú trọng phát triển những
loại cây trồng có giá trị hàng hoá cao nh cây ăn quả, rau có chất lợng cao phục
vụ cho tiêu dùng đô thị nhằm nâng cao thu nhập, góp phần ổn định và cải
thiện đời sống nông thôn.
Xuất phát từ yêu cầu đó em chọn nghiên cứu đề tài: Những biện pháp
kinh tế chủ yếu nhằm chuyển dịch cơ cấu cây trồng trên địa bàn huyện
Thanh Trì - Hà Nội. Đề tài đợc nghiên cứu nhằm mục tiêu đánh giá thực
trạng cơ cấu cây trồng và thu nhập của nông dân trên địa bàn huyện Thanh Trì,
đồng thời xác định và áp dụng cơ cấu cây trồng phù hợp nhằm tăng thu nhập
cho ngời nông dân trên cơ sở tăng thu nhập trên một đơn vị diện tích.
Kết cấu của đề tài bao gồm:
Cơ cấu cây trồng là một phạm trù khoa học biểu hiện trình độ tổ chức và
quản lí sản xuất nông nghiệp đồng thời cơ cấu cây trồng cũng là một chỉ tiêu rất
quan trọng của chiến lợc nông sản phẩm hàng hoá. Cũng có thể quan niệm cơ
cấu cây trồng trên cơ sở của khái niệm cơ cấu kinh tế: là tổng thể các mối quan
hệgắn bó hữu cơ với nhau theo những tỷ lệ nhất định, chúng tác động qua lại lẫn
nhau trong những điều kiện không gian và thời gian nhất định, tạo thành một hệ
thống kinh tế trong nông thôn,một bộ phận hộp thành không thể thiếu đợc của
nền kinh tế. Cơ cấu cây trồng còn là một bộ phận chủ yếu của cơ cấu sản xuất
nông nghiệp và cơ cấu kinh tế nông thôn ở nớc ta.
Tuỳ theo điều kiện tự nhiên của vùng phù hợp với những loại cây trồng
gì mà do đó cơ cấu cây trồng hình thành từ những loại cây trồng đó, cơ cấu cây
trồng có thể đợc hình thành từ nhiều nhóm, chẳng hạn nhóm cây lơng thực gồm
có lúa, ngô, khoai, sắn; nhóm cây công nghiệp gồm cây gắn ngày nh lạc, mía,
đậu tơng và cây dài ngày nh chè, cà fê, cao su
Lớp: KTNN 40B KTNN & PTNT
3
Chuyên đề tốt nghiệp Lê Văn Đang
Nh vậy có thể khái niệm cơ cấu cây trồng một cách cụ thể hơn là thành
phần và các loại cây trồng bố trí theo không gian và thời gian trong một cơ sở
hay một vùng sản xuất nông nghiệp . cơ cấu cây trồng là một nội dung trong hệ
thống các biện pháp kĩ thuật gọi là chế độ canh tác. Ngoài cơ cấu cây trồng, chế
độ canh tác bao gồm chế độ luân canh, làm đất, bón phân, chăm sóc, phòng trừ
sâu bệnh. Cơ cấu cây trồng là yếu tố cơ bản của chế độ canh tác vì chính nó
quyết định nội dung của các biện pháp kĩ thuật khác.
1.2. Chuyển dịch cơ cấu cây trồng.
Chuyển dịch cơ cấu khi xem xét trong một tổng thể nhất định là sự phát
triển về cơ cấu các bộ phận hợp thành tổng thể đó trong một khoảng thời gian
nhất định ; quá trình phát triển về cơ cấu đó bao gồn sự thay đổi những mối
quan hệ giữa các bộ phận với nhau trong quá trình phát triển của tổng thể. Nh
vậy chuyển dịch cơ cấu cây trồng là qúa trình phát triển hay qúa trình thay đổi
nhiên cùng với qúa trình phát triển kinh tế, xã hội; và qúa trình nhận thức của
con ngời mà con ngời có thể tác động vào cơ cấu cây trồng làm cho nó chuyển
dịch phù hợp với những điều kiện khách quan và nhu cầu phát triển của chính
bản thân con ngời.
- cơ cấu cây trồng mang tính lịch sử và xã hội nhất định. Qúa trình sản
xuất cụ thể sẽ khác nhau giữa các vùng do chúng có điều kiện tự nhiên, điều
kiện lịch sử và xã hội khác nhau. Vì vậy không có một cơ cấu cây trồng mẫu
mã nào chung cho mọi vùng sản xuất mà nó chỉ có ý nghĩa kế thừa và chọn lọc
để phù hợp với các điều kiện nhất định trong mọi giai đoạn nhất định. Cơ cấu
cây trồng luân biến đổi theo xu hớng ngày càng hoàn thiện. Nó luân vận động
và phát triển thông qua sự chuyển hoá từ cũ sang mới, từ đơn điệu đến đa dạng,
từ hiệu quả thấp đến hiệu quả cao do yêu cầu của sự tăng trởng và phát triển của
xã hội.
- qúa trình chuyển dịch cơ cấu cây trồng diễn ra nhanh hay chậm. Tuỳ
thuộc vào nhiều yếu tố: trình độ phát triển của lực lợng sản xuất, đáp ứng nhu
cầu, thị hiếu của ngời tiêu dùng, nhận thức của ngời lãnh đạo và quản lí sản
xuất.
Lớp: KTNN 40B KTNN & PTNT
5
Chuyên đề tốt nghiệp Lê Văn Đang
- cơ cấu cây trồng sẽ đạt đợc hiệu quả kinh tế cao khi nó gắn liền với với
một ngành công nghiệp, thơng nghiệp phát triển. Thơng nghiệp phát triển giúp
cho cầu nối giữa sản xuất và tiêu dùng luôn thông suốt. Nghĩa là quá trình tiêu
thụ sản phẩm nhanh và thuận lợi. Còn một ngành công nghiệp chế biến sẽ góp
phần tăng giá trị sản phẩn nông nghiệp, nâng cao thu nhập cho ngời nông dân ,
đồng thời đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao càng đa dạngcủa xã hội.
Điều đó đặt ra yêu câu Nhà nớc cần có chính sách hỗ trợ hợp lí đối với mỗi cơ
cấu cây trồng hay mỗi vùng sản xuất nông nghiệp nhất định.
3. ý nghĩa của việc xác định cơ cấu cây trồng hợp lí.
Cơ cấu cây trồng hợp lí là cơ cấu cây trồng mà trớc hết phải phù hợp với
Xác định cơ cấu cây trồng hợp lí theo hớng đa dạng hoácơ cấu cây trồng sẽ
tạo điều kiện cho ngời sản xuất giảm đợc rủi ro xuáat phát từ nền kinh tế mở với
cơn sốc về giá cả sự thay đổi quá nhanh về cầu..
Ngoài ra, xác định cây trồng hợp lí với việc luân canh cây trồng , trồng xen
hay gối vụ tạo khả năng giảm phân đạm cần thiết; nông dân có thế sử dụng
những nguồn phân hữu cơ, phân xanh từ những phụ phẩm từ nông nghiệp để cải
thiện độ phì và chất hữu cơ trong đất.
Với quan điểm phát triển kinh tế nhiều thành phần trong nông nghiệp thì
việc xác định một cơ cấu cây trồng hợp lí đạt hiệu quả cao là một đòi hỏi tất
yếu đối với mỗi thành phần kinh tế sủ dụng đất nông nghiệp ở nớc ta. Việc
chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở nớc ta hiện nay vừa là nội dung trọng tâm của
chủ trơng chuyển dịch cơ cấu cây trồng theo hớng một nền kinh tế hàng hoá
nhiều thành phần, vừa là biện pháp để phát triển nông nghiệp toàn diện và bảo
vệ tốt nguồn tài nguyên đất đai. Từ việc nghiên cứu cơ cấu cây trồng đặt ra cho
các nhà lí luận cũng nh các nhà quản lý những nhiệm vụ mới có ý nghĩa chiến l-
ợc trong bố trí sản xuất trồng trọt, đó là xác định cơ cấu cây trồng trớc mắt và
trong tơng lai phục vụ cho chiến lợc phát triển nông nghiệp của nớc ta trong qúa
trình xây dựng nền kinh tế đất nớc theo con đờng công nghiệp hoá - hiện đại
hoá.
Lớp: KTNN 40B KTNN & PTNT
7
Chuyên đề tốt nghiệp Lê Văn Đang
II . những nhân tố ảnh hởng và xu hớng chuyển dịch cơ
cấu cây trồng theo hớng sản xuất hàng hoá.
1. Những nhân tố ảnh hởng.
1.1. nhóm nhân tố thuộc về điếu kiện tự nhiên.
Nhóm nhân tố này bao gồm các yếu tố nh: vị trí địa lí của các vùng lãnh
thổ, điều kiện đất đai các vùng, điều kiện khí hậu các vùng, các nguồn tài
nguyên khác của vùng, các nguồn tài nguyên khác của các vùng nh nớc, rừng,
biển, khoáng sản
Khí hậu là một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu của việc xác
định cơ cấu cây trồng. Đối với việc bố trí cơ cấu cây trồng hàng năm thì việc
quan trọng phải xem xét là có thể trồng đợc mấy vụ trong một năm. Điều này
phụ thuộc vào nhu cầu nhiệt lợng của cây trồng và tổng nhiệt lợng hàng năm
của vùng đó. Các cây trồng hàng năm ở sứ nóng có thời gian sinh trởng khoảng
từ 90 đến 150 ngày, tuỳ thuộc nhiệt độ trung bình ngày để cây có trể tích luỹ đ-
ợc một tổng nhiệt lợng cần thiết- đợc gọi là tổng tích ôn, khoảng từ 2500
2600
o
c. Nừu một vùng nào đó có tổng nhiệt độ khoảng 9000
o
c/năm thì có thể
gieo trồng đợc 3 vụ/năm.
- Đất đai và cơ cấu cây trồng.
Đất là nguồn cung cấp nớc và dinh dỡng chủ yếu cho cây.Đất và khí hậu
tạo thành một hệ thống tác động vào cây trồng. Do đó cần phải lắm đợc mồi
quan hệ giữa cây trồng và các đặc điểm của đất thì mới xác định đợc cơ cấu cây
trồng.
Tuỳ thuộc vào địa hình, chế độ nớc của đất, thành phần cơ giới đất, độ
chua, phèn, mặn của đất cũng nh một số đặc điểm lý, hoá tính khác của đất để
bố trí các loại cây trồng phù hợp.
Hàm lợng chất dinh dỡng trong đất chủ yếu quyết định đến năng suất cây
trồng hơn là quyết định tính thích ứng của cây trồng. Hàm lợng các chất dinh d-
ỡng trong đất có thể khắc phục bằng cách bón phân thêm. thông thờng các loại
đất tốt sẽ trồng loại cây mà có độ phản ứng mạnh với độ phì của đất và có giá trị
Lớp: KTNN 40B KTNN & PTNT
9
Chuyên đề tốt nghiệp Lê Văn Đang
kinh tế cao. Do nắm đợc đặc điểm lí, hoá tình của đất, nên con ngời có thể tác
động cải toạ đất dần dần phù hợp với cây trồng hơn.
+ Xác định thành phần, tỷ lệ và giống cây trồng thích hợp với điều
kiệncụ thể của đôn vị sản xuất.
+ Bố trí cây trồng theo thời vụ tốt, tránh độc canh, tỷ lệ các giống và
giống chống chịu sâu bệnh hợp lí sẽ đảm bảo đợc năng suất, sản lợng cây trồng,
dồng thời hạn chế đợc tác hại của cỏ dại, sâu bệnh, thời tiết khắc nghiệt.
+ Trồng xen nhiều loại cây trồng trong cùng một ruộng một cách hợp lí
có thể làm giảm đợc sự gây tác hại của cỏ dại, sâu bệnh, đồng thời làm tăng đợc
năng suất đất đai ví dụ nh trồng cây họ đậu, cây phân xanh xen với cây mầu l-
ơng thực.
Tóm lại các nhân tố thuộn về điều kiện tự nhiên của một vùng lãnh thổ
tác động một cách đồng thời tới tất cả các loại cây trồng đã đặt ra yêu cầukhách
quan cho việc lựa chọn các loại cây trồng và việc bố trí cơ cấu cây trồng một
cách hợp lí theo mùa vụ, chế độ luân canh, xen canh, gối vụ.
Trong đó đất đai là nhân tố quan trọng trong qúa trình chuyển đổi cơ cấu
cây trồng cũng nh đa dạng hoánông nghiệp. Địa hình đất đai( thể hiện ở độ cao
thấp của từng vùng, từng chân ruộng) gắn liền với những điều kiện tới tiê luôn
là điều kiện quan trọng trong việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng . Độ phì của đất
là chỉ tiêu quan trọng trong việc bố trí cây trồng cũng nh công thức luân canh
cụ thể để sử dụng đầy đủ và hợp lí hàm lơng dinh dỡng của từng loại đất, tránh
tình trạng huỷ hoại đất đai và môi trờng nhằm tăng hiệu quả chung của toàn bộ
hệ thống. Các nhân tố khác nh khí hậu, thời tiết, nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, hạn
hán, lũ lụt thờng chi phối đến năng suất cây trồng và hiệu quả kinh tế của hệ
thống canh tác.
1.2. Nhóm nhân tố kinh tế xã hội.
Nhóm này bao gồmcác nhân tố nh: thị trờng( trong nớc và ngoài nớc),
vốn, hệ thống chính sách kinh tế vĩ mô của Nhà nớc, cơ sở hạ tầng, kinh
nghiêm, tập quán, truyền thống sản xuất của dân c, dân số và lao động Nhóm
nhân tố này luôn có tác động mạnh mẽ tới sụ hình thành và biến đổi cơ cấu kinh
tế nông nghiệp nói chung và cơ cấu cây trồng nói riên.
Lớp: KTNN 40B KTNN & PTNT
ngới sản xuất ở một số vùng đã mạnh dạn chuyển đổi hệ thống cây trồng, thay
đổi phơng thức canh tác đã thu đợc lợi ích lớn. Tuy nhiên có những chính sách
Lớp: KTNN 40B KTNN & PTNT
12
Chuyên đề tốt nghiệp Lê Văn Đang
nhiều khi cha tạo môi trờng thuận lợi cho việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng nh
chính sách an toàn lơng thực, chính sách đất đai( ruộng đất chia manh mún).
1.3. Nhóm các nhân tố về tổ chác kĩ thuật.
Nhóm nhân tố này bao gồm các hình thức tổ chức sản xuất, sự phát triển
của khoa học kĩ thuật và việc ứng dụnh tiến bộkhoa học kĩ thuật vào sản xuất.
Việc ứng dụng những tiến bộ khoa học kĩ thuật vào sản xuất góp phần
hoàn thiện các phơng thức sản xuất nhằm khai thác, sử dụng hợp lí, hiệu quả
hơn các nhuồn lực xã hội vào tronh ngành trồng trọt.
Trong lĩnh vực trồng trọt việc xác định cơ cấu cây trồng trớc hết phải tìm
hiểu nhu cầu của thị trờng cả trong và ngoài nớc về số lơng, chất lơng, chủng
loại, giá cả. Trên cơ sở đó mà có sự bố trí, sắp xếp hợp lí đáp ứng nhu cầu thị tr-
ờng thúc đẩy nhanh tái sản xuất mở rộng.
1.4. Nhân tố về tổ chức quản lí.
Mặc dù ngời sản xuất có tính độc lập và tự chutrong việ sản xuất nông
nghiệp của mình nhng để đạt hiệu quả kinh tế xã hội cao hơn thì ngời sản
xuất phải có sự hợp tác trong qúa trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Từng hộ
riêng lẻ không thể chuyển dịch cơ cấu cây trồng có hiẹu quả vì sản xuất nông
nghiệp có đặc điểm riêng gắn lion với ddất đai, sinh vật, hệ thống tới tiêu, bảo
vệ thực vật và ruộng đồng Điều này đòi hỏi việc chuyển đổi cây trồng và đa
dạng hoá sản phẩm phải gắn lion với qúa trình mở rộng các mối quan hệ hợp tác
liên kết, liên doanh, đồn đồng đổi thửa
2. Những yêu cầu đặt ra và xu hớng có tính quy luật của chuyển dịch cơ
cấu cây trồng.
2.1. Những yêu cầu.
- Đáp ứng đợc việc tổ chức các vùng sản xuất chuyên canh có tỷ suất
+ Nhu cầu ngày càng tăng về số lợng, chất lợng của sản phẩm từ cây lơng
thực, cây thực phẩm và nhiều loại cây trồng khác.
Lớp: KTNN 40B KTNN & PTNT
14
Chuyên đề tốt nghiệp Lê Văn Đang
+ Thị trờng cung cầu của sản xuất trồng trọt ngày càng mang tính xã hội
hoá và quốc tế hoá.
+ Công nghiệp hoá và hiện đại hoá có quan hệ tơng tác với nông nghiệp và
ngày càng thêm chặt chẽ. - Xu hớng phát triển nền nông nghiệp ổn định, bền
vững.
Xây dung một nền nông nghiệp bền vững là xu hớng tất yếu của tiến
trình phát triển. Nội dung của nền nông nghiệp bền vững là:
+ Một nền nông nghiệp phát triển, bồi dỡng và sử dụng hợp lí các nguồn
tài nguyên thiên nhiên của nông nghiệp đặc biệt là đất đai và nguồn nớc.
+ Một nền nông nghiệp có trình độ thâm canh cao, biết kết hợp hài hoà
giữa việc sử dụng các kĩ thuật và công nghệ tiên tiến, nhất là công nghệ sinh
học với kinh nghiệm truyền thống sản xuất của ngời nông dân để tạo ra sản
phẩm có chất lợng tốt cung cấp cho xã hội.
+ Một nền nông nghiệp sạch, biết hạn chế một cách tối đa việc sử dụng
các hoá chất độc hạicho môi sinh, môi trờng và sức khoẻ công nghiệp. Kết hợp
hài hoà giữa việc phát triển sản xuất với bảo vệ và tôn tạo môi trờng.
+ Một nền nông nghiệp có cơ cấu cây trồng và vật nuôi hợp lí, phù hợp
với đặc điểm và điều kiện tự nhiên của mỗi vùng.
- Xu hớng phát triển sản xuất gắn với công nghiệp chế biến.
Xã hội càng phát triển thì nhu cầu đối với các sản phẩm nông nghiệp
ngày càng đòi hỏi những sản phẩm có chất lợng cao. Hơn nữa để tăng giá trị sản
phẩm nông nghiệp trong thị trờng nói chung và trong xuất khẩu nói riêng thì
càng đặt ra yêu cầu các sản phẩm nông nghiệp phải qua chế biến. Công nghiệp
chế biến gắn với sản xuất nông nghiệp cũng là một khâu then chốt trong qúa
trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn vì nó là một trong
quản lí, đồng thời cũng đòi hỏi sự gắn bó giữa việc đạt đợc mục tiêu xã hội.
Lớp: KTNN 40B KTNN & PTNT
16
Chuyên đề tốt nghiệp Lê Văn Đang
3. Khái niệm hiệu quả chuyển dịch cơ cấu cây trồng.
Hiệu quả cơ cấu cây trồng là kết quả so sánh giữa các chỉ tiêu kết quả và
chi tiêu hao phí, hoặc là thớc đo trình độ tổ chức sản xuất và mức độ thực hiện
các nhiện vụ cụ thể của hoạt độnh sản xuất trồng trọt.
Khi đánh giá hiệu quả kinh tế của cơ cấu cây trồng có thể dựa vào một số
chỉ tiêu nh: năng suất, tổng sản lợng, tổng giá trị, giá thành, thu nhập và mức lãi
của các sản phẩm sản xuất ra. Tuy nhiên việc đánh giá này là rất phức tạp và
cần có nhiều thời gian.
Đồng thời khi đánh giá hiệu quả kinh tế của cơ cấu cây trồng cũng cần
chú ý đến các điều kiện ảnh hởng đến giá thành sản phẩm nh khí hậu, thời tiết,
vị trí địa lí và các điều kiện xã hội khác nh giá nhân công lao động, giá các loại
dịch vụ, nhu cầu thị trờng, thị hiếu ngời tiêu dùng.
Đối với qúa trình chuyển dịch cơ cấu cây trồng, hiệu quả kinh tế phải đợc
tính toán một cách thích hợp. Vì nói đến cơ cấu cây trồng là nói đến việc bố trí
các loại cây trồng trên từng laọi đất cụ thể. Mỗi loại cây trồng đều ứng với một
diện tích gieo trồng nhất định, quy mô và cơ cấu diện tích gieo trồng nhiều khi
quyết định quy mô, số lợng và cơ cấu sản phẩm của ngành trồng trọt. Hiệu quả
chuyển dịch cơ cấu cây trồng là phải đảm bảo đợc giá trị mục tiêu quan trọng là
thu nhập và lợi nhuận của cơ cấu cây trồng mới tất yếu phải lớn hơn thu nhập và
lợi nhuận của cơ cấu cây trồng cũ.
4. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả.
Hiệu quả đầu t vốn, hiệu quả đầu t chi phí vật chất biểu hiện kết quả thu
đợc của hoạt động sản xuất kinh doanh tơng ứng với mức chi phí đã bỏ ra.
Năng suất đất đai là số lần gieo trồng đợc trên một đơn vị diện tích đất
trong một năm, hệ sốgieo trồng càng lớn biểu hiện năng suất đất đai đạt cao .
Năng suất cây trồng chính là sản lợng mà loại cây trồng đem lại tính trên
Lớp: KTNN 40B KTNN & PTNT
18
Chuyên đề tốt nghiệp Lê Văn Đang
Trung quốc là nớc có nhiều điểm tơng đồng với nớc ta trên bớc đờng
chuyển dịch từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế thị trờng có
sự quản lý của nhà nớc.
Kinh nghiệm thực tiễn của trung quốc trong quá trình tổ chức chỉ đạo
phát triển nông nghiệp , trớc hết phải coi trọng sản xuất lơng thực
Quan điểm xuyên suốt của trung quốclà coi nông nghiệp là cơ sở của nền
kinh tế quốc dân trong đó coi sản xuất lơng thực là cơ sở của nông nghiệp .trong
suốt quá trình cơ cấu sản suất nông nghiệp ,trung quốc luôn đặt lơng thực lên vị
trí hàng đầu và tập trung mọi mặt để đảm bảo cho sản suất lơng thực đợc mở
mang phát triển nông nghiệp nhiều ngành nghề.đây là điểm cơ bản trong chính
sách đối với sản xuất nông nghiệp mà trung quốc đã kiên trì trong thời gian
dài.trung quốc chủ trơng thi hành những biện pháp chủ yếu sau :
-ổn định diện tích gieo trồng cây lơng thực
-Nâng cao sản lợng trên đơn vị diện tích bằng con đờng thâm canh, xây
dựng các vùng lơng thực hàng hoá trọng điểm ,Nhà nớc thi hành chính sách
nângđỡ các vùng trọng điểm sản suất lơng thực trọng điểm hàng hoá ,đặt ra các
chính sách u đãi để giải quyết tốt các vấn đề cơ chế đầu t thực hiện các giải
pháp gán đầu t với khối lợng thực hiện hàng hoá
-Điều chỉnh hợp lí lợi ích giữa các khu vực sản xuất chủ yếu và khu vực
nhận đợc lơng thực từ nơi khác đến Đối với các vùng sản suất lơng thực chủ yếu
,trung quốc chủ trơng thi hành các biện pháp bảo đảm lợi ích cho họ. Mọi
vùng ,mọi địa phơng căn cứ vào điều kiện của mình sau khi bảo đảm lơng thực
mà có sự điều chỉnh cơ câú hợp lí.
Tóm lại nhờ có chiến lợc cũng nh chính sách đúng trong việc tiếp tục
điều chỉnh cơ cấu mà ngày nay trung quốc đã có nhiều thành tựu về phát triển
nong nghiệp toàn diện đã trở thành hiện thực
-Kinh nghiệm của thái lan
vùng đồng bằng sông hồng lại có ý nghĩa quốc gia và quốc tế trong việc phát
Lớp: KTNN 40B KTNN & PTNT
20
Chuyên đề tốt nghiệp Lê Văn Đang
triển cây trồng xuất khẩu vụ đông đặc biệt là các loại rau đậu cao cấp còn việc
nuôi tôm để xuất khẩu có thể có thể tìm thấy khả năng to lớn này ở các tỉnh
duyên hải miền trung ý nghĩa quốc gia và quốc tế đối với vùng trung du và
miền núi của cả hai miền đất nớc lại hớng vào phát triển xuất khẩu một số cây
công nghiệp dài ngày, ngắn ngày, cây ăn quả, rừng và những đặc sản của rừng
nh : cà phê,cao su, hồ tiêu ,chè lạc đậu tơng ,cam ,dứa chuối , trầm hơng ,mật
ong ,một số cây ,dợc liệu quý .v.v..
- Chuyển dịch cơ cấu trong bản thân nghành nông nghiệp nh ta biết thì
nông nghiệp có hai nghành chính trồng trọt và chăn nuôi
+ Trong ngành trồng trọt có các tiểu ngành sản xuất lơng thực ,cây công
nghiệp cây ăn quả cây rau và hoa ,cây dợc liệu cơ cấu của ngành trồng trọt nớc
ta mấy năm nay gần đây đã có những biến đổi tốt theo hớng tiến bộ : cây công
nghiệp ,cây ăn quả cây rau và hoa cây dợc liệu đã có sự phát triển khá tuy
nhiên so với sản xuất lơng thực các ngành này vẫn còn phần hết sức nhỏ bé
ngành trồng trọt nớc ta về cơ bản vẫn là ngành trồng lơng thực các mà trong đó
chủ yếu là sản xuất lúa gạo hớng đổi mới là tăng năng xuất cây trồng hoặc tăng
vụ trong một năm chúng ta đã đa vào sản xuất một số giống lúa mới ngắn ngày
năng xuất cao đã mở ra một khả năng mới tăng vụ đông làm cho diện tích
trồng trọt sản lợng tăng lên đáng kể chính điều này cho phép giải phóng đất đai
cho các loại cây trồng khác
Theo giáo s viện Sỹ Đào Thế Tuấn thì muốn tận dụng lợi thế khí hậu
mùa đông ở đồng bằngvà các tỉnh phía bắc nên trồng các cây có nguồn gốc xứ
lạnh nh khoai tây, cải bắp , xu hào hoặc chọn các cây xứ nóng ngắn ngày
nh ngô đậu tơng chịu lạnh để trồng vụ đông .Điều này làm tăng hiệu quả
kinh tế của cơ cấu cây trồng mà nó còn có tác dụng bảo vệ và bồi dỡng đất
Theo tác giả Phạm Chí Thanh, Trần Đức Viên ,Đào Thế Tuấn cho rằng
chuyển dịch cơ cấu lao động cơ cấu vốn và cơ cấu vùng lãnh thổ ,cũng nh cơ
cấu thành phần kinh tế .Đồng thời tác động tới cơ cấu tiểu vùng công nghiệp
hình thành nghề phụ nghề thủ công chế biến ,dịch vụ đầu vào, đầu ra cho sản
Lớp: KTNN 40B KTNN & PTNT
22
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Lª V¨n §ang
xuÊt n«ng nghiÖp lµm cho c¬ cÊu kinh tÕ n«ng nghiÖp cã sù chuyÓn biÕn theo
híng tiÕn bé
Líp: KTNN 40B KTNN & PTNT
23
Chuyên đề tốt nghiệp Lê Văn Đang
Chơng II: Thực trạng chuyển dịch cơ cấu cây
trồng trên địa bàn huyện Thanh Trì - Hà Nội.
I. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện.
1. Điều kiện tự nhiên.
1.1. Vị trí địa lý.
Huyện Thanh Trì là một huyện ngoại thành năm ở phía Nam Thành Phố
Hà Nội, trong khoảng toạ độ địa lý từ 20
0
50 đến 21
0
00 Vĩ độ Bắc và từ
105
0
45 đến 105
0
56 kinh độ Đông. Phía Bắc giáp quận Hai Bà Trng và Quận
Thanh Xuân, phía Đông tiếp giáp với huyện Gia Lâm và tỉnh Hng Yên qua
Sông Hồng,phía Tây giáp tỉnh Hà Tây.
Là cửa ngõ phía nam của thành phố, có các trục đờng huyết mạch của cả
xây dựng cần phải có các biện pháp kỹ thuật cần thiết để loại trừ những ảnh h-
ởng xấu trong thi công và để tăng tuổi thọ của công trình.
1.2. Khí hậu.
Huyện Thanh Trì nằm trongkhí hậu nhiệtđới gió mùa voí 2 mùa chủ yếu
trong năm: Mùa nóng vàmùa lạnh. Các tháng 4,10 đợc coi nh những tháng
chuyển tiếp tạo cho Thanh Trì có 4 mùa Xuần, hạ, thu, đông.
Nhiệt độ trung bình năm 23,9
0
C.Nắng trung bình năm 1640 giờ. Bức xạ
trung bình 4272 Kcal/m
2
/tháng. Lợng ma trung bình năm 1649mm, lợng bốc
hơi trung bình năm 938 mm. Độ ẩm không khí trung bình năm 83%. Trong năm
có hai mùa giá chính: Gió mùa Đông nam và gió mùa Đông Bắc. Hàng năm
chịu ảnh hởng trực tiếp của khoảng 5-7 cơn bão. Bão mạnh nhất lên tới cấp 9,
cấp 10 làm đổ cây cối và gây thiệt hại lớn cho mùa màng. Bão thờng trùng với
thời kỳ nớc sông Hồng lên cao đe doạ không chỉ sản xuất nông nghiệp và cả đời
sống của ngời dân.
Do chịu ảnh hởng mạnh của gió mùa nen khí hậu ở đây biến động thất
thờng, ảnh hởng sâu sắc tới mùa vụ trong sản xuất nông nghiệp và cả quá trình
sinh trởng của các loại cây trồng. Thanh Trì có mùa đông lạnh và khô nhng chỉ
Lớp: KTNN 40B KTNN & PTNT
25
Copyright: Tài liệu đại học ©