Trường: ĐH SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Ngành: Quốc tế học
Đề cương Kinh tế học – Phần lý thuyết
I. NỀN KINH TẾ QUỐC DÂN, KINH TẾ HỌC
1. Kinh tế: gồm tổng thể các yếu tố như vốn, lao động, bằng phát minh, tiến bộ
khoa học kĩ thuật và quan hệ giữa người với người trong quá trình sản xuất sản
phẩm » trao đổi lưu thông, phân phối tiêu dùng.
2. Nền kinh tế quốc dân gồm 3 yếu tố: đầu vào, đầu ra và hộp đen kinh tế vĩ mô.
3. Có 4 chủ thể trong nền kinh tế quốc dân bao gồm: Hộ gia đình, doanh nghiệp,
chính phủ và người nước ngoài.
4. Kinh tế học là khoa học nghiên cứu cách thức xem xã hội sử dụng các nguồn
lực khan hiếm như thế nào để sản xuất sản phẩm có hiệu quả nhất. Nguồn lực khan
hiếm ứng với mức giá Price (P) > 0, thì người mua sẵn sàng mua và có khả năng
mua; nhưng người bán có rất ít hoặc không có để bán.
5. Theo mục đích nghiên cứu người ta chia kinh tế học thành 2 bộ phận: kinh tế
học thực chứng, mô tả hiện tượng kinh tế thực tế; kinh tế học chuẩn tắc, đưa ra
các quan niệm, đánh giá dựa trên tiêu chuẩn cá nhân.
6. Theo phân ngành, người ta chia kinh tế học thành 2 bộ phận: vĩ mô và vi mô.
Trong đó, nền kinh tế vĩ mô nghiên cứu các vấn đề lớn của ngành kinh tế như lạm
phát, thất nghiệp, tăng trưởng kinh tế và chu kỳ kinh tế.
7. Chi phí cơ hội nghĩa là khi một người quyết định làm một việc gì đó tức là đã bỏ
mất cơ hội làm những việc khác.
8. Đường giới hạn khả năng sản xuất (PPF), phản ánh mức sản lượng tối đa mà
một nền kinh tế có thể đạt được khi sử dụng toàn bộ nguồn lực sẵn có của quốc
gia đó.
Ý nghĩa:
Nguyễn Minh Kha 1
+ PPF có dạng lồi so với gốc tọa độ;
+ Những điểm nằm trong đường này > nền kinh tế hoạt động không hiệu quả gọi
đây là điểm không hiệu quả, nằm trên PPF là điểm hiệu quả, nằm ngoài là điểm
không thể đạt được.

+ Thuế trực thu là một loại thuế, trong đó người nộp thuế đồng thời là người chịu
thuế ví dụ như Thuế thu nhập doanh nghiệp và Thuế thu nhập cá nhân.
+ Thuế gián thu là một loại thuế, trong đó người nộp thuế không đồng thời là người
chịu thuế, như Thuế giá trị gia tăng, Thuế xuất nhập khẩu, Thuế tiêu thụ đặc biệt.
- Xuất khẩu (X): là khoản tiền thu được từ việc bán hàng và dịch vụ ra nước ngoài.
- Nhập khẩu (Im): là khoản tiền dùng để mua sắm hàng hóa, dịch vụ từ nước
ngoài. Nếu gọi NX (xuất khẩu ròng).
Nếu gọi NX = X – Im
+ Nếu X> Im > 0: xuất siêu (cán cân thương mại thặng dư).
+ Nếu X < Im <0: nhập siêu (cán cân thương mại thâm hụt)
+ Nếu X = Im = 0: cán cân thương mại cân bằng.
- Tiền lương (W – Wage): là khoản tiền nhận được do cung cấp sức lao động.
- Tiền thuê (R – Rent): là khoản thu nhập nhận được do thuê đất đai nhà cửa và các
tài sản khác.
- Lợi nhuận (P – Profit ) là khoản tiền còn lại của doanh nghiệp sau khi lấy doanh
thu trừ đi cho chi phí.
- Tiết kiệm (S – Save): là khoản tiền còn lại của hộ gia đình sau khi lấy thu nhập
khả dụng (Disposable Income - Di) trừ đi chi tiêu.
4. Một số công thức cơ bản và ghi chú dùng để giải toán
Nguyễn Minh Kha 3
* Tính GDP:
+ Theo phương pháp giá trị gia tăng
Trong đó VA
i
: Value Addition là giá trị gia tăng của đơn vị thứ i của nền kinh tế
với i chạy từ 1→ n
+ Theo luồng chi tiêu
Trong đó: C: tiêu dùng hộ gia đình; I: đầu tư; G: chi mua hàng hóa dịch vụ chính
phủ; X: xuất khẩu; Im: nhập khẩu.
+ Theo công thức