Page 1
ĐỀ SỐ 10

1 

Thời gian làm bài: 180 phút



Có nhiều tình tiết chứa đựng sự bất ngờ trong truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa”
của Nguyễn Minh Châu: chiếc thuyền lưới vó vào bờ mang theo một hiện thực khác, vẻ nhẫn
nhục cam chịu trước sự bạo hành của người đàn bà, sự quy ước giữa hai vợ chồng thuyền
chài, lời năn nỉ xin không li hôn, sự chuyển biến trong thái độ của người đàn bà hàng chài ở
toà án, điều Phùng nhìn thấy trong tấm ảnh mình đã chụp.
Hãy phân tích một trong những tình tiết trên.

Viết một bài văn ngắn (không quá 600 từ) trình bày suy nghĩ của anh (chị) về quan
niệm sau của M. Goóc-ki:
“Nơi lạnh nhất thế giới không phải là Bắc cực mà là nơi thiếu tình thương”.


Thí sinh 

Có ý kiến cho rằng: Cả ba truyện ngắn “Hai đứa trẻ” (Thạch Lam), “Chí Phèo”
(Nam Cao), “Chữ người tử tù” (Nguyễn Tuân) dường như đã gặp nhau ở cùng một vấn đề:
Được sống, chưa quan trọng. Vấn đề là sống như thế nào.

-Chỉ ra được ý nghĩa, giá trị của tình tiết:
+Sự bất ngờ đó phù hợp với quá trình nhận thức mang ý nghĩa khám phá, phát hiện về
đời sống và con người
(một đời sống và con người phức tạp và nhiều chiều dưới mắt nhìn Nguyễn Minh
Châu).
+Tạo được sự hấp dẫn cho cốt truyện.

- Điểm 2: Đáp ứng yêu cầu trên, có thể mắc một vài lỗi nhỏ về diễn đạt.
- Điểm 1: Trình bày được một nửa yêu cầu trên, còn mắc một vài lỗi diễn đạt.
- Điểm 0: Hoàn toàn sai kiến thức hoặc chưa làm được gì.

Câu 2 (3,0 điểm)

Biết cách làm một bài văn nghị luận ngắn gọn (không quá 600 từ) về một vấn đề tư
tưởng, đạo lí. Bài có cách viết chặt chẽ, gọn gàng, lưu loát. Hạn chế tối đa việc mắc lỗi chính
tả, dùng từ, ngữ pháp.

Quan niệm của M. Goóc-ki được biểu đạt dưới dạng một khẳng định mang tính so
sánh. Bài làm cần bám sát quan niệm đó để giải thích, bàn luận thêm. Trong quá trình bàn
luận, thí sinh có quyền trình bày quan điểm riêng của mình, miễn sao quan điểm đó gắn với
vấn đề của đề bài và phù hợp với chuẩn mực đạo đức của xã hội. Bài làm nên tổ chức theo
hướng sau: Page 3
b.1.Giải thích:
-Vùng Bắc cực là nơi quanh năm băng giá, nhiệt độ có lúc xuống thấp đến hàng chục

-Điểm 0: Chưa làm được gì hoặc hoàn toàn lạc đề.


Câu 3.a. Theo chương trình Chuẩn (5,0 điểm)

Vận dụng được cách làm bài văn nghị luận về một ý kiến bàn về văn học. Có thể tổ
chức theo cách giải thích và trình bày suy nghĩ xong rồi mới phân tích chứng minh hoặc kết Page 4
hợp cùng lúc. Bài làm phải được trình bày mạch lạc, diễn đạt sáng rõ, trôi chảy ; hạn chế tối
đa việc mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp.

Bài cần đáp ứng các định hướng chính sau:
*Giải thích, tán thành với ý kiến được nêu:
-Các nhân vật trong Hai đứa trẻ của Thạch Lam, Chí Phèo của Nam Cao, Chữ người
tử tù của Nguyễn Tuân đều sống cuộc sống của mình. Nhìn chung, đó là cuộc sống bất như ý.
- Họ đều có mỏi mong vươn đến một một cuộc sống cho ra con người, một cuộc sống
như ý nguyện của mình:
+Truyện ngắn Hai đứa trẻ của Thạch Lam: Liên (và An) không thỏa mãn với
cuộc sống, gửi mong muốn được sống “một phút huy hoàng rồi chợt tối” (từ dùng của Xuân
Diệu) lên bầu trời thăm thẳm, đặc biệt là gửi khát khao được sống một cuộc sống đủ đầy ánh
sáng và niềm vui vào chuyến tàu mỗi đêm.
+Truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao: Chí Phèo có khát vọng hoàn lương. Cả hai lần
khóc của Chí đều liên quan đến vấn đề “sống như thế nào”. Nhân vật Chí Phèo của Nam Cao
thậm chí chấp nhận việc giết người, chấp nhận việc giết mình để khẳng định quyền được
sống.

+Cụ Mết: là già làng, lãnh đạo cuộc nổi dậy của làng, người đại diện và lưu giữ truyền
thống của cộng đồng để truyền lại cho các thế hệ tiếp nối.
+Tnú và Mai: thế hệ được tiếp nhận lí tưởng cách mạng ngay từ những năm đau
thương, chịu nhiều hi sinh để trưởng thành.
+Dít: thế hệ trưởng thành nhanh chóng trong cuộc chiến đấu. Chỉ trong mấy năm
cùng với sự lớn mạnh trong chiến đấu của dân làng Xô Man, Dít đã trở thành người lãnh đạo
chủ chốt của cuộc chiến đấu.
+Thằng bé Heng: lớp thiếu nhi kế tục thế hệ đi trước để đưa cuộc chiến đấu đến thắng
lợi.
-Sự tiếp nối của các thế hệ cách mạng còn được khắc hoạ gián tiếp, đầy hình ảnh qua
hình tượng những cây xà nu với sự sống tiếp nối đến diệu kì: “Cạnh một cây xà nu mới ngã
gục, đã có bốn năm cây con mọc lên, ngọn xanh rờn, hình nhọn mũi tên lao thẳng lên bầu
trời”.
-Nguyễn Trung Thành đã dồn tâm lực của mình để khắc hoạ sự tiếp nối của các thế hệ
cách mạng trong truyện như là một yếu tố chủ yếu làm nên tinh thần bất khuất và sức mạnh quật
khởi của con người Tây Nguyên. Các nhân vật đại diện cho những thế hệ cách mạng đều được
thể hiện ở những phẩm chất chung của cộng đồng trong cuộc chiến đấu của nhân dân. Việc khắc
hoạ sự tiếp nối đó góp phần làm nổi bật cảm hứng ngợi ca sự bất khuất, quật khởi của đồng bào
các dân tộc Tây Nguyên nói riêng, đất nước và con người Việt Nam nói chung trong cuộc đấu
tranh giải phóng dân tộc, khẳng định chân lí của thời đại: để giữ gìn sự sống của đất nước và nhân
dân không có cách nào khác là phải cùng nhau đứng lên cầm vũ khí chống lại kẻ thù.

-Điểm 5: Đáp ứng các yêu cầu trên, có thể mắc một vài lỗi nhỏ về diễn đạt.
-Điểm 3: Trình bày được một nửa các yêu cầu trên, còn mắc một số lỗi diễn đạt.
-Điểm 1: Phân tích quá sơ sài, diễn đạt yếu hoặc bài chưa hợp lí, tối nghĩa, làm chưa
xong.
-Điểm 0: Chưa làm được gì hoặc hoàn toàn lạc đề.