A-Mở đầu
1.Lý do chọn đề tài
Cung v i khuynh hng tỡm v ci ngun , trong quỏ trỡnh hc
tp b mụn Vn húa dõn gian vic nghiờn cu Thin Trỳc Lõm Yờn
T - mt Thin phỏi Vit Nam do ngi Vit Nam to dng v phỏt
trin l mt vn phc v tt cho vic tip cn mụn hc.
D ũng Thin Trỳc Lõm do vua Trn Nhõn Tụng (1258-1308) phỏp
-danh iu - ng Giỏc - hong khi lp, nh vua c th l "T Th Nht".
"T Th Hai" l thin-s Phỏp Loa ng Kiờn Cng (1284-1330) son-gi
b sỏch Thch tht m ng. "T Th Ba" l thin-s Huyn Quang Lý o
Tỏi (1254-1334).
Ba v t ca thin Phỏi Trỳc lõm u i tu v Thnh o Chựa
Vnh Nghiờm Bc Giang. V T th nht: Vua Trn Nhõn Tụng, Phỏp danh:
iu Ng Giỏc Hong l Thy ca V T th 2 l Phỏp Loa v Phỏp Loa l
Thy ca v t th : Thin s Huyn Quang. Sau khi i tu, thnh o thỡ v t
ca thin phỏi Trỳc lõm v chựa Yờn T tr trỡ. Cũn v T th 2 v Chựa
Qunh Lõm Qung Ninh, V t th 3 v Chựa Cụn Sn Hi Dng. Th nờn
dõn gian mi cú cõu: Ai qua Cụn Sn, Yờn T, Qunh lõm / Vnh Nghiờm
cha n,thin tõm cha nh. V ngun gc ca Thin Phỏi Trỳc Lõm thỡ
nh cỏc bn ó bit Thin Phỏi Trỳc Lõm c hỡnh thnh trờn c s ca
dũng thin Yờn T. m dũng thin Yờn T li c to dng trờn c s kt
hp ca ba dũng thin trc ú l: Dũng thin Ti ni a lu chi, Dũng thin
Vụ Ngụn, Dũng thin Tho ng. Vy nờn Thin Trỳc Lõm Yờn T ra i
l s kt hp sõu sc gia nhiu dũng thin cú h thng lý lun, lý thuyt v
o phỏp khỏ cht ch nờn nú c ỏnh giỏ l Thin phỏi rt uy tớn ca Vit
Nam. Vic nghiờn cu mt trng phỏi Pht giỏo Vit Nam nh th ny s
phn no giỳp chỳng ta hiu t tiờn chỳng ta hn, hiu con ngi Vit Nam
trong lch s hn. T ú giỳp chỳng ta tr v vi ci ngun mt cỏch thit
thc nht.
Cng bi tớn ngng l mt trong nhng thnh t ca vn húa, i
vi vn húa dõn gian thỡ ú l thnh t cú th xem l ht nhõn úng vai trũ

1.2 Ba vị s tổ của dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử.
Chơng 2: Những đóng góp chinh của phái Thiền Trúc Lâm Yên Tử.
2.1 Đóng góp của phái Thiền Trúc Lâm Yên Tử đối với Phật giáo Việt
Nam
2.2 Đóng góp của phái thiền Trúc Lâm Yên Tử đối với lịch sử triết học
Việt Nam.
CHNG 1. MT S VN CH O CA PHI
THIN TRC LM YấN T
1.1 Vài nét về dòng Thiền Trúc Lâm Yên Tử
Trúc Lâm Yên Tử là một dòng Thiền Việt Nam đời nhà Trần, do Trần
Nhân Tông sáng lập. Trúc Lâm cũng là hiệu của Trần Nhân Tông đồng thời
cũng là hiệu của Thiền s Đạo Viên- tiền bối của Trần Nhân Tông, tổ s thứ hai
của dòng Thiền Yên Tử. Thiền phái Trúc Lâm có ba Thiền s ch yu kiệt xuất
nht là Trần Nhân Tông (Trúc Lâm Đầu Đà), Pháp Loa và Huyền Quang.
Thiền phái này đợc xem là tiếp nối của dòng Yên Tử, dòng Yên Tử lại là sự
hợp nhất của ba dòng Thiền Việt Nam thế kỷ XII- đó là dòng Thảo Đờng, Vô
Ngôn Thông và Tì- ni- đa- lu- chi.
Thiền phái Trúc Lâm do một vị vua nhà Trần sáng lập đợc xem là dạng
Phật giáo chính thức của Đại Việt thời đó nên có liên quan mật thiết đến triều
đại nhà Trần nhng ó b mai một dn sau khi triều đại này suy tàn. Vì vậy,
sau ba vị tổ nói trên, hệ thống truyền thừa của phái này không còn rõ ràng
song có lẽ không bị gián đoạn bởi vì đến thời kỳ Trịnh- Nguyễn phân tranh
(1600- 1700), ngời ta lại thấy xuất hiện những vị Thiền s của Trúc Lâm Yên
Tử nh Viên Cảnh Lục Hồ, Viên Khoan Đại Thâm và nổi bật nhất là Thiền s
Minh Châu Hơng Hải (Nguyễn Hiền Đức).
Sau thời gian ẩn dật, dòng Thiền này xut hin một vị Thiền s xuất sắc
là Hơng Hải- ngời đã phục hng tông phong Trúc Lâm. Trong thế kỷ XVII -
XVIII phái này đợc hoà nhập vào tông Lâm Tế và vị Thiền s xuất sắc cuối
cùng là Chân Nguyên Huệ Đăng.
Sau đây là hệ thống truyền thừa trong Đại nam thiền uyển truyền đăng

Tịnh độ là lòng trong sạch, chớ còn hỏi Tây hơng
Di đà là ánh sáng soi, ma phai nhọc tìm về nơi Cực lạc
Giống nh Tuệ Trung, Nhân Tông cũng có quan niệm không nhất thiết phải
Thiền mới là ngộ đạo, tâm không vọng niệm đã là giải thoát rồi.
Cõi trần vui đạo hãy tùy duyên
Đói cứ ăn no mệt ngủ liền
Báu sẵn trong nhà thôi khỏi kiếm
Vô tâm trớc cảnh hỏi chi thiền ?
Trần Nhân Tông khi còn là một ông vua có tinh thần thơng dân, chăm lo việc
chính sự, nên t tởng nhập thế ở ông đã làm cho Phật giáo thời Trần có tinh
thần nhập thế tích cực. Do vậy cái Tâm giác ngộ là phụng sự quốc gia dân tộc.
Chí trai quyết trả nợ chí tang bồng
Ngựa pha sơng tuyết quay đầu lại
Mắt ngắm giang sơn ngẩng mặt trông
Khái niệm Tâm đợc Trần Nhân Tông làm sáng tỏ hơn, dễ hiểu hơn quan
niệm Tâm của Phật giáo, theo ông Tâm trong quan niệm của Phật giáo có
nhiều nghĩa:
Tâm là trái tim bằng da bằng thịt thì Phật không quan tâm đến.
Tâm là thức, là ý thức thông thờng của con ngời.
Tâm là toàn bộ thế giới nội tâm bên trong con ngời, là tâm hồn, tình
cảm, tình ý.
Tâm là tiềm thức của con ngời.
Tâm là bản thể vũ trụ, là chân tâm Vạn vật nhất thiết duy tâm tạo(đây
đợc coi là ý nghĩa chính xác nhất).
Theo đó, Trần Nhân Tông cho rằng: nếu Tâm đợc hiểu là ý thức con ngời,
nếu Tâm đó không yên, bị phân tán, thì con ngời ta chẳng làm đợc việc gì ln
cả. Do vậy, Thiền là phơng pháp duy nhất để con ngời tập trung đợc Tâm, mới
giác ngộ đợc đạo.
Đừng tam nghiệp mới lặng thân tâm,
Đạt một lòng thì thông tổ giáo,

xin vào nhà chùa mục đích để trốn việc). Kinh sách thời kỳ này của nhà Phật
đã bắt đầu đợc biên soạn và in ấn.
T tởng triết học của Pháp Loa chú trọng trớc hết là Kiến tính thành
Phật. (do kế thừa quan niệm của Trần Thái Tông và Trần Nhân Tông ).
Kiến không chỉ có nghĩa là thấy thông thờng, không phải chỉ là tri giác.
Kiến là kiến cái không thể kiến thì chân tính mới hiện ra (tri giác cả những
cái không thể tri giác đợc ). ng thi kin trong tầm t duy triết hc là con
đờng trở về với bản thể chân chinh, trở về với cái Không ban đầu. Nh vậy chân