HỘI CÁC TRƯỜNG CHUYÊN
VÙNG DUYÊN HẢI VÀ ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ
TRƯỜNG THPT CHUYÊN
HOÀNG VĂN THỤ - HÒA BÌNH
ĐỀ THI MÔN: NGỮ VĂN - KHỐI 10
NĂM 2015
Thời gian làm bài: 180 phút
(Đề thi gồm 2 câu trong 01 trang)
Câu 1 (8,0 điểm)
Hiện nay, trên các phương tiện thông tin đại chúng, khái niệm trải nghiệm được
nhắc đến rất nhiều. Anh (chị) suy nghĩ như thế nào về quan điểm: Sống là trải nghiệm?
Câu 2 (12,0 điểm)
Có ý kiến cho rằng: Văn bản ngôn từ nghệ thuật (tác phẩm văn học) là một hệ thống
các lời văn, lời thơ được nhà văn tổ chức một cách khéo léo, tinh vi, đôi khi rất đặc biệt
(không theo ngữ pháp thông thường) nhằm tạo nên những cách nói hay hơn và có hiệu
quả tác động mạnh hơn. Dựa vào các tác phẩm của Nguyễn Trãi và Nguyễn Du, anh
(chị) hãy bình luận và làm sáng tỏ ý kiến trên.
…………………………….HẾT………………………………
Người ra đề:
Nguyễn Thị Hạnh (SĐT: 0977.584.179)
ĐỀ THI ĐỀ XUẤT
ĐÁP ÁN + BIỂU ĐIỂM CHẤM MÔN: NGỮ VĂN - KHỐI 10
Câu Nội dung chính cần đạt
Điểm
1 Hiện nay, trên các phương tiện thông tin đại chúng, khái niệm trải
nghiệm được nhắc đến rất nhiều. Anh (chị) suy nghĩ như thế nào về quan
điểm: Sống là trải nghiệm?
8,0
Đây là dạng đề mở. Thí sinh có quyền tự do trình bày suy nghĩ của mình theo
những hướng khác nhau. Tuy nhiên, cần đạt được một số yêu cầu cơ bản sau:
- Về hình thức và kĩ năng

-Cần nhận thấy đây là một quan điểm sống có khả năng đem đến cho
người lựa chọn nó những điều bổ ích như :
+ Mang đến những cảm xúc mới mẻ
+mang đến những kiến thức mới mẻ, bổ ích
+ Mang đến những kinh nghiệm sống quý giá
+ Mang đến những mối quan hệ, những cơ hội
+ Giúp con người tự thử thách để nhận ra khả năng cũng như giới hạn của bản
Thân
+ Tránh được lối sống thụ động, bó hẹp chỉ chăm chăm vào học lý thuyết

- Quan điểm sống này trong thời gian gần đây được nhắc đến rất nhiều
đặc biệt là giới trẻ nhưng không hoàn toàn là một quan điểm sống mới mẻ mà
là sự phát triển từ những đúc kết của người đi trước như Đi một ngày đàng
học một sàng khôn, Thất bại là mẹ thành công, Mọi lý thuyết chỉ là màu xám,
chỉ có cây đời là mãi mãi xanh tươi nên có thể khẳng định đây là một quan
điểm sống tích cực.
3
c/ Luận 2,5
Học sinh cần lật xuôi, lật ngược vấn đề để bàn luận và rút ra bài học cho bản
thân.
- Cần nhận thấy trải nghiệm là điều cần thiết và quan trọng trong cuộc sống
tuy nhiên trải nghiệm cũng cần có sự lựa chọn và chỉ đạt được kết quả khi có
sự tìm hiểu kĩ lưỡng về đối tượng cần trải nghiệm thì mới có ý nghĩa. Cần
tránh việc trải nghiệm giống như một sự a dua, hay lấy lý do trải nghiệm để
tham gia vào những tai tệ nạn, hoặc do thiết hiểu biết mà quá trình trải nghiệm
đem đến những điều không mong muốn Nói tóm lại trải nghiệm cần được
tiến hành trên cơ sở của đam mê, kiến thức và cần có bản lĩnh.
- Học sinh cần liên hệ bản thân để rút ra những bài học. Với đề này, đây là
phần cần được đánh giá cao. : khuyến khích những cảm xúc chân thành,
những câu chuyện cảm động, chân thực của bản thân học sinh về những trải

> Có thể hiểu ý kiến trên muốn khẳng định: đặc điểm và tác dụng của ngôn từ
nghệ thuật trong các tác phẩm văn học.
2/ Bình
* Khẳng định ý kiến trên là hoàn toàn xác đáng, sâu sắc và đúng đắn.
*Chứng minh:
- Văn học là nghệ thuật của ngôn từ và chức năng quan trọng nhất của văn học
là chức năng thẩm mỹ, bởi vậy khi đến với một tác phẩm văn học trước khi
quan tâm đến nội dung tư tưởng của tác phẩm, yếu tố đầu tiên người đọc tiếp
xúc chính là ngôn từ, nếu ngôn từ trong tác phẩm không có khả năng gợi lên
những rung cảm thẩm mỹ ở người đọc thì khó có thể tạo nên sức hấp dẫn cho
tác phẩm.
- Nhà văn cùng với việc là một nhà tư tưởng còn là một người nghệ sỹ ngôn
từ. Mỗi nhà văn đều có vốn từ vựng cũng như cách sử dụng ngôn từ đặc trưng
riêng của mình. Khi việc sử dụng ngôn từ một cách nghệ thuật được hình
thành cách cách thức, các con đường đặc trưng của nhà văn thì đồng thời nhà
văn đã hình thành được cho mình phong cách riêng. Mà phong cách chính là
vấn đề sống còn trong sáng tạo nghệ thuật.
-Ngôn từ văn học có những đặc điểm rất riêng như tính hàm súc, đa nghĩa,
Tính hình tượng, tính cá thể hóa…bởi vậy chỉ khi biết tổ chức sắp xếp ngôn từ
một cách tinh vi, khéo léo nhà văn mới có thể tạo nên ngôn từ nghệ thuật cho
6,5
các tác phẩm của mình.
- Xét đến cùng sức hấp dẫn của nghệ thuật nói chung và văn học nói riêng
chính là ở chỗ lạ hóa những gì vốn quen thuộc. Bởi vậy nếu nhà văn không
biết tổ chức ngôn từ một cách đặc biệt để tạo ra sự lạ hóa trong cách diễn đạt
thì sẽ không cuốn hút được độc giả.
- Học sinh dựa vào hiểu biết của mình về các tác phẩm của Nguyễn Trãi,
Nguyễn Du để chứng minh đặc điểm cũng như hiệu quả của ngôn từ nghệ
thuật. Trong quá trình chứng minh cần tìm được dẫn chứng đắt giá kết hợp với
phân tích, cảm nhận thấu đáo. Cần tìm được các dẫn chứng phù hợp với các