TRƯỜNG THPT CHUYÊN HƯNG YÊN
TỈNH HƯNG YÊN
ĐỀ THI ĐỀ XUẤT
ĐỀ THI MÔN NGỮ VĂN KHỐI 10
NĂM 2015
Thời gian làm bài: 180 phút
(Đề này gồm có 01 trang, gồm 02 câu)
Câu 1 (8 điểm)
Nhà văn V. Huy-gô từng nói rằng: “Lương tâm mà rách nát thì cuộc đời cũng
chỉ chắp vá mà thôi”.
Anh/ chị có suy nghĩ gì về câu nói trên?
Câu 2 (12 điểm)
Nhận định về thơ nhà phê bình Viên Mai cho rằng: “Chỉ có lời thơ tinh vi đẹp
đẽ mới có thể khiến cho người đọc cảm kích mà phấn chấn, còn như lời thơ quá
ngay thẳng thật thà, tầm thường, cũ kĩ thì có thể làm cho ai hứng thú được?”.
Còn Kim Thánh Thán lại cho rằng: “Thơ cần có chân tâm, thực ý, nếu ta có
chân tâm, thực ý thì người khác đọc thơ mình không ai không thấy bùi ngùi,
cảm động”. Hãy bình luận các ý kiến trên và làm sáng tỏ qua một tác phẩm hoặc
một đoạn trích đã học trong chương trình.
………………………HẾT……………………….
Người ra đề
Cao Thị Nguyệt - Phạm Thúy Hằng
ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM CHẤM MÔN NGỮ VĂN KHỐI 10
Câu Ý Nội dung chính cần đạt Điểm
I a. Giải
thích
- Lương tâm: Yếu tố nội tâm tạo cho mỗi người khả năng tự
đánh giá hành vi của mình về mặt đạo đức, và do đó tự điều
chỉnh mọi hành vi của mình. Lương tâm chính là chất Người
trong mỗi con người.
- Rách nát (rách nhiều chỗ, gần như nát ra) là cách nói hình

- Lương tâm rách nát gây nên hậu quả nghiêm trọng. Con
người làm việc xấu, trái đạo đức, phi nhân văn mà không áy
náy, cắn rứt. Những phẩm chất đạo đức tốt đẹp sẽ bị “ăn
mòn”, bị “phá hủy” dần, đạo đức con người và đạo đức xã
hội sẽ ngày càng xuống cấp.
(Học sinh lấy dẫn chứng trong đời sống xã hội để chứng
minh)
1.5
c. Mở
rộng,
liên hệ
- Trong xã hội kinh tế thị trường, nhiều người mải chạy đua
giành lợi ích cho bản thân mà để lương tâm rách nát, đánh
mất lương tâm. Một số người đứng lên tố cáo, phanh phui sự
việc thì bị tẩy chay, hằn học.
- Cần ngợi ca những người có lương tâm và phê phán gay gắt
những kẻ vô lương tâm, lương tâm rách nát, hướng con người
tới cái Thiện.
- Bài học:Mỗi người cần trau dồi các phẩm chất đạo đức, gìn
giữ lương tâm trong sáng, lương thiện. Lương tâm cần được
thể hiện bằng những việc làm, hành động cụ thể chứ không
chỉ là lí thuyết suông, hão huyền.
2.0
II a.
Giải
thích
- Ý kiến của Viên Mai: “Chỉ có lời thơ tinh vi đẹp đẽ mới có
thể khiến cho người đọc cảm kích mà phấn chấn, còn như lời
thơ quá ngay thẳng thật thà, tầm thường, cũ kĩ thì có thể làm
cho ai hứng thú được?”

- Ý kiến của Viên Mai:
+ “Lời thơ đẹp đẽ tinh vi mới có thể khiến người đọc cảm kích
mà phấn chấn” bởi ngôn ngữ là chất liệu của văn học nói
chung và thơ ca nói riêng. Lớp ngôn từ này đã được cách điệu
hóa so với lớp ngôn từ trong đời sống. Việc lựa chọn được
3.0
“lời thơ đẹp đẽ tinh vi” sẽ tạo nên sức hấp dẫn cho thi phẩm.
Người đọc có dịp được thưởng thức vẻ đẹp của ngôn từ giàu
tính thẩm mĩ. Mặt khác, hình thức là phương tiện để biểu đạt
nội dung, vì vậy, thông qua ngôn ngữ thi ca, độc giả rung
động với nhịp đập cảm xúc của thi nhân.
+ “Lời thơ quá ngay thẳng thật thà, tầm thường, cũ kĩ thì có
thể làm cho ai hứng thú được?” bởi ngôn ngữ thiếu sự sáng
tạo, chắt lọc sẽ không có sức hấp dẫn với độc giả. Vì vậy,
những cảm xúc thẩm mỹ khó có thể gửi tới người tiếp nhận.
- Ý kiến của Kim Thánh Thán:
“Thơ cần có chân tâm, thực ý” bởi tình cảm là yếu tố quan
trọng hàng đầu của sáng tạo văn học nói chung và của thơ ca
nói riêng. Những “chân tâm, thực ý” cất lên từ thể nghiệm sâu
sắc của nghệ sĩ với đời bao giờ cũng có sức lay động mãnh
liệt. Khát khao cháy bỏng hay những điều trăn trở sục sôi của
thi nhân dẫu xuất phát từ nguyên nhân nào đều mang mục
đích hướng tới người đọc. Những gì giả dối, phô trương sẽ bị
thời gian thanh lọc, chỉ có những cảm xúc chân thành, trong
sáng mới neo đậu bền bỉ trong lòng độc giả.
* Nhưng nhìn một cách khái quát, hai ý kiến chưa toàn diện,
hoặc quá đề cao hình thức, hoặc quá đề cao nội dung. Hai ý
kiến đã bổ sung cho nhau tạo nên một quan niệm hoàn chỉnh
trong hành trình sáng tạo và khám phá thơ ca, bởi thơ hay là
hay “cả hồn lẫn xác”, hài hòa giữa hình thức và nội dung.

1.0