SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI
TRƯỜNG THPT CHU VĂN AN
ĐỀ XUẤT ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI
KHU VỰC DUYÊN HẢI – ĐBBB 2015
Môn: Địa lý – Lớp 10
Câu I (4.0 điểm)
1. Giải thích tại sao có sự khác nhau về độ dài của các thời kỳ nóng và lạnh ở mỗi bán
cầu?
2. Tại sao trên thế giới có nhiều loại đất khác nhau? Phân tích mối quan hệ giữa đất và
sinh vật.
Câu II (4.0 điểm)
1. Frông là gì? Nêu sự phân bố các Frông theo trình tự từ cực Bắc tới cực Nam của
Trái đất. Chuyển động của Trái đất quanh Mặt trời có tác động như thế nào đến
hoạt động của Frông?
2. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến lượng mưa trên Trái đất. Tại sao các hoang
mạc và bán hoang mạc thường phân bố ở khu vực từ 20º đến 40 º vĩ Bắc và Nam?
Câu III (3.0 điểm)
Cho bảng số liệu:
Tỉ lệ dân số thành thị của thế giới và các nhóm nước giai đoạn 1950-2009 (đơn vị:
%)
Năm 1950 1970 1990 2009
Toàn Thế giới 29.2 37.7 43.0 50.0
Nước phát triển 54.9 66.7 73.7 75.6
Nước đang phát
triển
17.8 25.4 34.7 44.0
Qua bảng số liệu trên, nhận xét và giải thích về tỉ lệ dân số thành thị của Thế giới
và hai nhóm nước giai đoạn 1950-2009
Câu IV (4.0 điểm)
1. Tại sao các thành phần tự nhiên trong lớp vỏ địa lí đều chịu sự chi phối của quy
luật thống nhất và hoàn chỉnh? Phân tích ý nghĩa thực tiễn của quy luật này.

Giải thích:
- Từ 21/3 đến 23/9 là thời kỳ nóng ở Bắc bán cầu. Trái Đất
chuyển động trên quỹ đạo ở xa Mặt Trời. Do vậy, sức hút ở Mặt
Trời yến hơn => vận tốc Trái Đất giảm => Thời gian Trái Đất
chuyển động 186 ngày đế đi hết chặng đường này.
- Từ 23/9 đến 21/3 là thời kỳ nóng ở Nam Bán Cầu. Trái Đất
chuyển động trên quỹ đạo ở gần Mặt Trời hơn. Do vậy sức hút
của Mặt Trời mạnh hơn => vận tốc của Trái Đất tăng => thời gian
Trái Đất chuyển động chỉ cần 179 ngày để thực hiện quãng đường
còn lại.
0,5
0,75
0,75
2
Tại sao trên thế giới có nhiều loại đất khác nhau? Phân tích mối
quan hệ giữa đất và sinh vật
a. Thế giới có nhiều loại đất khác nhau:
- Bất kỳ loại đất nào cũng chịu tác động đồng thời của các nhân
tố: đá…, khí hậu, sinh vật, địa hình, thời gian, và con người.
- Các nhân tố có sự tác động và mối quan hệ giữa chúng khác
nhau ở trong việc hình thành mỗi loại đất.
b. Phân tích mối quan hệ giữa đất và sinh vật
- Đất tác động đến sinh vật: Các đặc tính lý hoá của đất ảnh
hưởng đến sự phát triển và phân bố của thực vậy (lấy ví dụ)
- Sinh vật tác động đến đất: Sinh vật có tác động chủ đạo trong
việc hình thành đất (nêu rõ vai trò của thực vật, vi sinh vật, động
vật)
0,5
0,5
0,5

mưa nhiều. Các khu áp cao, không khí ẩm không bốc hơi lên được
và có gió thổi đi => mưa ít.
- Frong: Sự tranh chấp giữa không khí nóng và không khí lạnh
dẫn đến nhiễu loạn không khí sinh ra mưa (giải thích)
- Gió: Gió thổi từ đại dượng có nguồn ẩm lớngây mưa nhiều.
Khu vực có hoạt động của gió mùa thường mưa lớn.
- Dòng biển: Dòng biển nóng chảy qua => mưa nhiều. Dòng biển
lạnh chảy qua => mưa ít (giải thích)
- Địa hình:
+ Độ cao: cùng sườn đón gió càng lên cao mưa nhiều, đến độ cao
nào đó, độ ẩm không khí giảm => mưa ít.
+ Cùng dãy núi: Sườn đón gió mưa nhiều, sườn khuất gió mưa ít,
khô ráo.
b. Các hoang mạc và bán hoang mạc thường phân bố ở 20-40
o
vĩ
Bắc, Nam:
- Khu vực này rất khô hạn do có sự thống trị của vành đai áp cao,
dòng …từ trên cao khí quyền xuống.
- Ven bờ Tây các lục địa có hoạt động của dòng biển lạnh.
0,25
0,25
0,25
0,25
0,5
0,25
0,25
III
Nhận xét và giải thích tỉ lệ dân số thành thị của Thế Giới và hai
nhóm nước giai đoạn 1950-2009

quy định lẫn nhau giữa các thành phần của toàn bộ cũng như của
mỗi bộ phận lãnh thổ trong lớp vỏ địa lí.
- Giữa các thành phần tự nhiên đều đồng thời chịu tác động trực
tiếp hoặc gián tiếp của nội lực, ngoại lực nên không tồn tại và
phát triển một cách cô lập.
- Các thành phần tự nhiên luôn tác động, xâm nhập vào nhau, trao
đổi vật chất, năng lượng với nhau nên gắn bó mật thiết để tạo nên
thể thống nhất và hoàn chỉnh.
b. Ý nghĩa thực tiễn của quy luật thống nhất và hoàn chỉnh.
- Trước khi khai thác lãnh thổ cần thiết phải nghiên cứu kĩ và
đánh giá toàn diện các điều kiện địa lí của lãnh thổ đó.
- Bất cứ tác động nào của con người vào tự nhiên chính là sự can
thiệp của các mối liên hệ chặt chẽ giữa các thành phần tự nhiên,
làm cho tự nhiên thay đổi và con người có thể dự đoán sự thay đổi
này.
- Những tác động tiêu cực (phá rừn, xây đập, thải khí, rác thải,…)
sẽ gây ra hậu quả. Những tác động tích cực (trồng rừng…) đảm
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
bảo cho môi trường tự nhiên phát triển bền vững.
2
Chứng minh nước trên Trái Đất tuần hoàn theo vòng khép kín và
tác động của vòng tuần hoàn nước
- Nước trong tự nhiên không ngừng vận động và chuyển từ trạng
thái này sang trạng thái khác dưới dạng các vòng tuần hoàn nước.
Với nhiều quá trình: bốc hơi => mưa=> bố hơi => mưa…

- Có số liệu, chú thích, tên biểu đồ.
0.5
0.5
2
2
Nhận xét:
- Quy mô: Sản lượng lương thực của Thế giới có xu hướng tăng:
1.65 lần
- Cơ cấu: Có sự thay đổi
+ Lúa mỳ: giảm tỷ trọng (dẫn chứng)
0.5
1.5
+ Lúa gạo: giảm tỷ trọng (dẫn chứng)
+ Ngô: tăng tỷ trọng (dẫn chứng)
+ Các cây lương thực khác: tỷ trọng tăng mạnh (dẫn chứng)