Bộ giáo dục và đào tạo
Học viện quản lý giáo dục
_____________

______________
ĐặNG THANH BìNH
QUảN Lí HOạT ĐộNG DạY HọC MôN TOáN
TạI CáC TRƯờNG trung học phổ thông TRêN ĐịA BàN
HUYệN CHƯƠNG Mỹ - THàNH PHố Hà NộI

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 05
LUậN VĂN THạC Sỹ khoa học GIáO DụC
Ngời hớng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thị Thanh Hằng
Hµ Néi - 2011
Lời cảm ơn!
Với tình cảm chân thành, em xin đợc bày tỏ lòng biết ơn tới Học Viện
Quản Lý Giáo dục, Phòng Đào tạo, các thầy cô giáo đã tận tình giảng dạy, tạo
mọi điều kiện thuận lợi cho em trong quá trình học tập nghiên cứu và hoàn
thành luận văn.
Đặc biệt, em xin đợc bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới
TS Nguyễn Thị Thanh Hằng ngời đã dành nhiêù thời gian, kinh
nghiệm quý báu, tận tình chỉ bảo, hớng dẫn em nghiên cứu và hoàn thành luận
văn.
Tác giả xin chân thành cảm ơn: Các đồng chí Hiệu trởng, Phó hiệu tr-
ởng, Tổ trởng chuyên môn, giáo viên dạy Toán cùng các em học sinh các tr-
ờng THPT Chơng Mỹ A, Chơng Mỹ B, Chúc Động, Xuân Mai, các bạn đồng
nghiệp và những ngời thân cùng tập thể lớp cao học Khoá 1, Học Viện Quản
Lý Giáo dục đã tham gia đóng góp ý kiến, cung cấp thông tin, cổ vũ, động
viên, tạo mọi điều kiện thụân lợi cho tác giả trong quá trình điều tra, nghiên
cứu.

CMA: THPT Chơng Mỹ A
CMB: THPT Chơng Mỹ B
CĐ: THPT Chúc Động
XM: THPT Xuân Mai
Mục lục
Mở Đầu 1
1. Lý do chọn đề tài 1
2. Mục đích nghiên cứu 3
3. Khách thể và đối tợng nghiên cứu 3
4. Giả thuyết khoa học 3
5. Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu 4
6. Phơng pháp nghiên cứu 4
7. Cấu trúc của luận văn 5
Chơng 1
Cơ sở lý luận của việc quản lý hoạt động dạy học môn toán bậc TRUNG HọC
PHổ THÔNG 6
1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu 6
1.2 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài 7
1.2.1. Các khái niệm về quản lý 7
1.2.2. Chức năng quản lý và quản lý giáo dục 9
1.2.3. Dạy học, hoạt động dạy học, quá trình dạy học 11
1.2.4. Biện pháp 13
1.3. Trờng THPT trong hệ thống giáo dục quốc dân 14
1.3.1. Vai trò, vị trí và chức năng trờng THPT 14
1.3.2. Nhiệm vụ và quyền hạn của trờng THPT 15
1.3.3 Mục tiêu phát triển giáo dục THPT 15
1.4. Đặc điểm môn Toán trong giáo dục THPT 16
1.4.1. Vị trí, vai trò bộ môn Toán trong trờng THPT 16
1.4.2. Mục tiêu dạy học môn Toán ở trờng THPT 17
1.4.3. Những nội dung cơ bản của chơng trình môn Toán bậc THPT 17

3.1.2 Mục tiêu và nhiệm vụ cụ thể về giáo dục phổ thông 68
3.1.3 Những yêu cầu tập trung đổi mới giáo dục THPT 68
3.1.4 Mục tiêu chung của Sở giáo dục và đào tạo Hà Nội 68
3.2. Các nguyên tắc đề xuất các biện pháp 69
3.3 Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở các trờng THPT trên
địa bàn huyện Chơng Mỹ,thành phố Hà Nội 70
3.3.1. Biện pháp 1 :Tăng cờng việc xây dựng kế hoạch dạy và học nhằm
thực hiện mục tiêu và chơng trình dạy học môn toán 71
3.3.2. Biện pháp 2: Đào tạo, bồi dỡng nâng cao năng lực chuyên môn,
nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên và khả năng tự học của học sinh theo
yêu cầu đổi mới 75
3.3.3. Biện pháp 3: Xây dựng nề nếp dạy học môn toán theo quan điểm
đổi mới 82
3.3.4. Biện pháp 4: Tăng cờng chỉ đạo đổi mới phơng pháp dạy học môn
toán theo yêu cầu đổi mới 88
3.3.5. Biện pháp 5: Tăng cờng sử dụng thiết bị dạy học, chú trọng việc
ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học toán học 91
3.3.6. Biện pháp 6: Tăng cờng công tác kiểm tra đánh giá hoạt động dạy
học 93
3.4. Mối quan hệ giữa các biện pháp: 97
3.5. Khảo sát ý kiến về mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
quản lý dạy học môn toán ở các trờng THPT trên địa bàn huyện Chơng Mỹ,
thành phố Hà Nội 98
Kết luận và khuyến nghị 100
1. Kết luận 100
2. Khuyến nghị 101
Danh mục các tài liệu tham khảo 102
Phụ lục 105
Danh mục sơ đồ, biểu, bảng
Sơ đồ 1: Các chức năng trong chu trình quản lý

Toán
Bảng 2.25 Thực trạng quản lý kiểm tra học tập của học.
Bảng 2.26 Thực trạng quản lý kiểm tra việc giảng dạy của giáo viên.
Bảng 3.1 Các biện pháp đề xuất
Bảng 3.2 Kết quả khảo sát mức độ cần thiết và khả thi của các biện pháp.
Mở Đầu
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục nớc ta đang phát triển trong hoàn cảnh thế giới có nhiều thay đổi
rất nhanh và phức tạp. Toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế về giáo dục đã trở thành
xu hớng tất yếu, cách mạng khoa học công nghệ tiếp tục phát triển mạnh mẽ đã
tác động trực tiếp đến sự phát triển của các nền giáo dục trên thế giới. Công nghệ
thông tin và truyền thông đợc ứng dụng trên quy mô rộng lớn.
ở Việt Nam, trong mọi giai đoạn cách mạng, Đảng ta luôn coi trọng vai
trò của giáo dục và bằng thực tiễn hoạt động của của mình vẫn nêu cao đợc
truyền thống hiếu học, truyền thống Tôn s trọng đạo của dân tộc. Xuất
phát từ quan điểm chỉ đạo. Coi giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu, đầu
t cho giáo dục là đầu t cho phát triển . Phát triển giáo dục đào tạo vừa là nền
tảng vừa là động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại
hoá, là điều kiện để phát huy nguồn lực con ngời, yếu tố cơ bản để phát triển
xuất khẩu, tăng trởng kinh tế nhanh và bền vững.
Đảng ta đã nhận thức rõ ràng để thực hiện đợc các mục tiêu chiến lợc
phát triển kinh tế xã hội đã đề ra, cần khai thác và sử dụng nhiều nguồn lực
khác nhau, trong đó nguồn lực con ngời là quý báu nhất, có vai trò quyết định,
đặc biệt trong điều kiện các nguồn tài chính và vật chất còn hạn hẹp nh ở nớc
ta hiện nay. Nguồn lực đó là ngời lao động có trí tuệ cao, tay nghề thành thạo,
phẩm chất tốt đẹp, đợc đào tạo và bồi dỡng bởi một nền giáo dục tiên tiến gắn
với một nền khoa học công nghệ hiện đại.
Mục tiêu của giáo dục THPT đợc nêu trong luật giáo dục năm 2005 là:
Giáo dục THPT phải củng cố, phát triển những nội dung đã học ở THCS, hoàn
thành nội dung giáo dục THPT. Ngoài nội dung chủ yếu nhằm đảm bảo chuẩn

nào để môn toán phát huy hết tác dụng, giúp các em học sinh có thể học tốt
môn toán tôi chọn đề tài Quản lý hoạt động dạy học môn toán tại các trờng
THPT trên địa bàn huyện Chơng Mỹ thành phố Hà Nội với mục đích để
2
nghiên cứu nhằm nâng cao chất lợng dạy học môn học này trong nhà trờng,
với mong muốn góp sức mình trong việc đáp ứng đợc mục tiêu giáo dục trong
giai đoạn hiện nay, giai đoạn mà Đảng và nhà nớc ta đã chỉ rõ phải đổi mới
giáo dục để hội nhập với các nớc tiên tiến trong khu vực và trên thế giới góp
phần thực hiện công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá của đất nớc.
2. Mục đích nghiên cứu
Từ việc nghiên cứu lý luận và tìm hiểu, phân tích thực trạng dạy học môn
toán ở 4 trờng THPT trên địa bàn huyện Chơng Mỹ, luận văn mong muốn đề
xuất những biện pháp quản lý dạy học bộ môn toán nhằm góp phần quản lý
một cách hiệu quả chất lợng dạy và học của nhà trờng.
3. Khách thể và đối tợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Quản lý hoạt động dạy học nói chung và quản lý hoạt động dạy học môn
toán ở các trờng THPT trên địa bàn huyện Chơng Mỹ.
3.2. Đối tợng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn toán ở các trờng THPT trên
địa bàn huyện Chơng Mỹ, thành phố Hà Nội bao gồm: THPT Xuân Mai,
THPT Chơng Mỹ A, THPT Chơng Mỹ B, THPT Chúc Động.
4. Giả thuyết khoa học
Trong thời gian qua chất lợng dạy học nói chung và chất lợng dạy học
môn toán nói riêng ở các trờng THPT trên địa bàn huyện Chơng Mỹ đã đạt đ-
ợc những kết quả nhất định, tuy nhiên chất lợng đạt đợc vẫn cha đợc nh ý
muốn, vẫn còn nhiều hạn chế, việc quản lý hoạt động dạy học môn toán cha
đáp ứng đợc xu thế đổi mới trong giáo dục, chất lợng dạy học môn toán ở các
trờng THPT trên địa bàn huyện Chơng Mỹ sẽ tốt hơn, đáp ứng đợc các mục
tiêu chung của việc đổi mới trong giáo dục phổ thông hiện nay nếu ta xác định

học sinh).
- Phơng pháp điều tra bằng phiếu hỏi.
- Phơng pháp nghiên cứu các hoạt động của cán bộ quản lý.
- Phơng pháp xin ý kiến chuyên gia.
6.3. Nhóm các phơng pháp thống kê sử lý số liệu
6.4. Nhóm các phơng pháp tổng kết rút kinh nghiệm
7. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, nội dung luận văn gồm 3 chơng.
Chơng 1. Cơ sở lý luận của việc quản lý hoạt động dạy học môn toán
bậc THPT.
Chơng 2. Thực trạng của việc quản lý hoạt động dạy học môn toán ở các
trờng THPT trên địa bàn huyện Chơng Mỹ, thành phố Hà Nội.
Chơng 3. Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn toán ở các trờng
THPT trên địa bàn huyện Chơng Mỹ, thành phố Hà Nội.
5
Chơng 1
Cơ sở lý luận của việc quản lý hoạt động dạy học
môn toán bậc TRUNG HọC PHổ THÔNG
1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
Việc quản lý dạy học các môn học bậc THPT nói chung là nhiệm vụ
quan trọng của cán bộ quản lý trong nhà trờng. Một phơng pháp quản lý tốt sẽ
kéo theo cả một bộ máy vận hành đợc thông suốt, hiệu quả cao, chất lợng giáo
dục đợc đảm bảo, đáp ứng đợc yêu cầu chung của một xã hội phát triển. Với
cơng vị là một giáo viên, trực tiếp giảng dạy bộ môn toán, một môn học quan
trọng nhà trờng, một môn học có đóng góp rất lớn trong việc tăng khả năng t
duy, sáng tạo, khả năng làm việc độc lập của học sinh, tôi nhận thấy cần phải
có cách thức quản lý riêng, mới có thể phù hợp với sự thay đổi về yêu cầu của
môn học, giáo trình, đồng thời làm tăng khả năng t duy sáng tạo, phát huy tìm
tòi ra những điều mới mẻ, với mục đích để thể hiện một công việc ta cần tìm
ra những cách ngắn nhất, có hiệu quả nhất.

Toán vì đây là môn học có thể xem là chìa khoá thành công trong việc học
tập các môn khoa học khác. Học tốt môn toán giúp các em có đợc lối t duy
nhanh nhẹn, sáng tạo, khoa học. Đồng thời luận văn cũng hy vọng giúp đồng
nghiệp có đợc phơng pháp giảng dạy môn Toán một cách thích hợp, phù hợp
với xu thế thay đổi, nâng cao chất lợng của ngành giáo dục cũng nh toàn xã
hội.
1.2 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài
1.2.1. Các khái niệm về quản lý
1.2.1.1. Quản lý
Hoạt động quản lý đã có từ xa xa khi con ngời biết lao động theo từng
nhóm đòi hỏi có sự tổ chức, điều khiển và phối hợp hành động quản lý là đối
tợng nghiên cứu của nhiều ngành khoa học, mỗi ngành khoa học nghiên cứu
quản lý từ những góc độ riêng của mình và đa ra những định nghĩa khác nhau
7
về quản lý. Trong lĩnh vực giáo dục, quản lý có thể hiểu ở những cách tiếp cận
riêng nh sau:
+ Quản lý là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật
của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt tới mục tiêu đề ra.
+ Quản lý là các hoạt động đợc thực hiện nhằm bảo đảm sự hoàn thành
công việc qua những nỗ lực của ngời khác.
+ Quản lý là công tác phối hợp có hiệu quả các hoạt động của những ng-
ời cộng sự khác cùng chung một tổ chức.
+ Quản lý là một hoạt động thiết yếu đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá
nhân đạt đợc các mục đích của nhóm.
Những định nghĩa trên tuy khác nhau về cách diễn đạt nhng đều có thể
hiểu: Quản lý là sự tác động liên tục, có tổ chức, có định hớng của chủ thể
quản lý (ngời quản lý) lên khách thể quản lý (những ngời bị quản lý) bằng
việc sử dụng các phơng tiện quản lý nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt tới
mục tiêu quản lý.[14;tr 19 ]
1.2.1.2. Quản lý giáo dục

Tiến trình quản lý là một phức hợp nhiều kỹ năng có tính hệ thống rất
sinh động và phức tạp. Để quản lý, chủ thể quản lý phait thực hiện nhiều loại
công việc khác nhau. Những loại công việc quản lý này gọi là các chức năng
quản lý. Nh vậy, các chức năng quản lý là tập hợp những nhiệm vụ quản lý
khác nhau, mang tính độc lập tơng đối, đợc hình thành trong quá trình chuyên
môn hoá hoạt động quản lý. Có 4 chức năng cơ bản nhất đó là: Lập kế hoạch,
tổ chức, chỉ đạo, và kiểm tra.
+ Chức năng lập kế hoạch.
Lập kế hoạch là việc xác định các mục tiêu và mục đích mà tổ chức phải
hoàn thành trong tơng lai và quyết định về cách thức để đạt đợc những mục
tiêu, nhiệm vụ đó. Lập kế hoạch là chức năng đầu tiên về cơ bản nhất trong hệ
9
thống chức năng quản lý theo giai đoạn là cơ sở của các chức năng còn lại để
lập kế hoạch bao gồm 3 giai đoạn.
- Xác định mục tiêu (phơng hớng) cho tổ chức.
- Nhận diện các nguồn lực của tổ chức để thực hiện các mục tiêu đó.
- Quyết định về những hoạt động cần thiết để đạt đợc các mục tiêu đã đề
ra.
+ Chức năng tổ chức.
Tổ chức là sự kết hợp hạot động của những bộ phận sao cho chúng liên
kết với nhau trong một cơ cấu chặt chẽ, hợp lý tạo thành một hệ thống thống
nhất nh một cơ thể sống. Đó là sự liên kết những cá nhân, những quá trình,
những hoạt động trong hệ thống, thông qua đó để thực hiện các mục tiêu
chung của hệ thống trên cơ sở các nguyên tắc quản lý. Bằng cách thiết lập một
tổ chức hoạt động hữu hiệu, các nhà quản lý có thể phối hợp, điều phối tốt hơn
các nguồn vật lực, nhân lực. Tiến trình tổ chức bao gồm việc thiết lập các bộ
phận, phòng ban và xây dựng các bản mô tả công việc. Vấn đề nhân sự cũng
xuất phất trực tiếp từ chức năng lập kế hoạch và tổ chức.
+ Chức năng chỉ đạo.
Chỉ đạo là quá trình chủ thể quản lý sử dụng quyền lực quản lý của mình

Sơ đồ1.1: Sơ đồ chức năng của quản lý 1.2.3. Dạy học, hoạt động dạy học, quá trình dạy học
1.2.3.1. Dạy học
11
Chỉ đạo
Thông tin Tổ chức
Kế hoạch
Thông tin
Dạy và học là một quá trình tác động và phối hợp với nhau, gồm hoạt
động dạy của thầy và hoạt động học của trò, thiếu hai hoạt động đó thì quá
trình dạy học sẽ không diễn ra.
Hoạt động dạy của thầy: Lãnh đạo, tổ chức, điều khiển hoạt động nhận
thức, học tập của học sinh, giúp học sinh tìm tòi khám phá tri thức, qua đó
thực hiện có hiệu quả chức năng học của bản thân, giúp học sinh nắm đợc
kiến thức, hình thành kỹ năng, thái độ. Hoạt động dạy học có chức năng kép
là truyền đạt và điều khiển nội dung dạy học theo chơng trình bằng phơng
pháp nhà trờng.
Hoạt động học của học sinh: Là tự giác, tích cực, chủ động, tự tổ chức, tự
điều khiển hoạt động nhận thức, học tập của mình nhằm thu nhận, xử lý và
biến đổi thông tin bên ngoài thành tri thức của bản thân, qua đó ngời học thể
hiện mình, biến đổi mình, tự làm phong phú những giá trị của mình.
Hoạt động dạy và học có mối quan hệ chặt chẽ với nhau tồn tại song song
và phát triển trong cùng một quá trình thống nhất kết quả hoạt động dạy của
thầy và ngợc lại.
1.2.3.2. Quá trình dạy học

phối hợp kiểm tra giữa trắc nghiệm tự luận và trắc nghiệm khách quan, tuỳ
theo mục đích của việc kiểm tra kiến thức của học sinh.
- Đối với học sinh cần phải: Có thái độ nghiêm túc, chăm chỉ, hứng thú
trong việc học Toán, luôn có xu hớng không đợc bằng lòng với việc giải đợc
một bài Toán là đủ mà cần phải sáng tạo tìm ra nhiều hớng giải quyết khác
nhau, hoặc có thể khái quát hoá thành một vấn đề có tính tổng quát hơn, phức
tạp hơn. Có tinh thần hợp tác trong học tập, đồng thời có ý thức bảo vệ những
suy nghĩ và việc làm đúng, luôn tìm hiểu liện hệ giữa những vấn đề của Toán
học với cuộc sống xung quanh.
1.2.4. Biện pháp
Là cách làm, cách thức tiến hành một vấn đề cụ thể nào đó . [17;tr 78 ]
13
Quản lý hoạt động dạy học môn Toán trong trờng phổ thông là những
cách tiến hành của chủ thể quản lý để tác động đến những lĩnh vực trong quản
lý hoạt động dạy học môn Toán nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động này và
thực hiện mục tiêu giáo dục của cấp học.
1.3. Trờng THPT trong hệ thống giáo dục quốc dân
1.3.1. Vai trò, vị trí và chức năng trờng THPT
Trờng THPT là cấp học cuối cùng trong bậc học phổ thông của hệ thống
giáo dục quốc dân nhằm hoàn chỉnh học vấn phổ thông. Trờng THPT đợc
thành lập với mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dỡng nhân tài,
phục vụ nhiệm vụ chính trị, kinh tế xã hội và hoàn thiện nhân cách cho mọi
công dân.
Trờng THPT hoạt động dới sự quản lý của nhà nớc và cơ quan quản lý
giáo dục, chịu sự chi phối của những đặc trng cơ bản về xu hớng phát triển
kinh tế- xã hội của thời đại, của đất nớc đó là:
- Cách mạng khoa học công nghệ phát triển đã làm tăng vọt khối lợng tri
thức của nhân loại. Thế giới chuyển từ kỷ nguyên công nghiệp sang kỷ
nguyên thông tin và phát triển kinh tế tri thức. Nó làm biến đổi và tác động
đến tất cả các lĩnh vực xã hội, trong đó nổi bật là phát triển giáo dục.

7. Tổ chức cho giáo viên, nhân viên, học sinh tham gia hoạt động xã hội.
8. Tự đánh giá chất lợng giáo dục và chịu sự kiểm định chất lợng giáo
dục của cơ quan có thẩm quyền, kiểm định chất lợng giáo dục.
9. Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.
[18;tr 1 ]
1.3.3 Mục tiêu phát triển giáo dục THPT
Luật giáo dục đã khẳng định: Mục tiêu của giáo dục THPT là giúp học
sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng
cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành
nhân cách con ngời Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng t cách và trách
15
nhiệm công dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống
lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ tổ quốc . [9;tr 21 ]
Chiến lợc phát triển giáo dục 2001- 2010 đã định rõ các mục tiêu giáo dục
phổ thông nh sau: Thực hiện giáo dục toàn diện về đức, trí, thể, mỹ. Cung
cấp học vấn phổ thông cơ bản, hệ thống và có tính hớng nghiệp, tiếp cận trình
độ các nớc phát triển trong khu vực, xây dựng thái độ học tập đúng đắn, phơng
pháp học tập chủ động, tích cực sáng tạo, lòng ham học, ham hiểu biết, năng
lực tự học,năng lực vận dụng kiến thức vào cuộc sống[7;tr 24 ]
Mục tiêu phát triển giáo dục đối với cấp THPT là: Thực hiện chơng trình
phân ban hợp lý nhằm đảm bảo cho học sinh có học vấn phổ thông cơ bản
theo một tiêu chuẩn thống nhất, đồng thời tạo điều kiện cho sợ phát huy năng
lực của mỗi học sinh, giúp học sinh có những hiểu biết về kỹ thuật, chú trọng
hớng nghiệp để tạo điều kiện thuận lợi cho việc phân luồng sau THPT, để học
sinh vào đời hoặc chọn ngành nghề học tiếp sau khi tốt nghiệp. Tăng tỷ lệ học
sinh trong độ tuổi vào THPT từ 38% năm 2000 lên 45% vào năm 2005 và
50% vào năm 2010. [7;tr 24,25 ]
1.4. Đặc điểm môn Toán trong giáo dục THPT
1.4.1. Vị trí, vai trò bộ môn Toán trong trờng THPT
Trong trờng THPT Toán học là bộ môn học cơ bản mà các bậc phụ