TRẠI HÈ HÙNG VƯƠNG
LẦN THỨ VIII - CAO BẰNG

KỲ THI OLYMPIC HÙNG VƯƠNG NĂM 2012
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 11
Thời gian làm bài: 150 phút
Không kể thời gian giao đề

(Đề thi gồm 01 trang)

Câu 1 (8,0 điểm)
Anh (chị) hãy bày tỏ suy nghĩ của mình về câu nói sau:
“Con người sống không có tình thương cũng giống như vườn hoa không có
ánh nắng mặt trời: không có gì đẹp đẽ và hữu ích có thể nảy nở trong đó được”
(Vic-to Huy-gô)
Câu 2 (12,0 điểm)
Trong bài Khoảnh khắc truyện ngắn nhà văn Bùi Hi
ển nhận định:
“Khoảnh khắc, đúng vậy, phải là cái “khoảnh khắc cốt yếu”, khi nhân vật đặt
trong một hoàn cảnh nhất định, tất phải bộc lộ tính cách chủ yếu của mình, cái tính
cách chi phối cách sống, cách nghĩ, cách ứng xử, đường đi nước bước và số phận
của đời mình”.
(Sách giáo khoa Ngữ văn 12 Nâng cao, tập 1; Nhà xuất bản Giáo dục, 2008)
Suy nghĩ của anh (chị
) về câu nói trên và phân tích cái “khoảnh khắc” trong
tuyện ngắn Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân và Hai đứa trẻ của Thạch Lam.
Hết


- Trong cuộc sống, bên cạnh những người may mắn và hạnh phúc, còn có rất nhiều
người gặp cảnh đau khổ, bất hạnh, luôn cần sự sẻ chia, giúp đỡ, cần tình th
ương yêu.
- Nếu thiếu tình thương, con người sẽ không thể làm được những điều tốt đẹp, hữu
ích cho người khác: không biết quan tâm, giúp đỡ, chia sẻ và đồng cảm với người
khác lúc họ gặp khó khăn, hoạn nạn; thậm chí còn làm những điều xấu xa, tàn ác
khiến người khác phải chịu mất mát, đau khổ.
- Khi thiếu tình thương, con người cũng không thể tạo ra và gìn giữ được đi
ều tốt đẹp
cho chính mình (biến thành người vô cảm, tàn nhẫn và ích kỉ, xấu xa) và cho người
khác.
- Ngược lại, con người có tình thương tạo ra nhiều điều tốt đẹp: sự đồng cảm, chia sẻ;
sự bao dung, Nói khác đi, tình thương là nền tảng nuôi dưỡng cho những phẩm chất,
tình cảm, suy nghĩ tốt đẹp khác của con người.
Bình luận (3,0 điểm)
- Trong câu nói, Huy-gô có cái nhìn đầy tính nhân văn, vừa rất mự
c tin yêu cuộc sống
vừa tỉnh táo, sâu sắc.
+ Trong xã hội ngày nay, có nhiều người biết mở rộng vòng tay yêu thương và nhân
ái làm sáng ngời truyền thống “tương thân tương ái”, “thương người như thể thương
thân”, “lá lành đùm lá rách” của dân tộc Những người như thế đáng được ngợi ca
và tôn vinh.
+ Song bên cạnh đó, vẫn còn có bao kẻ vô tâm, vô cảm, ích kỉ và xấu xa, độc ác để
thỏa mãn những dục vọng tầm thường, đê hèn. Chúng phải bị lên án và trừng trị
nghiêm khắc.
Câu 2 (12,0 điểm)

1. Yêu cầu về kĩ năng :
- Biết cách làm bài nghị luận văn học.
- Bài viết có kết cấu chặt chẽ, bố cục rõ ràng, không mắc lỗi về dùng từ, ngữ pháp.

ấn Cao kẻ chọc trời khuấy nước,
tử tù đối diện với cái chết mà vẫn toát lên vẻ đẹp “uy vũ bất năng khuất’’ , tài hoa,
thiên lương trong sáng. Còn quản ngục đúng là một “thanh âm trong trẻo” chen vào
bản đàn mà “nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ’’ . Như vậy tác giả đã đặt hai nhân vật trên
vào hoàn cảnh có tính chất đặc biệt để thấy tính cách các nhân vật hiện lên rõ rệt.
Tác giả tái hi
ện lại ba lần gặp gỡ đối mặt giữa hai con người này, nhất là cảnh
cuối cùng được gọi là cảnh “xưa nay chưa tửng thấy’’ càng bộc lộ rõ tính cách của
các nhân vật. Qua đó bộc lộ chủ đề tư tưởng của nhà văn Nguyễn Tuân cái đẹp, cái
thiện chiến thắng cái ác cái xấu trong bất cứ hoàn cảnh nào. (4,0 điểm)
- Trong truyện ngắn Hai đứa trẻ tác giả tái hi
ện một mẩu đời sống, đó là sinh hoạt
của em Liên và những người dân nghèo tại một phố huyện nhỏ trước cách mạng từ
lúc chiều tàn đến lúc đêm khuya. Không gian của truyện hoàn toàn không thay đổi.
Câu chuyện dường như đơn giản tẻ nhạt mà lại thấm thía, dư ba chính là do tác giả đã
chọn được một khoảnh khắc sinh hoạt rất điển hình của phố huyện nghèo trướ
c cách
mạng với những con người lặng lẽ kiếm ăn trong đêm, mòn mỏi trong chờ đợi, đặc
biệt là nghệ thuật khắc họa nội tâm nhân vật. Qua vài lời nói, hành động của các nhân
vật, qua một số chi tiết miêu tả sinh hoạt của chị em Liên và người dân phố huyện mà
nội tâm nhân vật và bức tranh phố hiện được lột tả rõ nét như đang lụi tắt. Qua đó nhà
vă
n gửi nỗi niềm yêu thương mênh mông đến những kiếp người nhỏ bé, nghèo khổ,
sống không biết đến ánh sáng tương lai. (4,0 điểm)
3. Biểu điểm
- Điểm 5 - 6: Nhận thức sâu sắc vấn đề, nêu đầy đủ những yêu cầu trên, lập
luận chặt chẽ, bài làm ít mắc lỗi về chính tả, dùng từ.
- Điểm 3 - 4 : Nêu được đa số các yêu cầu nói trên, bố cục rõ ràng, lậ
p luận
chặt chẽ nhưng những lí lẽ và dẫn chứng nêu ra chưa thật thuyết phục.