Website: Email : Tel : 0918.775.368
DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT
CTĐT: Chuyển tiền điện tử
NHTM: Ngân hàng thương mại
NHNN: Ngân hàng nhà nước
NHNo & PTNT: Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn
NHCT: Ngân hàng công thương
NHĐT & PT: Ngân hàng đầu tư và phát triển
NHTW: Ngân hàng trung ương
TK: Tài khoản
KDTM: Không dùng tiền mặt
UNT: Uỷ nhiệm thu
UNC: Uỷ nhiệm chi
DANH MỤC BẢNG BIỂU, BIỂU ĐỒ
Số thứ tự Tên bảng biểu, biểu đồ Trang
1 Bảng 1: Báo cáo các phương tiện thanh toán 40
2 Bảng 2: Kết quả thanh toán điện tử 53
3
Biểu đồ 1: Sự tăng trường của các phương tiện
thanh toán qua các năm
42
4
Biểu đồ 2: Sự tăng trưởng của thanh toán điện tử
qua các năm 54
Ninh Thu Trang – Ngân hàng K36
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Lời nói đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong công cuộc đổi mới kinh tế đất nước theo hướng công nghiệp hoá, hiện
đại hoá thời gian qua đã cho thấy tầm quan trọng của hệ thống ngân hàng. Ngân hàng tạo

đối với việc gia tăng tiện ích, tiết kiệm chi phí, an toàn trong hệ thống thanh toán.
- Nghiên cứu đề xuất giải pháp và kiến nghị góp phần nâng cao chất lượng thanh
toán điện tử tại Chi nhánh NHNo & PTNT Cầu Giấy
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Đề tài tập trung vào nghiên cứu thực trạng thanh toán
điện tử tại Chi nhánh NHNo & PTNT Cầu Giấy nói chung và một số vấn đề khác có liên
quan. Hoạt động thanh toán điện tử của chi nhánh Chi nhánh NHNo & PTNT Cầu Giấy.
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Thanh toán điện tử, thanh toán thẻ và các phương tiện thanh toán khác được
tập trung nghiên cứu trong đề tài.
+ Các chi nhánh trực thuộc Chi nhánh NHNo & PTNT Cầu Giấy.
- Thực trạng được tập trung nghiên cứu là giai đoạn 2005 - 2007.
4. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu khoa học kinh tế, từ duy
vật biện chứng, duy vật lịch sử, phương pháp quy nạp, đến các phương pháp điều tra và
khảo sát điển hình, tổng hợp và phân tích, phương pháp toán, với sự trợ giúp của kỹ
thuật vi tính và tham khảo các công trình nghiên cứu khác có liên quan để làm nổi bật và
sâu sắc nội dung nghiên cứu của đề tài.
Ninh Thu Trang – Ngân hàng K36
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
5. Kết cấu đề tài
Chương I: Những lý luận cơ bản về thanh toán điện tử giữa các ngân hàng
Chương II: Thực trạng thanh toán điện tử tại Chi nhánh NHNo & PTNT
Cầu Giấy.
Chương III: Những ý kiến đề xuất nhằm nâng cao chất lượng thanh toán
điện tử tại Chi nhánh NHNo & PTNT Cầu Giấy
Tôi xin chân thành cảm ơn cô giáo ThS. Hoàng Lan Hương, các thầy cô giáo
trong khoa và Ban lãnh đạo, Phòng Kế Toán - Ngân Quỹ, Phòng Vi Tính, Phòng Kế
hoạch Chi nhánh NHNo & PTNT Cầu Giấy đã giúp đỡ tôi rất nhiều để hoàn thành khóa

nhượng tài sản, nộp khấu hao, chuyển lãi lỗ… Đảm bảo cho việc quản lý sử dụng vốn
Ninh Thu Trang – Ngân hàng K36
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
được khép kín trong từng hệ thống NHTM điều này đòi hỏi phải thanh toán vốn giữa các
ngân hàng với nhau.
Để làm tốt các nghiệp vụ trên, thanh toán giữa các ngân hàng ra đời là một tất
yếu. Nó giúp cho việc thanh toán các khoản nợ giữa các tác nhân trong nền kinh tế một
cách dễ dàng, nhanh chóng. Đem lại hiệu quả to lớn cho kinh tế - xã hội.
1.1.2. Ý nghĩa của thanh toán giữa các ngân hàng
Thanh toán giữa các ngân hàng có ý nghĩa to lớn:
Thực hiện tốt nghiệp vụ thanh toán giữa các ngân hàng là góp phần quan trọng
vào việc đáp ứng tốt các yêu cầu của thanh toán của nền kinh tế: nhanh chóng, chính
xác, thuận tiện và an toàn tài sản. Từ đó tập trung được công tác thanh toán không dùng
tiền mặt vào ngân hàng và phát huy tốt tác dụng của thanh toán không dùng tiền mặt đối
với nền kinh tế quốc dân.
Góp phần tạo thuận lợi cho quá trình tập trung và phân phối vốn. Tạo điều kiện
để tổ chức tốt công tác điều hoà vốn trong hệ thống ngân hàng.
Giảm chi phí lưu thông do không phải vận chuyển tiền mặt từ nơi này đến nơi
khác: Giảm chi phí kiểm đếm, giao nhận tiền. Tạo điều kiện để các ngân hàng sử dụng
vốn tiết kiệm, hiệu quả.
Tạo điều kiện cho NHNN thực thi chính sách tiền tệ có hiệu quả thông qua việc
tăng cường quản lý vốn khả dụng và làm cho các giao dịch trên thị trường liên ngân
hàng diễn ra mạnh mẽ, sôi động hơn. Điều này chỉ có thể có được do hiện đại hoá các hệ
thống thanh toán sẽ dẫn đến việc quản lý tập trung các tài khoản thanh quyết toán của
các tổ chức tín dụng mở tại trung ương và đẩy mạnh tốc độ sử lý thanh quyết toán.
1.1.3. Điều kiện để tổ chức thanh toán giữa các ngân hàng
Do tính chất phức tạp của nghiệp vụ thanh toán giữa các ngân hàng nên khi tổ chức
thực hiện mặt nghiệp vụ này cần phải có các điều kiện sau đây:
1.1.3.1. Điều kiện về pháp chế

những thay đổi căn bản về cơ cấu tổ chức, về hình thức và phương pháp kinh doanh. Hệ
thống ngân hàng Việt Nam hiện nay được tổ chức thành hệ thống hai cấp ngân hàng
Ninh Thu Trang – Ngân hàng K36
7
Website: Email : Tel : 0918.775.368
thành lập từ Trung ương đến cơ sở. Bởi vậy quá trình thanh toán qua các ngân hàng
cũng ngày càng phát triển đa dạng và phong phú. Lĩnh vực thanh toán không dùng tiền
mặt đã không ngừng đổi mới, khắc phục cơ bản tình trạng chậm trễ và yếu kém trong
thực hiện nhiều hình thức thanh toán mới như: thanh toán liên ngân hàng qua mạng vi
tính, thanh toán bù trừ, thanh toán qua tiền gửi tại ngân hàng Nhà Nước hoặc qua tiền
gửi của các tổ chức tín dụng khác, phương thức thanh toán uỷ nhiệm thu hộ, chi hộ…
Một số hình thức thanh toán được thực hiện thông qua máy vi tính đảm bảo được
chuyển tiền nhanh, tiết giảm được khối lượng tiền mặt trong lưu thông, thúc đẩy tốc độ
chu chuyển vốn nhanh chóng.
1.1.3.3. Điều kiện về vốn trong thanh toán.
Các NHTM thực hiện thanh toán giữa các ngân hàng phải có đủ khả năng cân đối và
nguồn và sử dụng vốn. Phải chuẩn bị được đủ lượng vốn để đảm bảo cho khả năng
thanh khoản, đáp ứng nhu cầu về vốn trong thanh toán. Trường hợp bị mất khả năng
thanh toán phải chịu phạt theo quy định.
Thực hiện thanh toán qua thanh toán bù trừ các NHTM phải luôn luôn duy trì vốn
quỹ tiền mặt số dư trên tài khoản tiền gửi cần thiết tại ngân hàng nông nghiệp để đảm
bảo khả năng thanh toán, sẵn sàng chi trả cho khách hàng. Đồng thời phải đảm bảo sự
thồng nhất trong thanh toán giữa các ngân hàng nhằm bảo vệ quyền lợi cho khách hàng
và cho cả ngân hàng. Tuỳ theo nhu cầu của khách hàng mà họ có thể lựa chọn phương
thức thanh toán qua ngân hàng mà hiện nay các ngân hàng đã và đang sử dụng để phục
vụ nhu cầu thanh toán của khách hàng.
1.2.Các phương thức thanh toán vốn giữa các ngân hàng
Xuất phát từ mô hình ngân hàng hai cấp, hệ thống thanh toán giữa các ngân hàng
được thiết kế để tổ chức xây dựng vận hành vừa tiếp tục hoàn thành quy trình nghiệp vụ
thanh toán cho khách hàng vừa tiến hành thanh toán vốn với nhau theo yêu cầu nhanh

liên hàng truyền thống sang thanh toán liên hàng điện tử nhằm xử lý các khoản thanh
toán chuyển tiền một cách nhanh chóng, chính xác, an toàn và quản lý vốn chặt chẽ trong
thanh toán.
Ninh Thu Trang – Ngân hàng K36
9
Website: Email : Tel : 0918.775.368
1.2.2. Thanh toán bù trừ khác hệ thống ( bằng giấy và điện tử )
Thanh toán bù trừ giữa các ngân hàng là phương thức thanh toán vốn giữa các
ngân hàng, trong đó các ngân hàng thực hiện thu hộ, chi hộ ngân hàng bạn và sẽ thanh
toán ngay số chênh lệch ( thu hộ - chi hộ ) trong phiên thanh toán bù trừ với ngân hàng
chủ trì.
Thanh toán bù trừ được áp dụng giữa các ngân hàng khác hệ thống với nhau
( Thanh toán bù trừ khác hệ thống ) hoặc có thể áp dụng giữa các đơn vị ngân hàng
thuộc cùng một hệ thống ngân hàng ( thanh toán bù trừ cùng hệ thống ). Tuỳ thuộc vào
phương pháp trao đổi chứng từ, chuyển số liệu mà có cơ chế Thanh toán bù trừ giấy
( trên cơ sở chứng từ giấy ) và thanh toán bù trừ điện tử.
Đối với ngân hàng thành viên: Phải làm văn bản đề nghị được tham gia thanh
toán bù trừ, mở tài khoản tiền gửi tại ngân hàng chủ trì và phải đảm bảo có đủ vốn để
thanh toán sòng phẳng, kịp thời. Các thành viên phải thực hiện đúng các qui trình kỹ
thuật nghiệp vụ và qui tắc tổ chức của nhóm thanh toán bù trừ. Lập các chứng từ, bảng
kê để giao nhận với các ngân hàng hoặc lệnh thanh toán đúng theo qui định đảm bảo số
liệu chính xác, an toàn. Cử cán bộ có năng lực, đủ điều kiện để đi giao dịch và cán bộ
này phải đăng ký mẫu chữ ký tại ngân hàng thành viên khác và chủ trì hoặc chữ ký điện
tử đúng quy định của ngân hàng chủ trì.
Đối với ngân hàng chủ trì: phải tính toán chính xác kết quả thanh toán bù trừ và
thực hiện thu của các ngân hàng thành viên phải trả và trả cho các ngân hàng thành viên
phải thu một cách nhanh chóng, đầy đủ và công bằng. Nếu là bù trừ điện tử phải kiểm
soát va truyền các lệnh thanh toán cho ngân hàng thành viên kịp thời. Đồng thời phải xử
lý tốt các trường hợp vi phạm mội quy, quy chế trong thanh toán bù trừ và tổng hợp báo
cáo về số liệu thanh toán bù trừ trong ngày.

1.2.5. Thanh toán qua tiền gửi ở ngân hàng thương mại khác
Theo phương thức này, các NHTM có thể mở tài khoản tiền gửi tại ngân hàng khác
để uỷ quyền thu hộ, chi hộ cho khách hàng. Việc thu hộ, chi hộ chỉ tiến hành trong phạm
vi những khoản thanh toán đã thoả thuận và quy định trong hợp đồng uỷ thác thanh toán
giữa các ngân hàng mỗi khi phát sinh các khoản thu hộ, chi hộ ngân hàng mới phát sinh
Ninh Thu Trang – Ngân hàng K36
11
Website: Email : Tel : 0918.775.368
phải gửi các chứng từ thanh toán cho ngân hàng có quan hệ hạch toán sổ sách. Định kỳ
thanh toán các ngân hàng phải đối chiếu số liệu với nhau, quyết toán số tiền đã thu hộ,
chi hộ và thanh toán với nhau số chênh lệch phải thu, phải trả.
Điều kiện để thực hiện thanh toán: Ngân hàng này phải mở tài khoản tiền gửi tại
ngân hàng kia. Ngược lại đòi hỏi phải đăng kí mẫu dấu, chữ kí của người có thẩm quyền
ra lệnh thanh toán qua tài khoản tiền gửi.
1.2.6. Thanh toán qua tài khoản tiền gửi tại NHNN.
Là phương thực thanh toán được áp dụng trong thanh toán qua lại giữa hai ngân
hàng hoặc đơn vị ngân hàng khác hệ thống đều có tài khoản tiền gửi tại NHNN. Các
khoản thanh toán qua tài khoản tiền gửi tại NHNN của các ngân hàng đều phát sinh trên
cơ sở các khoản thanh toán của khách hàng và nội bộ các ngân hàng như các khoản điều
chuyển vốn, các khoản vay trả giữa các ngân hàng với nhau.
Để các ngân hàng thực hiện thanh toán qua tài khoản tiền gửi tại NHNN cần có các
điều kiện sau: các ngân hàng thành viên phải mở tài khoản tiền gửi tại chi nhanh NHNN
và làm đầy đủ thủ tục về mở tài khoản tiền gửi theo quy đinh, trên tài khoản tiền gửi của
các tổ chức tín dụng phải thường xuyên có đủ số dư để đảm bào thanh toán kịp thời. Các
ngân hàng thành viên phải đăng ký mẫu dấu và chữ ký tại NHNN, phải đảm bao việc
thanh toán kịp thời, đầy đủ, chính xác. Nếu ngân hàng nào chậm trễ thì ngân hàng đó bị
phạt.
Thanh toán qua tài khoản tiền gửi tại NHNN có ưu điểm là an toàn do thực hiện ghi
giảm tài khoản của NHTM chi trả trước khi ghi tăng cho NHTM thụ hưởng. Song tốc độ
thanh toán lại chậm, không đáp ứng nhu cầu chu chuyển vốn của khách hàng; dự trữ của

Thanh toán điện tử sử dụng cơ sở hạ tầng của Công nghệ thông tin cho phép thực
hiện thanh toán với tốc độ nhanh trên phạm vi đa dạng, có thể trong một vùng kinh tế,
giữa các vùng trong một quốc gia hay trên phạm vi toàn thế giới. Thanh toán điện tử có
Ninh Thu Trang – Ngân hàng K36
13
Website: Email : Tel : 0918.775.368
ưu thế tuyệt đối so với thanh toán bằng tiền mặt hay thanh toán truyền thống, đặc biệt
với các khoản thanh toán có giá trị lớn.
Thanh toán điện tử thúc đẩy sự phát triển của thương mại điện tử, nối kết các thị
trường tài chính- tiền tệ giữa các quốc gia cũng như nâng cao hiệu quả hoạt động ngân
hàng.
1.3.1.2. Lợi ích của thanh toán điện tử so với các phương thức thanh toán khác
Thời gian thanh toán ngắn nhất
- Thời gian thanh toán được tính từ khi người phát lệnh đưa ra chỉ định thanh toán
đến khi người nhận lệnh nhận đủ tiền.
Xét trên phương diện thời gian thì thanh toán bằng tiền mặt có ưu thế tuyệt đối và
quá trình thanh toán, quyết toán diễn ra đồng thời nhưng chỉ phù hợp với các khoản
thanh toán nhỏ, khi người tiêu dùng mua hàng hóa, dịch vụ. Đối với các khoản thanh
toán lớn với không gian địa lý xa thì thanh toán tiền mặt không còn đáp ứng được yêu
cầu vì thời gian thanh toán dài hay ngắn là mối quan tâm đặc biệt của các chủ thể tham
gia thanh toán, nó liên quan chặt chẽ đến hoạt động sản xuất kinh doanh và tối đa hóa
hiệu quả sử dụng vốn. Đối với thị trường ngoại hối, thị trường chứng khoán thì tỷ giá
hối đoái và tỷ giá chứng khoán biến động rất nhanh nên thời gian thanh toán kéo dài từ
vài ngày đến hàng tuần có thể gây ra những khoản thiệt hại rất lớn. Do đó, yêu cầu rút
ngắn về thời gian thanh toán và ổn định thời gian thanh toán là một tiêu chuẩn hiệu quả
của khách hàng. Thanh toán điện tử đã đáp ứng tốt yêu cầu này, khi thực hiện thanh toán
điện tử thì thời gian thanh toán cực ngắn và ổn định.
Chi phí giao dịch thanh toán thấp
Khi sử dụng thanh toán điện tử khách hành chỉ phải trả một lượng chi phí thấp
hơn so với các loại hình thanh toán khác, không bị giới hạn về không gian, khoảng cách

gửi lại tương đối ổn định. Đây là ngồn vốn khá lớn và có chi phí thấp nhất mà ngân hàng
có thể sử dụng để mở rộng đầu tư tín dụng cho nền kinh tế, làm tăng thu nhập cho ngân
hàng. Qua các nghiệp vụ thanh toán của khách hàng, ngân hàng có được đánh giá đúng
Ninh Thu Trang – Ngân hàng K36
15
Website: Email : Tel : 0918.775.368
đắn tình hình khả năng tài chính của khách hàng, qua đó có kết luận tối ưu nhất khi
khách hàng đề nghị vay vốn. Ngoài ra ngân hàng còn có thể theo dõi sát sao việc sử
dụng vốn của khách hàng, tư vấn cho khách hàng, giúp khách hàng làm ăn có hiệu quả
đồng thời giảm thiểu rủi ro cho ngân hàng.
Thanh toán điện tử tạo điều kiện cho việc ở rộng các dịch vụ ngân hàng, tăng khả
năng cạnh tranh giữa các ngân hàng.
Thanh toán điện tử sẽ tiết kiệm chi phí, giảm phiền hà trong việc chi trả cho
khách hàng, giảm thời gian giao dịch, ngân ngừa việc xử lý trùng lặp giúp ngân hàng và
doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn.
Thanh toán điện tử mang đến cho ngân hàng tính hiệu quả và tự động hóa cao,
làm giảm giấy tờ và tăng tốc độ giao dịch, luân chuyển vốn trong nền kinh tế. Giảm
thiểu các lao động thủ công thông qua thanh toán trực tuyến.
Thanh toán điện tử cung cấp các dịch vụ thanh toán giúp ngân hàng và khách
hàng tiến đến gần nhau hơn. Khách hàng luôn nắm rõ những thông tin cần thiết thông
qua giao dịch trực tuyến Home Banking, Phone Banking, Internet Banking...
- Đối với khách hàng
Thanh toán điện tử góp phần cho quá trình sản xuất và lưu thông hàng hóa và
dịch vụ được đảm bảo một cách nhanh chóng, an toàn chính xác kịp thời... Vì thanh toán
là khâu mở đầu cũng là khâu kết thúc của một chu kỳ sản xuất, nhờ vậy chu kỳ sản xuất
sẽ được rút ngắn, tăng tốc độ chu chuyển vốn, đáp ứng nhu cầu tái sản xuất của doanh
nghiệp, từ đó góp phần tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp, cho nền kinh tế.
Thanh toán điện tử cung cấp cho khách hàng nhiều sự lựa chọn, mang lại nhiều
cơ hội kinh doanh với mức chi phí thấp nhất. Khách hàng sẽ nhận được nhiều lợi ích từ
thanh toán điện tử do tiết kiệm được thời gian và thực hiện các nghiệp vụ một cách