BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ TP. HCM
NGUYỄN XUÂN THẮNG
NÂNG CAO SỰ HÀI LÒNG CỦA GIẢNG VIÊN
CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOÀI CÔNG LẬP
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
Mã ngành: 60 34 01 02
TP. HỒ CHÍ MINH, tháng /2012
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ TP. HCM
NGUYỄN XUÂN THẮNG
NÂNG CAO SỰ HÀI LÒNG CỦA GIẢNG VIÊN
CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOÀI CÔNG LẬP
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
Mã ngành: 60 34 01 02
HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. TRƯƠNG QUANG DŨNG
CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ TP. HCM
Cán bộ hướng dẫn khoa học : TS. TRƯƠNG QUANG DŨNG
(Ghi rõ họ, tên, học hàm, học vị và chữ ký)
Luận văn Thạc sĩ được bảo vệ tại Trường Đại học Kỹ thuật Công nghệ TP. HCM
ngày 01 tháng 02 năm 2013
Thành phần Hội đồng đánh giá Luận văn Thạc sĩ gồm:
(Ghi rõ họ, tên, học hàm, học vị của Hội đồng chấm bảo vệ Luận văn Thạc sĩ)
1. ……………………………………………………………
công lập trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh.
+ Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao sự hài lòng của giảng viên các
trường đại học ngoài công lập trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh.
Hạn chế của đề tài là chưa nghiên cứu với lượng mẫu lớn, chưa nghiên cứu tất cả
các trường và chưa phát hiện hết những nhân tố tác động đến sự hài lòng của giảng
viên các trường đại học ngoài công lập trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh.
III- NGÀY GIAO NHIỆM VỤ: ngày…. tháng…… năm 2012.
IV- NGÀY HOÀN THÀNH NHIỆM VỤ: ngày …. tháng …… năm 201….
V- CÁN BỘ HƯỚNG DẪN: TS. TRƯƠNG QUANG DŨNG
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN KHOA QUẢN LÝ CHUYÊN NGÀNH
(Họ tên và chữ ký) (Họ tên và chữ ký)
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết
quả nêu trong Luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ
công trình nào khác.
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận văn này đã
được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong Luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Học viên thực hiện Luận văn
Ký và ghi rõ họ tên)
NGUYỄN XUÂN THẮNG
ii
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin cảm ơn những người đã hướng dẫn và giúp đỡ tác giả trong quá trình thực
hiện luận văn này.
Trước hết là thầy TS. Trương Quang Dũng đã tận tình hướng dẫn và giúp tôi hiểu
ra được nhiều vấn đề, thầy đã kiên nhẫn đọc và sửa những bản thảo, thầy luôn theo sát
giúp tôi để tôi có thể hoàn thành luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp và quý thầy cô giảng viên đã giúp
tôi trả lời bảng câu hỏi khảo sát, làm nguồn dữ liệu cho việc tìm ra thực trạng và đưa
được hiệu quả hơn đồng thời nhận được sự hài lòng từ phía giảng viên. Bốn là, sự hài
lòng về công tác nghiên cứu khoa học tại trường, trước tiên nhà trường cần tạo điều
iv
kiện cho giảng viên trong công tác nghiên cứu khoa học về kinh phí, tạo điều kiện cho
những người trẻ tham gia nghiên cứu khoa học với nguồn kinh phí hợp lý. Năm là, cần
xem xét và khuyến khích nâng thu nhập cho giảng viên, đảm bảo cuộc sống và tương
xứng với năng lực cũng như thời gian công sức bỏ ra để GV được yên tâm công tác
hơn. Sáu là, về đồng nghiệp, nhà trường cần tạo điều kiệncần duy trì, tạo điều kiện
cho những buổi họp mặt, gặp gỡ định kỳ, thường xuyên tổ chức sinh hoạt, tổ chức
hội thảo chuyên môn hay ngoài chuyên môn để giảng viên của trường có dịp gặp
mặt, trao đổi, hiểu về nhau hơn, tạo sự gắn kết trong nội bộ đơn vị khoa cũng như
trong toàn trường. Bảy là, về cơ hội đào tạo thăng tiến nhà trường cần tạo điều kiện
cho GV được nâng cao trình độ và nhà trường cần công khai, minh bạch và công bằng
cơ hội thăng tiến cho GV có năng lực thực sự và đặc biệt quan tâm đào tạo, bồi dưỡng
và phát triển lực lượng GV trẻ có tiềm năng.
v
ABSTRACT
The thesis "Enhancing teacher’s satisfaction at non-public universities in Ho Chi
Minh City" is done under the context of the difficult economy and competitive
conditions among the current universities.
This thesis is conducted under 6 universities such as: Ho Chi Minh City University
of Technology, Hoa Sen University, Van Lang University, Van Hien University,
Hong Bang University, Saigon Technology University.
This thesis consists of three core issues. First, the research used theory of service
quality, service quality model SERVQUAL (Parasuraman, 1988). From this model
service quality SERVQUAL, the author adjusted the model to suit the research on
teacher’s satisfaction at non-public universities in Ho Chi Minh City. Second, by
analyzing survey data from the non-public universities in Ho Chi Minh City, the
research has shown the leadership, working conditions, training programs, scientific
research, income, colleagues and training opportunities to promote a strong impact
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT x
DANH MỤC CÁC BẢNG xi
DANH MỤC CÁC HÌNH xii
CHƯƠNG MỞ ĐẦU 1
1.Lý do chọn đề tài 1
2.Tình hình nghiên cứu đề tài 2
3.Ý nghĩa khoa học của đề tài 3
4.Mục tiêu của đề tài 4
5.Đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu 4
6.Phương pháp nghiên cứu: 5
7.Kết cấu của đề tài nghiên cứu 5
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỰ HÀI LÒNG 7
1.1. Khái niệm về sự hài lòng của giảng viên ở các trường đại học ngoài công lập
7
1.2. Lý thuyết về sự hài lòng 8
1.2.1.Thuyết nhu cầu cấp bậc của Maslow (1943) 8
1.2.2.Thuyết E.R.G của Alderfer (1969) 9
1.2.3.Thuyết thành tựu của Mc. Clelland (1998) 10
1.2.4.Thuyết hai nhân tố của Herzberg (1959) 11
1.2.5.Thuyết công bằng của Adam (1963) 12
1.2.6.Thuyết hy vọng của Vroom 12
1.2.7.Mô hình động cơ thúc đẩy của Porter và Lawler 13
1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của giảng viên các trường đại học
ngoài công lập 14
1.3.1.Khái niệm về giảng viên các trường đại học ngoài công lập 14
1.3.2.Các nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của giảng viên các trường đại học
ngoài công lập 15
1.3.2.1.Điều kiện làm việc: 15
1.3.2.2.Chương trình đào tạo 15
1.3.2.3.Nghiên cứu khoa học 16
2.2.4.1.Phân tích nhân tố (EFA) 38
2.2.4.2.Phân tích độ tin cậy (Cronbach’s Alpha) 42
2.2.5.Phân tích hồi quy tuyến tính 46
2.2.5.1.Ma trận hệ số tương quan giữa các biến 48
2.2.5.2.Xây dựng phương trình hồi quy tuyến tính 49
2.2.5.3.Đánh giá độ phù hợp của mô hình và kiểm định sự phù hợp của mô
hình 53
2.2.5.4.Sự hài lòng của giảng viên theo trình độ học vấn 54
2.2.5.5.Sự hài lòng của giảng viên theo thời gian công tác 55
2.3.Đánh giá chung sự hài lòng của giảng viên các trường đại học ngoài công lập
trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh 56
2.3.1.Các yếu tố làm cho các giảng viên trường đại học ngoài công lập trên địa
bàn thành phố Hồ Chí Minh hài lòng 57
2.3.2.Các yếu tố làm cho giảng viên các trường đại học ngoài công lập trên địa
bàn thành phố Hồ Chí Minh chưa hài lòng 59
CHƯƠNG 3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO SỰ HÀI LÒNG CỦA GIẢNG
VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOÀI CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH
PHỐ HỒ CHÍ MINH 66
3.1.Định hướng phát triển các trường đại học ngoài công lập thời gian tới 66
ix
3.2.Quan điểm nâng cao sự hài lòng của giảng viên ở các trường đại học ngoài
công lập trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh 69
3.3.Một số giải pháp nâng cao sự hài lòng của giảng viên các trường đại học
ngoài công lập trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh 71
3.3.1.Lãnh đạo 71
3.3.2.Điều kiện làm việc 73
3.3.3.Chương trình đào tạo 74
3.3.4.Nghiên cứu khoa học 74
3.3.5.Thu nhập 75
3.3.6.Đồng nghiệp 76
trình độ học vấn 53
Bảng 2.17. Bảng thống kê mô tả sự hài lòng chung về trường theo thời gian công
tác 53
Bảng 2.18. Kết quả One-Way ANOVA kiểm định sự hài lòng chung về trường theo
thời gian công tác 54
Bảng 2.19. Thống kê sự hài lòng chung của giảng viên về trường của mẫu 55
Bảng 2.20. Kiểm định sự hài lòng chung của giảng viên về trường của mẫu 56
Bảng 2.21. Bảng thống kê giá trị trung bình của nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng
của giảng viên 57
Bảng 2.22. Bảng mã hóa những nhân tố tác động đến sự hài lòng giảng viên 61
xii
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1.1. Tháp nhu cầu cấp bậc của Maslow 8
Hình 1.2: Mô hình động cơ thúc đẩy của Porter và Lawler 14
Hình 1.3: Mô hình nghiên cứu 18
Hình 2.1: Mô hình nghiên cứu điều chỉnh 47
Hình 2.2: Mô hình các nhân tố tác động đến sự hài lòng của giảng viên 54
1
CHƯƠNG MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong quá trình hội nhập quốc tế, phát triển của nền kinh tế tri thức như hiện
nay và chủ trương xã hội hóa giáo dục của đất nước và sự phát triển khá mạnh của
các trường đại học ngoài công lập. Chỉ trong vòng 5 năm (2006-2011) cả nước có từ
139 trường ĐH (trong đó: 109 trường ĐH Công lập và 30 trường ĐH NCL) tăng lên
163 trường (trong đó: 113 trường ĐH Công lập và 50 trường ĐH NCL), như vậy,
trường ĐH công lập tăng 4 trường còn ĐH NCL tăng 20 trường, theo số liệu thống
kê của báo tuổi trẻ online [11], tính đến ngày 31 tháng 5 năm 2012, cả nước có 204
trường ĐH, trong đó có tới 55 trường ĐH NCL, riêng thành phố Hồ Chí Minh có
đến 12 trường. Nên nhu cầu về GV ngày một nhiều. Trong khi đội ngũ giảng viên
hiện nay còn thiếu. Đặc biệt, các trường ĐH phải đáp ứng được tiêu chuẩn của Bộ
cứu này là không lớn lắm: sinh viên – 35 người, Phụ huynh – 27 người, GV – 10
người, người sử dụng lao động – 12, (trích theo Nguyễn Thành Long, 2006).
Đề tài “Khảo sát các yếu tố tác động lên sự thỏa mãn công việc của giảng viên
tại TPHCM” của (Nguyễn Thị Thu Thủy, 2011), kết quả đề tài cho thấy cả năm
nhân tố đồng nghiệp, thu nhập, đặc điểm công việc, lãnh đạo, cơ hội đào tạo và
thăng tiến và điều kiện làm việc đều tác động đến sự hài lòng của GV.
Sự khác biệt của đề tài với những đề tài đã nghiên cứu trước là chúng tôi xây
dựng mô hình nghiên cứu và xem những nhân tố sau tác động mạnh đến sự hài lòng
của giảng viên các trường đại học ngoài công lập trên địa bàn TPHCM: 1 – Điều
kiện làm việc; 2 – Chương trình đào tạo; 3 – Nghiên cứu khoa học; 4 – Thu nhập; 5
– Lãnh đạo; 6 – Đồng nghiệp; 7 – Cơ hội đào tạo và thăng tiến. Như vậy, điểm mới
của mô hình đề tài là nghiên cứu trên giảng viên chỉ ở các trường đại học ngoài
công lập; các nhân tố chương trình đào tạo và nghiên cứu khoa học đã được tác giả
đưa vào mô hình để nghiên cứu.
3
Bởi lẽ, tác giả cho rằng Chương trình đào tạo sẽ tác động đến sự hài lòng của
giảng viên. Vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến công tác giảng dạy của giảng viên và
giảng viên rất cần một chương trình đào tạo phù hợp với ngành đào tạo, phù hợp và
đáp ứng được với tình hình kinh tế - xã hội như hiện nay.
Với công tác nghiên cứu khoa học tại trường, tác giả cho đây cũng là nhân tố hết
sức quan trọng tác động đến sự hài lòng của giảng viên. Bởi lẽ ngoài công tác giảng
dạy, giảng viên còn phải đảm bảo nhiệm vụ bắt buộc thứ hai là nghiên cứu khoa
học. Từ đó công tác giảng dạy mới thật sự hiệu quả, thiết thực và ý nghĩa hơn với
GV. Cho dù giảng dạy có chất lượng tốt đến mấy nhưng công tác nghiên cứu khoa
học chưa được chú trọng đúng mức thì GV cũng không thấy hài lòng. Nhưng đối
với những tác giả trước lại không quan tâm đến nhân tố này.
Như vậy, điểm mới của đề tài là chỉ nghiên cứu trên đối tượng đó là GV ở các
trường đại học ngoài công lập trên địa bàn TPHCM, đồng thời đưa vào mô hình
phân tích hai nhân tố: Chương trình đào tạo và nghiên cứu khoa học mà những
tác giả nghiên cứu trước chưa xem xét đến.
Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu là sự hài lòng của GV về trường và các yếu tố ảnh
hưởng đến sự hài lòng của GV để tìm ra mô hình ảnh hưởng đến sự hài lòng của
GV các trường đại học ngoài công lập và đưa ra giải pháp nhằm nâng cao sự hài
lòng của GV giúp các trường trong việc thu hút GV và phát triển trong tương lai.
Phạm vi nghiên cứu:
Phạm vi nội dung: Đề tài chú trọng những yếu tố tác động đến sự hài lòng
GV, từ đó xây dựng mô hình liên quan, sau khi phân tích dữ liệu cho biết những
nhân tố nào tác động và quyết định đến sự hài lòng, đưa ra những giải pháp khắc
phục và nâng cao sự hài lòng của GV ở các trường ĐH NCL lập trên địa bàn Tp. Hồ
Chí Minh.
Phạm vi không gian: Các trường ĐH NCL trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh.
5
6. Phương pháp nghiên cứu:
Duy vật biện chứng
Phỏng vấn chuyên sâu
Phân tích định lượng
Phân tích hồi quy
Tổng hợp, khái quát hóa
Nghiên cứu được thực hiện qua các giai đoạn: nghiên cứu sơ bộ; nghiên cứu
chính thức. Nghiên cứu sơ bộ được thực hiện thông qua phương pháp định tính. Kỹ
thuật thảo luận nhóm được sử dụng trong nghiên cứu sơ bộ để điều chỉnh cách đo
lường các khái niệm cho phù hợp với trường. Nghiên cứu chính thức được thực hiện
bằng phương pháp nghiên cứu định lượng, thực hiện bằng cách gửi bảng câu hỏi
điều tra đến từng GV ở các trường đại học NCL, hướng dẫn gợi ý để họ điền vào
bảng câu hỏi, sau đó sẽ thu lại bảng câu hỏi để tiến hành phân tích. Mẫu điều tra
trong nghiên cứu chính thức được thực hiện bằng điều tra với các GV hiện đang
giảng dạy tại các trường ĐH NCL trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh. Kích thước
mẫu 247 GV.
Việc kiểm định thang đo và mô hình lý thuyết cùng với các giả thuyết đề ra bằng
người lao động đều có tác động tích cực đến sự hài lòng. Herzberg (1959) đưa ra lý
thuyết hai yếu tố, chia các yếu tố động viên thành hai nhóm:
Nhóm yếu tố động lực, có thể đem đến sự hài lòng tích cực, như sự thành đạt
trong công việc, sự thừa nhận thành tích, bản thân công việc, sự thăng tiến, các quy
định về trách nhiệm và chức năng trong công việc. Đây là những yếu tố nội tại và
nếu không được thỏa mãn thì người lao động sẽ mất đi động lực.
Nhóm yếu tố duy trì như tiền lương, an toàn công việc, sự giám sát hướng
dẫn trong công việc, điều kiện vật chất mang đến sự hài lòng không tích cực, mặc
dù thiếu chúng thì giảng viên không thể hài lòng. Đây còn gọi là nhóm yếu tố phòng
ngừa, là yếu tố cần thiết để ngăn sự bất mãn trong công việc.
8
Ngoài ra, người lao động còn quan tâm đến tính công bằng khi so sánh với
các giảng viên khác. Adams (1965) đưa ra thuyết công bằng, cho rằng giảng viên
đấu tranh vì tính công bằng giữa họ với các giảng viên khác. Tỷ lệ đóng góp và
những kết quả nhận được của họ so với những giảng viên khác phải công bằng.
Như vậy, giảng viên hài lòng khi các nhu cầu của họ được thỏa mãn, trong
sự công bằng với các giảng viên khác. Sự hài lòng có thể ảnh hưởng đến động cơ
làm việc của giảng viên, trong đó giảng viên hài lòng không chỉ vì các phần thưởng
vật chất, mà bao gồm rất nhiều yếu tố, có những yếu tố động viên tinh thần tích cực,
có yếu tố chỉ có tác dụng duy trì. Vì vậy, nhà quản trị cần phải thấu hiểu những nhu
cầu cần được thỏa mãn của giảng viên và tính chất của từng yếu tố động viên để có
thể mang lại sự hài lòng cao nhất cho giảng viên.
1.2. Lý thuyết về sự hài lòng
1.2.1. Thuyết nhu cầu cấp bậc của Maslow (1943)
Theo Maslow (1943), nhu cầu con người được phân loại theo năm nhóm, sắp
xếp theo thứ bậc tăng dần gồm các nhu cầu: vật chất – sinh lý, an toàn, xã hội, được
tôn trọng và tự thể hiện:
Hình 1.1. Tháp nhu cầu cấp bậc của Maslow
Copyright: Tài liệu đại học ©