Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Mục lục
Lời nói đầu
CHƯƠNG 1: Những vấn đề cơ bản về hoạt động kinh doanh ngoại tệ của
ngân hàng thơng mại
1. Thị trờng hối đoái
1.1.Khái niệm thị trờng hối đoái
1.2.Phân loại thị trờng hối đoái
1.2.1 Phân loại theo tính chất hoạt động
1.2.2 Phân loại theo nghiệp vụ kinh doanh
1.2.3 Phân loại theo phạm vi hoạt động
1.3 Đặc điểm của thị trờng hối đoái
1.4 Các thành viên tham gia thị trờng hối đoái
- Ngân hàng trung ơng
- Ngân hàng thơng mại
- Các nhà môi giới
- Các doanh nghiệp
2. Hoạt động kinh doanh ngoại tệ của ngân hàng thơng mại
2.1 Ngân hàng thơng mại và hoạt động của ngân hàng thơng mại trong nền
kinh tế thị trờng
2.1.1 Định nghĩa ngân hàng thơng mại
2.1.2 Các hoạt động kinh doanh chủ yếu của ngân hàng thơng mại
2.2 Hoạt động kinh doanh ngoại tệ của ngân hàng thơng mại
2.2.1 Khái niệm hoạt động kinh doanh ngoại tệ
2.2.2 Tại sao các ngân hàng thơng mại cần tiến hành hoạt động kinh
doanh ngoại tệ
2.2.3 Vai trò hoạt động kinh doanh ngoại tệ của các ngân hàng thơng
mại
2.2.4 Các nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ của ngân hàng thơng mại
- 1 -
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
3.1.3 Hoạt động mua bán ngoại tệ
- Giai đoạn chi nhánh tự cân đối
- Giai đoạn tập trung điều hoà toàn hệ thống ngân hàng ngoại thơng
3.2 Tình hình hoạt động kinh doanh mua bán ngoại tệ
3.2.1 Cơ sở pháp lý
3.2.2 Nguồn mua ngoại tệ
3.2.3 Nguồn bán ngoại tệ
3.3 Đánh giá hoạt động kinh doanh ngoại tệ tại ngân hàng Ngoại thơng Hà
nội
3.3.1 Kết quả
3.3.2 Những khó khăn tồn tại
Chơng 3
Giải pháp thúc đẩy hoạt động kinh doanh ngoại tệ
tại ngân hàng Ngoại thơng Hà nội
3.1 Các định hớng ảnh hởng tới hoạt động kinh doanh ngoại tệ của ngân hàng
Ngoại thơng Hà nội
3.1.1 Định hớng phát triển và mở rộng hoạt động của ngân hàng Ngoại
thơng đến năm 2010
3.1.2 Định hớng về kinh doanh tiền tệ của ngân hàng Ngoại thơng Hà
Nội
3.2 Các kiến nghị
3.2.1 Kiến nghị với nhà nớc
3.2.2 Kiến nghị với ngân hàng Ngoại thơng Việt nam
Kết luận
Tài liệu tham khảo
- 3 -
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Lời nói đầu
Trong điều kiện kinh tế thị trờng, bất cứ một doanh nghiệp nào muốn
ơng mại
Chơng 2 : Thực trạng hoạt động kinh doanh ngoại tệ tại chi nhánh ngân
hàng Ngoại thơng Hà nội
Chơng 3 : Giải pháp thúc đẩy hoạt động kinh doanh ngoại tệ tại ngân
hàng Ngoại thơng Hà nội
Với đề tài này, em mong muốn đợc đóng góp một vài ý kiến của mình
để ngân hàng có thể tăng cờng khả năng cạnh tranh chiếm lĩnh thị trờng, mở
rộng hoạt động kinh doanh ngoại tệ một cách có hiệu quả. Đây cũng là một
trong những vấn đề nổi lên hàng đầu mà ngân hàng cũng rất quan tâm
Để hoàn thành bài viết này, em xin chân thành cảm ơn sự hớng dẫn và
sự giúp đỡ nhiệt tình của chú Nguyễn Xuân Luật - Giám đốc chi nhánh ngân
hàng Ngoại thơng Hà nội và các cô chú anh chị cán bộ phòng Tín dụng -
tổng hợp. Do kiến thức còn hạn chế, khoá luận tốt nghiệp của em không
tránh khỏi những thiếu sót. Em rất mong đợc sự phê bình góp ý của các thầy
cô giáo, của các cán bộ ngân hàng cùng bạn bè.
- 5 -
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Chơng 1
Những vấn đề cơ bản về hoạt động kinh doanh ngoại
tệ
của ngân hàng thơng mại
1. Thị trờng hối đoái
Hiện nay do quan hệ thơng mại quốc tế ngày càng phát triển việc
chuyển đổi một đồng tiền nớc này sang một đồng tiền nớc khác có ý nghĩa
quan trọng đặc biệt. Nhà kinh doanh nhận thức đợc rằng, lợi nhuận mà họ
mong muốn không chỉ thông qua việc buôn bán hàng hoá đơn thuần mà còn
thông qua việc trao đổi mua bán các đồng tiền với nhau để thanh toán các
hợp đồng xuất nhập khẩu ( đối với nhà nhập khẩu ) hoặc để trang trải các chi
phí ( đối với nhà xuất khẩu ). Tuy nhiên một điều dễ dàng nhận thấy và
- Thị trờng tiền gửi : Là.nơi diễn ra các giao dịch vay và cho vay bằng
ngoại tệ với những thời hạn xác định kèm theo một khoản tiền lời thể hiện
qua lãi suất. Tại thị trờng này các ngân hàng và khách hàng của họ tiến hành
các giao dịch về ngân quỹ tức là vay ngoại tệ thiếu và cho vay các ngoại tệ
thừa.
1.2.2 Phân loại theo nghiệp vụ kinh doanh
- Thị trờng hối đoái giao ngay : Thị trờng hối đoái giao ngay là nơi
diễn ra các giao dịch mua bán giao ngay.
- Thị trờng hối đoái có kỳ hạn : Thị trờng hối đoái có kỳ hạn là nơi
diễn ra các giao dịch về ngoại tệ theo các điều kiện về giá cả và số lợng...
ngay tại thời điểm giao dịch nhng việc giao nhận ngoại tệ đợc thực hiện trong
tơng lai
- Thị trờng hối đoái lựa chọn : Là sự kết hợp giữa thị trờng có kỳ hạn
thông qua các hợp đồng đồng đợc ký kết dới dạnglựa chọn
1.2.3 Phân loại theo phạm vi hoạt động
- Thị trờng hối đoái quốc tế : Thị trờng hối đoái quốc tế là thị trờng
thực hiện hầu hết các nghiệp vụ kinh doanh hối đoái với số lợng ngoại tệ đa
dạng bao gồm thị trờng có uy tín lớn nhất trên thế giới nh : New york,
London, Tokyo, Paris...
- Thị trờng hối đoái khu vực hay thị trờng hối đoái địa phơng chỉ thực
hiện một số nghiệp vụ kinh doanh hối đoái với một số ít các loại ngoại tệ.
- 8 -
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
1.3. Đặc điểm của thị trờng hối đoái
- Là một thị trờng hoạt động liên tục 24/24 giờ do sự chênh lệch múi
giờ trên thế giới ví dụ khi các thị trờng hối đoái châu Âu nh Paris, London,
Frankfurt... bắt đầu mở cửa từ 8-9 gìơ sáng thì đến 14-15 giờ chiều đã có liên
lạc của các nhà kinh doanh hối đoái từ thị trờng Newyork phía Đông nớc Mỹ
sau đó đến thị trờng Francisco ở phía Tây nớc Mỹ mở cửa và đợc nối tiếp
bằng các thị trờng ở viễn đông nh Tokyo, Singapore, Hongkong... khi các thị
không biết làm gì, trong khi đó có ngân hàng thiếu ngoại tệ phải đi vay các
ngân hàng nớc ngoài với lãi suất cao hơn.
1.4 Các thành viên tham gia trên thị trờng hối đoái
Về nguyên tắc những ai muốn đổi một đồng tiền của nớc này sang
đồng tiền của nớc khác đều đợc quyền tham gia vào thị trờng hối đoái, có thể
nêu lên các bên tham gia chính nh sau.
- Ngân hàng trung ơng (NHTW)
NHTW ngoài việc chịu trách nhiệm trong việc phát hành tiền tệ, quản
lý và điều tiết sự vận động của tiền tệ, cân bằng cán cân thanh toán mà còn
có trách nhiệm can thiệp vào thị trờng ngoại hối để bình ổn đồng tiền bản xứ
so với đồng tiền nớc ngoài thông qua các chính sách hoạt động công khai
trên thị trờng hối đoái. Với sự can thiệp của NHTW cung và cầu ngoại tệ
luôn giữ ở trạng thái cân bằng và tỷ giá hối đoái tránh đợc những biến động
lớn, gây ảnh hởng bất lợi cho nền kinh tế
- Ngân hàng thơng mại (NHTM ).
Các NHTM là thành phần đông đảo và quan trọng nhất trên thị trờng
hối đoái, là thành phần chủ yếu tạo ra thị trờng mua bán ngoại tệ. Với chức
năng trung gian các NHTM mua bán ngoại tệ để hỗ trợ cho các khách hàng
là các công ty hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu mậu dịch quốc tế.
- 10 -
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Mục đích của các NHTM khi tham gia thị trờng hối đoái nhằm :
- Cung cấp dịch vụ mua bán ngoại tệ một cách tốt nhất cho khách hàng
để hỗ trợ cho hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu
- Quản lý duy trỉ trạng thái ngoại hối ở vị thế chủ động nhằm đảm bảo
hoạt động kinh doanh cho ngân hàng
Trong quá trình thực hiện hai mục đích kể trên, ngân hàng đã tạo thêm
phần lợi nhuận thông qua hoạt động mua bán ngoại tệ.
- Các nhà môi giới
Nhiều khi các ngân hàng không trực tiếp mua bán trên thị trờng hối
2.1.1 Định nghĩa ngân hàng thơng mại
Theo luật ngân hàng và các tổ chức tín dụng ngày 12/11/1997 : Ngân
hàng thơng mại là một tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và
thờng xuyên là nhận tiền gửi của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử
dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện các nghiệp vụ chiết khấu và làm phơng
tiện thanh toán.
2.1.2 Các họat động kinh doanh chủ yếu của ngân hàng thơng mại
Qua khái niệm về ngân hàng thơng mại trên, ta thấy NHTM là một
loại hình doanh nghiệp đặc biệt trong nền kinh tế thị trờng, có các hoạt động
kinh doanh chủ yếu sau :
- Huy động vốn bằng việc nhận tiền gửi tiết kiệm và phát hành các
chứng chỉ tiền gửi khác...
- Tín dụng ngắn trung và dài hạn.
- Phục vụ nhu cầu thanh toán của khách hàng
- Các nghiệp vụ khác nh kinh doanh ngoại tệ, kinh doanh vàng bạc
đá quý, các dịch vụ t vấn, bảo quản và quản lý tài sản của khách hàng...
2.2. Hoạt động kinh doanh ngoại tệ của NHTM
- 12 -
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Kinh doanh ngoại tệ là hoạt động lâu đời nhất của ngân hàng thơng
mại, nó ra đời và phát triển cùng với sự phân công lao động và hợp tác quốc
tế. Cùng với xu thế hợp tác và quốc tế hoá kinh tế ngày càng mở rộng nh hiện
nay, chắc chắn hoạt động kinh doanh ngoại tệ của NHTM sẽ không ngừng
phát triển và trở thành một trong những hoạt động không thể thiếu của một
ngân hàng hiện đại
2.2.1 Khái niệm về hoạt động kinh doanh ngoại tệ
- Kinh doanh ngoại tệ theo nghĩa rộng bao gồm việc mua bán ngoại tệ,
đảm bảo ổn định số d tài khoản kinh doanh ngoại hối tại nớc ngoài và tìm
cách thu lời thông qua chênh lệch tỷ giá và lãi suất giữa các đồng tiền
2.2.2 Tại sao các ngân hàng cần tiến hành hoạt động kinh doanh
- Nhờ có hoạt động kinh doanh ngoại tệ mà ngân hàng có thể dễ dàng
giao dịch với ngân hàng nớc ngoài, từ đó nâng cao vị thế của ngân hàng trên
thị trờng quốc tế qua chất lợng các giao dịch quốc tế
2.2.4 Các nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ của NHTM
a. Nghiệp vụ hối đoái giao ngay
Thị trờng hối đoái giao ngay là một bộ phận của thị trờng hối đoái.
Doanh số hoạt động của nó chiếm khoảng 58% tổng doanh số thơng mại
ngoại hối, trong khi thị trờng kỳ hạn và thị trờng theo quyền chọn chỉ chiếm
tơng ứng là 40% và 2%
Nghiệp vụ hối đoái giao ngay đợc thể hiện bằng hợp đồng mua và bán
ngoại tệ giao ngay trong đó việc cung ứng các đồng tiền chuyển đổi đợc thực
hiện chậm nhất là 2 ngày làm việc kể từ khi hợp đồng đợc ký kết.
Tỷ giá thanh toán ngay ( tức là sau hai ngày làm việc ) trong thơng mại
quốc tế gọi là Spot - rates. Nếu một nhà kinh doanh ngoại tệ muốn thay đổi
thời hạn thực hiện hai ngày thành ba ngày thì có thể đề nghị bạn hàng của
- 14 -
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
mình thực hiện tỷ giá Spot next ; nếu muốn đổi thời hạn thực hiện từ hai ngày
thành một ngày thì đề nghị tỷ giá Tomorrow - next.
Kỹ thuật giao dịch có thể thực hiện bằng điện thoại, hệ thống màn
hình computer, bằng điện báo và trên các Sở giao dịch chứng khoán thực hiện
bằng kỹ thuật màn hình thực chất là thực hiện qua hệ thống thông tin điện tử,
tức là việc thoả thuận hay các hợp đồng đợc thực hiện thông qua hệ thống "
money dealing " Qua hệ thống này, các ngân hàng có thể trực tiếp quan hệ
với nhau và thoả thuận với nhau qua các hợp đồng thơng mại. Việc chuyển
thông tin đợc thực hiện bằng bàn phím với những ký tự điện tử và thông tin
sẽ xuất hiện trên màn hình. Đồng thời, một máy in đợc nối mạng với hệ
thống sẽ in lại thành biên bản thông tin đợc chuyển đi Hệ thống này có u
điểm so với hình thức điện thoại là việc ghi nhận các thoả thuận bằng văn
bản, khắc phục đợc các lỗi lầm thờng gặp trong giao dịch điện thoại nh nghe
giá thay đổi theo đúng dự đoán, ngân hàng có thể bán trao ngay số tiền đầu
cơ đó và thu chênh lệch. Ngoài ra nghiệp vụ trao ngay đợc sử dụng kết hợp
với các nghiệp vụ khác trong các đầu cơ chênh lệch lãi suất
b. Nghiệp vụ hối đoái kỳ hạn
Nghiệp vụ hối đoái kỳ hạn đợc thực hiện bằng hợp đồng mua bán
ngoại tệ kỳ hạn, trong đó việc hoàn tất nghiệp vụ này đợc thực hiện vào một
thời điểm nhất định sau đó, với tỷ giá nhất định đã đợc quy định trong hợp
đồng tại thời điểm ký kết
Chức năng kinh tế của nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ có kỳ hạn nhằm
tránh những rủi ro về tỷ giá trong kinh doanh ngoại thơng. Thông qua việc
thoả thuận một nghiệp vụ kinh doanh kỳ hạn với ngân hàng, cả ngời nhập
khẩu và ngời xuất khẩu đều có thể tính toán trớc đợc hiệu quả kinh doanh của
- 16 -
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
mình bởi vì những khoản ngoại tệ có đợc hoặc cần có trong tơng lai đã xác
định đợc ngay tỷ giá vào lúc hợp đồng mua bán kỳ hạn đợc thoả thuận
Đối với ngân hàng, nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ có kỳ hạn không chỉ
đáp ứng đợc nhu cầu chống lại rủi ro về tỷ giá mà còn có ý nghĩa sống còn
đối với nghiệp vụ kinh doanh ngoại hối của bản thân ngân hàng. Bằng việc
ký kết hai loại hợp đồng mua hợp đồng bán ngoại tệ có kỳ hạn các ngân hàng
vừa đáp ứng nhu cầu của khách hàng vừa tránh đợc trạng thái ngoại tệ mở
đầy rủi ro đối với ngân hàng khi tình trạng số d tài khoản kinh doanh ngoại
hối của một ngân hàng ở mức không cân bằng
Thị trờng hối đoái giao ngay và thị trờng hối đoái kỳ hạn có những đặc
điểm chung về phạm vi nhân sự tham gia và tổ chức thị trờng, kỹ thuật ký
kết các hợp đồng, u thế giao dịch của đồng USD, điểm khác biệt lớn nhất
giữa chúng thể hiện ở chỗ ; trên thị trờng kỳ hạn, tỷ giá giao dịch ít phụ thuộc
vào mức độ cung cấp thời hạn mà phụ thuộc lớn và mức chênh lệch lãi suất
giữa hai đồng tiền giao dịch
Các thuật ngữ chuyên môn đối với 3 loại tỷ giá có kỳ hạn có thể phát