BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM
ĐÀO TRỌNG BÌNH NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT CÁC
BIỆN PHÁP HOÀN THIỆN MÔ HÌNH QUẢN LÝ
CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT TRÊN ĐỊA BÀN
THÀNH PHỐ QUI NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
HƯỚNG ĐẾN NĂM 2025
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành : Kỹ thuật môi trường
Mã số ngành:
60520320 HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: GS.TS HOÀNG HƯNG TP. HỒ CHÍ MINH, Năm 2014
4. TS. Trịnh Hoàng Ngạn (Uỷ viên)
5. TS. Nguyễn Hoài Hương (Thư ký hội đồng) Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận sau khi Luận văn đã được
sửa chữa. TRƯ
ỜNG ĐH
CÔNG NGH
Ệ TP. HCM PHÒNG QLKH - ĐTSĐH
C
ỘNG H
ÒA XÃ H
ỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
TP. HCM, ngày … tháng… năm 20 …
NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ
Họ tên học viên: Đào Trọng Bình Giới tính: Nam
Ngày, tháng, năm sinh: .18/01/1988 Nơi sinh: Gia Lai
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN KHOA QUẢN LÝ CHUYÊN NGÀNH
(Họ tên và chữ ký) (Họ tên và chữ ký)
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu,
kết quả nêu trong Luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất
kỳ công trình nào khác.
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận văn này đã
được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong Luận văn đã được chỉ rõ nguồn
gốc.
Học viên thực hiện Luận văn Đào Trọ
ng Bình
điều kiện thuận lợi cho tác giả học t
ập và hoàn thành luận văn thạc sỹ. GS-TS
Hoàng Hưng, người trực tiếp chỉ đạo, hướng dẫn tác giả trong suốt quá trình nghiên
cứu và hoàn thành luận văn thạc sỹ. Cảm ơn UBND Thành Phố Qui Nhơn, công ty
Môi trường đô thị thành phố Qui Nhơn, phòng tài nguyên và môi trường thành phố
Qui Nhơn, tỉnh Bình Định…
Cuối cùng, tác giả xin chân thành cảm ơn đến gia đình, bạn bè và đồng nghiệp
đã động viên, khuyến khích tôi trong suốt quá trình học t
ập và nghiên cứu.
Xin chân thành cảm ơn. Họ và tên của tác giả Đào Trọng Bình
iii
TÓM TẮT
Cùng với sự phát triển của công nghiệp và đô thị hóa, lượng chất thải rắn
cũng gia tăng nhanh chóng. Quản lý chất thải này là thách thức to lớn và một
trong những dịch vụ môi trường đặc biệt quan trọng không chỉ vì chi phí cho
hoạt động này rất lớn mà còn vì những tác hại to lớn và mối nguy hiểm đối với
iv
ABSTRACT
Along with the development of industry and urbanization , solid waste is
also increasing rapidly .Waste management is a major challenge, and in the
service environment is particularly important not only because the cost for this
great activity, but also because of the great harm and danger to public health
Council and the lives of the people. Along with other cities in the country , the
city of Quy Nhon has achieved economic success , cultural , social and
encouraging.The economic structure towards industrialization and modernization
. People's life growing up , the education , health , culture is raised dramatically .
Besides, the city is faced with serious environmental problems threatening
human health . In that general environmental pollution and solid waste pollution
is particularly urgent issues need to be addressed promptly . Therefore, the thesis
"Study the situation and propose measures to complete the model of solid waste
management activities in the area of Qui Nhon , Binh Dinh province 2025 " to
set out :
Analyze and assess the status of collection systems solid waste disposal
activities in the area of Qui Nhon, Binh Dinh Province
Determination of average emission factors based on the most recent updates
to increase forecast data, components, types and distribution of solid waste
activities in the area
The study forecasts the volume of solid waste generated daily life in 2025,
attention to changes in planning, economic development, social and daily life
needs is increasing due to increasing income for it is directly related to the
volume and composition of waste to be managed
Research and propose integrated measures and management techniques in
order to improve the model collection,solid waste handling activities in the area
of Qui Nhon, Binh Dinh province, in association with planning, economic
v
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN……………………….….……………… …………… ….i
LỜI CẢM ƠN………………………….… ……………… …………… ii
TÓM TẮT…………………………….…….……………… …………… iii
MỤC LỤC………………………………….……………… …….……… ….v
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ……………… ………….………… ….x
DANH MỤC CÁC BẢNG……………… ……………… …………… xi
DANH MỤC CÁC HÌNH.………………………………… …………… xiii
Trang
MỞ ĐẦU 1
1.SỰ CẦN THIẾT CỦA ĐỀ TÀI 1
2. MỤC TIÊU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1
3.ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 2
4. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 2
5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN 3
CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ KINH NGHIỆM XÂY DỰNG, VẬN HÀNH MÔ
HÌNH QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT 4
1.1. TỔNG QUAN VỀ CHẤT THẢI RẮN 4
1.1.1 Thành phần, tính chất chất thải rắn sinh hoạt……………… ……………4
1.
1.2 Tác động của chất thải rắn đối với môi trường và con người 6
1.2. KINH NGHIỆM MÔ HÌNH QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT Ở
NƯỚC NGOÀI 8
1.1.1. Cụ thể tại các nước 9
1.1.2. Một số kinh nghiệm rút ra từ tổ chức hoạt động và quản lý rác thải của nước
ngoài 11
1.3. KINH NGHIỆM MÔ HÌNH QUẢN LÝ CTR Ở VIỆT NAM 11
1.3.1. Nguồn phát sinh 12
3.2. HIỆN TRẠNG QUẢN LÝ CTRSH Ở THÀNH PHỐ QUI NHƠN 39
2.2.1 Cơ sở pháp lý phục vụ công tác quản lý CTRSH 39
2.2.2 Thực trạng hệ thống quản lý hành chính nhà nước tại thành phố Qui Nhơn…
40
2.2.2.1 Cơ cấu tổ chức 40
2.2.2.2 Cơ cấu nhân sự 40
2.2.2.3 Cơ sở vật ch
ất phục vụ công tác quản lý nhà nước về môi trường 41
2.2.3 Thực trạng nguồn phát sinh, khối lượng và thành phần CTRSH tại thành phố Qui
Nhơn 41
2.2.3.1 Nguồn phát sinh, khối lượng CTRSH 41
2.2.3.2 Thành phần CTRSH 42
2.2.4. Thực trạng hệ thống phân loại, thu gom và lưu trữ CTRSH tại nguồn ở thành phố
Qui Nhơn 42
2.2.4.1. Thực trạng phân loại và lưu trữ CTRSH t
ại nguồn 42
2.2.4.2. Hiện trạng, qui trình thu gom CTRSH tại thành phố Qui Nhơn 45
2.2.4.2.1. Hiện trạng thu gom 45
viii
2.2.4.2.2. Qui trình thu gom 47
2.2.4.2.3. Hình thức thu gom 48
2.2.4.3. Thực trạng hệ thống trung chuyển, vận chuyển CTRSH tại thành phố Qui
Nhơn 49
2.2.4.3.1. Thực trạng hệ thống trung chuyển 49
2.2.4.3.2. Thực trạng hệ thống vận chuyển 49
2.2.4.4. Thực trạng trang thiết bị và kinh phí 50
2.2.4.4.1. Thực trạng trang thiết bị 50
2.2.4.4.2. Kinh phí 51
2.2.4.4.3. Tập quán thải bỏ rác và nhu cầu của cộng đồng về quản lý chất thải rắn…
4.1.1. Đề xuất hồn thiện cơ sở pháp lý 64
4.1.2. Đề xuất hồn thiện hệ thống quản lý nhà nước về chất thải rắn 64
4.1.3. Các biện pháp hỗ trợ 66
4.1.3.1. Nâng cao ý thức cộng đồng 66
4.1.3.2. Xã hội hoá công tác vệ sinh môi trường 67
4.1.3.3. Công cụ về kinh
tế 68
4.1.3.4. Giám sát môi trường……………………………………………………………………………………………… 69
4.2. HỒN THIỆN HỆ THỐNG KỸ THUẬT THU GOM CHẤT THẢI RẮN
SINH HOẠT CHO THÀNH PHỐ QUY NHƠN 71
4.2.1. Lựa chọn dịch vụ thu gom 71
4.2.1.1. Dịch vụ thu gom áp dụng cho khu dân cư thấp tầng 71
4.2.1.2. Dịch vụ thu gom áp dụng cho khu chung cư cao tầng, cơ quan, bệnh viện,
trường học, chợ và trung tâm thương mại 72
4.2.2. Đề xu
ất qui trình thu gom có phân loại tại nguồn 72
4.2.2.1. Phân loại tại nguồn 72
4.2.2.2. Thu gom vận chuyển 72
4.2.3 PHÂN VÙNG QUẢN LÝ, LỰACHỌN ĐỊA ĐIỂM TẬP KẾT 74
4.2.4. Lựa chọn, tính tốn phương tiện, thiết bị, nhân lực 82
4.2.4.1. Lựa chọn phương tiện, thiết bị 82
4.2.4.2. Các thơng số khảo sát 82
4.2.4.3. Tính tốn phương tiện, thiết bị, nhân l
ực 83
4.2.5. Vạch tuyến thu gom 89
4.2.5.1. Vạch tuyến thu gom CTR từ các điểm tập kết 90
4.2.5.2. Vạch tuyến thu gom CTR từ các container cố định 92
4.2.5.3. Dự tốn chi phí 94
4.2.5.4. Chi phí vận hành 95
4.2.6. So với với hệ thống thu gom hiện tại 95
xi
DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang
Bảng 1.1: Thành phần phổ biến của chất thải rắn sinh hoạt……………………………4
Bảng 1.2: Hằng số tốc độ vận chuyển a,b ……20
Bảng 1.3: Ưu và nhược của các phương pháp xử lý CTR…………………………….32
Bảng 2.1: Đơn vị hành chính, diện tích và dân số T.P Quy Nhơn năm 2012 ……37
Bảng 2.2: Thống kê giáo dục thành phố Quy nhơn năm 2012 ……39
Bảng 2.3: Nguồn phát sinh chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn Tp Quy Nhơn ……43
Bảng 2.4: Kết quả khảo sát hệ số phát thải và tỷ trọng rác năm 2013 ……43
Bảng 2.5: Thành phần chất thải rắn của T.P Quy Nhơn ……44
Bảng 2.6: Phương tiện vận chuyển rác thải thành phố nă
m 2012 ……52
Bảng 2.7: Hiện trạng thu phí quản lý chất thải rắn đơ thị trên địa bàn thành phố Quy
Nhơn ……53
Bảng 3.1: Tỷ lệ tăng dân số từ năm 2007 đến 2012 ……58
Bảng 3.2: Dự báo dân số thành phố Qui Nhơn đến năm 2025 ……59
Hình 4.1: Sơ đồ qui trình thu gom……………………………………………….71
Hình 4.2: Sơ đồ phân chia các khu vực quản lý chất thải rắn
72
Hình
4.3:
Sơ đồ đặt
container cố định khu
1A
75
Hình 4.4
:
Sơ đồ bố trí container cố định khu 3A
76
Hình 4.5
:
Sơ đồ bố trí container cố định khu 4A
77
Hình 4.6: Sơ đồ các điểm tập kết
78
Hình 4.7: Sơ đồ tuyến thu gom CTR từ các điểm tập kết 88
Hình 4.8: Sơ đồ tuyến thu gom vận chuyển CTR từ các container cố định 90
1 MỞ ĐẦU
1. SỰ CẦN THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Cùng với sự phát triển của công nghiệp và đô thị hóa, lượng chất thải rắn cũng
gia tăng nhanh chóng. Quản lý chất thải này là thách thức to lớn và một trong những
dịch vụ môi trường đặc biệt quan trọng không chỉ vì chi phí cho hoạt động này rất lớn
mà còn vì những tác hại to lớn và mối nguy hiểm đối với sức khỏe cộng đồng và đời
2. MỤC TIÊU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Mục tiêu của đề tài
2 Khảo sát hiện trạng thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thành phố
Qui Nhơn, tỉnh Bình Định. Đề xuất được các biện pháp quản lý và kỹ thuật nhằm hoàn
thiện hệ thống thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại địa phương, có căn cư khoa học
vững chắc và đáp ứng nhu cầu thực tiễn đối với chất thải rắn sinh hoạt, góp phần bảo vệ
môi trường và phát triển bền vững của thành phố Qui Nhơn, Tỉnh Bình Định đến năm
2025.
Phương pháp nghiên cứu
*Phương pháp phân tích và xử lý số liệu: Phương pháp này dùng để thu thập các số liệu
sau:
+ Điều kiện tự nhiên, kinh tế- xã hội,định hướng qui hoach thành phố Qui Nhơn đến
năm 2025, các văn bản pháp lý về quản lý chất thải rắn sinh hoạt của địa phương.
+ Xác định thành phần, đặc trưng, thành phần, khối lượng chất thải rắn sinh hoạt trên
địa bàn thành phố Qui Nhơn, tỉnh Bình Định.
+ Tìm hiểu hiện trạng thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại địa phương
+ Hiện trang hệ thống thu gom, xử lý chất thải rắn ở thành phố Qui Nhơn, tỉnh Bình
Định
*Phương pháp điều tra, khảo sát, thu thập số liệu: Khảo sát, điều tra, thu thập số liệu
liên quan về chất thải rắn sinh hoạt của thành phố Qui Nhơn, thu thập các số liệu, hình
ảnh liên quan của thành phố từ kinh tế, văn hóa-xa hội,dân cư…Điều tra hiện trạng hệ
thống quản ly CTRSH, các vấn đề phát sinh liên quan, phuc vụ cho công tác phân
tích,dự báo rác thải sinh hoạt trong tương lai.
*Phương pháp chuyên gia: Dùng để chọn lọc và loại trừ các phương án ít khả thi, cũng
như để tiếp thu và ứng dụng các định hướng nghiên cứu hoàn thiện các kết quả thu
được, hoàn thiện thảo luận và đánh giá các kết quả chính nhận được trong quá trình triển
khai các hướng nghiên cứu.
mô hình thu gom, xử lý CTRSH trên địa bàn thành phố Qui Nhơn, tỉnh Bình Định, gắn
với quy hoạch, phát triển KT – XH và công nghiệp,dịch vụ chung của tỉnh Bình Định
*Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả của đề tài góp phần hoàn thiện mô hinh thu gom,xử lý trên địa bàn. Mô
hình quản lý này không những phù hợp với địa phương mà còn phù hợp với nhiều địa
phương khác.
Làm tài liệu tham khảo cho sinh viên hay học viên môi trường thực tập tôt nghiệp
hay khóa luận tốt nghiệp.
Kết quả này có thể sử dụng cho các sở, ban ngành liên quan quản lý CTRSH của
thành phố Qui Nhơn, tỉnh Bình Định ngày càng tốt hơn.
4 CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ KINH NGHIỆM XÂY DỰNG, VẬN
HÀNH MÔ HÌNH QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT
1.1. TỔNG QUAN VỀ CHẤT THẢI RẮN
1.1.1 Thành phần, tính chất chất thải rắn sinh hoạt
* Thành phần chất thải rắn sinh hoạt
Tính chất rác thải được quyết định bởi thành phần rác. Do đó thông tin về thành
phần chất thải rắn đóng vai trò rất quan trọng trong việc đánh giá và lựa chọn những
thiết bị thích hợp để xử lý, các quy trình xử lý cũng như việc hoạch định các hệ thống,
trị
Trung
bình
Khoảng giá
trị
Trung
bình
Chất thải thực phẩm 6 - 25 15 50 - 80 70
Giấy 25 - 45 40 4 - 10 6
Carton 3 - 15 4 4 - 8 5
Chất dẻo 2 - 8 3 1 - 4 2
Vải vụn 0 - 4 2 6 - 15 10
Cao su 0 - 2 0.5 1 - 4 2
Da vụn 0 - 2 0.5 8 - 12 10
Sản phẩm vườn 0 - 20 12 30 - 80 60
Gỗ 1 - 4 2 15 - 40 20
Thủy tinh 4 - 16 8 1 - 4 2
Can hợp 2 - 8 6 2 - 4 3
Kim loại không thép 0 - 1 1 2 - 4 2
Kim loại thép 1 - 4 2 2 - 6 3
Bụi, tro, gạch 0- 10 4 6 - 12 8
Tổng hợp 100 15 - 40 20
5 này thì chi phí chôn lấp sẽ giảm đáng kể… và một số sẽ đem làm phân bón cho cây
trồng bằng đem phân hủy bằng phân compost…
* Tính chất của chất thải rắn sinh hoạt
Tính chất vật lí
Tỷ trọng: Tỷ trọng của rác được xác định bằng phương pháp cân trọng lượng để
Hàm lượng các cấu tử chính: C, H, O, N, S, Tro. Các thành phần có thể cháy của
chất thải rắn đô thị ở các khu dân cư.
Nhiệt lượng: Xác định lượng nhiệt tỏa ra khi đốt 1kg chất thải nhằm mục đích thu
nhiệt khi cần thiết.
Tính chất sinh học
Khả năng phân hủy sinh học: Được đặc trưng qua 2 thông số cơ bản là hàm lượng
chất rắn bay hơi (VS) và thành phần phân hủy sinh học (BF).
Sự phát sinh mùi của chất thải: Phát sinh mùi là hệ quả của quá trình kị khí, khí
hóa các chất hữu cơ tạo thành các khí gây mùi hôi như H
2
S, NH
3
Một số quá
6 trình khử sinh hóa các hợp chất hữu cơ có chứa gốc lưu huỳnh có thể dẫn tới sự
tạo thành hợp chất gây mùi như metylmecaptan, hay acid aminobutyric khi thời
tiết càng ẩm thì sự phát sinh mùi tại chỗ diễn ra càng nhanh. Ngoài ra, nếu để lâu
trong môi trường thì chất thải rắn sẽ bị xỉn màu hay chuyển sang màu đen, đó là
do quá trình tạo thành sunfit kim loại của chất thải rắn khi chúng bị phân hủy kị
khí.
1.1.2 Tác động của chất thải rắn đối với môi trường và con người
Rác thải có thể gây ra nhiều tác động ảnh hưởng đến môi trường xung quanh, bao
gồm cả môi trường không khí, đất và nước.
* Tác động đến môi trường nước
Nước rác có thành phần hết sức phức tạp và khó xử lý (BOD, COD rất cao, độ
đục, độ màu cao, Coliform cao, hàm lượng nitơ photpho lớn,…). Các bãi rác đổ đống
ngoài trời và các bãi chôn lấp rác không được xây dựng đúng tiêu chuẩn cũng là nguồn
tiềm tàng gây ô nhiễm nguồn nước, đặc biệt là nguồn nước ngầm. Hậu quả là mất cân
Ngoài ra, quá trình đốt rác sẽ phát sinh nhiều khí ô nhiễm như: SO
2
, NO
x
, CO
2
, THC,
bụi
* Tác hại của rác thải đối với sức khoẻ cộng đồng
Các nguyên nhân gây bệnh
- Rác thải chứa nhiều vi khuẩn, vi trùng gây bệnh do chứa mầm bệnh từ phân người,
súc vật, rác thải y tế
- Các vi khuẩn gây bệnh như: E.Coli, Coliform, giun, sán
- Ruồi, muỗi đậu vào rác rồi mang theo các mầm bệnh đi khắp nơi
- Kim loại nặng: Chì, thủy ngân, crôm có trong rác không bị phân hủy sinh học, mà
tích tụ trong sinh vật, tham gia chuyển hóa sinh học
- Dioxin từ quá trình đốt rác thải ở các điều kiện không thích hợp
Ảnh hưởng đến sức khỏe của người thu gom rác
Bệnh về da
Bệnh phổi, phế quản
Ung thư
Sốt xuất huyết
Sida, cảm cúm, dịch bệnh và các bệnh nguy hại khác
Các bệnh trên có thể gây ra các tác động tức thời hoặc lâu dài
Bệnh về da
- Nếu không sử dụng thiết bị bảo hộ khi thu gom rác thì vi khuẩn sẽ xâm nhập vào da
và gây viêm da.
- Ngoài ra chất hữu cơ dễ bay hơi cũng có thể gây viêm loét da.
Bệnh phổi, phế quản
Chất hữu cơ dẽ bay hơi gây nguy cơ bị hen suyễn nhất; chảy nước mắt,mũi; viêm
rác tại nguồn, thu gom, vận chuyển cho đến việc xử lý, tái chế các loại chất thải. Các
chính sách pháp luật, cơng cụ kinh tế, cơ sở hạ tầng tốt và nguồn kinh phí cao do có sự
tham gia của nhiều thành phần trong xã hội. Đồng thời, trình độ dân trí của cộng đồng
dân cư đóng một vai trò quan trọng trong cơng tác thu gom, phân loại tại nguồn.
Ở các nước châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan thì ở những nơi cơng
cộng và các tuyến phố lớn đều được trang bị các thùng thu gom 4 ngăn để thu gom rác
thải từ người dân, khác du lịch và khách vãn lai. Đồng thời, do trình độ dân trí cao nên
khơng có việc người dân bới, lượm, vỏ hộp, vỏ chai như ở nước ta. Do đó, vấn đề thu
gom, phân loại rác ở Hàn Quốc được thực hiện một cách đơn giản hơn so với nước ta.
Copyright: Tài liệu đại học ©