1 Luaọn vaờn Thaùc sú Kinh teỏ Hoaứng Thũ Lan Phửụng

Mục lục
Chơng I: ngân hng thơng mại v hoạt động tín
dụng của các ngân hng thơng mại

1.1. Vai trò Ngân hng thơng mại trong nền kinh tế
................................... Trang 1
1.1.1. Định nghĩa ....................................................................................... Trang 1
1.1.2. Chức năng ....................................................................................... Trang 1

1.2.
Tín dụng v rủi ro tín dụng trong hoạt động kinh doanh của NHTM.......... Trang 3
1.2.1. Tín dụng Ngân hng ...................................................................... Trang 3
1.2.2. Nguyên tắc trong hoạt động tín dụng ............................................. Trang 7
1.2.3. Rủi ro tín dụng................................................................................. Trang 8

1.3. Quản lý rủi ro tín dụng
........................................................................... Trang 12
1.3.1. Khái niệm ...................................................................................... Trang 12
1.3.2. ý nghĩa .......................................................................................... Trang 12
1.3.3. Nguyên tắc..................................................................................... Trang 13
1.3.4. Phân tích tín dụng .......................................................................... Trang 13
1.3.5. Đánh giá, đo lờng rủi ro tín dụng .............................................. Trang 14
Chơng II: Tổng quan về hoạt động tín dụng của các ngân hng

4.1. Các nguyên nhân chủ yếu gây ra rủi ro tín dụng ........................................ Trang 47
4.1.1. Rủi ro tín dụng do xử lý TSĐB khó khăn ...................................... Trang 47
4.1.2. Rủi ro tín dụng do Ngân hng thiếu căn cứ để thẩm định các thông tin
khách hng cung cấp........................................................................................... Trang 48
4.1.3. Rủi ro tín dụng do Ngân hng thơng mại thiếu kiểm tra, kiểm soát sau
khi cho vay.......................................................................................................... Trang 48
4.1.4. Rủi ro tín dụng do trình độ CBTD còn yếu.................................... Trang 49
4.1.5. Rủi ro tín dụng l do Ngân hng thiếu thông tin về khách hng trong quá
trình thẩm định, cho vay .................................................................................... Trang 49
4.1.6. Rủi ro tín dụng do khách hng cố ý lừa đảo ................................. Trang 50
3 Luaọn vaờn Thaùc sú Kinh teỏ Hoaứng Thũ Lan Phửụng
4.1.7. Rủi ro tín dụng do hnh lang pháp lý trong hoạt động Ngân hng không
đồng bộ, các cơ quan pháp luật còn hình sự hóa các quan hệ kinh tế ............... Trang 50

4.2. Các giải pháp vĩ mô để quản lý rủi ro tín dụng .......................................... Trang 52
4.2.1. Chính phủ cần phải xây dựng trung tâm thông tin doanh nghiệp v thị
trờng ................................................................................................................ Trang 52
4.2.2. Chính phủ cần xây dựng hnh lang pháp lý đồng bộ, tránh hình sự hóa
các quan hệ kinh tế ............................................................................................ Trang 55
4.2.3. Xác lập quyền sở hữu ti sản rõ rng, minh bạch ......................... Trang 56
4.2.4. Chính phủ cần xây dựng cơ chế v thực thi xử lý ti sản đảm bảo nhanh
chóng . ............................................................................................................ Trang 56
4.2.5. Tăng cờng kiểm tra, kiểm soát, giám sát từ xa ........................... Trang 59

4.3. Nhóm biện pháp của chính các Ngân hng thơng mại ............................. Trang 60
4.3.1. Các giải pháp liên quan tới chất lợng CBTD (đo tạo, tiền lơng, thởng,
cơ hội thăng tiến...) ............................................................................................ Trang 60

cã tíi 60% - 80% thu nhËp tõ ho¹t ®éng tÝn dơng. Thùc tÕ ®ỉ vì tÝn dơng sau khđng
ho¶ng kinh tÕ khu vùc n¨m 1997 vμ hμng lo¹t c¸c vơ ¸n lín nh−: Tamexco, Epco-Minh
Phơng, TrÇn Xu©n Hoa...cho thÊy ho¹t ®éng tÝn dơng chøa ®ùng rđi ro tiỊm tμng. Tỉn
thÊt trong giai ®o¹n nμy ®èi víi hƯ thèng ng©n hμng lμ v« cïng nỈng nỊ, kh«ng chØ ë
tμi s¶n, uy tÝn kinh doanh mμ lμ con ng−êi, lßng tin cđa ng−êi d©n ®èi víi c¬ chÕ,
chÝnh s¸ch.
Trong m«i tr−êng ho¹t ®éng ®Çy rđi ro, ®Ỉc biƯt t¹i thÞ tr−êng TP. Hå ChÝ Minh,
ho¹t ®éng kinh doanh tÝn dơng Ng©n hμng ®ang ®øng tr−íc nh÷ng khã kh¨n, th¸ch
thøc tiỊm Èn. Trong sù c¹nh tranh gay g¾t gi÷a c¸c Ng©n hμng th−¬ng m¹i v
μ søc Ðp
cđa tiÕn tr×nh héi nhËp, ho¹t ®éng tÝn dơng mỈc dï ®· cã rÊt nhiỊu v¨n b¶n h−íng dÉn
thùc hiƯn nh−ng vÉn cßn nhiỊu bÊt cËp, cÇn ®ỉi míi. Qu¶n trÞ rđi ro tÝn dơng, t¹o sù an
toμn trong kinh doanh Ng©n hμng ph¶i ®−ỵc coi lμ ®iỊu kiƯn tiªn qut ®¶m b¶o cho
qu¸ tr×nh ph¸t triĨn Ng©n hμng th−¬ng m¹i mét c¸ch bỊn v÷ng. ChÝnh v× vËy, Phßng
ngõa vμ qu¶n lý rđi ro tÝn dơng ®ang lμ mèi quan t©m hμng ®Çu trªn ph−¬ng diƯn lý
thut còng nh− trong thùc tiƠn.
5 Luaọn vaờn Thaùc sú Kinh teỏ Hoaứng Thũ Lan Phửụng
Xuất phát từ ý nghĩa đó, tác giả mạnh dạn đóng góp quan điểm của mình qua đề
ti: Một số biện pháp quản lý rủi ro tín dụng tại các Ngân hng thơng mại trên
địa bn TP. Hồ Chí Minh.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu của đề ti:
- Nghiên cứu lý luận cơ bản về Ngân hng thơng mại v quản lý rủi ro tín dụng.
- Thu thập dữ liệu điều tra, phân tích, đánh giá về thực trạng hoạt động v quản
lý rủi ro tín dụng để từ đó xác định những nguyên nhân rủi ro tín dụng.
- Đề xuất các biện pháp quản lý rủi ro tín dụng trên cơ sở kết quả điều tra tại các
ngân hng thơng mại trên địa bn TP-Hồ Chí Minh.
7 Luận văn Thạc só Kinh tế Hoàng Thò Lan Phương


8 Luaọn vaờn Thaùc sú Kinh teỏ Hoaứng Thũ Lan Phửụng
ắ Đặc điểm tuần hon vốn tiền tệ trong nền kinh tế lm nảy sinh hiện tợng
thừa, thiếu vốn ở các chủ thể kinh tế.
ắ Nhu cầu của quá trình tiết kiệm v đầu t;
ắ Những hạn chế của quan hệ tín dụng trực tiếp giữa những chủ thể có tiền
cha sử dụng v chủ thể có nhu cầu về tiền cần bổ sung.
Ngân hng thơng mại huy động các nguồn tiền nhn rỗi trong xã hội để hình
thnh nên quỹ cho vay tập trung. Trên cơ sở nguồn vốn ny, Ngân hng thơng mại sử
dụng để cho vay đáp ứng nhu cầu bổ sung vốn trong quá trình sản xuất kinh doanh,
sinh hoạt, đời sống... của các chủ thể kinh tế.
Với chức năng trung gian tín dụng, ngân hng đã thực hiện hai nghiệp vụ: huy
động vốn v cung cấp tín dụng.
Trung gian thanh toán v quản lý các phơng tiện thanh toán
:
Trên cơ sở khách hng mở ti khoản thanh toán tại Ngân hng thơng mại,
Ngân hng cung cấp cho khách hng các phơng tiện thanh toán trong nớc v quốc tế
nh: séc, thẻ thanh toán, ủy nhiệm chi, th tín dụng... Thông qua các phơng tiện ny,
Ngân hng sẽ ghi nợ ti khoản ngời ny, ghi có ti khoản của ngời khác khi chủ ti
khoản ra lệnh trên cơ sở những qui tắc, chuẩn mực thanh toán hiện hnh.
Ngoi ra, Ngân hng thơng mại còn lm dịch vụ thu chi tiền hộ khách hng.
Thực hiện chức năng ny, Ngân hng trở thnh thủ quỹ của khách hng. Cùng với sự
tiến bộ của khoa học kỹ thuật, hệ thống Ngân hng ngy cng có điều kiện để áp dụng
các phơng tiện thanh toán hiện đại nhất đảm bảo phục vụ nhu cầu thanh toán vốn
trong nền kinh tế một cách an ton, nhanh chóng v hiệu quả.
Tạo ra tiền bút tệ theo cấp số nhân
:

Khái niệm:
Khái niệm tín dụng có nguồn gốc từ thuật ngữ La tinh credittum có nghĩa l sự
tin tởng, tín nhiệm. Quan hệ tín dụng đã hình thnh v phát triển qua nhiều hình thái
kinh tế xã hội. Tuy nhiên dù ở trong bất kỳ môi trờng xã hội no, đối tợng vay mợn
l hng hóa hay tiền tệ thì bản chất của tín dụng đợc thể hiện qua các nội dung sau:
- Quan hệ tín dụng l quan hệ vay mợn.
10 Luận văn Thạc só Kinh tế Hoàng Thò Lan Phương
- Quan hƯ tÝn dơng lμ quan hƯ dùa trªn sù tin t−ëng vμ hoμn tr¶;
- Gi¸ trÞ hoμn tr¶ th«ng th−êng lín h¬n gi¸ trÞ lóc cho vay, hay nãi c¸ch kh¸c,
ng−êi ®i vay ph¶i tr¶ thªm phÇn lỵi tøc.
Nh− vËy, cã thĨ ®−a ra kh¸i niƯm tỉng qu¸t vỊ tÝn dơng nh− sau: TÝn dơng lμ
quan hƯ giao dÞch gi÷a hai chđ thĨ, trong ®ã mét bªn chun giao tiỊn hc tμi s¶n cho
bªn kia ®−ỵc sư dơng trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh, ®ång thêi bªn nhËn tiỊn hc tμi
s¶n cam kÕt hoμn tr¶ theo thêi h¹n ®· tho¶ thn.
 Vai trò
:
9 §èi víi Ng©n hμng
: NghiƯp vơ tÝn dơng chiÕm tû träng lín trong kinh doanh
Ng©n hμng chiÕm kho¶ng 70% tμi s¶n cã cđa Ng©n hμng vμ ®©y lμ nghiƯp vơ sinh lêi
chđ u nhÊt cđa Ng©n hμng th−¬ng m¹i.
9 §èi víi x· héi
:
Thø nhÊt, TÝn dơng thóc ®Èy s¶n xt ph¸t triĨn.
TÝn dơng gãp phÇn ®iỊu tiÕt c¸c ngn vèn t¹o ®iỊu kiƯn cho qu¸ tr×nh s¶n xt
kinh doanh ph¸t triĨn kh«ng bÞ gi¸n ®o¹n.
Ng©n hμng lμ n¬i tËp trung ®¹i bé phËân vèn nhμn rçi trong x· héi lμ trung t©m
®¸p øng nhu cÇu vèn bỉ sung cho ®Çu t− ph¸t triĨn.

Tín dụng di hạn l loại tín dụng có thời hạn trên 5 năm. Tín dụng di hạn đợc
sử dụng để cấp vốn cho xây dựng cơ bản nh đầu t xây dựng các xí nghiệp mới, các
công trình thuộc cơ sở hạ tầng (đờng xá, bến cảng, sân bay ...) cải tiến v mở rộng sản
xuất với quy mô lớn.
* Căn cứ vo đối tợng tín dụng
:
9 Tín dụng vốn lu động: l loại tín dụng đợc cấp phát để hình thnh vốn
lu động của các tổ chức kinh tế, nh cho vay để dự trữ hng hóa của doanh nghiệp;
cho vay để mua phân bón, giấy, thuốc trừ sâu đối với các hộ sản xuất nông nghiệp...
9 Tín dụng vốn cố định:
Tín dụng vốn cố định l loại tín dụng đợc cấp phát để hình thnh ti sản cố
định. Loại tín dụng ny thờng đợc đầu t để mua sắm ti sản cố định nh nh xởng,
thiết bị v vật dụng đắt tiền, mở rộng sản xuất v xây dựng các xí nghiệp công trình
mới; thời hạn cho vay đối với loại tín dụng ny l trung hạn v di hạn.

12 Luaọn vaờn Thaùc sú Kinh teỏ Hoaứng Thũ Lan Phửụng
* Căn cứ vo mục đích tín dụng:
9 Tín dụng bất động sản:
L tín dụng nhằm thoả mãn nhu cầu xây dựng cơ sở vật chất, kỹ thuật, trang bị
máy móc thiết bị, cơ sở hạ tầng, đáp ứng nhu cầu sản xuất mở rộng.
9 Tín dụng sản xuất v lu thông hng hóa:
Tín dụng sản xuất l tín dụng cho các doanh nghiệp v các chủ thể kinh doanh
khác để tiến hnh sản xuất v lu thông hng hóa. Loại ny bao gồm cả tín dụng vốn
lu động v tín dụng vốn cố định.
9 Tín dụng tiêu dùng:
Tín dụng tiêu dùng l hình thức tín dụng cho cá nhân v hộ gia đình để đáp ứng
nhu cầu tiêu dùng.

ThÊu chi
: Lμ h×nh thøc Ng©n hμng cho phÐp kh¸ch hμng sư dơng tiỊn v−ỵt qu¸
sè d− cã trªn tμi kho¶n theo mét h¹n møc nhÊt ®Þnh vμ trong thêi gian nhÊt ®Þnh.
9 Cho vay gi¸n tiÕp: Lμ Ng©n hμng cho mét kh¸ch hμng vay nh−ng thu nỵ tõ
con nỵ cđa kh¸ch hμng vay ®ã. §Ỉc tr−ng cho kü tht nμy lμ h×nh thøc chiÕt khÊu.
ChiÕt khÊu lμ Ng©n hμng cho vay kh¸ch hμng b»ng c¸ch chiÕt khÊu hèi phiÕu vμ
thu nỵ tõ ng−êi ký chÊp nhËn hèi phiÕu. NÕu ng−êi ký chÊp nhËn hèi phiÕu kh«ng tr¶
tiỊn th× Ng©n hμng cã qun quay l¹i ®ßi tiỊn kh¸ch hμng vay.
9 Cho vay ®Ỉc biƯt: Lμ h×nh thøc Ng©n hμng cho vay b»ng h×nh thøc hμng
hãa dÞch vơ, nh−:
- Tμi trỵ thuª mua: Lμ Ng©n hμng cho vay kh¸ch hμng d−íi h×nh thøc tμi trỵ cho
kh¸ch hμng nh÷ng tμi s¶n mμ kh¸ch hμng cÇn dïng trªn c¬ së hỵp ®ång cho thuª tμi
chÝnh.
- TÝn dơng ch÷ ký: lμ h×nh thøc ng©n hμng kh«ng cho vay b»ng tiỊn mμ
chØ cÊp
cho kh¸ch hμng 1 ch÷ ký, lÊy uy tÝn cđa ng©n hμng lμm ®¶m b¶o cho tr¸ch nhiƯm tμi
chÝnh cđa kh¸ch hμng gióp kh¸ch hμng mua hμng hãa tr¶ chËm hc thùc hiƯn nh÷ng
nghÜa vơ tμi chÝnh kh¸c.
* C¨n cø vμo ph−¬ng ph¸p hoμn tr¶
:
9 Cho vay tr¶ gãp: lμ lo¹i cho vay mμ kh¸ch hμng ph¶i tr¶ vèn gèc vμ l·i
theo ®Þnh kú.
9 Cho vay phi tr¶ gãp: lμ lo¹i cho vay ®−ỵc thanh to¸n 1 lÇn theo kú h¹n ®·
tháa thn.
1.2.2. Nguyªn t¾c trong ho¹t ®éng tÝn dơng:
 Nguyên tắc vay vốn:
Nguyªn t¾c vay vèn ®· ®−ỵc quy ®Þnh trong Quy chÕ cho vay ®−ỵc Ng©n hμng
nhμ n−íc ban hμnh theo Qut ®Þnh sè 1627/2001/Q§-NHNN ngμy 31/12/2001:

14

- Rđi ro do thiªn tai, dÞch bƯnh.
- Do m«i tr−êng ph¸p lý ch−a ®ång bé vμ thùc thi ph¸p lt cßn kÐm hiƯu qu¶.
- Sù thanh tra, kiĨm tra, gi¸m s¸t ch−a hiƯu qu¶ cđa NHNN.
15 Luaọn vaờn Thaùc sú Kinh teỏ Hoaứng Thũ Lan Phửụng
* Nguyên nhân chủ quan:
Từ phía khách hng
:
- Ti chính doanh nghiệp yếu kém, thiếu minh bạch: quy mô ti sản, nguồn vốn
nhỏ, tỷ lệ nợ /vốn tự có cao l đặc điểm chung của hầu hết các doanh nghiệp Việt Nam.
Ngoi ra, doanh nghiệp nhỏ còn cha có thói quen ghi chép đầy đủ, chính xác, rõ rng
các nghiệp vụ phát sinh trong sổ sách kế toán. Do vậy, sổ sách kế toán m các doanh
nghiệp trình cho ngân hng thẩm định nhiều khi mang tính hình thức hơn l thực chất.
Các bản phân tích ti chính do cán bộ ngân hng lập ra dựa trên số liệu do các doanh
nghiệp cung cấp vì vậy m thiếu tính chính xác v thực tế. Đây cũng l nguyên nhân vì
sao các NHTM vẫn luôn xem nặng ti sản đảm bảo nh l chỗ dựa cuối cùng để phòng
chống rủi ro tín dụng.
- Khả năng quản lý điều hnh kinh doanh còn yếu: điều hnh doanh nghiệp theo
kiểu gia đình chỉ phù hợp với quy mô kinh doanh nhỏ bé. Khi các doanh nghiệp vay
tiền ngân hng để mở rộng quy mô kinh doanh, phần lớn l tập trung đầu t vo ti sản
vật chất chứ rất ít doanh nghiệp no dám mạnh dạn đổi mới cung cách quản lý, đầu t
cho một bộ máy kế toán theo đúng chuẩn mực v thông lệ quốc tế. Quy mô kinh doanh
quá lớn so với t duy quản lý theo kiểu gia đình cũng l một trong những nguyên nhân
dẫn đến sự phá sản của các phơng án kinh doanh đầy khả thi m lẽ ra nó phải thnh
công trên thực tế.
- Sử dụng vốn sai mục đích, cố ý lừa đảo, trây ỳ không trả nợ: xét trên bình diện
cả nớc thì đa số các doanh nghiệp khi vay vốn ngân hng đều l những ngời lm ăn
chân chính, có các phơng án kinh doanh cụ thể, khả thi. Số lợng các doanh nghiệp

thông tin phục vụ kinh doanh tại các doanh nghiệp v chính các NHTM cũng không
cập nhật đợc các thông tin mới nhất về ng
nh nghề của khách hng, thị trờng...
Thiếu kiểm tra giám sát v không cập nhật thông tin l nguy cơ cao cho rủi ro tín dụng.
Nếu kiểm tra v cập nhật thông tin thờng xuyên, NHTM có thể phát hiện ra các nguy
cơ rủi ro từ khi khoản vay có vấn đề để chủ động xử lý. Tuy nhiên, trên thực tế các
NHTM đã lơi lỏng quản lý v thờng rơi vo tình trạng bị động phải xử lý các tình
huống khi khoản vay đã quá hạn thanh toán.
- Sự hợp tác giữa các ngân hng cha cao, vai trò của CIC cha thực sự hiệu
quả: kinh doanh ngân hng l một nghề đặc biệt, trong đó các ngân hng vừa phải cạnh
tranh nhng đồng thời cũng phải hợp tác chặt chẽ với nhau. Sự hợp tác ny nảy sinh do
nhu cầu quản lý rủi ro đối với cùng một khách hng khi vay tiền tại nhiều ngân hng.
Trong quản lý ti chính, khả năng trả nợ của một doanh nghiệp l một con số cụ thể, có
giới hạn tối đa của nó. Nếu do sự thiếu trao đổi thông tin dẫn đến việc nhiều ngân hng
cùng cho vay một khách hng đến mức vợt quá giới hạn tối đa ny thì rủi ro chia đều
cho tất cả chứ không trừ một ai. Trong tình hình cạnh tranh giữa các ngân hng ngy
17 Luận văn Thạc só Kinh tế Hoàng Thò Lan Phương
cμng gay g¾t nh− hiƯn nay, vai trß cđa CIC lμ rÊt quan träng trong viƯc cung cÊp th«ng
tin kÞp thêi, chÝnh x¸c ®Ĩ c¸c ng©n hμng cã nh÷ng qut ®Þnh cho vay hỵp lý. §¸ng tiÕc
lμ hiƯn nay, ng©n hμng d÷ liƯu cđa CIC cßn rÊt h¹n hĐp vμ th«ng tin ch−a phong phó,
®a d¹ng, xư lý th«ng tin ch−a kÞp thêi.
 Các dấu hiệu của rủi ro tín dụng
:
Rđi ro tÝn dơng b¶n th©n nã th−êng Èn chøa trong c¸c kho¶n vay cã vÊn ®Ị, nã
diƠn biÕn vμ thĨ hiƯn ra mét c¸ch ®a d¹ng vμ phøc t¹p. C¸c dÊu hiƯu ®Ĩ nhËn biÕt rđi ro
®«i khi ®−ỵc nhËn ra qua mét qu¸ tr×nh chø kh«ng h¼n lμ mét thêi ®iĨm, do ®ã c¸c
ng©n hμng cÇn ph¶i biÕt c¸ch nhËn biÕt chóng mét c¸ch cã hƯ thèng. Mét sè dÊu hiƯu

s¶n phÈm mμ kh«ng chó ý ®Õn c¸c u tè kh¸c;
- Sù cÊp b¸ch kh«ng thÝch hỵp nh−: do ¸p lùc néi bé dÉn tíi viƯc tung s¶n phÈm
dÞch vơ ra qu¸ sím; c¸c h¹n møc thêi gian kinh doanh ®−a ra kh«ng thùc tÕ; t¹o mong
®ỵi trªn thÞ tr−êng kh«ng ®óng lóc.
 Nhãm 4
: C¸c dÊu hiƯu thc vÊn ®Ị kü tht vμ th−¬ng m¹i, biĨu hiƯn:
- Khã kh¨n trong ph¸t triĨn s¶n phÈm;
- Thay ®ỉi trªn thÞ tr−êng: tû gi¸, l·i st; thay ®ỉi thÞ hiÕu; cËp nhËt kü tht
míi; mÊt nhμ cung øng hc kh¸ch hμng lín; thªm ®èi thđ c¹nh tranh;
- Nh÷ng thay ®ỉi tõ chÝnh s¸ch cđa Nhμ n−íc: ®Ỉc biƯt chó ý sù t¸c ®éng cđa
c¸c chÝnh s¸ch th, ®iỊu kiƯn thμnh lËp vμ ho¹t ®éng, m«i tr−êng;
- S¶n phÈm cđa kh¸ch hμng mang tÝnh thêi vơ cao;
- Cã biĨu hiƯn c¾t gi¶m c¸c chi phÝ sưa ch÷a, thay thÕ.
 Nhãm 5
: C¸c dÊu hiƯu vỊ xư lý th«ng tin vỊ tμi chÝnh, kÕ to¸n:
- Chn bÞ kh«ng ®Çy ®đ sè liƯu tμi chÝnh hc chËm trƠ, tr× ho·n nép c¸c b¸o
c¸o tμi chÝnh;
- Nh÷ng dÊu hiƯu phi tμi chÝnh kh¸c: ®©y lμ nh÷ng dÊu hiƯu mμ c¸n bé tÝn dơng
cã thĨ nhËn biÕt b»ng m¾t th−êng:
+ Nh÷ng vÊn ®Ị vỊ ®¹o ®øc, thËm chÝ d¸ng vỴ cđa nhμ kinh doanh còng biĨu
hiƯn dÊu hiƯu g× ®ã;
+ Sù xng cÊp tr«ng thÊy cđa n¬i kinh doanh còng lμ mét dÊu hiƯu;
+ N¬i l−u gi÷ hμng hãa qu¸ nhiỊu, h− háng vμ l¹c hËu.
Trong tÊt c¶ c¸c dÊu hiƯu trªn, dÊu hiƯu râ rμng vμ cã ý nghÜa nhÊt lμ
kh¸ch hμng chËm thanh to¸n kho¶n gèc vμ l·i vay.
1.3. Qu¶n lý rđi ro tÝn dơng:

1.3.1. Kh¸i niƯm
:


¸p dơng c«ng nghƯ... t¹i mçi ng©n hμng.
1.3.4. Ph©n tÝch tÝn dơng:
 Mục tiêu của phân tích tín dụng:
§iỊu chđ u khi xem xÐt mét ®¬n xin vay lμ liƯu tiỊn cho vay ra cã ®−ỵc hoμn
tr¶ l¹i kh«ng? vμ LiƯu ng−êi vay cã s½n lßng tr¶ nỵ hay kh«ng? Tõng ng©n hμng ph¶i
x¸c ®Þnh møc ®é rđi ro cã thĨ chÊp nhËn trong mçi tr−êng hỵp vμ møc cho vay cã thĨ
®−ỵc chÊp nhËn øng víi møc rđi ro cã thĨ x¶y ra.
Ph©n tÝch tÝn dơng vỊ c¬ b¶n gièng nhau trong tÊt c¶ c¸c ng©n hμng, nh−ng ë
mét sè ng©n hμng, ng−êi ta nhÊn m¹nh ®Õn mét sè chøc n¨ng nμy trong khi ®ã c¸c
ng©n hμng kh¸c l¹i nhÊn m¹nh ®Õn mét sè chøc n¨ng kh¸c. Nãi chung, chóng bao gåm
viƯc thu thËp th«ng tin cã ý nghÜa ®èi víi viƯc ®¸nh gi¸ tÝn dơng, viƯc chn bÞ vμ ph©n
tÝch th«ng tin thu thËp ®−ỵc, s−u tÇm vμ l−u l¹i th«ng tin ®Ĩ sư dơng trong t−¬ng lai.
20 Luận văn Thạc só Kinh tế Hoàng Thò Lan Phương
 Các yếu tố cần được xem xét khi phân tích tín dụng:
Cã rÊt nhiỊu u tè dïng ®Ĩ c¸c ng©n hμng xem xÐt khi ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ mét
yªu cÇu xin vay, nh−ng nh×n chung trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, c¸c u tè sau th−êng
quan t©m nhiỊu h¬n: Capacity - n¨ng lùc; Character - uy tÝn; Capital - vèn; Collateral -
tμi s¶n thÕ chÊp vμ Conditions - nh÷ng ®iỊu kiƯn.
1.3.5. §¸nh gi¸, ®o l−êng rđi ro tÝn dơng
§Ĩ ®¸nh gi¸ møc rđi ro tÝn dơng trong c¸c qut ®Þnh cho vay, c¸c ng©n hμng
cÇn cã c¸c ph−¬ng ph¸p nh»m x¸c ®Þnh kh¶ n¨ng tr¶ nỵ cđa kh¸ch hμng. §iỊu nμy phơ
thc rÊt nhiỊu vμo khèi l−ỵng, chÊt l−ỵng th«ng tin vỊ kh¸ch hμng mμ c¸c ng©n hμng
cã thĨ thu thËp ®−ỵc. Trªn c¬ së thu thËp th«ng tin, c¸c ng©n hμng ®· sư dơng nhiỊu
m« h×nh kh¸c nhau ®Ĩ ®¸nh gi¸ rđi ro tÝn dơng ®èi víi c¸c kho¶n vay. C¸c m« h×nh nμy
rÊt ®a d¹ng, bao gåm c¸c m« h×nh ph¶n ¸nh vỊ mỈt sè l−ỵng vμ c¶ nh÷ng m« h×nh ph¶n
¸nh vỊ mỈt chÊt l−ỵng cđa rđi ro tÝn dơng. H¬n n÷a, c¸c m« h×nh nμy kh«ng lo¹i trõ lÉn
nhau, do ®ã c¸c ng©n hμng cã thĨ sư ®ơng nhiỊu m« h×nh ®Ĩ ph¶n ¸nh rđi ro tÝn dơng tõ

tiền lãi. Chính vì thế, đối với các tổ chức đi vay, các khách hng l các công ty mới
đợc tổ chức lại hoặc các công ty kinh doanh trong lĩnh vực công nghệ hiện đại với
mức thu nhập không ổn định sẽ ít hấp dẫn hơn các công ty có lịch sử thu nhập ổn định
thờng xuyên v lâu di.
Ti sản đảm bảo: Có những khoản vay có đảm bảo bằng ti sản cụ thể nh nh
xởng, thiết bị, công trình kiến trúc...nhng cũng có những khoản vay không có bảo
đảm bằng ti sản. Hiển nhiên l khả năng thu hồi nợ của các khoản vay có bảo đảm
chắc hơn các khoản vay không có đảm bảo. Điều đó không có nghĩa l các khoản vay
có thế chấp không chứa đựng rủi ro tín dụng tiềm năng, trừ khi giá trị thị tr
ờng của ti
sản thế chấp luôn vợt một cách đáng kể so với giá trị khoản vay. Tuy nhiên, ngay cả
trong trờng hợp ny thì việc xử lý các ti sản thế chấp cũng mất nhiều thời gian, tốn
kém v đôi khi gặp những phiền toái không lờng trớc đợc. Chính vì thế trong mọi
trờng hợp ti sản thế chấp chỉ đợc coi l nguồn trả nợ dự phòng.
* Các yếu tố liên quan đến thị trờng:
Về chu kỳ kinh tế: Vị trí của nền kinh tế trong chu kỳ kinh tế có ảnh hởng rất
quan trọng đến sự đánh giá của các ngân hng về xác suất rủi ro tín dụng. Chẳng hạn,
trong thời kỳ suy thoái kinh tế, các doanh nghiệp sản xuất hng hóa tiêu dùng cao cấp
với độ bền cao nh ô tô, tủ lạnh, nh ở... thờng rơi vo tình trạng bất lợi hơn so với
các doanh nghiệp sản xuất các loại hng hóa phục vụ cho nhu cầu thiết yếu nh thuốc
chữa bệnh, lơng thực, thực phẩm...Trong thời kỳ ny, ngời tiêu dùng thờng cắt giảm
các khoản chi phí tiêu cho những nhu cầu cao cấp v duy trì các nhu cầu chi tiêu thiết
22 Luận văn Thạc só Kinh tế Hoàng Thò Lan Phương
u nh− thùc phÈm. V× thÕ c¸c doanh nghiƯp trong khu vùc s¶n xt hμng tiªu dïng
cao cÊp th−êng bÞ ®e däa bëi rđi ro tÝn dơng tiỊm n¨ng trong thêi kú kinh tÕ gi¶m sót.
Vμ ®Ĩ chèng ®ì l¹i ¶nh h−ëng tiªu cùc cđa chu kú kinh tÕ, c¸c ng©n hμng ®−a ra c¸c
®iỊu kiƯn kh¾t khe trong hỵp ®ång tÝn dơng nh»m gi¶m bít rđi ro tÝn dơng.
Luaọn vaờn Thaùc sú Kinh teỏ Hoaứng Thũ Lan Phửụng
Phơng pháp xếp hạng v giám sát rủi ro danh mục tín dụng:
* Xếp hạng rủi ro

Các ngân hng thờng xếp hạng khách hng theo mức độ rủi ro tín dụng nhằm:
cho phép có một nhận định chung về danh mục cho vay trong bảng cân đối của ngân
hng; phát hiện sớm các khoản cho vay có khả năng bị tổn thất hay bị chệch hớng
khỏi chính sách tín dụng đã đặt ra; có một chính sách định giá chính xác hơn; xác định
rõ khi no cần tăng sự giám sát hoặc các hoạt động điều chỉnh khoản vay v ngợc lại;
lm cơ sở để xác định mức dự phòng rủi ro.
* Giám sát việc xếp hạng rủi ro
Các hạng rủi ro đã đợc đánh giá, về nguyên tắc phải phản ánh chính xác tình
trạng rủi ro ở mọi thời gian. Do vậy, mọi biến động ảnh hởng đến quá trình xếp hạng
ny phải đợc đánh giá lại ngay. Việc giám sát đợc thực hiện bằng nhiều phơng
pháp khác nhau, tùy vo từng ngân hng hoặc dùng đồng thời các phơng pháp, đó l:
- Phơng pháp dùng bảng so sánh: cán bộ tín dụng xây dựng một bảng theo dõi
với các nội dung đã đợc thống nhất với khách hng (bao gồm các nội dung đã cam kết
trong khế ớc vay nợ v các tỷ số ti chính tối thiểu cần duy trì). Bảng theo dõi tiến
hnh theo dõi các chỉ tiêu từng tháng của khách hng trong suốt thời gian vay. Qua
bảng ny, chúng ta có thể thấy sự tăng hay giảm về chất lợng khoản vay một cách khá
dễ dng. Cột chỉ tiêu cần theo dõi có thể l: Doanh số bán hng so với kế hoạch; Hng
tồn kho so với kế hoạch; Tỷ lệ phần trăm tổng lợi nhuận; Tỷ lệ phần trăm lãi ròng;
Khoản phải thu, phải trả (hay các hệ số vòng quay của nó).
Khi lên bảng số liệu, CBTD cần kiểm tra thời điểm của thông tin, tính pháp lý
của thông tin.
Sau khi lập bảng, CBTD sẽ thấy đợc mức độ so sánh giữa các chỉ tiêu theo 2
chiều: So với phơng án kinh doanh ban đầu v so với thời điểm trớc đó. Từ đó phải
giải thích đợc các nguyên nhân dẫn những sự sai biệt có tính chất bất thờng đồng

vấn 19,3%.
- Tổng số giấy phép thnh lập doanh nghiệp mới từ đầu năm ngy 19/10 trên địa
bn thnh phố l 8.013 giấy phép với tổng vốn đầu t 14.759 tỷ đồng. Trong đó có 20
công ty TNHH 1 thnh viên, 5.910 công ty TNHH 2 thnh viên trở lên, 742 công ty cổ
phần v 1.341 doanh nghiệp t nhân.
- Về giá cả: chỉ số giá tiêu dùng thời điểm tháng 10 năm 2004 so với tháng
10/2003 chỉ số giá tiêu dùng tăng 9,83%; khu vực thnh thị tăng 9,96%, khu vực nông
thôn tăng 8,59%; giá hng hoá tăng 9,74%, giá dịch vụ tăng 10,11%.
So với tháng 12/ 2003, chỉ số giá tiêu dùng tăng 8,02%, bình quân một tháng
trong 10 tháng đầu năm tăng xấp xỉ 0,77% (cùng kỳ năm 2003 tăng 0,23%, năm 2002
tăng 0,37%)
25 Luận văn Thạc só Kinh tế Hoàng Thò Lan Phương
* T¨ng tr−ëng GDP cđa TP.HCM:
Sau ¶nh h−ëng cđa cc khđng ho¶ng tμi chÝnh-tiỊn tƯ trong khu vùc n¨m 1997,
kinh tÕ c¶ n−íc vμ kinh tÕ TP.HCM ®· phơc håi trë l¹i: N¨m 2000: GDP t¨ng 9%;
2001: GDP t¨ng 9,5%; 2002: GDP t¨ng 10,2%; 2003 GDP t¨ng: 11,2% vμ ®¹t tèc ®é
t¨ng tr−ëng cao nhÊt trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y. Trong sù t¨ng tr−ëng GDP n¨m 2003
cđa TP.HCM ®· cã sù ®ãng gãp cđa ngμnh Ng©n hμng TP.HCM víi tû träng 2,4%
trong tỉng GDP cđa thμnh phè, t¨ng 10,7% so víi tû träng cđa n¨m 2002.

BiĨu ®å 1: T¨ng tr−ëng GDP cđa TP.HCM tõ n¨m 1994 ®Õn 2003.
14,6
15,3
14,68
12,09
9,03
6,16