1
DÂN SỐ VÀ MÔI TR
DÂN SỐ VÀ MÔI TR
Ư
Ư
ỜNG
ỜNG
ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
2
MỞ ĐẦU

Bản chất của mối quan hệ: dân số môi tr
Bản chất của mối quan hệ: dân số môi tr
ư
ư
ờng là
ờng là
gì?
gì?

Mối quan hệ này ảnh h
Mối quan hệ này ảnh h
ư
ư
ởng ra sao
ởng ra sao
đ
đ
ến con ng
ến con ng
ư

đ
đ
ó?
ó?
3
MỐI QUAN HỆ DÂN SỐ – MÔI TRƯỜNG

Con người phụ thuộc vào lương thực, không
khí và nước để tồn tại

Trái đất cung cấp tài nguyên dưới các dạng
khác nhau và năng lượng cho các hoạt động
của con người.

Các hoạt động đó, mặt khác lại làm ảnh
hưởng tới môi trường và hệ sinh thái .
4
MỐI QUAN HỆ DÂN SỐ – MÔI TRƯỜNG

Dân số thế giới theo dự báo của WHO đến năm
2050:
•
10,9 tỷ người (theo mức dự báo cao)
•
9,3 tỷ người (theo mức dự báo trung
bình)
•
Hiện nay: trờn 7 tỷ người

Sự phát triển gia tăng dân số là áp lực đối với môi

ư
ời sinh sống và bằng lao
ời sinh sống và bằng lao
đ
đ
ộng
ộng
của mình
của mình
đ
đ
ã khai thác các tài nguyên thiên nhiên
ã khai thác các tài nguyên thiên nhiên
hoặc nhân tạo nhằm thoả mãn các nhu cầu của
hoặc nhân tạo nhằm thoả mãn các nhu cầu của
con ng
con ng
ư
ư
ời”
ời”
7
MỐI QUAN HỆ DÂN SỐ – MÔI TRƯỜNG

Đặc thù dân số trong tương lai: vẫn có một
bộ phận lớn dân số trẻ

Di cư diễn ra mạnh mẽ (đặc biệt trong độ
tuổi trẻ - độ tuổi lao động)


12
MỐI QUAN HỆ DÂN SỐ – MÔI TRƯỜNG

Tác động của di dân:

Dân số di cư thường là trẻ, có mức sinh cao, nhu
cầu sinh cao  dễ dẫn tới gia tăng dân số  gia
tăng tiêu dùng và sử dụng nguồn tài nguyên.

Việc di dân  tăng số lượng hộ gia đình  sự gia
tăng số lượng “hộ gia đình” ảnh hưởng tới môi
trường hơn là sự tăng “số dân” thuần túy (do
tăng nhu cầu cơ sở hạ tầng: nhà cửa, điện, nước,
chất đốt, v.v. và tăng chất thải: phế liệu, rác,
v.v.)
13
MỐI QUAN HỆ DÂN SỐ – MÔI TRƯỜNG

Tác động của gia tăng dân số:

Đô thị hóa và tăng trưởng dân số thành thị: có
mặt tích cực nhất định đối với môi trường: mức
sống đô thị có thể tốt hơn so với nông thôn, qui
hoạch tốt có thể tiết kiệm nguồn lực (xây dựng
các khu đô thị đáp ứng nhu cầu của một số
lượng lớn dân cư).

Mặt khác: mật độ dân cư tăng  tăng ô nhiễm,
tăng tiêu thụ và lượng chất thải, tăng nguy cơ
bệnh truyền nhiễm, phá hủy đất canh tác, đất

Chúng ta muốn sống bao lâu? có mấy con?
16
DÂN SỐ – MÔI TRƯỜNG: CÁC TÁC
ĐỘNG
Mô hình nào?
Mô hình nào?
17
DÂN SỐ – MÔI TRƯỜNG: CÁC TÁC
ĐỘNG

Paul Ehrlich và J.P. Holdren:
I = P. A . T
I = Tác động tới môi trường (v.d. ô
nhiễm)
P = qui mô dân số
A = ảnh hưởng (thường là mức sử dụng
tài nguyên bình quân đầu người/năm)
T = hiệu suất của công nghệ (v.d. năng
lượng tiêu thụ)
Ví dụ: tác động của lượng khí thải CO
2
ở một số
nước như Mê hi cô, Ghana, Trung Quốc, v.v.
chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của qui mô dân số.
18
DÂN SỐ – MÔI TRƯỜNG: CÁC TÁC
ĐỘNG

Một số nhược điểm:


nước ngọt

Và chỉ có khoảng 0,5% là nguồn nước ngầm hay
nước bề mặt có thể tiếp cận được.

Trong 70 năm qua:

Dân số toàn cầu đã tăng gấp 3 lần

Sử dụng nước đã tăng 6 lần
21
DÂN SỐ – MÔI TRƯỜNG: CÁC TÁC
ĐỘNG
Môi trường nước -

Tình hình thế giới
Tình hình khai thác và sử dụng nước

Hàng năm con người khai thác và sử dụng tới 54%
lượng nước ngọt sẵn có,dự báo đến năm 2025 con số
này có thể là 70%.

Năm 2000, 508 triệu người sống ở 31 nước đang ở
tình trạng khan hiếm nước và theo tính toán như vậy
thì đến năm 2025 sẽ có 3 tỷ người sống trong tình
trạng như vậy.

Có tới 29% dân cư vùng nông thôn không được dùng
nước sạch và khoảng 6% dân cư đô thị không có
nước sạch.

Nguồn tài nguyên thiên nhiên này đang bị sử dụng quá mức
và ô nhiễm
Nguyên nhân: - Sự bùng nổ dân số
- Các hoạt động kinh tế gia tăng
- Công tác quản lý chưa đầy đủ.
- Do việc lạm dụng các hoá chất
25
DÂN SỐ – MÔI TRƯỜNG: CÁC TÁC
ĐỘNG
2. Tài nguyên đất:
Tình hình thế giới

Đất cũng là một trong những tài nguyên môi trường mà
hiện nay đang bị suy thoái.

Từ năm đến năm diện tích đất trồng trọt bình quân đầu
người giảm đi từ 0,23 ha/người (1950) xuống còn 0,12
ha/người (1996) và đến năm 2030 chỉ còn 0,08 ha/người
(Dân số 8 khoảng tỷ người)