B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNGăIăHCăKINHăTăTPăHCM
NGUYNăTHăTHÙYăNGA VNăDNGăKăTOÁNăQUNăTR
TRONGăCÁCăDOANHăNGHIPăSNă
XUTăHẨNGăTHăCÔNGăMăNGHă
TRểNăAăBẨNăTNHăBỊNHăDNG
LUNăVNăTHCăS KINHăT TP.HăCHệăMINH, NM 2014
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNGăIăHCăKINHăTăTPăHCM
NGUYNăTHăTHÙYăNGA TÁC GI LUN ÁN Nguyn Th Thùy Nga MC LC
Trang ph bìa
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc các t vit tt
Danh mc các bng biu
Danh mc s đ
PHN M U 1
1. Tính cp thit caăđ tài 1
2. Tng quan nghiên cu 2
3. Mc tiêu nghiên cu 4
4. iătng và phm vi nghiên cu 4
5. Phngăphápănghiênăcu 4
6. ụănghaăkhoaăhc và thc tin caăđ tài 5
7. Kt cu caăđ tài 5
Chng 1: MT S VN LÝ LUN CHUNG V T CHC K TOÁN
QUN TR CHO CÁC DOANH NGHIP 6
1.1 Vai trò ca k toán qun tr đi vi công tác qunălỦăđiu hành hot
đng ca doanh nghip. 6
1.1.1 Khái nim k toán qun tr. 6
1.1.2 Vai trò k toán qun tr trong doanh nghip. 7
TCMNătrênăđa bàn tnhăBìnhăDng. 33
2.2.1 ánh giá chung 33
2.2.2 Kho sát thc trng k toán qun tr trong các DN sn xut hàng TCMN
trên đa bàn tnh Bình Dng 34
2.3 Nhng hn ch vƠănguyênănhơnăliênăquanăđn t chc k toán qun tr
ti các doanh nghip sn xutăhƠngăTCMNătrênăđa bàn tnhăBìnhăDng. . 41
2.3.1 Nhng hn ch và khó khn 41
2.3.2 Nguyên nhân 43
2.3.2.1 Nguyên nhân khách quan 43
2.3.2.2 Nguyên nhân ch quan 44
KT LUN CảNẢ 2 46
CảNẢ 3: T CHC K TOÁN QUN TR CHO CÁC DOANH NGHIP
SN XUT HÀNG TCMN TậÊN A BÀN TNả BÌNả DNẢ 47 3.1ăQuanăđim ca vic t chc k toán qun tr trong các DN sn xut hàng
TCMN BìnhăDng. 47
3.1.1 Thích ng vi quy mô và đc đim hot đng cng nh yêu cu qun lý
ca doanh nghip. 47
3.1.2 Thc hin và phát trin tng bc theo kh nng phát trin ca doanh
nghip. 48
3.1.3 Tích hp k toán tài chính và k toán qun tr trong cùng mt h thng k
toán. 49
3.2 Nhng gii pháp vn dng k toán qun tr trong các doanh nghip sn
xutăhƠngăTCMNătrênăđa bàn tnhăBìnhăDng. 49
3.2.1 Xác đnh ni dung thông tin k toán qun tr. 50
3.2.1.1 i vi doanh nghip có quy mô nh. 50
3.2.1.2 i vi doanh nghip có quy mô va. 54
3.2.1.3 i vi doanh nghip có quy mô ln. 58
3.2.2 T chc h thng thông tin k toán qun tr. 65
Ph lc 8: Mu biu b sung yu t nhn din KTQT
Ph lc s 9: Các báo cáo KTQT
Ph lc 10: Các báo cáo k toán trách nhim DANH MC CH VIT TT
Phn Ting Vit:
BP : Bin phí
CP : Chi phí
DN : Doanh nghip
P : nh phí
v : n v
HTX : Hp tác xã
KTQT : K toán qun tr
KTTC : K toán tài chính
NC : Nhân công
NCTT : Nhân công trc tip
NVL : Nguyên vt liu
NVLTT : Nguyên vt liu trc tip
Q : Quyt đnh
QLDN : Qun lý doanh nghip
SDP : S d đm phí
SXC : Sn xut chung
TCMN : Th công m ngh
TNDN : Thu nhp doanh nghip
TNHH : Trách nhim hu hn
TSC : Tài sn c đnh
Phn TingăNc ngoài:
IFC : International Finance Corporation
Bng 3.15: Th t nhóm mã s hình thành tài khon KTQT trong
DN có quy mô va Bng 3.16: Báo cáo chi tit doanh thu
Bng 3.17: Báo cáo chi tit giá vn hng bán
Bng 3.18: Báo cáo chi phí bán hàng
Bng 3.19: Báo cáo chi phí QL DN
Bng 3.20: Báo cáo chi phí sn xut
Bng 3.21: Bng tính giá thành sn phm,
Bng 3.22: Báo cáo kt qu kinh doanh
Bng 3. 23: Phân tích tình hình thc hin k hoch li nhun
Bng 3.24: Phân tích chi phí NVL trc tip
Bng 3.25: Phân tích chi phí sn xut chung
Bng 3.26: Phân tích chi phí bán hàng
Bng 3.27: Phân tích chi phí qun lý DN
Bng 3.28: Báo cáo phân tích n phi tr
Bng 3.29: Báo cáo phân tích n phi thu
Bng 3.30: Bng phân tích chi phí nhân công trc tip
Bng 3.31: Báo caó phân tích kt qu hot đng kinh doanh
Bng 3.32: Báo cáo phân tích các thong tin thích hp phc v cho
vic ra quyt đnh.
Bng 3.33: Báo cáo phân tích giá bán
Bng 3.34: Báo cáo thu nhp b phn
Bng 3,35: Báo cáo trung tâm trách nhim
Bng 3.36: Báo cáo thành qu kt qu ca trung tâm chi phí đnh
mc
Bng 3.37: Báo caó kt qu hot đng ca trung tâm doanh thu
Bng 3.38: Báo caó kt qu hot đng ca trung tâm li nhun
Bng 3.39: Báo caó kt qu hot đng ca trung tâm đu t
xut khu sang th trng châu Âu , châu M và nhiu nc trong khu vc. Hàng
th công m ngh chim mt v trí quan trng trong đnh hng phát trin kinh t
tnh Bình Dng.
Nhng nhng nm gn đây, tình hình sn xut xut khu ca hàng th công
m ngh ca Vit Nam cng nh ca Bình Dng đang gp rt nhiu khó khn và
th thách. Vi sc cnh tranh yu do ch làm hàng có giá tr thp, giá thành sn xut
ngày càng cao, sn phm li không có giá tr cnh tranh. Theo nhn đnh ca ông
Trnh Quc t- Phó ch tch hip hi làng ngh Vit Nam “có đn 30% DN trong
khi làng ngh đang trong tình trng phá sn, gii th và ngng hot đng. Nhiu
DN xut khu nhng mt hàng th công m ngh vn là th mnh ca Vit Nam,
nh: gm s, mây tre đan đu phi ct gim sn xut do đn hàng gim “
[http://www.news.chogo.vn/thi-truong-go/thi-truong-trong-nuoc/780-xuat-khau-
hang-thu-cong-my-nghe-rong-cua-thi-truong-don-hang-van-kho.html]
2
Do vy, đ các doanh nghip tng trng và phát trin bn vng, các doanh
nghip Vit Nam đã chú trng đn vic đi mi công ngh, đi mi qun tr sn
xut, nâng cao nng sut, cht lng, giá thành sn phm cnh tranh. có nhng
quyt đnh chính xác và kp thi thì vn đ đi mi qun tr sn xut đã to ra đng
lc, áp lc thúc đy thay đi h thng k toán và ni bt là k toán qun tr, mt b
phn k toán gn kt mt thit vi qun tr, giúp nhà qun tr tip cn, xây dng các
công c qun tr, s dng hiu qu ngun vn đu t. iu này đã góp phn nâng
cao hiu qu qun lý, nâng cao hiu qu sn xut, cht lng và giá thành sn phm
có th cnh tranh, giúp các doanh nghip có th đng vng và có th vt qua giai
đon khó khn này. ó cng chính là lý do mà tác gi chn đ tài ” Vn dng k
toán qun tr trong các doanh nghip sn xut hàng th công m ngh trên đa
bàn tnh Bình Dng” đ làm đ tài bo v lun vn thc s.
2. Tng quan nghiên Ếu
Vic nghiên cu k toán qun tr trong các doanh nghip Vit Nam nói chung và
trong các DN sn xut nói riêng trong thi gian qua đã có mt s c quan, tác gi đã
thng k toán qun tr và chi phí b ra đ xây dng và vn hành h thng k toán
qun tr. Lun vn thc s ca Nguyên Bình “T chc công tác k toán qun tr
và thit lp h thng báo cáo k toán qun tr ti công ty TNHH N.G. V”, lun vn
đã xây dng mô hình và ni dung t chc công tác KTQT và h thng báo cáo k
toán qun tr trong công ty TNHH N.G.V. Lun vn ca Phan Vn Út “Xây dng h
thng k toán qun tr ti các doanh nghip ch bin g Bình Dng”, lun vn
đã xây dng h thng d toán và xây dng h thng kim soát vn hành sn xut và
h thng ra quyt đnh kinh doanh trong các DN ch bin g. Nh vy, có th nói,
các nghiên cu v t chc k toán qun tr trong nhng nm gn đây bt đu đã đi
vào c th mt s loi hình doanh nghip. ã h thng hóa đc nhng lý lun c
bn v t chc k toán qun tr trong doanh nghip và đã đ cp đn các mô hình t
chc k toán qun tr cho các doanh nghip và ni dung KTQT cho các DN va và
nh. ây cng chính là nhng ni dung mà lun án k tha và tham kho trong quá
trình thc hin nghiên cu.
4
Tóm li, thông qua nghiên cu tng quan các công trình nghiên cu liên
quan đn k toán qun tr trong các DN, tác gi thy rng các công trình nghiên cu
đc gii thiu, trình bày trên đây cha thc hin nghiên cu c th v ni dung k
toán qun tr cho tng loi hình DN sn xut hàng TCMN. Do đó, vic nghiên cu
đ tài “vn dng k toán qun tr trong các DN sn xut hàng TCMN ti Bình
Dng” là cn thit và tip tc k tha các ni dung áp dng k toán qun tr trong
các DN nh và va Vit Nam. Lun vn này tác gi đ xut vn dng ni dung và
t chc b máy k toán qun tr phù hp vi tng loi hình doanh nghip ca ngành
TCMN trên đa bàn tnh Bình Dng.
3. MẾ tiêu nghiên Ếu
Mc tiêu nghiên cu ca lun vn là xác lp quan đim ca vic t chc k
toán qun tr và các gii pháp vn dng k toán qun tr trong các doanh nghip sn
xut hàng th công m ngh trên đa bàn tnh Bình Dng, nhm h tr cho các nhà
qun tr doanh nghip có đy đ thông tin đ ra quyt đnh qun lý kp thi.
công m ngh trên đa bàn tnh Bình Dng.
o Kt lun
o Ph lc
6
Chngă1: MT SăVNăăLụăLUNăCHUNGăVăTăCHCăKă
TOÁNăQUNăTRăCHOăCÁCăDOANHăNGHIP
1.1 VaiătròăcaăkătoánăqunătrăđiăviăcôngătácăqunălỦăđiuăhƠnhăhotăđngă
caădoanhănghip.
1.1.1 Kháiănimăkătoánăqunătr.
K toán qun tr đã tng xut hin rt lâu trong h thng k toán doanh
nghip các nc có nn kinh t th trng. Trong nn kinh t th trng, các t
chc tham gia vào hot đng sn xut kinh doanh ca doanh nghip vi nhng
mc tiêu và li ích khác nhau, và cn nhng nhu cu v thông tin cng khác nhau.
Do đó, đã hình thành nên nhng nhn thc khác nhau v k toán qun tr và thúc
đy k toán phát trin.
Theo khon 3, điu 4 ca lut k toán Vit Nam nm 2003, k toán qun tr
đc đnh ngha nh sau: “ K toán qun tr là vic thu thp, x lý , phân tích và
cung cp thông tin kinh t, tài chính theo yêu cu qun tr và quyt đnh kinh t, tài
chính trong ni b đn v k toán”.
tình hình kinh t tài chính v hot đng doanh nghip cho các nhà qun tr doanh
nghip và k toán qun tr là mt b phn k toán linh hot do doanh nghip xây
dng phù hp vi đc đim kinh t k thut, t chc qun lý và đánh giá thành qu
hot đng ca tng b phn, phòng ban chc nng, nhm đm bo s dng có hiu
qu ti u các ngun lc ca doanh nghip.
1.1.2 Vai tròăkătoánăqunătrătrongădoanhănghip.
K toán qun tr ra đi, phát trin nhm đáp ng nhu cu thông tin đ nhà
qun tr thc hin toàn din các chc nng qun tr:
- Cung cp thông tin cho quá trình lp k hoch:
Vic lp k hoch trong mt t chc liên quan đn hai vn đ, đó là: xác đnh
đc mc tiêu ca t chc và xây dng nhng phng thc đ đt đc mc tiêu
đó. D toán ngân sách trong KTQT s là mt công c đ k toán viên giúp ban qun
tr trong quá trình lp k hoch và kim soát vic thc hin k hoch. Vì vy, k
toán qun tr trên c s đã ghi chép, tính toán, phân tích chi phí, doanh thu, kt qu
8
tng loi hot đng, tng sn phm… ,lp các d toán chi phí, doanh thu, li nhun
… đ cung cp thông tin trong vic phát ho, d kin tng lai nhm phát trin
doanh nghip.
- Cung cp thông tin cho quá trình t chc điu hành hot đng:
K toán qun tr s cung cp các thông tin cho các tình hung khác nhau vi
các phng án khác nhau đ nhà qun tr có th xem xét, đ ra quyt đnh đúng đn
nht trong quá trình t chc điu hành hot đng sn xut kinh doanh phù hp vi
các mc tiêu đã vch ra. Vì vy, k toán qun tr phi t chc ghi chép, x lý thông
tin đu vào và h thng hoá các s liu chi tit theo hng đã đnh.
- Cung cp thông tin cho quá trình kim soát:
K toán qun tr s cung cp các báo cáo thc hin vi nhng báo cáo bin
đng kt qu gia thc t so vi mc tiêu hay d toán và nhng nguyên nhân nh
hng đn bin đng chi phí sn xut, đn hot đng tiêu th, đn kinh doanh,… k
toán qun tr giúp nhà qun tr nhn bit đc tình hình thc hin và nhng nguyên
tr trong hot đng sn xut kinh doanh. Do đó, ni dung c bn ca k toán qun tr
s bao gm các phn sau:
- H thng k toán chi phí và qun tr chi phí trong doanh nghip.
- D toán ngân sách
- Thit lp thông tin phc v cho vic ra quyt đnh và d báo
- K toán các trung tâm trách nhim và đánh giá trách nhim qun lý
K toán qun tr va là mt phân h, va là mt b phn ca h thông k
toán; vì vy k toán qun tr có nhng phng pháp k thut đc trng và riêng đ
phù hp vi nhng đc đim ca nó nhm phát huy đc nhng chc nng và đm
bo ni dung k toán qun tr. V phng pháp, k toán qun tr hng đn thit lp
nhng mô hình qun tr, mô hình kim soát…, v k thut, k toán qun tr hng
đn áp dng, xây dng nhng k thut đnh lng, đo lng, tính toán, so sánh,
phân tích thông tin cn cho qun tr, phù hp vi nhng phng pháp s dng. Nh
vy, ni dung k toán qun tr và phng pháp k thut k toán qun tr luôn có mi
10
quan h mt thit vi nhau. Ni dung k toán qun tr là mc đích, phng pháp k
thut là phng tin [ Phm Vn Dc và Hunh Li, 2009,tr 23,tr24].
1.2.1. Xácălpăniădungăthôngătinăkătoánăqun trăviătngăloiăquy mô doanh
nghip
Da theo quy mô có th phân loi doanh nghip thành doanh nghip có quy
mô ln, va và nh. Trong đó, vic xác đnh các tiêu chí và đnh mc đ đánh giá
quy mô ca mt DNNVV có s khác bit các quc gia trên th gii. Ngay trong
cùng mt quc gia, nhng tiêu chí này cng có th đc thay đi theo thi gian vì
s phát trin ca doanh nghip, đc đim nn kinh t hay tc đ phát trin kinh t
ca quc gia đó Tuy nhiên, các tiêu chí ph bin nht đc nhiu quc gia s
dng là: s lng lao đng bình quân mà doanh nghip s dng trong nm, tng
mc vn đu t ca doanh nghip, tng doanh thu hàng nm ca doanh nghip
(Bng 1.1).
Bngă1.1:ăTiêuăchíăphơnăloiădoanhănghipănhăvƠăvaăcaămtăsăqucăgiaăvƠă
< 10
< 50
< 250
Không quy đnh
Không quy đnh
< €7 triu
< €27 triu
4. Australia
Nh và va
< 200
Không quy đnh
Không quy đnh
5. Canada
Nh
< 100
Không quy đnh
< CDN$ 5 triu
11
Va
< 500
CDN$ 5 -20 triu
6.New
Zealand
Nh và va
< 50
Không quy đnh
Không quy đnh
7. Korea
Nh và va
quy đnh
< US$ 1 triu
< US$ 5 triu
5.Brunei
Nh và va
1-100
Không quy đnh
Không quy đnh
C. NHÓM CÁC NC KINH T ANG CHUYN I
1. Russia
Nh
Va
1-249
250-999
Không quy đnh
Không quy đnh
2. China
Nh
Va
50-100
101-500
Không quy đnh
Không quy đnh
3. Poland
Nh
Va
< 50
51-200
Không quy đnh
Không quy đnh
đng
Tng
ngun vn
S lao
đng
Tng ngun
vn
S laoăđng
I. Nông, lâm nghip
và thy sn
10 ngi
tr xung
20 t đng
tr xung
t trên 10
ngi đn
200 ngi
t trên 20 t
đng đn
100 t đng
t trên 200
ngi đn
300 ngi
II. Công nghip và
xây dng
10 ngi
tr xung
20 t đng
tr xung
t trên 10
trng, s phát trin ca nn kinh t, tình trng lm phát nên thiu s n đnh
trong vic phân loi doanh nghip. iu này gii thích ti sao tiêu chí s lao đng
bình quân đc nhiu quc gia la chn, tiêu chí này thng có tính n đnh lâu dài
13
v mt thi gian, li th hin đc phn nào tính cht, đc thù ca ngành, lnh vc
kinh doanh mà doanh nghip đang tham gia.
K toán và thông tin k toán là hai cách phát biu khác nhau cùng mt vn
đ. Khi tho lun đn k toán là đ cp tng th các vn đ liên quan đn k toán
nh môi trng pháp lý, quy trình công vic…, khi tho lun đn thông tin k toán
là đ cp đn kt qu, mc đích cui cùng ca quy trình công vic k toán. Vì vy
nu xét theo mc đích cui cùng, xét theo thông tin mà k toán qun tr hng đn
đáp ng, ni dung k toán qun tr đc th hin qua ni dung thông tin ca nó.
1.2.1.1 Niădungăthôngătin KTQT trongădoanhănghip cóăquyămôănh.
Nhng doanh nghip có quy mô nh không đ điu kin k thut, công ngh,
trình đ qun tr đ to nên nhng nhn thc mi v chi phí, thu nhp, li nhun
khác vi nhng quy đnh trong chun mc và quy mô hot đng cng không cn
thit phi chia ct thành nhiu cp qun tr. Vì vy, các doanh nghip có quy mô
nh không cn thit phi xây dng đy đ các ni dung thông tin k toán qun tr
mà nên tp trung vào xây dng nhng ni dung thông tin đ cung cp thông tin thc
hin các chc nng qun tr. ó là:
- Thông tin kt qu hot đng sn xut kinh doanh, nh thông tin chi phí sn
xut và giá thành sn phm, thông tin kt qu hot đng sn xut, thông tin
kt qu hot đng tiêu th, thông tin kt qu hot đng kinh doanh
- Thông tin đnh hng hot đng sn xut kinh doanh, nh d toán sn xut,
d toán chi phí, d toán kt qu kinh doanh. [Phm Vn Dc và Hunh Li,
2009,tr 118]
Sau khi xác lp c th các ni dung k toán qun tr, xác đnh c ch vn hành
các ni dung. Trong nhng doanh nghip có quy mô nh, c ch vn hành các ni
dung k toán qun tr gn lin vi t chc quy trình thu thp thông tin lp báo cáo
cu doanh thu, chi phí, li nhun, thông tin phân tích giá tr, kt cu dòng
tin. [Phm Vn Dc và Hunh Li, 2009,tr 118].