B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHệ MINH


 TH KIU NHI  TÀI:

NG DNG H THNG K TOÁN
CHI PHệ DA TRÊN C S HOT
NG (ABC - ACTIVITY BASED
COSTING) TI CỌNG TY TNHH
MÁY SAO VIT
LUN VN THC S KINH T
TP.H CHệ MINH- NM 2014
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHệ MINH

LI CAM OAN

Tôi xin cam đoan Lun vn này là công trình nguyên cu ca cá nhân, đc
thc hin di s hng dn khoa hc ca Tin s Hunh Li.
Các thông tin , tài liu trích dn trong lun vn đã đc ghi rõ ngun gc tuân
th theo đúng nguyên tc và kt qu nghiên cu trong lun vn này là hoàn toàn
trung thc, cha tng đc ai s dng công b trong bt k công trình nào khác.
Tôi xin chu trách nhim v nghiên cu ca mình. TP. H Chí Minh, tháng 10 nm 2014
Tác gi lun vn  TH KIU NHI


 
MC LC

Trang ph bìa
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc ký hiu, ch vit tt
Danh mc bng biu

CHNG 2: THC TRNG H THNG K TOÁN CHI PHệ TI CỌNG
TY TNHH MÁY SAO VIT 26
2.1. Gii thiu v Công ty TNHH Máy Sao Vit 26
2.1.1. Lch s hình thành và phát trin ca Công ty 26
2.1.2. Chc nng, nhim v và phng hng phát trin ca Công ty 27
2.1.3. c đim sn phm – K thut công ngh - T chc qun lý - Tài chính
công ty. 28
2.1.4. T chc b máy k toán ti Công ty 33
2.2. Thc trng h thng k toán chi phí ti Công ty TNHH Máy Sao Vit 34
2.2.1. Thc trng h thng k toán chi phí và tính giá thành ti Công ty. 34
2.2.2. ánh giá thc trng h thng k toán chi phí và tính giá thành ti Công ty 48
2.3. Nhng vn đ cn đi mi v h thng k toán chi phí ti công ty 51
2.3.1. Thay đi v quan đim chi phí 51
2.3.2. Thay đi v mô hình k toán mi – H thng k toán chi phí da trên c
s hot đng ABC (Activity Based Costing) 52
2.4. S cn thit ng dng h thng ABC ti công ty 52
KT LUN CHNG 2
CHNG 3: NG DNG H THNG ABC TI CỌNG TY TNHH MÁY
SAO VIT 55
3.1. Quan đim ng dng h thng ABC ti Công ty 55
3.2. Các gii pháp ng dng h thng ABC vƠo công ty. 57
3.2.1. Gii pháp v la chn hình thc và mô hình ABC 57
3.2.2. Các gii pháp k thut tính giá thành theo h thng ABC 57
3.2.3. Gii pháp v tài khon và phng pháp hch toán 69
3.2.4. Gii pháp v chng t k toán 70
3.3. Các gii pháp h tr ng dng h thng ABC ti công ty 72
3.3.1. Các gii pháp h tr v quan đim ca các nhà qun tr trong ng dng
h thng ABC. 72
3.3.2. Các gii pháp h tr xây dng c s kt ni gia ABC và ABM 73
3.3.3. Các gii pháp h tr k thut ca k toán trong ng dng h thng ABC 73

KCS
Kim tra cht lng sn phm
7
PNK
Phiu nhp kho
8
PXK
Phiu xut kho
9
H
n đt hàng
10
H
Hóa đn
11
SCT
S chi tit
12
NVL
Nguyên vt liu
13
BTHXNT
Bng tng hp xut nhp tn
14
BHXH
Bo him xã hi
15
BHYT
Bo him y t
16

PO
Purchase order- n đt hàng
28
CP
Chi phí

DANH MC BNG BIU

Bng 1.1. Bng xác đnh h s (đn giá) phân b chi phí sn xut chung 16
Bng 1.2. Bng tng hp chi phí và tính giá thành sn phm 16
Bng 1.3. Bng xác đnh h s (đn giá ) phân b chi phí gián tip 17
Bng 1.4. Bng tng hp chi phí 18
Bng 2.1. Bng tng hp chi phí ca công ty qua các nm 36
Bng 2.2. Báo cáo chi phí và giá thành sn phm ti công ty 47
Bng 3.1. Nhng hot đng gây ra chi phí 59
Bng 3.2. Bng tng hp chi phí hot đng 62
Bng 3.3. Bng xác đnh h s (đn giá) phân b chi phí sn xut chung 63
Bng 3.4. Bng xác đnh s lng hot đng s dng cho tng sn phm 66
Bng 3.5. Báo cáo chi phí và tính giá thành sn phm 68


 
DANH MC S 


giá c. T đó, luôn đt doanh nghip phi luôn ch đng và nm bt chính xác
thông tin chi phí, giá c đ kp thi điu chnh hot đng, điu chnh sn phm đáp
ng nhu cu khách hàng, th trng cng nh ch đng trong đnh hng đu t,
liên kt hot đng doanh nghip phù hp vi thng trng.
Công ty TNHH Máy Sao Vit - là mt doanh nghip hot đng trong ngành sn
xut - c khí, vn là mt trong nhng ngành có s cnh tranh rt cao trong tin trình
hi nhp, không nhng đi vi các doanh nghip trong nc mà c nhng doanh
nghip nc ngoài, các tp đoàn đa quc gia mnh c v vn, thng hiu và trình
đ qun lý. Vì vy, Ban Giám c Công ty đt ra nhng yêu cu rt cao đi vi
thông tin k toán qun tr, đc bit là nhng thông tin lãi (l) thc ca tng sn
phm, tng khách hàng, đ nhm đa ra nhng quyt đnh phù hp vi tình hình
kinh doanh thc t ca công ty.
Tuy nhiên, thc t cho thy Công ty đang áp dng h thng k toán chi
phí truyn thng trong điu kin c cu sn phm rt đa dng và phc tp, điu
này tim n nguy c sai lch v thông tin chi phí vn, sai lch thông tin ngun lc
kinh t s dng trong hot đng, trong sn phm dn đn nhng quyt đnh sai lm,
đã đc Ban Giám c nhiu ln đ cp và t ra nghi ng v thông tin chi phí mà
b phn k toán đã cung cp.
Bên cnh đó, cùng vi s phát trin và thay đi nhanh chóng ca khoa hc
công ngh vào sn xut kinh doanh cng làm cho kt cu chi phí thay đi đáng k,
đc bit là chi phí sn xut chung, chi phí gián tip trong chi phí sn phm ngày
càng có xu hng gia tng v giá tr, t trng nên làm cho h thng k toán chi phí
truyn thng không còn phù hp, đánh mt nim tin đi vi các nhà qun tr.
- 2 -
Qua tìm hiu cho thy, h thng chi phí da trên c s hot đng (ABC –
Activity based costing) có th đc xem là mt trong nhng gii pháp cho vn đ
trên, vi ABC chi phí s đc theo dõi mt cách c th cho tng hot đng gn


- Trn Minh Hin, 2008. Vn dng lý thuyt ABC đ hoàn thin h thng k toán
chi phí ti Công ty đin t Samsung Vina. Lun vn Thc s kinh t. i hc Kinh
T Thành ph H Chí Minh.
- Phan Lê Thành Long. Vn dng phng pháp ABC trong phân b chi phí ti Công
ty CP kem Kido [PDF] <> [18/04/2003].
im chung ca các công trình nghiên cu này là tip cn lý thuyt h thng
ABC và sau đó xác lp các gii pháp áp dng c th vào đn v nghiên cu. Trên c
s này giúp tác gi nhn thc cách tip cn lý thuyt, thc tin mt doanh nghip c
th  Vit Nam và t đó tác gi tip tc m rng nghiên cu các điu kin đ la
chn hình thc ng dng h thng ABC vào mt doanh nghip, c th là Công ty
TNHH Máy Sao Vit mà các tác gi trên cha đ cp.
3. Mc tiêu nghiên cu
- H thng hóa c s lý lun v h thng ABC và cách thc tip cn đ ng dng
h thng ABC vào mt doanh nghip c th vi mt điu kin c th.
- Phân tích thc trng ca công tác k toán chi phí sn xut và tính giá thành sn
phm ti công ty TNHH Máy Sao Vit đ tìm hiu thc trng và s cn thit, tính
kh thi v ng dng h thng ABC.
- Xây dng quan đim, mô hình, phng pháp k thut và gii pháp ng dng h
thng ABC vào Công ty TNHH Máy Sao Vit.
- ánh giá đc li ích ca vic áp dng h thng ABC trong xác đnh ngun lc
tiêu hao tính cho mi sn phm, trên c s đó giúp các nhà qun tr đánh giá hiu
qu đóng góp ca tng sn phm trong tng li nhun ca công ty và đ ra các
quyt đnh đúng đn.
4. i tng nghiên cu
- Lý thuyt v h thng ABC.
- Hot đng sn xut kinh doanh, t chc qun lý, nhng vn đ v kinh t, k
thut và thc trng k toán chi phí sn xut và tính giá thành sn phm ti Công ty
TNHH Máy Sao Vit.
- iu kin, kh nng ng dng h thng ABC ti Công ty TNHH Máy Sao Vit.

chính nh sau :
- Chng 1 : Lý thuyt và bài hc kinh nghim v ng dng h thng ABC vào
doanh nghip.
- Chng 2: Thc trng h thng k toán chi phí và tính giá thành sn phm ti
Công ty TNHH Máy Sao Vit.
- 5 -
- Chng 3: ng dng h thng ABC vào Công ty TNHH Máy Sao Vit.
8. Nhng mong mun đóng góp ca lun vn
- H thng hóa c s lun v ng dng h thng ABC vào mt doanh nghip.
- Xác lp quan đim, mô hình, phng pháp k thut và gii pháp h tr ng dng
h thng ABC vào Công ty TNHH Máy Sao Vit.


nghip. V c bn thng tác đng bt li đi vi các hot đng ca doanh nghip
nh vn đ ting n, ô nhim môi trng.  ch đng đi phó vi các tác đng ca
yu t t nhiên, các doanh nghip phi tính đn các yu t t nhiên có liên quan
thông qua các hot đng phân tích, d báo ca bn thân doanh nghip và đánh giá
ca các c quan chuyên môn.
Kinh t (Economical): Bao gm các yu t nh tc đ tng trng và s n đnh
ca nn kinh t, sc mua, s n đnh ca giá c, tin t, lm phát, t giá hi
đoái tt c các yu t này đu nh hng đn hot đng sn xut kinh doanh ca
doanh nghip. Nhng bin đng ca các yu t kinh t có th to ra c hi và c
nhng thách thc vi doanh nghip.  đm bo thành công ca hot đng doanh
nghip trc bin đng v kinh t, các doanh nghip phi theo dõi, phân tích, d
báo bin đng ca tng yu t đ đa ra các gii pháp, các chính sách tng ng
trong tng thi đim c th nhm tn dng, khai thác nhng c hi, né tránh, gim
thiu nguy c và đe da. Khi phân tích, d báo s bin đng ca các yu t kinh t,
- 7 -
đ đa ra kt lun đúng, các doanh nghip cn da vào 1 s cn c quan trng: các
s liu tng hp ca kì trc, các din bin thc t ca kì nghiên cu,các d báo
ca nhà kinh t ln
K thut - Công ngh (Technological): đây là nhân t nh hng mnh, trc tip
đn doanh nghip. Các yu t công ngh thng biu hin nh phng pháp sn
xut mi, k thut mi, vt liu mi, thit b sn xut, các bí quyt, các phát minh,
phn mm ng dng Khi công ngh phát trin, các doanh nghip có điu kin ng
dng các thành tu ca công ngh đ to ra sn phm, dch v có cht lng cao
hn nhm phát trin kinh doanh, nâng cao nng lc cnh tranh. Tuy vy, nó cng
mang li cho doanh nghip nguy c tt hu, gim nng lc cnh tranh nu doanh
nghip không đi mi công ngh kp thi.
Vn hóa - Xã hi (Sociocal - Cultural): nh hng sâu sc đn hot đng qun tr

cnh sau :
+ Khoa hc - k thut - công ngh – qun lý thay đi rt nhanh, nht là s phát
trin và thâm nhp nhanh chóng ca công ngh thông tin vào nhiu lnh vc hot
đng sn xut kinh doanh, xã hi;
+ Công ngh sn xut ch bin t đng hóa ngày càng cao và thay đi rt nhanh;
+ Chng loi sn phm ch to đa dng, chu k sng sn phm rút ngn đáng k;
+ Quy mô sn xut thu hp theo tng ngành hàng, mã hàng, ít n đnh và khó đc
tái lp li, th trng cnh tranh hp theo tng ngành hàng nhng m rng phm vi
toàn cu;
+ Qun lý chi phí trên t duy chui giá tr – th gii phng – th gii ca liên kt,
hp tác đ khai thác, tn dng li th thng mi – chi phí đc xem xét c quy
trình sn xut kinh doanh thng nht và mi liên h ca nó vi xã hi;
+ Doanh nghip thng ri vào tình trng th đng, phi chy theo nhu cu, th
hiu ca khách hàng, ca th trng, th trng dn dt, đnh hng doanh nghip.
ây chính là nn tng chi phi đn nhu cu, thay đi nhu cu thong tin chi phí
và h thng k toán chi phí doanh nghip.
1.1.2. Nhu cu thông tin chi phí vƠ nhng tác đng đn s thay đi h thng k
toán chi phí doanh nghip
- S thay đi môi trng kinh doanh đã đt ra nhu cu v thông tin chi phí nh :
+ Nguyên nhân, ngun gc phát sinh chi phí đ t đó kp thi, ch đng đnh
hng ng phó vi chi phí, đnh hng đu t, liên kt đi mi công ngh, ci tin
t chc hot đng sn xut kinh doanh;
- 9 -
+ Tính hu ích, hiu qu chi phí hot đng trong th trng đ t đó kp thi, ch
đng điu chnh chi phí thích hp vi nhu cu khách hàng, th trng, đnh hng
đu t, liên kt hot đng doanh nghip theo s thay đi ca khách hàng, th trng.
- S thay đi v môi trng sn xut kinh doanh dn đn s thay đi ca h thng

và bin đng nhanh chóng.
+ Phân b chi phí không là vn đ mi trong k toán qun tr nhng phân b chi
phí luôn cn đc đi mi đ nâng cao tính hu ích ca thông tin chi phí.
1.2. Tng quan v h thng ABC
1.2.1. Khái quát v h thng ABC
H thng ABC đc tip cn và nhn đnh di nhiu góc đ khác nhau. 
góc đ qun tr, h thng ABC đc xem nh là mt phng pháp k thut c tính
chi phí hot đng, chi phí sn phm ca doanh nghip theo tng hot đng,  góc
đ k toán, h thng ABC đc xem nh là mt phng pháp k thut tp hp,
phân b, tính toán chi phí hot đng, chi phí sn phm ca doanh nghip da trên
c s hot đng. Di đây là mt s tip cn và nhn đnh h thng ABC nhìn t
góc đ k toán.
- Theo Krumwiede và Roth (1997) h thng ABC là mt h thng k toán qun
tr tp trung đo lng chi phí, các hot đng, sn phm, khách hàng và các đi
tng chi phí. H thng này phân b chi phí cho các đi tng chi phí da trên s
lng hot đng s dng bi đi tng chi phí đó.
- Theo Maher (2001) cho rng h thng ABC là mt công c qun tr da trên
hot đng, trc ht, h thng ABC ghi nhn và phân b chi phí cho các hot đng,
sau đó, s phân b cho tng sn phm, dch v da trên các hot đng mà sn phm
hay dch v đã tiêu dùng.
- Robert S.Kaplan và Robin Cooper (1992)
ABC đc s dng nh là cách đ đo lng nhng hot đng ca doanh nghip,
ngun lc tiêu hao bi nhng hot đng, sn phm và dch v đc sinh ra t
nhng hot đng đó.
T nhng khái nim trên, có th khái quát v h thng ABC nh sau: “H
thng ABC hay h thng k toán chi phí da trên c s hot đng là mt h thng
k toán thc hin vic tp hp và phân b các ngun lc vào hot đng da trên
mc đ s dng các ngun lc này ca các hot đng, sau đó, chi phí các hot đng
- 11 -



- 12 -

S đ 1.1. So sánh gia k toán chi phí da trên c s hot đng vi các
phng pháp k toán chi phí c đin
(Ngun: Bài ging H thng chi phí da trên c s hot đng. Hunh Li.2013)

ABC
Ngun lc

S đ 1.2: Ni dung và quy trình tin hành k toán chi phí da trên c s hot đng
(Ngun: Bài ging H thng chi phí da trên c s hot đng. Hunh Li.2013)
+ Các thut ng s dng
Ngun lc: Chính là mt yu t kinh t đc s dng đ thc hin các hot
đng. Ví d nh tin vn, vt t, máy móc thit b, lao đng, thông tin,….
Hot đng: Chính là mt tác nhân có th là hot đng tin hành hay mt
nghip v gây nên s phát sinh chi phí .
i tng chu phí: Theo lý thuyt ABC, chi phí hot đng s đc phân b
ti các đi tng chu phí. i tng chu phí thng rt đa dng và ph thuc vào
Tiêu thc phân b
ngun lc
Ngun lc
Phân b chi phí ngun lc
HOT NG
Phân b chi phí hot đng
i tng chu phí
Tiêu thc phân b
hot đng
Tp hp trc tip
- 14 -


Th t ậ Phơn b chi phí cho tng đi tng chu chi phí – ây là ni
dung th t và cng là bc th t ca quy trình. Trong phn này, k toán la chn
- 15 -
tiêu thc phân b, xác đnh mc phí cho mt đn v tiêu thc phân b và phân b
chi phí cho tng đi tng chu chi phí. Vic phân b chi phí có th gn lin vi hai
phng pháp khác nhau. ó là phng pháp phân b chi phí trc tip (chi phí liên
quan trc tip đn tng đi tng) và chi phí gián tip (chi phí không th xác đnh
đc mi liên quan trc tip đn tng đi tng chu chi phí).
Vi chi phí trc tip, mc phân b chi phí đc tin hành qua mt bc.
Mc phơn b chi phí = n giá chi phí phơn b X Tng tiêu thc phơn b.
Vi chi phí gián tip cn tin hành qua nhiu bc, chi phí t hot đng mt
phân b cho hot đng hai, chi phí t hot đng hai đc phân b cho hot
đng k tip cho đn khi đn đi tng chu chi phí (sn phm, dch v).
Th nm : Tng hp chi phí vƠ lp báo cáo chi phí, giá thƠnh - ây là ni
dung, bc cui cùng ca quy trình, Trong phn này, k toán tin hành chuyn và
th hin chi phí trên các báo cáo chi phí cho tng đi tng s dng. Mt đim chú
ý là báo cáo chi phí trên c s hot đng th hin chi phí theo tng hot đng, yu
t phát sinh chi phí và cng tùy mc tiêu k toán chi phí báo cáo chi phí, giá thành
ca tng đi tng chu chi phí ch có chi phí sn xut hay c chi phí sn xut và
ngoài sn xut.
1.2.3. iu kin vƠ các hình thc trin khai h thng ABC
1.2.3.1. iu kin vƠ hình thc trin khai h thng ABCgin đn (simple ABC)
Hình thc gin đn ca h thng ABC thng đc áp dng trong điu kin
nhng hot đng sn xut kinh doanh có chi phí sn xut và đc bit là chi phí sn
xut chung chim mt giá tr , t trng ln, cng nh xu hng gia tng giá, tr t
trng ca chi phí này trong tng chi phí.
V c bn hình thc này cng có nhng đc đim đc trng ca h thng ABC,

Tng chi phí sn xut chung Bng 1.2. Bng tng hp chi phí vƠ tính giá thƠnh sn phm
(Ngun Exhibit 8.7 –Charpter8, Kim Langfield-Smith. 2011)
Phn I : Bng kê hot đng và chi phí sn xut chung
Hot đng
Chi phí
mi đn
v hot
đng
Mc
hot
đng s
dng
Chi phí
liên quan
đn sn
phm
ầ.
Tng chi phí sn xut chung