BăGIỄOăDCă&ăẨOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTHẨNHăPHăHăCHệăMINH
LÊ TH NGC BÍCH GII PHÁP HN CH ụăNH NGH VIC CA
NHỂNăVIểNăVNăPHọNGăCỌNGăTYăC PHN
XUT NHP KHU Y T DOMESCO KHU VC
TPHCM LUNăVNăTHCăSăKINH T
TP. H CHÍ MINH ậ NMă2014
BăGIỄOăDCă&ăẨOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTHẨNHăPHăHăCHệăMINH LÊ TH NGC BÍCH
GII PHÁP HN CH ụăNH NGH VIC CA
NHỂNăVIểNăVNăPHọNGăCỌNGăTYăC PHN
MC LC
Trang ph bìa
Liăcamăđoan
Mc lc
Danh mc các ký hiu, các ch vit tt
Danh mc các hình v,ăđ th
Danh mc các bng
Tóm tt nghiên cu
PHN M U 1
1. Lý do chnăđ tài 1
2. Mc tiêu nghiên cu 2
3. Phm vi nghiên cu 3
4.ăiătng nghiên cu 3
5.ăPhngăphápănghiênăcu 3
6.ăụănghaăthc tin caăđ tài 3
7. Kt cu đ tài nghiên cu 4
CHNG1:ăCăS LÝ THUYT 5
XNK Y t Domesco khu vc TpHCM 30
2.3.3 Các nguyên nhân nhă hngă đnă Ủă đnh ngh vic caă nhână viênăvnă
phòng Công ty C phn XNK Y t Domesco khu vc TpHCM 36
2.3.3.1 Thu nhp 37
2.3.3.2 Kh nngăphátătrin ngh nghip 42
2.3.3.3 S quan tâm h tr t cp trên 44
2.3.3.4 S gn bó vi ngh và công ty 45
2.3.3.5 Cân bng gia công vic và cuc sng 45
CHNGă3:ăGII PHÁP HN CH ụăNH NGH VIC CA NHÂN
VIểNă VNă PHọNGă CỌNGă TYă C PHN XUT NHP KHU Y T
DOMESCO KHU VC TP HCM 47
3.1 S mnh, mcătiêuăvàăđnhăhng caăCôngătyăđnănmă2020 47
3.1.1 S mnh ca Công ty 47
3.1.2 Mc tiêu ca Công ty 47
3.1.3ănhăhng caăCôngătyăđnănmă2020 47
3.2ăCăs đ xut gii pháp 48
3.3 Gii pháp hn ch Ủăđnh ngh vic caănhânăviênăvnăphòngăCôngătyăc
phn XNK Y t Domesco khu vc TpHCM 49
3.3.1 Giiăphápăđi vi yu t Thu nhp 49
3.3.2 Giiăphápăđi vi yu t Kh nngăphátătrin ngh nghip 60
3.3.3 Giiăphápăđi vi yu t S quan tâm h tr t cp trên 62
3.3.4 Giiăphápăđi vi yu t S gn bó vi ngh và công ty 64
3.3.5 Giiăphápăđi vi yu t Cân bng gia công vic và cuc sng 66
3.4 D kin tính kh thi ca gii pháp 67
KT LUN 73
Tài liu tham kho
DANH MC CÁC HÌNH V, TH
Hìnhă2.1:ăCăcu t chc ca Công ty C phn XNK Y t Domesco 18
Hìnhă2.2:ăCăcu nhân s theoătrìnhăđ 21
Hìnhă2.3:ăCăcu nhân s theo chcănng 22
Hình 2.4: Mô hình các yu t nhăhngăđn d đnh ngh vic ca nhân viên
vnăphòngăti TpHCM ca Nguyn Th Bích Trâm (2012) 26
TÓM TT NGHIÊN CU
Nghiên cu này có hai mcătiêuăcă bn là: đánhăgiáăthc trngăỦăđnh ngh
vic caănhânăviênăvnăphòngăCôngătyăC phn Xut nhp khu Y t Domesco;ăđaă
ra nhng gii pháp nhm hn ch Ủă đnh ngh vic ca nhng nhân viên trên.
Nghiên cuăđc tinăhànhăquaăhaiăgiaiăđon là nghiên cuăđnh tính và nghiên cu
đnhălng.
Nghiên cuăđnhătínhăđc thc hin thông qua tho lun nhóm, da vào mô
hình nghiên cu ca tác gi Nguyn Th BíchăTrâm,ăđưăxácăđnhăđc 5 yu t tác
đngăđn d đnh ngh vic caănhânăviênăvnăphòngăCôngătyătiăTpHCM.ăóălà:ă
thu nhp, kh nngăphátătrin ngh nghip, s quan tâm h tr t cp trên, s gn bó
vi ngh và công ty, cân bng gia công vic và cuc sng. Bên cnhăđó,ănghiênă
cuăđnhătínhăcngăđiu chnhăthangăđoăchoăphùăhp vi tình hình thc t ti Công
ty.
Nghiên cuăđnhălngăđc thc hin thông qua bng câu hi khoăsátăđc
giăđnăcácănhânăviênăvnăphòngăCôngătyăđangălàmăvic ti TpHCM. Kt qu thu
đc là 68 bng câu hiăđt yêu cu. Thông qua phân tích thng kê mô t, tác gi
xácăđnh các yu t cóătácăđng nhiu nhtăđn d đnh ngh vic caănhânăviênăvnă
phòng Công ty ti TpHCM.
T kt qu kho sát, tác gi điătìmănhng tn ti trong cácăchínhăsách,ăcngă
nhăthc t hotăđng ti Công ty dnăđn vic khin cho các yu t trênătácăđng
đn d đnh ngh vic caănhânăviên.ăThôngăquaăđó,ătácăgi đ ngh nhng gii pháp
nhm hn ch Ủă đnh ngh vic caă nhână viênă vnă phòngă Côngă tyă ti khu vc
TpHCM. Mc dù còn nhiu hn ch, tuy nhiên kt qu nghiên cuăcngănhănhng
gii pháp mà tác gi đaăraăcóăth dùng làm tài liu tham khoăchoăbanălưnhăđo ca
Công ty trong vic qun lý nhân s ti khu vcăTpHCMănóiăriêngăvàăđ ra nhng
gii pháp phù hp vi toàn Công ty nói chung.
1
2
mang v cho Công ty nhng hpăđng giá tr và doanh s hàngăthángăthngălàăđt
vàăvt ch tiêu. Ngoài ra, các nhân viên ngh vic còn li thuc khi h tr cngălàă
nhngăngi có kinh nghim, luôn hoàn thành tt công vicăđc giao. Chính vì
th, vic ngh vic ca nhngăngiănàyăđưăkhin cho Công ty chu không ít tn
tht. Các nhân viên này ngh vic làm cho công vic mà h đangă đm nhn phi
đc tm thiăbànăgiaoăchoăngi khác, khin tinăđ công vic b chm tr. Hnă
na, nhng nhân viên này li tr thành nhân viên caăcácăcôngătyăđi th, và vic h
dùng mi quan h trcă đâyă đ lôi kéo khách hàng là chuyn không th tránh.
Không nhng th,ădoălàăcôngătyăDc, nên Công ty có chính sách tài tr cho các
Dcăsătrung cpăđc hcălênăi hc. Trong thi gian này, h s đc tm hoãn
hpăđngălaoăđng. Tuy nhiên, rt nhiu trong s h sauăkhiăraătrngăđưăkhôngă
quay v công ty làm vic hoc ch làm vic vài tháng ri ngh vic. iu này gây ra
tn tht ln cho công ty. âyăthc s là mt thc trng mà Công ty không h mong
mun. Và thc trng này li xy ra nhiu nht ti TpHCM, ni làă đa bàn trng
đim trong hotăđng kinh doanh ca Công ty. Chính vì th, hin nay, mt trong các
vnăđ đt ra ca công ty là làm th nàoăđ gi chân nhân viên li,ăđc bit là nhân
viênăvnă phòngăti khu vc TpHCM. Mun vy,ăđu tiên Công ty cn phi hiu
nhng lý do khinănhânăviênăcóăỦăđnh ngh vic. Hn ch Ủăđnh ngh vic ca nhân
viênăthànhăcôngăcngă gnănhăđngănghaăvi vic gi đc nhân viên li vi
công ty. Vì nhngălỦădoăđó,ătácăgi đưăchnăđ tàiăắăGii pháp hn ch ý đnh ngh
vic ca ỉhâỉ viêỉ vỉ ịhòỉg Côỉg ty C phn Xut Nhp khu Y t Domesco
khu vc TpHCMẰă
2. Mc tiêu nghiên cu
- ánhăgiáăthc trng Ủăđnh ngh vic caănhânăviênăvnăphòngăti Công ty C
phn XNK Y t Domesco khu vc TpHCM.
- ra nhng gii pháp nhm gim thiu và hn ch Ủăđnh ngh vic ca nhân
4
Kt qu t nghiên cu có th giúp công ty hiuărõăhnănhânăviênăca mình, la
chn gii pháp phù hpăđ hn ch Ủăđnh ngh vic caănhânăviên,ăđc bit là nhân
viênăvnăphòng.
7. Kt cuăđ tài nghiên cu:
Kt cu ca nghiên cuănàyăđcăchiaăthànhă3ăchng:
Chngă1:ăCăs lý thuyt ậ Trình bày các khái nim liên quan, các hc thuyt
nn tng, các nghiên cuătrcăđâyă trongăvàăngoàiănc v Ủăđnh ngh vic ca
nhân viên.
Chngă2:ăThc trng v Ủăđnh ngh vic caănhânăviênăvnăphòngăCôngătyă
C phn XNK Y t Domesco khu vc TpHCM ậ Trình bày tng quát v công ty,
tình hình ngh vic và thc trng v Ủăđnh ngh vic caănhânăviênăvnăphòngăkhuă
vc TpHCM, tìm ra các tn ti ti Công ty gây nên các yu t nhăhngăđnăỦăđnh
ngh vic trên.
Chngă3:ăGii pháp hn ch Ủăđnh ngh vic caănhânăviênăvnăphòngăCôngă
ty C phn XNK Y t Domesco khu vc TpHCM ậ Da trên thc trngăcngănhă
nguyên nhân gây nên các yu t nhăhngăđnăỦăđnh ngh vic caănhânăviênăvnă
phòng Công ty tiăchngă2,ăđ ra các gii pháp nhm hn ch Ủăđnh ngh vic trên.
Bên cnhăđó,ăchngă3ăcngătrìnhăbàyăhn ch ca nghiên cuăđ đnhăhng cho
các nghiên cu tip theo.
Khi nghiên cu v ngh vic, các nhà nghiên cuăthng phân loi tình trng
ngh vic ca nhân viên thành ngh vic không t nguyn ( involuntary turnover) và
ngh vic t nguyn (voluntary turnover), hay ngh vicăđúngăchcănngă(ăfunctională
6
turnover) và ngh vic gây ri lon chcănng ( dysfunctional turnover) ( Abbasi &
Hollman, 2000) và mi loiăđu gây ra mtătácăđng khác nhau lên t chc.
Ngh vic không t nguyn là tình trng ngh vic caănhânăviênămàătrongăđó,ă
vic liăhayăraăđiăca nhân viên là do t chc quytăđnh, hoc là ngh huăbt
buc hoc do cái cht. Trong phm vi ca bài nghiên cu này, ta ch tp trung vào
vào loi ngh vic t nguyn. Theo Wells và các cng s (2010), ngh vic t
nguynălàăquáă trìnhă màătrongăđóănhânăviênăđaăraăquytăđnh li hoc ri khi
côngăty.ăHnăna, Mobley (1982) còn cho rng, loi ngh vic này là loi ngh vic
gây lon chcănngăvàăcóăth bt li nht cho t chc. Abbasi và Hollman (2000) đưă
cnh báo rng, nhngăngi ngh vic t nguyn thng là nhngăngiătàiănngăvàă
thông minh trong t chc. H raăđiămangătheoăk nng,ăkinhănghim và kin thc,
và hu qu là gây suy gim hiu qu ca t chc.
1.2 Các hc thuyt nn tng
1.2.1 Thuyt nhu cu cp bc ca Maslow (1943)
Maslow (1943)cho rngăconăngi có rt nhiu nhu cu khác nhau mà h khao
khátăđc tha mãn. Theo tm quan trng, cp bc nhu cuăđc sp xpăthànhănmă
bc sau:
Nhu cu sinh hc hay nhu cuăcăbn: là nhng nhu cuăđm bo cho con
ngi tn ti:ăn,ăung, mc, ch , ng, và các nhu cuăcăth khác.
Nhu cu v an toàn: là nhu cuăđc năđnh, chc chn,ăđc bo v khi
cácăđiu bt trc, hoc nhu cu t bo v.
Nhu cu xã hi hay nhu cu liên kt và chp nhn: là nhu cuăcóăđc mi
quan h viă ngiă khácă đ th hin, chp nhn tình cm, nhu cu bn bè, giao
trin. Các nhân t liênăquanăđn btămưnăđc gi là các nhân t duy trì(Hygiene
Factors) ậ nhân t bên ngoài nh:ăđiu kin làm vic, chính sách ca công ty, s
giám sát, mi quan h gia các cá nhân, tin lng, đa v và công vic an toàn.
Vicăđngăviênăngiălaoăđngăđòiăhi phi gii quyt thaăđángăvàăđng thi hai
nhóm yu t trên.
i vi các nhân t đng viên nuăđc gii quyt tt s to ra s tha mãn, t
đó đngăviênăngiălaoăđng làm vic tích cc,ăchmăch hn.ăNhngănu không
đc gii quyt tt thì to ra tình trng không tha mãn ch chaăchc gây ra bt
8
mưn.ăTrongăkhiăđó,ăđi vi các nhân t duy trì, nu gii quyt không tt s to ra s
bt mãn, nu gii quyt tt s to ra tình trng không bt mãn ch chaăchc có tình
trng tha mãn.
Hc thuytănàyăgiúpăcácănhàălưnhăđo bităđc các yu t gây ra s bt mãn
cho nhân viên và t đóătìmăcáchăloi b nhng nhân t này. Tuy nhiên, khi các nhân
t gây btămưnăđc loi b thìăcngăkhôngăcóănghaălàănhânăviênăs hài lòng. Còn
nu munăđng viên nhân viên, làm cho h hài lòng trong công vicăthìăngi qun
tr cn chú trngăđn nhng yu t nhă s thànhăđt, s tha nhn và giao vic.
Chng hn, nhân viên s thy hài lòng khi h đc giao vicăđúngăvi kh nngăvàă
tính cách caămình,ăcóăcăhiăđ hc tp, nâng cao k nngăngh nghipăvàăđc
thngătin.
1.2.3 Mô hình mi yu t to đng lc làm vic ca Kovach (1987)
tìm hiuăđng lc làm vic caănhânăviên,ămôăhìnhămi yu t đng viên
liênăquanăđn thuc tính công vicăđc phát trin bi Kenneth A. Kovach raăđi.
Mô hình này bao gm 10 yu t nhăsau:
- Công vic thú v( interesting work): th hin s đaădng, sáng to, thách thc
ca công vicăvàăcăhiăđ s dngănngălc ca cá nhân
- c công nhn v công vic đưă làm( appreciation and praise for work
có nhng yu t gi chânănhânăviênăcngănhănhng lý do khin nhân viên ri khi
t chcănhăsau:
1.3.1 Nhng yu t gi chân nhân viên
Nhân viên li công ty vì nhiu lý do khác nhau, bao gm s an toàn trong
công vic,ăvnăhóaăcôngătyătha nhn tm quan trng ca s cân bng gia công
vic và cuc sng, s công nhn công vicăđc thc hin tt, gi gicălinhăđng
hay ý thc s hu. Nhng lý do này có th thayăđi tngănc khác nhau. Tuy
nhiên, trong các nnăvnăhóaămàăconăngi có th t doăthayăđi công vic, thì có
nhngăđngăcăchínhăkhin h li:
- Nim t hào v công ty: Nhân viên luôn mun làm vic trong mt công ty
qun lý tt,ăđc dn dt biăcácănhàălưnhăđo tháo vát, tài ba ậ tc là các nhà qun
lý cao cp nht, phi có cái nhìn sáng sut v tngălaiăca công ty, có th nghăraă
nhng chinălc hùng mnhăđ thành công, và có th thúcăđyăngi khác thc
hin tm nhìn chinălcăđó.
10
- Kính trng cp trên: Mi quan h gia nhân viên vi cp trên trc tip thm
chí còn quan trngăhn.ăNhânăviênăcóănhiu kh nngă li nu h có mt cp trên
mà h kính trngăvàăngiăđóălàăngunăđng viên ca h.
- Lngăbng huăhnh:ăNhânăviênăcngămunălàmăchoăcácăcôngătyăcóălngă
bng khá.ăâyăkhôngăch đnăthun là mcălngăvàăphúcăli có tính cnh tranh mà
còn là nhng li ích vô hình nădi hình thcăcăhi hc hi,ăthngătin,ăthànhăđt
ca nhân viên.
- S tngăhp:ăCăhi làm vic viăcácăđng nghip hp nhau và tôn trng
ln nhau là mt yu t khácăđ nhân viên li.
- Công vicăcóăỦăngha:ăCôngăvic thú v và va ý s thu hút s quan tâm sâu
sc ca nhân viên và khin nhân viên làm vic nhitătìnhăvàănngăsutăhn.
1.3.2 Nhng lý do khin nhân viên ngh vic
và kh nngăquanătrng ca h trong công vic, h cm thy t hào, cm giác hoàn
thành, và s t tin. H tích cc tham gia vào các hotăđng ca t chcvà phát huy
kh nngăcaămìnhăhnăna. Nu h không th làmăđiu này trong công vic ca h,
h s tìm thy mtăniămàăh có th s dngăđc k nngăvàăkh nngăca h.
- năđnh tài chính ca t chc: Khi tài chính ca t chc không năđnh, nhân
viên s ny sinh tâm lý lo lng và h s có th xut hinăỦănghări khi t chc.
- Ghi nhn s đóngăgópăcaănhânăviênăđi vi t chc: Nu nhngăđóngăgópă
caănhânăviênăkhôngăđc ghi nhnăvàăcngăkhôngăđcăđng viên thì nhân viên s
cm thy nhngăđóng góp ca mình là vô ích. T đóăsinhăraătâmălỦăchánănn và ý
đnh làm vic cho mt t chc khác.
- Các nguyên nhân khác có th k đnănh:ă vnăhóaăt chc,ăỦănghaă côngă
vic, kh nngăt ch vàăđc lp trong công vic,ầ.
1.4 Các công trình nghiên cu liên quan
Mcădùăchaăcóămt lý thuyt nào có th đaăraănhngăđánhăgiáăv d đnh
ngh vic ca nhân viên mt cách toàn dinăvàăđyăđ, tuy nhiên, trong thi gian
qua đưăcóănhiu công trình nghiên cu c trongăvàăngoàiăncăgiúpătìmăđc mt
s nhân t quan trng nhăhngăđnăỦăđnh ngh vic ca nhân viên trong t chc
hoc trong mt s lnhăvc c th.
- Mt s nghiên cuănc ngoài:
12
Ing Chung Huang (2003)ăđưăchiaăcácăyu t gây nhăhngăđn d đnh ngh
vic ca nhân viên thành hai nhóm: nhóm yu t thuc v cá nhân( individual ậ
based factors) và nhóm yu t thuc v t chc ( firm ậ based factors). Trong
nghiên cu ca mình, ông lit kê nhóm yu t thuc v cá nhân bao gm: gii tính,
tình trngă hônă nhân,ă vàă trìnhă đ giáo dc. Nhóm yu t thuc v t chc trong
nghiên cu caăôngălà:ălng,ătcăđ thngătin và chu kì kinh t. C hai nhóm này
đuăcóă tácă đngăđnăỦăđnh ngh vic caănhână viênă nhngăỦă đnh ngh vic ca
ncẰ.ăTheoăđó,ăcóă8ăyu t nhăhngăđn d đnh ngh vic ca công chc, viên
chcănhàănc.ăóălà:ăs phù hp;ăhànhăviălưnhăđo; quan h niălàmăvic; hun
luyn và phát trin;ălng,ăthng và công nhn; truyn thông; s yêu thích và môi
trng làm vic vt lý
Theo nghiên cu ca Trn Th Trúc Linh (2007) v ắăCácăyu t nhăhng
đn d đnh ngh làm vic cho công ty tin hcăTMAẰăchoărng d đnh ngh vic
ph thuc vào các yu t: áp lc,ă môiă trng làm vic, tină lng,ă thngă tin,
thng hiu công ty, quan h niălàmăvic,ăthng và phúc li.
Xét v mcăđ tngăđng gia các nghiên cu trên vi nghiên cu mà tác gi
sp thc hin, tác gi s da vào nghiên cu ca Nguyn Th Bích Trâm ( 2012), “
Các yu t nh hng đn d đnh ngh vic ca nhân viên khi vn phòng ti
TpHCM” đ xácăđnh mcăđ nhăhng ca các yu t đn d đnh ngh vic ca
nhânăviênăvnăphòngăCôngătyăC phn XNK Y t Domesco và t đóăđaăraăcácăgii
pháp hn ch Ủăđnh này. Tuyănhiên,ătrc ht ta cn hiuărõăhnăv các yu t tác
đngăđn d đnh ngh vic caănhânăviênăvnăphòngătrongănghiênăcu ca tác gi
Nguyn Th Bích Trâm. Các yu t nh:ăs quan tâm h tr t cp trên, s gn bó
vi ngh và công ty, thu nhp, kh nngăphátătrin ngh nghip, cân bng gia cuc
sng và công vic, và yu t b loi b khi mô hình nghiên cuălàăắăMi quan h
giaăcácăđng nghipẰăcóăth đc hiuănhăsau:
- S quan tâm h tr t cp trên: bao gmătháiăđ, li nói, hành vi, c ch,ầă
mà cp trên th hin vi nhân viên ca h. Thôngăquaăđó,ănhàălưnhăđo có th tác
đng, gây nhăhng, khuynăkhíchăvàăđng viên nhân viên ca mình. Khiăngi
nhân viên cm thyălưnhăđo ca h có th hiuăvàăđng cm cùng h,ăthìăỦăđnh
thayăđiăniălàmăvic s gimăđi.
14
- S gn bó vi ngh và công ty:ăđâyălàăs gn bó ca nhân viên vi công ty,
cngănhăs nhit tình yêu thích công vic h đangălàm.ăMt khi nhân viên cm
ca Herzberg, hc thuytăđt mc tiêu và toăđng lc làm vic. Ngoài ra,ăchngă
này còn nêu ra các nghiên cu v Ủăđnh ngh vicătrongăvàăngoàiănc.ăQuaăđó,ătácă
gi cngăchnnghiên cuăắăCácăyu t nhăhngăđn d đnh ngh vic ca nhân
viên khiă vnă phòngă tiă Tp.HCMẰ, Lună vnă thcă să trngă i hc Kinh t
TpHCM ca Nguyn Th BíchăTrâmăđ t kt qu ca nghiên cu này, tác gi s
ng dng các yu t nhă hngă đn d đnh ngh vic ca nhân viên khiă vnă
phòng ti TpHCM vào thc trngăỦăđnh ngh vic caănhânăviênăvnăphòngăCôngă
ty Domesco ti khu vc TpHCM.
Trongăchngă2,ănghiênăcu s trình bày v thc trngăỦăđnh ngh vic hin
nay caă nhână viênă vnă phòngă Côngă tyă C phn XNK Y t Domesco khu vc
TpHCM da trên các thông tin kho sát thu thpăđc. ng thi tìm ra các nguyên
nhân hin có ti Công ty dnăđnăỦăđnh ngh vic caănhânăviênăvnăphòng,ăđc bit
là khu vc TpHCM da trên các yu t nhăhngăđnăỦăđnh ngh vic.