B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
H ANH TÚ TÁC NG CA T GIÁ HI OÁI THC
LÊN TNG TRNG KINH T
NGHIÊN CU THC NGHIM  VIT NAM
Chuyên ngành : Tài chính - Ngân hàng
Mã s: 60340201 LUN VN THC S KINH T

NGI HNG DN KHOA HC:TS. HUNH TH THÚY GIANG Tp. H Chí Minh – Nm 2014 LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan rng đây là công trình nghiên cu ca riêng tôi. Các ni
dung nghiên cu và kt qu trong đ tài này là trung thc và cha tng đc ai
công b trong bt k công trình nghiên cu nào trc đây. Nhng s liu trong các
bng biu phc v cho vic phân tích, nhn xét, đánh giá đc chính tác gi thu

MC LC
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC CÁC T VIT TT
DANH MC BNG
DANH MC HÌNH
TÓM TT NGHIÊN CU 1
Chng 1: GII THIU 2
1.1. Lý do chn đ tài 2
1.2. Mc tiêu nghiên cu 3
1.3. . Phng pháp nghiên cu 3
1.4. . B cc ca bài nghiên cu 3
Chng 2: TNG QUAN LÝ THUYT V T GIÁ HI OÁI THC VÀ
TNG TRNG KINH T 4
2.1 T giá hi đoái thc và các nhân t nh hng đn t giá hi đoái thc
4
2.2. Tng trng kinh t và các nhân t tác đng đn tng trng kinh t
9
2.3. Các nghiên cu trc đây v mi quan h gia t giá hi đoái và
tng trng kinh t . 13
Chng 3: PHNG PHÁP NGHIÊN CU 30
3.1. Mô hình nghiên cu 30
3.2. D liu nghiên cu 31
3.3. Phng pháp nghiên cu 35
Phn 4: KT QU NGHIÊN CU . 37
4.1. Mô t thng kê v d liu nghiên cu 37
4.2. Ma trn h s tng quan gia các bin trong mô hình 51
4.3. Kim đnh tính dng ca chui d liu 53
4.3.1. Kim đnh tính dng ca chui d liu 53

GEXP Chi tiêu ca chính ph
GSO Tng cc thng kê
IFS Thng kê Tài chính Quc t
IMF Qu Tin t Quc t
INV u t
NHNN Ngân hàng Nhà nc
ODA Ngun vn h tr phát trin chính thc
OECD T chc Hp tác và Phát trin Kinh t
OPEN  m ca thng mi
PP Kim đnh nghim đn v ca Phillips – Perron
REER T giá hi đóai thc đa phng
RER T giá hi đoái thc song phng
TOT T l thng mi
TTCK Th trng chng khoán
UNCTAD Hi ngh Liên Hip Quc v Thng mi và phát trin
USD ô la M
VND Vit Nam ng
WTO T chc Thng mi Th gii
DANH MC BNG

Bng 2.1. Tng hp các nghiên cu v tác đng ngc chiu ca t giá hi đoái
lên tng trng kinh t 25
Bng 2.2. Tng hp các nghiên cu v tác đng cùng chiu ca t giá hi đoái lên
tng trng kinh t 27
Bng 2.3. Tng hp các nghiên cu v t giá hi đoái không tác đng lên tng
trng kinh t 29
Bng 3.1: Bng mô t ngun d liu và k vng v du ca các bin nghiên cu
đc s dng trong mô hình 33
Bng 4.1: Mô t thng kê ca các bin (Q12000 – Q42013) 37
Bng 4.2: Ma trn h s tng quan cho các bin trong mô hình hi quy 51


Chngă1:ăGIIăTHIU
1.1. Lý do chnăđ tài
Kt qu gn 30 nm thc hin công cuc đi mi ca ng và Nhà
nc đư mang li cho Vit Nam nhiu thành tu trong phát trin kinh t, nâng
cao mc sng cho ngi dân. Chính sách đi mi cng đư đa nn kinh t
Vit Nam ngày càng hi nhp sâu rng vào nn kinh t th gii. iu này
đem đn cho Vit Nam nhng li ích nht đnh đư đc minh chng qua s
phát trin ngày càng đi lên ca nn kinh t Vit Nam trong thi gian qua. Tuy
nhiên, cuc khng hong kinh t toàn cu nm 2008 cng đư nh hng
không nh đn nn kinh t th gii nói chung và Vit Nam cng không ngoi
l. Do đó, mt trong nhng mc tiêu mà Vit Nam đang hng ti đó là phc
hi và tng trng kinh t. Vì vy, vic xác đnh các yu t tác đng đn tng
trng là vic làm ht sc cn thit. Nh chúng ta đư bit t giá hi đoái là
nhân t rt quan trng đi vi bt k quc gia nào vì nó nh hng đn giá
tng đi gia hàng hóa sn xut trong nc vi hàng hóa trên th trng
quc t. Vi xu th m ca thng mi nh ngày nay, t giá ngày càng đc
s dng nh mt công c chính đ điu tit các quan h kinh t quc t bi s
tác đng đn kh nng cnh tranh ca hàng hóa sn xut trong nc. Do đó,
mt câu hi đc đt ra là liu t giá hi đoái thc có tác đng đn tng
trng kinh t hay không? Nu có thì nó tác đng nh th nào đn tng
trng kinh t  Vit Nam?
Trên th gii hin nay có rt nhiu nghiên cu v tác đng ca t giá
hi đoái thc đn tng trng kinh t. Tuy nhiên, các nghiên cu thc nghim
v s tác đng ca t giá hi đoái thc đn tng trng kinh t vn đang còn
hn đn. Còn  Vit Nam, cho ti thi đim này có rt ít nghiên cu thc
nghim v tác đng ca t giá hi đoái thc đn tng trng kinh t. Do đó,
bài nghiên cu “Tácăđng ca t giá hiăđoáiăthcăđn tngătrng kinh t
ậ nghiên cu thc nghim  VităNam” s cung cp mt bng chng thc
nghim v tác đng ca t giá hi đoái đn tng trng kinh t  Vit Nam và

Chng 2: Tng quan lý thuyt
Chng 3: D liu và phng pháp nghiên cu
Chng 4: Kt qu nghiên cu
Chng 5: Kt lun
4
Chngă2:ăTNG QUAN LÝ THUYT V T GIÁ HIăOÁIăTHC
VÀăTNGăTRNG KINH T
2.1. T giá hiăđoáiăthc và các nhân t nhăhngăđn t giá hi
đoáiăthc
V lý thuyt t giá phn ánh mc giá tng đi (gia đng ni t và
đng ngoi t). Khi mt nc tham gia vào thng mi và các giao dch khác
vi mt s nc thì mt ch s chung phn ánh giá tr chung ca đng tin
đc tính da trên t giá song phng và mc đ thng mi gia các nc
này vi nc ch nhà. T giá thc danh ngha đc tính da trên c s này và
đc đnh ngha là t giá gia đng ni t vi các đng tin ngoi t ca các
nc khác ly quyn s là t trng thng mi hoc thanh toán quc t ca
nc đó, vi các nc kia (OECD, 2010). T giá thc đc tính da trên
NEER và điu chnh đ loi b lm phát.

Trong đó:
- t là thi gian,
- n là s lng các đi tác thng mi chính ca Vit Nam,
- e
jt
là t giá danh ngha ca đng tin nc j so vi VND ti thi
đim t (tính theo ch s).
- P

không rõ ràng có th cùng chiu (+) hoc ngc chiu ( - ) ph thuc vào hiu
ng thay th và hiu ng thu nhp.
u tiên là hiu ng thu nhp, d báo rng khi nhng t l mu dch
đc ci thin (giá xut khu tng tng đi so vi giá nhp khu), thu nhp
t xut khu s tng dn ti nhu cu đi vi hàng hóa phi mu dch tng theo
và giá hàng hóa phi mu dch cng tng, do đó dn đn mt s đánh giá cao
đng tin t. Tip theo là hiu ng thay th, d báo rng mt s ci thin
trong t l mu dch có ngha là nhp khu s r hn và mt phn nhu cu
trong nc vi hàng hóa phi mu dch s đc thay th bi hàng nhp khu,
do đó giá ca hàng hóa phi mu dch s gim. iu này s dn đn s mt giá
6
ca đng ni t. Nh vy tùy thuc vào đ ln tác đng ca hiu ng thu nhp
và hiu ng thay th mà t giá hi đoái thc s gim (tác đng ca hiu ng
thu nhp ln hn tác đng ca hiu ng thay th) hay tng (tác đng ca hiu
ng thu nhp nh hn tác đng ca hiu ng thay th) khi t l thng mi
tng. i vi các nc sn xut hàng hóa, hiu ng thu nhp nhìn chung vt
tri hn hiu ng thay th. S d, tác đng ca hiu ng thay th không đáng
k là do hàng hóa nhp khu và hàng hóa xut khu  các quc gia này rt
khác nhau, ngi tiêu dùng không d thay th mt loi hàng hóa này bng
mt loi hàng hóa khác trong r tiêu dùng ca h trong trng hp có s thay
đi v giá. Theo đó, khi t l thng mi tng, thông thng t giá hi đoái
thc s gim.
-  m ca thng mi
M ca thng mi là mt phng pháp xác đnh đ m ca ca mt
nn kinh t đi vi thng mi th gii và nhng li ích tng trng thu nhp
có đc t nhng hot đng thng mi trên (Squalli, Wilson 2006).
 m ca thng mi là ch s đc s dng đ đo lng chính sách

đng đn tiêu dùng t nhân và t giá hi đoái thc thông qua hai hng: nu
chi chính ph bao gm phn ln là hàng hóa phi ngoi thng, chi tiêu ca
chính ph tng s làm tng áp lc cu ni đa, gia tng giá tng đi ca hàng
hóa phi ngoi thng dn đn tng t giá hi đoái thc; nu phn ln chi tiêu
chính ph là hàng hóa ngoi thng s làm cán cân thng mi xu đi, t gía
hi đoái thc gim. Vì vy khó d đoán hng tác đng ca chi tiêu chính
ph lên t giá hi đoái thc.
Các nghiên cu thc nghim v hng tác đng ca GEXP lên t giá
hi đoái thc cho kt qu khác nhau. Nghiên cu thc nghim ca Balvers và
Bergstrand (2002) trên các nn kinh t thuc OECD cho rng chi tiêu chính
ph có tác đng đn t giá hi đoái thc qua c hai hng và đ ln tác đng
này qua hai hng này tng đng nhau. Nghiên cu ca Connolly và
Devereux (1995) cho thy s thay đi trong t giá hi đoái thc  các nc
Châu M Latinh cho giai đon 1960 – 1985 có th đc gii thích bi chi tiêu
ca chính ph và chi tiêu ca chính ph cng làm tng t giá hi đoái thc
8
bng vic chi tiêu ch yu vào hàng hóa phi ngoi thng. Nghiên cu ca
Ricci (2008) trên 48 quc gia (bao gm các nc phát trin và th trng mi
ni) kt lun 1% tng ca chi tiêu ca chính ph so vi GDP s làm t giá hi
đoái thc tng 3%. Kt qu nghiên cu ca Edward (1998) trên 12 quc gia
đang phát trin cng cho thy tng chi tiêu ca chính ph dn đn t giá hi
đoái thc tng. Nh vy, tác đng ca chi tiêu ca chính ph đn t giá hi
đoái thc ph thuc vào t trng hàng hóa ngoi thng và phi ngoi thng
trong c cu chi tiêu ca chính ph.
- Nng sut lao đng
Mi quan h gia nng sut lao đng và t giá hi đoái thc đc gii
thiu đu tiêu trong mô hình Balassa – Samuelson; còn đc bit vi tên gi

Các đu ra ca nn kinh t là kt qu tác đng qua li ca tng mc
cung và tng mc cu ca nn kinh t. Vì vy, đ xem xét các nhân t tác
đng đn tng trng kinh t cn phi xem xét các nhân t tác đng đn tng
cung và các nhân t tác đng đn tng cu ca nn kinh t.
2.2.1. Các nhân t thuc tng cu
Tng mc cu ca nn kinh t đ cp đn khi lng mà ngi tiêu
dùng, các doanh nghip và Chính ph s s dng: GDP = C+I+G+X-M. Do
đó, s bin đi các b phn trên s gây nên s bin đi ca tng cu và t đó
tác đng đn tng trng kinh t.
S bin đi ca tng cu có th theo hai hng: suy gim hay gia tng
tng cu. Theo hai hng đó, tác đng ca s thay đi tng cu đn tng
trng kinh t cng khác nhau:
- Nu tng cu st gim s gây ra hn ch tng trng và lãng phí các
yu t ngun lc vì mt b phn không đc huy đng vào hot đng kinh t.
- Nu tng cu gia tng s tác đng đn hot đng ca nn kinh t nh
sau:
10
+ Nu nn kinh t đang hot đng di sn lng tim nng, thì s
gia tng ca tng cu s giúp tng thêm kh nng tn dng sn lng tim
nng, nh đó mà thúc đy tng trng kinh t.
+ Nu nn kinh t đư đt hoc vt mc sn lng tim nng
(đng cung dài hn là thng đng) thì s gia tng ca tng cu không làm
gia tng sn lng ca nn kinh t (ngha là không thúc đy tng trng) mà
ch làm gia tng mc giá.
2.2.2. Các nhân t thuc tng cung
Tng mc cung đ cp đn khi lng sn phm và dch v mà các
ngành kinh doanh sn xut và bán ra trong điu kin giá c, kh nng sn xut

hng đn tng trng kinh t.
+ Lao đng (L) là mt yu t đu vào ca sn xut, có vai trò rt quan
trng đi vi tng trng kinh t. Lao đng không ch th hin  s lng lao
đng, mà c  cht lng ca lao đng, th hin đc bit  kin thc và k
nng mà ngi lao đng có đc thông qua giáo dc, đào to và tích ly kinh
nghim. Trong các lý thuyt kinh t hin đi hin nay, ngi ta đánh giá rt
cao vai trò ca kin thc và k nng ca lao đng, coi đây là mt loi vn –
vn nhân lc làm tng nng lc sn xut ca quc gia.  các nc đang phát
trin thng có hin tng tha lao đng có cht lng thp, nhng li thiu
lao đng có chuyên môn k thut và ngh nghip đáp ng yêu cu ca công
nghip hóa đt nc cng nh yêu cu hi nhp kinh t quc t và c hai mt
đó đu có tác đng tiêu cc đn tng trng kinh t.
+ Tài nguyên thiên nhiên: là yu t đu vào ca sn xut do thiên nhiên
ban tng nh đt đai, sông bin, rng núi, các tài nguyên đng thc vt, khí
hu, thi tit, tài nguyên khoáng sn… Các nc đang phát trin có ngun tài
nguyên thiên nhiên di dào, phong phú là yu t có nh hng rt ln đn
tng trng kinh t, to vic làm và to vn trên c s khai thác tài nguyên
thiên nhiên, nht là  giai đon đu ca quá trình phát trin. Tài nguyên thiên
nhiên tuy quan trng, song không quyt đnh nng sut sn xut hàng hóa,
12
dch v, do đó, không phi là nhân t quyt đnh đn tng trng kinh t ca
mt quc gia.
+ Tin b khoa hc và công ngh: cung cp tri thc và phng pháp sn
xut. Vic áp dng tin b khoa hc và công ngh vào sn xut làm tng nng
lc sn xut ca nn kinh t vì nó đem đn cách tt nht đ sn xut các hàng
hóa và dch v. ây là nhân t quyt đnh đi vi tng trng kinh t ca mi
quc gia trong bi cnh phát trin khoa hc, công ngh và toàn cu hóa hin

nc đang phát trin có thu nhp bình quân đu ngi thp mun nhanh
chóng đt đc s tin b v kinh t - xã hi và hi nhp vi các nc trên
th gii. Do đó, các nhân t tác đng đn tng trng luôn đc quan tâm
nghiên cu. c bit là trong nhng nm gn đây, có mt s lng đáng k
các nghiên cu tp trung vào mi quan h gia t giá hi đoái thc và tng
trng kinh t.
Cooper (1971) có th đc xem là nghiên cu thc nghim sm nht
v vn đ này. Ông xem xét trng thái ca yu t đu ra trc và sau khi t
giá gim ca 19 nc đang phát trin t nm 1959 – 1966. Bài nghiên cu đư
tìm thy bng chng v ci thin cán cân thng mi và cán cân thanh toán
sau khi t giá gim, nhng bài nghiên cu cng cho thy t giá hi đoái gim
cng gp phi nhiu hn ch. Vn đ trong bài nghiên cu này là cách tip
cn ca bài nghiên cu không cho phép các yu t tim nng khác nh hng
đn tc đ tng trng ca sn lng mt cách đúng đn. Hay nói cách khác
không có s rõ ràng trong vic gim sn lng là do t giá gim hay do thay
đi các bin ngoi sinh khác. S gim giá thng xy ra  các nc phát trin
khi môi trng kinh t v mô nhìn chung là yu, và điu quan trng trong
trng hp này là tìm hiu v nh hng khác lên tc đ tng trng t s
nh hng ca t giá gim cho mi quc gia.
Kamin (1988) và Edwards (1989) s dng mt tp hp các nc đang
phát trin, trong s đó có mt s nc có kinh nghim phá giá đng ni t
trong mu xem xét, và mt s thì không. Kamin tìm thy rng tng trng sn
lng gim trc, hn là sau khi phá giá. Tng trng sau đó duy trì  mc
thp cho nm sau khi t giá gim, trc khi ci thin và vt qua tc đ tng
14
trng ca các nc không phá giá. Kamin kt lun rng các bng chng tng
th là phù hp vi quan đim cho rng t giá gim không nh hng đn mc
d liu nm t nm 1955 đn nm 1996 và nhn thy rng mt s nc tng
trng sn lng gim đ phn ng li vi vic t giá hi đoái gim không d
báo trc đc, nhng tng trng không tng lên khi t giá hi đoái tng,
trong khi mt b d liu khác ca các nc li cho thy tng trng sn lng
gim đ phn ng li vi vic t giá hi đoái tng không d báo trc.
Crosby M., and Otto G., (2001) đư tin hành nghiên cu mi quan h
gia tng trng và t giá hi đoái thc – bng chng ca 11 nc. Bài
nghiên cu đư tin hành xem xét mi quan h gia s thay đi t giá hi đoái
và yu t đu ra cho mu d liu gm 11 nc. Bài nghiên cu cho thy rng
cho đn khi cuc khng hong Châu Á xy ra dn đn kt lun rng t giá hi
đoái gim có xu hng m rng  các nc chu nh hng bi khng hong,
nh d đoán bi mô hình chuyn đi chi phí cho thy rng t giá hi đoái
thc gim dn đn s gia tng trong xut khu ròng do tng kh nng cnh
tranh ca ngành xut khu, và do đó làm tng tc đ tng trng sn lng.
Mô hình t giá hi đoái thc gim, mc khác, cho thy rng t giá hi đoái
thc gim có th làm gim tc đ tng trng ca sn lng. Trong bài
nghiên cu này cng tin hành kim tra s tác đng ca bin đng ca t giá
hi đoái thc vào nn kinh t thc s cho 1 s quc gia. Bài nghiên cu cng
cho thy rng các quc gia khác nhau có kt qu thc nghim khác nhau liên
quan đn s phn ng ca tc đ tng trng đi vi s thay đi ca t giá.
Kandil M., (2004) đư tin hành xem xét tác đng ca bin đng t giá
hi đoái lên tng trng sn lng thc và lm phát trong mu nghiên cu
gm 22 nc đang phát trin. Các phân tích gii thiu lý thuyt v mô hình
k vng hp lý mà tách s bin đng t giá thành 2 yu t là bin đng t giá
có d báo trc và không d báo trc. Mô hình này cho thy tác đng ca
kênh cung và cu lên yu t đu ra và giá c phn ng trc nhng thay đi
trong t giá hi đoái, nhìn chung, t giá hi đoái gim (không d báo và có d
báo) làm gim mc tng trng ca sn lng thc và làm tng lm phát. Các

t đó là: đnh giá thp, ví d cnh tranh, t giá hi đoái thc có mi quan h
dng vi tng trng cao hn.
Calderón (2005) đánh giá s tng trng di tác đng ca s chênh
lch t giá hi đoái thc và s bin đng ca nó. Bài nghiên cu đư tính toán
s chênh lch ca t giá hi đoái thc nh là s sai lch ca t giá hi đoái
17
thc so vi mc cân bng ca 60 quc gia qua 1965 – 2003 bng vic s dng
d liu bng và phng pháp đng liên kt cho chui d liu thi gian. Bng
vic s dng k thut c lng đng cho d liu bng, bài nghiên cu nhn
thy rng mc chênh lch ca t giá hi đoái thc gây tr ngi cho tng
trng nhng tác đng này là phi tuyn tính: tng trng gim mnh hn, t
giá hi đoái chênh lch càng ln. Mc dù s đnh giá thp gây tn thng cho
tng trng, s đnh giá thp nh đn trung bình s thúc đy tng trng. Kt
qu này là bn vng khi kim soát s bin đng ca t giá hi đoái thc cân
bng. Tuy nhiên, bài nghiên cu nhn thy tht khó đ theo đui mt chính
sách khuyn khích tng trng. Cui cùng, tng trng đang b cn tr bi
sc chênh lnh ca t giá hi đoái thc bin đng quá cao. Bài nghiên cu
khám phá ra nhng tn ti bt cân xng trong mi quan h gia tng trng
và chênh lch t giá hi đoái thc. C th, bài nghiên cu đánh giá mi quan
h gia tng trng và s đnh giá cao t giá hi đoái thc cng nh gia tng
trng và s đnh giá thp t giá hi đoái thc. Tng trng b tác đng xu
bi c s đnh giá cao và s đnh giá thp t giá hi đoái thc ca đng ni t,
mc dù trong trng hp đu tác đng là ln hn. Gim đnh giá cao t mc
trung bình gia các nc phát trin cho đn nhng nn kinh t công nghip
dn ti li ích tng trng nm gia 17 và 35 đim c bn mt nm. Mt
khác, gim mc đ đnh giá thp t giá hi đoái cân bng t mc trung bình
cho nhng nc phát trin đn nhng nc công nghip s tng trng kinh