BăGIÁOăDCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. H CHÍ MINH

PHM TH THANH THO
TÁCăNG CA TÀI CHÍNH VI MÔ
I VI CUC SNG CÁC H PH N NGHÈO
NÔNG THÔN TNH BN TRE

LUNăVNăTHCăSăKINHăT TP. H Chí Minh ậ Nm 2015 BăGIÁOăDCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. H CHÍ MINH


hiu bit ca tôi.
Bn Tre, ngày 23 tháng 3 nm 2015
Tác gi lun vn Phm Th Thanh Tho
DANHăMCăCHăVITăTT

Chăvitătt
TingăAnh
TingăVit
QuăH tr ph

T chc phi chính ph
QuăTDND
Central People' s Credit
Fund
Qu tín dng nhân dân
DBRP

D án Phát trin kinh doanh vi
ngi nghèo nông thôn tnh Bn
Tre
TCVM
Microfinance
Tài chính vi mô
UBND
People's Committees
y ban nhân dân
UNDP
United Nations
Development Programme
Chng trình phát trin Liên hip
quc
UNFPA
United Nations Population
Qu dân s Liên hip quc
Fund
WB
World Bank


DANHăMCăSă,ăHỊNHăV,ăBNGăBIU,ăHPăMINHăHA,ăHỊNHăNH

Săđ
S đ 2.1.3: Vai trò ca các t chc TCVM đi vi kinh t - xã hi.
S đ 3.1: Khung phân tích đánh giá tác đng TCVM đi vi h ph n nghèo nông
thôn tnh Bn Tre.
S đ 4.4: S đ t chc ca Qu.

Hình v
Hình 2.2.2.7. Quan đim v s bn vng ca t chc tài chính vi mô
Hình 2.2.2.8. Quan đim v s bn vng ca t chc tài chính vi mô.
Hình 4.1: Biu đ so sánh các ngun vn vay trc kia (khi cha vay vn  Qu) và
hin nay.
Hình 4.1.3: Biu đ ngi vay s dng vn đ phát trin kinh t.
Hình 4.2.1.1: Biu đ th hin hiu qu mà ngun vn Qu CIG góp phn đem li cho
h gia đình vay vn.
Hình 4.2.1.2. Hình nh gii thiu 01 s h ph n nghèo đi sng đc ci thin t
ngun vn ca Qu.
Hình 4.2.2.1: Tng hp ngành ngh ngi vay làm n phát trin kinh t.

Bng biu
Bng 2.2.2.3: Các đn v cung cp dch v tài chính vi mô ti Vit Nam.
Bng 2.2.2.7: Mc đ hài lòng ca khách hàng v hot đng ca các t chc.

Hình 20: N ci rng ngi ca ch ch sp hàng (mc áo đ) 04 nm lin vay vn t Qu h
tr ph n PTKT tnh Bn Tre m ca hàng tp hóa, t quy hàng nh đn nay đư m rng.
Hình 21: Mô hình thoát nghèo đan li bng ch s da  xư Tân Thanh Tây,
huyn M Cày Bc. (nh: H.C)
Hình 22: Các tp th và cá nhân đin hình đc biu dng ti hi ngh tng kt hot
đng qu h tr ph n nghèo 5 nm (2008 ậ 2013).
Hình 23: Hình nh ch Trn Th Mi ậ ti Tiên Thy huyn Châu Thành đc nhn
gii thng Citi - doanh nhân Vit Nam nm 2014 xut sc nht (gii thng cá nhân
cao nht tr giá 40 triu đng).
Hình 24: Hình nh hot đng cp vn cho ph n nghèo, ph n khó khn ca Qu
Hình 25: Hình s đ, v tho lun nhóm

MC LC

TRANG PH BÌA
LI CAM OAN

MC LC
DANH MC CH VIT TT
DANH MC S , HÌNH V, BNG BIU, HP MINH HA, HÌNH NH
TÓM TT 1
CHNG 1: GII THIU NGHIÊN CU 3
1.1. Vn đ nghiên cu 3
1.2. Mc tiêu nghiên cu 4

2.3. Vn đ nghèo đói ti Vit Nam và chính sách tín dng gim nghèo 26
2.4. Nhng tn ti đi vi t chc TCVM ca Vit Nam 27
CHNG 3: KHUNG PHÂN TÍCH, PHNG PHÁP NGHIÊN CU 31
VÀ D LIU, NGUN TÀI LIU 31
3.1. Khung phân tích 31
3.2. Phng pháp nghiên cu 33
3.3. D liu 34
3.3.1. Kho sát h và nghiên cu đnh tính 34
3.3.2. D liu nghiên cu gm hai nhóm d liu Th cp và S cp 35
3.3.3. i tng tham gia đánh giá 35
3.4. Ngun tài liu 36
CHNG IV: PHÂN TÍCH TÁC NG TCVM N GIM NGHÈO VÀ
TÍNH BN VNG CA QU 37
4.1. Tng quan hot đng TCVM ti Bn Tre 37
4.2. Tác đng ti vic gim nghèo 40
4.2.1. Tác đng ti vic gim nghèo khía cnh kinh t 41
4.2.1.1. Thu nhp: 41
4.2.1.2. Tài sn:. 42
4.2.1.3. V tit kim: 43
4.2.2. Tác đng ti vic gim nghèo khía cnh xã hi 44
4.2.2.1. Vic làm: 44
4.2.2.6. Nâng cao nng lc xã hi 46
4.4. Tính bn vng ca Qu h tr ph n phát trin kinh t (PNPTKT) 49
4.4.2. Bn vng v tài chính 52
4.4.3. Bn vng v ngun nhân lc (con ngi và nng lc) 53
CHNG V: KT LUN VÀ KIN NGH CHÍNH SÁCH 57
5.1. Kt lun t nghiên cu 57

ph n có hoàn cnh đc bit khó khn  các vùng nghèo ca tnh Bn Tre giúp h có
đ nng lc đ có th nm bt và tn dng các c hi nhm phát trin các hot đng
sn xut kinh doanh, tng thu nhp, n đnh cuc sng, tng cng nng lc qun lý
ri ro, bo v và ci thin cht lng cuc sng cng nh v th ngi ph n trong
gia đình và xụ hi”. Các sn phm vn vay nh, vi cách thc tr dn mà Qu h tr
ph n PTKT đang cung cp, rt cn thit và phù hp vi h ph n nghèo, h thu
nhp thp, h khó khn ca tnh Bn Tre.
Qua phân tích, đánh giá tác đng ca tài chính vi mô thông qua Qu h tr ph
n PTKT tnh Bn Tre nhm xác đnh tác đng đi vi các khía cnh kinh t, khía cnh
xã hi và tính bn vng ca Qu có tác đng tích cc đn hiu qu kinh t và nâng cao
hiu qu cho xã hi, góp phn vào vic h tr h ph n nghèo tng bc gim nghèo.
Nghiên cu này da trên ngun d liu th cp ca Qu h tr ph n PTKT, S Lao
đng ậ thng binh và xư hi tnh Bn Tre, đim khác bit so vi các nghiên cu khác
2
là lun vn này s dng hình thc thng kê mô t thông qua các báo cáo s liu t
ngun d liu th cp và kt qu phng vn 216 khách hàng đang vay vn ca Qu,
gm c ph n, nam gii; đc bit là đi din ca nhng h nghèo, h khó khn, h có
ph n làm ch gia đình; lưnh đo và cán b Qu (bán chuyên trách và chuyên trách),
Ban phát trin các xã, cán b p và ngi dân/ khách hàng. Qua phân tích 200 phiu
(hp l), có th xác đnh mt cách rõ ràng, c th hiu qu, tác đng ca Qu H tr
ph n PTKT tnh Bn Tre đi vi vic gim nghèo cng nh nhng thay đi ca
khách hàng t khi vay vn ca Qu.
Vi tình hình thc t ca tnh Bn Tre nói riêng và Vit Nam nói chung; qua
tham kho, hc hi t nhng thành công ca các t chc tài chính vi mô trên th gii,
t đó đ xut chính sách vi các nhà hoch đnh chính sách liên quan là nên có s h
tr ngun lc ban đu cho hot đng ca các t chc TCVM; nhanh chóng chun hoá
và đng b c s pháp lỦ liên quan đn vn đ lưi sut trong hot đng TCVM; Quan

 giúp ngi dân nói chung, ph n tnh Bn Tre nói riêng gim nghèo bn
vng, góp phn phát trin kinh t - xã hi, Hi Liên hip Ph n tnh Bn Tre thc hin
chng trình tài chính vi mô vi ngun vn nhn y thác t các t chc: Terre des
Hommes - Thy S, Tp đoàn Unilever, Qu Phát trin nông nghip quc t IFAD. ây
là mô hình tín dng cho vay theo phng thc tín chp, cho vay tr dn gc và lưi hàng
tháng nên tc đ quay vòng vn nhanh, ngi trc tr n ngi sau đc vay, do đó
tuy s vn ban đu hn ch song li h tr đc rt nhiu h nghèo nói chung, h nghèo
do ph n làm ch h nói riêng tip cn đc vn vay khi có nhu cu, giúp cho h bit
cách làm n và tit kim đ to dng tài sn gia đình, nâng cao vai trò, v th ca ph n
trong gia đình và xư hi.
4
 Bn Tre có nhiu t chc quc t tr giúp phát trin h thng tài chính vi mô
cho khu vc nông thôn, nhng cha đánh giá đc các tác đng ca nó và cn thit đ
có nhng chính sách phù hp. Vì vy, xut phát t đc trng ca th trng tài chính vi
mô ti Bn Tre và các t chc tham gia trên th trng tài chính vi mô trong thi gian
qua, nhm làm rõ hn nhng đóng góp quan trng ca hot đng tài chính vi mô đi
vi h ph n nghèo nông thôn tnh Bn Tre, trên c s thc tin hot đng tài chính vi
mô  Bn Tre, đ tài “Tác đng ca tài chính vi mô đi vi cuc sng các h ph n
nghèo nông thôn tnh Bn Tre” đc la chn đ nghiên cu.
1.2.ăMcătiêuănghiênăcu
1.2.1. Mc tiêu tng quát
Phân tích tác đng ca tài chính vi mô đi vi cuc sng các h ph n nghèo nông
thôn tnh Bn Tre. Vic nhn đnh tác đng này s giúp ích cho vic đa ra các chính sách
h tr h ph n nghèo nông thôn tnh Bn Tre phát trin kinh t.
1.2.2. Mc tiêu c th
- Xác đnh tác đng ca TCVM đi vi các khía cnh kinh t v thu nhp, tài
sn, tit kim và các khía cnh xư hi v vic làm, tng tình đoàn kt, t tin, nâng cao

thôn tnh Bn Tre. Chngă5 là phn kt lun, các kin ngh và gi Ủ chính sách đ
giúp các h ph n nghèo nông thôn tnh Bn Tre gim nghèo bn vng da trên
nhng phân tích lp lun ca các chng trc và đúc kt li ni dung nghiên cu.

6
CHNGă2:ăLụăTHUYTăVĨăLCăKHOăNGHIểNăCUăLIểNăQUAN
2.1.ăLỦăthuytăliênăquan
2.1.1. Khái nim ca tài chính vi mô (TCVM)
Khái nim v TCVM đc rt nhiu nhà kinh t và các t chc đa ra. Theo
Nhóm t vn h tr nhng ngi nghèo nht (CGAP),
thì “TCVM là vic cung cp các
dch v tài chính c bn đáp ng nhu cu ca ngi nghèo bao gm: dch v gi tit
kim, tín dng, lng hu, chuyn tin, bo him ”. Theo J.Ledgerwood, 1999
“TCVM là mt phng pháp phát trin kinh t thông qua các dch v tài chính nhm
mang li li ích cho dân c có thu nhp thp…tài chính vi mô bao gm c hai yu t:
trung gian tài chính và trung gian xã hi”. Còn theo quan đim ca Ngân hàng phát
trin Châu Á (ADB, 2000) “TCVM là vic cung cp các dch v tài chính nh tin gi,
cho vay, dch v thanh toán, chuyn tin và bo him cho ngi nghèo và h gia đình
có thu nhp thp hot đng kinh doanh cá th và các doanh nghip nh ca h”.
Tng hp nhng khái nim trên ta có th hiu TCVM là vic cung cp các dch
v tài chính c bn đáp ng nhu cu ca ngi nghèo bao gm: dch v gi tit kim,

, phát trin bn
vng mt t chc là mt chin lc phc tp nhm thay đi quan đim, nim tin, giá
tr, cu trúc ca t chc mt cách lâu dài nhm thích ng vi công ngh mi, th trng
mi và nhng thách thc
. Theo CGAP
3
, bn vng trong ngành TCVM có ngha là
“nng lc ca mt t chc TCVM bù đp đc mi chi phí và có lãi trong khi cung
cp đc các dch v tài chính cho cng đng dân nghèo”.
T các quan đim trên, t chc TCVM đc coi nh phát trin bn vng nu
duy trì đc s cân bng gia an toàn – sinh li trong thi gian dài; phc v li ích
ca khách hàng; và gia tng li ích cho cng đng, xã hi, môi trng. 1
Richard Beckhard là ngi đi tiên phong trong lnh vc phát trin t chc. Ọng là ngi đư cùng sáng to ra
Addison-Wesley Organization Development Series và khai sinh ra Organization Development Network nm
1967. Ông tng là giáo s ca trng Qun lý MIT Sloan thi k 1963-1984. Ngun: www.wikipedia.org cp
nht ngày 19/4/2007.
2
Warren Gameliel Bennis là mt nhà nghiên cu ngi M, chuyên gia v t chc và đc gii nghiên cu tôn
vinh là ngi tiên phong trong lnh vc nghiên cu v qun tr. Ọng là giáo s đi hc, giáo s danh d và là ch
tch sáng lp ra Vin Lưnh đo, i hc Nam California. Ngun: www.wikipedia.org cp nht ngày 19/4/2007.
3
Eric Duflos, 2013), “CGAP ậ Các thc tin tt trên toàn cu v chuyn đi và t vng”, Bài trình bày ti hi
tho “Sustainable Interest Rate Setting and Risk Management in Microfinance Institutions”, Hi tho ca IFC-
TYM-VMFWG ngày 16/5/2013.
8
khon này). Nh vy, s có ít vn hn đ cho ngi nghèo đc vay và t chc TCVM
có th gp khó khn trong phát trin dài hn. S bn vng ca
t chc TCVM là đm
bo kh nng huy đng vn ca t chc, đc bit là vn đ huy đng tin gi nhm có
ngun vn bn vng hn, ít ph thuc vào ngun tài tr; và
t chc TCVM thc hin
qun lý, kim soát và phát trin s hu có hiu qu hn.
i vi khách hàng
S bn vng ca t chc TCVM đm bo tính liên tc ca các dch v TCVM
(tín dng, tit kim, chuyn tin…) đc cung cp, t đó giúp h tr cho hot đng sn
xut kinh doanh cng nh s phát trin ca khách hàng tt hn. iu này ht sc quan
trng vì ngi nghèo, cng nh tt c mi ngi, cn đc tip cn mt cách n đnh
các dch v tài chính. S liên tc ca các dch v TCVM giúp khách hàng tip cn
đc vn vay liên tc đ thc hin các hot đng sn xut kinh doanh; khách hàng tit
kim liên tc và n đnh; khách hàng đc hc hi các kinh nghim qun lý tài chính
cá nhân h tr cuc sng tt hn. T đó, s tin tng và gn kt ca khách hàng đi
vi t chc tng lên, khách hàng thu đc nhiu li ích hn t các dch v b sung nh
nâng cao nng lc, hòa nhp xã hi. Khách hàng đc tip cn liên tc vi các dch v
tài chính mà h cn.
i vi xã hi
Tính bn vng ca
t chc TCVM giúp đm bo t chc TCVM thc hin lâu
dài và bn vng các trách nhim ca t chc đi vi xã hi và môi trng trên các giác
đ: Góp phn gìn gi môi trng xã hi lành mnh; Có ý thc v nhng tác đng trong
hot đng ca mình đn môi trng t nhiên, môi trng vn hóa; và vi s h tr và
bo v ca các nhà tài tr - các nhà đu t, nhng ngi mun to s khác bit bng
cách đáp ng nhu cu hin ti mà không nh hng đn các th h tng lai.

TCVM vi đi tng khách hàng là nhng ngi nghèo, và ch yu  các nc
đang phát trin. Nhng ti châu Âu, có rt nhiu các t chc TCVM đang hot đng.
TCVM  khu vc này ch yu hng ti nhu cu tìm vic làm cho ngi tht nghip,
to thêm thu nhp cho ngi lao đng nghèo (nht là ti ông Ểu, ni có tình trng
tht nghip cao) qua đó góp phn gim bt gánh nng cho ngân sách quc gia. Vì
nhng lao đng tht nghip có vic làm, đư không còn phi ph thuc vào tr cp tht
nghip na. Bên cnh đó, s phát trin ca các doanh nghip nh  khu vc này nh
vào các khon vay t dch v TCVM, đóng góp thêm thu nhp cho ngân sách, to ra
ngun cung hàng hoá đa dng, đáp ng cho nhu cu dân c và xư hi.
S tham gia ca các
bên liên quan Lut l và
giám sát Các chính
sách thích hp

Lut l và giám sát
C s h
tng tài
chính

Các dch
v tài
chính bn
vng
Ci thin giá tr và
cht lng cuc
sng mt cách bn
vng
Tip cn
Các dch v
phi tài chính

trin mang rt nhiu tên gi khác nhau  tùy tng nc nh Susus, Gamiyas đc
hiu là hip hi tín dng, tit kim quay vòng. Hip hi này bao gm nhiu thành viên,
tp hp nhau thành nhóm và t tha thun v vic đóng góp các khon tit kim theo
12
tun, tháng. Ln lt tng thành viên s nhn đc nhng khon tin nht đnh, cho
đn nhng ngi cui cùng trong nhóm. Thông thng, các nhóm s có mt cách thc
tin hành tng t nh vic quay x s nhm chn ra ln lt tng ngi nhn vn
vay. Nhng cng có nhng trng hp, do nhu cu khn cp ca mt thành viên trong
nhóm mà khon tin vn s đc u tiên cho thành viên đó nhn trc.
Khác vi nhiu ni,  châu Phi, các t chc TCVM thng la chn khách hàng
vay thông qua vic kt hp vi hot đng ca các c quan thuc Chính ph hoc t
chc do Nhà nc s hu đ trin khai các dch v TCVM. Freedom from Hunger
(FFH) là mt t chc quc t hot đng  châu Phi.  tin hành cung cp dch v
TCVM cho các nc  khu vc này, FFH đư tìm kim các đi tác phù hp vi tiêu chí
hot đng cng nh mô hình ca FFH. Ch yu nhng đi tác ca FFH là các ngân
hàng, hoc các t chc chính thc ca Chính ph. ây có th là các t chc cha tng
có kinh nghim trong vic cung cp dch v TCVM, nên nhân viên s đc đào to và
cung cp các h tr k thut vi các phng thc tài chính phù hp cho đi tng thu
nhp thp. S phi hp gia FFH và các đi tác đm bo đc rt nhiu yêu cu, s
chuyên môn hóa v tài chính, gim chi phí nh tn dng mng li ca đi tác, to c
hi cung cp các dch v tài chính. Cách thc hp tác trên rt phù hp vi các nc
châu Phi, ni luôn có s bt n c v chính tr, kinh t, khuôn kh lut pháp cha hoàn
thin, qua đó nhm bo h cho các hot đng tài chính ca các t chc và c khách
hàng.
2.2.1.4. Khu vc châu Á
 khu vc châu Á, đây là ni tp trung nhiu ngi nghèo nht trên th gii,
hot đng ca các t chc TCVM rt phát trin và thành công, ban đu ch là nhng t

kinh t và đi sng.
Nu nh các mô hình TCVM thành công ca châu Á đu thuc s hu t nhân
thì BRI li là mt mô hình thành công khác thuc s hu Nhà nc. Ban đu, BRI ch
yu cung cp tín dng bao cp ca Nhà nc cho ngi nghèo, nhng sau mt thi
gian, do h qu ca tín dng bao cp mà BRI đư b ri vào tình trng khó khn. T nm
14
1983 tr li đây, BRI đư chia các hot đng ca mình ra thành các b phn riêng bit,
b phn khách hàng ln; b phn khách hàng doanh nghip nh và va; b phn khách
hàng nghèo Trong đó, các b phn đc t chc mt cách riêng bit và hch toán đc
lp. Tu theo tng đi tng khách hàng mà BRI áp dng các mc lãi sut khác nhau,
đi vi các doanh nghip, khách hàng ln, mc lãi sut khong 9 - 12%/nm; lưi sut
cho vay khu vc nông thôn khong 20 - 24%, mc lãi sut đc áp dng cho các đi
tng trên, cn c vào mc ri ro, chi phí hot đng và không có s bao cp.
2.2.2. Tài chính vi mô ti Vit Nam
2.2.2.1. c đim tài chính vi mô ti Vit Nam
Do  Vit Nam, không ging nh nhiu nc khác là đa s dân s nghèo sng 
các vùng nông thôn và vùng sâu, vùng xa, đng thi cng do đc đim phát trin kinh
t, chính tr, xã hi ca Vit Nam, nên ngành tài chính vi mô  Vit Nam có mt vài
đc đim riêng sau khác vi các nc. S tham gia ca các t chc chính tr - xã hi
vào hot đng tài chính vi mô  hu ht các nc, các t chc phi chính ph là nhng
ngi tiên phong trong công ngh tín dng vi mô. Ti Vit Nam, phong trào này đc
trin khai thông qua b máy ca các t chc đoàn th đt di s lưnh đo ca ng
Cng sn nh Hi Liên hip Ph n Vit Nam hay Liên đoàn Lao đng Vit Nam, Hi
Nông dân Nhng t chc chính tr - xã hi này đư kt hp vi các t chc phi chính
ph nc ngoài trin khai hot đng tài chính vi mô  Vit Nam nhm m rng c hi
tip cn vi các dch v tài chính cho ngi nghèo. Trong giai đon đu, s gn kt
gia các t chc tài chính vi mô vi các t chc chính tr xã hi đư mang li nhiu c