B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM TRN TH TNG VI BT N LÃI SUT VÀ T GIÁ HI OÁI
TÁC NG N T SUT SINH LI CA
C PHIU NGÂN HÀNG: NHNG BNG
CHNG TI VIT NAM Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng
Mã s : 60.34.02.01
LUN VN THC S KINH T

5.1.3  bing ca bt n lãi sut và t giá lên bing t sut sinh li
ca mã CTG. 27
5.2. Ngân hàng TMCP Ngot Nam (VCB) 29
5.2.1. Hi quy OLS 29
5.2.2. Hi quy mô hình ARCH(1) vi bing t sut sinh li mã VCB. 30
5.2.3.  bing ca bt n lãi sut và t giá lên bing t sut sinh li
ca mã STB 31
5.3. STB) 33
5.3.1. Hi quy OLS 33
5.3.2. Hi quy mô hình ARCH(2) vi bing t sut sinh li mã STB. 34
5.3.3.  bing ca bt n lãi sut và t giá lên bing t sut sinh li
ca mã STB 35
5.4. Ngân hàng TMCP Xut nhp khu Vit Nam (EIB) 37
2

5.4.1. Hi quy OLS 37
5.4.2. Hi vi bing ca t sut sinh li chng khoán ngân
hàng EIB. 38
5.4.3.  bing ca bing ca lãi sut và t  bing t
sut sinh li ca ngân hàng EIB. 39
5.5. i (MBB) 41
5.5.1. Hi quy OLS 41
5.5.2. Hi quy mô hình ARCH(1) vi bing t sut sinh li mã MBB 42
5.5.3.  bing ca bt n lãi sut và t giá lên bing t sut sinh li
ca mã MBB. 43
5.6. Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) 45
5.6.1. Hi quy OLS 45
5.6.2. Hi quy mô hình ARCH(2) vi bing t sut sinh li mã ACB. 46
5.6.3.  bing ca bt n lãi sut và t giá lên bin ng t sut sinh li
ca mã ACB. 47

CTG
t Nam
VCB
Ngân hàng TMCP Ngot Nam
STB

EIB
Ngân hàng TMCP Xut Nhp Khu Vit Nam
MBB
i
ACB
Ngân hàng TMCP Á Châu
SHB
Ngân hàng TMCP Sài Gòn  Hà Ni
NVB
Ngân hàng TMCP Quc Dân
MRK
T sut sinh li ca th ng chng khoán
INT
T sut sinh li phi ri ro
FX
T sut sinh li ca t giá h

4

DANH MC BIU BNG
Trang

hai mô hình hi quy mã ACB 48
Bng 5.20: Hi quy ARCH(1) cho mã SHB 50
Bng 5.21: Kt qu ng bing cho mã SHB 51
Bng 5.22: Kim tra hiu ng ARCH(2) và tính dng cho c
hai mô hình hi quy mã SHB 52
Bng 5.23: Hi quy ARCH(1) cho mã NVB 54
Bng 5.24: Kt qu ng bing cho mã NVB 55
Bng 5.25: Kim tra hiu ng ARCH(2) và tính dng cho c
hai mô hình hi quy mã NVB 56
Bng 5.26: Tng hp nhân t n t sut sinh li chng khoán 57
Bng 5.27: Tng hp các nhân t n bing t sut sinh li chng
khoán 58

1

TÓM TT

Bài luthnày tôi tp trung nghiên cu ng do nhng bt n
lãi sut và t giá hgây ra cho t sut sinh li c phiu ca các ngân hàng




 giao dch 

 ti th ng chng khoán Vit
Nam bng cách s dng mô hình kinh t ng OLS và ARCH chy kinh trên
 d liu quá kh. Bc la chtôi chng
c kt qu rng lãi sut và t giá h mt khi bt n tht s có nh
ng n t sut li nhun c phiu  ngân hàng . Khá bt ng khi kt qu

Trong nhkhông th n v ri ro bt n yu
t kinh t n t sut li nhun c phiu trên th ng chng
khoán. Bài lun c  cp n c phiu ngành ngân hàng, ngành t lâu
c xp vào loi c phiu blue-chip vng vn hóa khá ln, thu hút nhiu quan
tâm c  trên sàn niêm yt. Khong gi  n
thp, nh git không còn gi v trí th ng chng khoán là tình 
n ra ca nhi   c bi    n c phiu khi
ngân hàng. ng ca nhng bt n lãi sut và t giá hlên t sut li
nhun c phic các nhà qun lý, nhà vit chính sách
qun lý, các nhà nghiên cu và cng s c bit quan tâm, nguyên nhân
do có  ngân hàng trên th gii chu ng chi phi t sut li nhun
i trong 

 mà nguyên nhân là do  tác
ng bt li ca bing lãi sut và t giá h c nhà.

Vic hai yu t kinh t c bit quan trng này bing trong lch s
giao dch n tác gi quynh nghiên cu chúng trong bi cn
t sut li nhun c phiu ngân hàng.
 nhy ca c phiu khi xy ra bing lãi sut và t giá có th
c gii thích trên lý thuyt vi mt s mô hình và gi thuyt kinh t ng. u
tiên, bài vi i chin nh giá tài sn vn quc t (ICAPM  The
International Capital Asset Pricing Model) ca Merton (1973), tác gi xem ri ro
3

lãi sut là mt trong nhng yu t th  sut li nhui khi
 vào mô hình do   n 

     ng ca lý
thuyt kinh doanh chênh lch giá Arbitrage (APT) cung cp dn chng cho thy ri


 gia các ngân
hàng. ,  ln các bi
















 qu  u ho ng tài chính gia các ngân hàng khác nhau.
i gia tài sn và n phi tr trong bi ca các
ngân hàng và s i bt ng lãi sut và t giá ngoi t c coi là yu t quan
trng dn gia i ro cho các ngân hàng. Ngoài ra, hu ht các nhà 1
Lý thuyt chng minh tính nhy cm ca li nhun c phii vi các loi ri ro có th c gii thích




bng cách tham gia vào các hong ngoi bng khác nhau và thc hin các k
thut qun lý ri ro hiu qu. Tuy nhiên, t chc tài chính  
trin d b tcòn thiu nhng dng c và k thut qun lý ri ro.
Không ng    c      i mt vi khng
hong tài chính nghiêm trng. Vì vy, tht c hin nghiên cu ri ro
lãi sut và t giá tim n ti các ngân hàng  c th ng mi ni. Kt qu
ng v nh tài chính và xây dng chính sách cho các ngân
o c này. 

thc nghim v v ng ca lãi sut
và t i vi thu nhp c phiu ngành ngân hàng khá quan trng.
H

ch có mt s ít công trình nghiên cu thc hin kinh s 
chung ca lãi sut và li nhun c phiu ngân hàng  nhng th ng mi ni,
phn lc tp trung ch yu ti các th ng phát trin. 





 ,
,  









 mnh m y cm ca c phii vi lãi
sut và t giá h hai, bài nghiên cu s dkinh t
ng khác nhau, OLS và mô hình ARCH, và s dng hàng lot các kinh tính
dng  phân tích nâng cao. Bng cách này, vic so sánh các kt qu thc nghim
s cho kt qu y và hu ích da vào các thông s c tính. Th ba, d
liu s dng cho bài luc tp hp tp trung trong thi gian g
khi th ng chng khoán Vit Nam hong khá nh, không có nht
sóng cao trào quá ln. Các cá nhân, t chu, làm chính sách s
có nhng ti quan tr phc v chuyên môn ca h khi có trong tay kt qu
thc nghiy này.
Phn còn li ca bài nghiên cu gm các ph: phn 2 các kt qu
nghiên cu , phn 3 tho lun v d li chy mô hình, phn 4
c trình bày v  nghiên cu, phn 5 tho lun v các kt qu thc
6

nghim, cui cùng, phn 6 là kt lun và mt s gi ý m v 
kinh nghi 7 II. CÁC KT QU NGHIÊN CU TRC ỂY
Trong quá trình phát trin nn kinh t th gi
dng nhiu lý thuyt qun lý danh m ca mình khi mà th ng chng
khoán ngày tr n vô cùng hp dân. a chn
danh mc vi nhiu loi chng khoán, tài sn khác nhau vi t sut li nhun k
vng trên mi tài sn là khác nhau.
Da trên nhng nghiên cu ca Harry Markowitz (1927) v lí thuyt danh mc




là li nhun k vng ca danh mc th
ng và 

là h s beta ca c phiu j.
Kn tác dng ca  trong vic gii thích s ng ca t sut sinh li,
Fama-n kt lun rng bin  trong mô hình CAPM là cht.
Qua nhng chng c c trình bày trong các nghiên cu thc nghim th
n cho William Sharpe ra sc bo v cho mô hình ca ông, bên c ông
ng ý rng bin  trong mô hình CAPM không th phn ánh ht toàn b
thc t i ca th ng và cn có thêm nhng bin khác vào mô hình.
8

Tip tc nghiên cng này mô
hình 3 nhân t, ngoài hai nhân t  
nhân t th n bù ri ro c phiu.
V mt lý thuyt, mô hình hoàn ho là mô hình bao gm các bic lp có th gii
c mi s i ca bin ph thuc. Tuy nhiên, trên thc t, khó có mô
hình nào là hoàn ho, ta cn phi la chn mô hình nào có th gic s
i ca bin ph thuc gn vi thc t nht. Qua các kt qu nghiên cu thc
nghim cho thy mô hình 3 nhân t do Fama - 
u này.
Hu ht các nghiên cu hin ti s d xét
tính nhy cm c nhng bt n do lãi sut và t giá n t sut sinh li
c phiu này dn nhiu kt lun khác nhau. Trên trang The
Journal of Finance tháng 12/1981, Mark J.Flannery xây dp cn
dòng tin m ng giá tr tài sn và phân loi k hn n, s dng lch s
giao dch các c phiu ngân hàng ti M, tác gi cho ra mô hình hi quy kim tra

gây n hong kinh doanh và giá c phiu các ngân hàng bng cách
to ra khong doanh thu li hoc l ph thuc trng thái ngoi t ròng, ri ro ngoi
t là mt yu t quynh quan trng ni vi li nhun c phiu ngân hàng.
Các nghiên cu thc nghiu tiên tp trung n ri ro tn tht do
bt n t giá h n quá trình hình thành t sut sinh li ca các c phiu
ngành ngân hàng Grammatikoset al. (1986) và Chamberlain et al. (1997). Kt
qu ca nhng nghiên cu này cho thy các ngân hàng M tht s s chu tn tht
khi ri ro t giá xy ra. S dng d liu thi gian theo ngày và tháng, Chamberlain
et al. (1997) so sánh  nhy cm t giá hn các ngân hàng  M
và Nht Bn. H t bng chng cho thy li nhun c phiu c các ngân
hàng ti M y cm vi bing t giá h
mt vài giá c phiu ngân hàng ti Nht Bn chu ng t giá.
Trong khi hu ht các nghiên cng ca lãi sut hay t
giá lên li nhun c phiu ngành ngân hàng, Choiet al. (1992) li áp dng mô hình
ba-ch-s  phân tích li nhun c phiu ngân hàng ti M vi các bing
10

th ng, t giá và lãi sut vi gi nh   i. Choi et al.
(1992) c bng chng mnh m rng lãi sut nhy  nhy t giá hi
. Ngoài ra, bng cách s dng mô hình ba-nhân-t  
gim li nhun c phiu ngân hàng ti Hàn Quc, Hahm (2004) kt lun rng li
nhun c phiu ngân hàng Hàn Quc rt nhy cm vi các nhân t này.
phn trên bài lu   cp, nhng nghiên cu này ch yu s
dng ng tuyn tính, chng h
nh nht OLS và GLS, và không xét n tính nhy cm ca bing th ng,
lãi sut và t giá hn t sut sinh li ca các c phiu ngành ngân hàng
trong nhng khong thi gian khác nhau. Do các tn t  lch chun co cm
(volatility clustering )
3
, hiu ng  y và hiu ng t h   u kin

quan h gia t giá h phiu trên th n
t i thánt lun có mi liên h gia hai bin
trong ngn hy liên h này trong dài hn. Alagidede và cng
s (2011) s dng liên kt (cointegration) nghiên cu
mi liên h gia t giá hvà giá c phiu trên th ng Australia, Canada,
            i
n kt lun không có mi liên h nào gia t giá h
giá c phiu trong dài hn. Ongand Izan (1999), Nieh t lun
 v mi quan h gia hai bin này trong dài hi vc nhóm G7.
Abdalla và Murinde (1997) thc hin nghiên cu trên th   c công
nghip mn 1985 ti 1994
bng mô hình hi quy vector (vector-autoregression  Var) và kinh Granger
cho thy không có s thng nht v mi quan h gia hai bin này rên các th
ng. Ti th ng Philippines không có mi liên h trong dài h  
India, Korea và Pakistan có tn ti mi liên h trong c ngn hn và dài hn gia t
giá h phiu.
Nói cách khác, các kt qu nghiên cu thc nghiy mi liên
h ca hai bin s này hng chung cho tt c các th
ng. Zhou (1996) da trên nghiên cu thc nghim bi quy
gia lãi sut ngân hàng và giá chng kt lun rng lãi su
vai trò quan tri vi giá c phic bit là trong dài hn. Wong và cng s
(2005) nghiên cu mi liên h gia các ch i các ch tiêu chng khoán
12

trên th ng Singapore và M trong giai n tháng 12
ng king liên ky s ng ca lãi sut ngân
hàng và cung tin giá chng khoán trên th 
thy kt lu  trên th ng M. Harasty và Roulet (2000) kt lun lãi
sut, giá c phiu và c tc có mi liên h vi nhau trong dài hn, tuy nhiên v
 c  th ng Italia. Arango và cng s (2002) nghiên cu

ti nhng bt n kinh t i nhng bing khá ng xuyên trong quá
trình ng, lãi sut thc, t giá hst gim ln, thiu dòng tin và th
ng vn phát trin không tt. Do th ng còn tng nhiu yu t ri ro, nhà
 thuc phn ng ci s ng tiu so vi
ng ngoi t c bit là USD. Vì vy, tht hu ích khi
xem xét mt trong nhng bt  tn ti ca h thng chng khoán và ngân
hàng Vit Nam.

14

III. D LIU
Mô hình hi quy xây dng ca bài nghiên cu bao gm các bin, t sut sinh
li ca th ng chng khoán, t sut sinh li phi ri ro và t sut sinh li ca t
giá hi  sut sinh li ca tng c phiu ngân hàng trong mu. Ký hiu, cách
tính và ngun d liu cung cp cho bài nghiên cc tng hp chi tit  Bng

sut sinh li phi ri ro, t sut sinh li ca t giá hc tng hp t ngày 01
i 660 quan sát
cho mi bin. 16

Bng 3.1: Mô t các bin s dng trong mô hình nghiên cu

Tên bin
Ký hiu
Cách tính

com
T sut sinh li
ca t giá hi

FX
Ly t giá hi  theo t giá
ca cp USD  VND.
Tính t sut sinh li ca t giá
hi  theo công thc:



= ln(



1
)
Trang web
thomsonreuters.
com
T sut sinh li
ca tng c
phiu ngân hàng
trong mu
Theo mã
chng
khoán tng
ngân hàng
Ly giá  ca  u chnh

nh tính dng, ta kinh cp gi thit sau:

0
: 
1
= 
2
=  = 1

1
: 
1
= 
2
=   1
Chp nhn 
0
t, hay nói cách khác chui
d liu không dng, bác b 
0
, chp nhn gi thit 
1
chui d liu dng.

Bc 2: Hu ht các kt qu thc nghim kim chng bing t sut li
nhun c phiu ngành ngân hàng c thc hin thông qua mô hình 
nh nht ng ca bt n t sut sinh li lãi sut và t sut sinh
li t giá h hc Carl Friedrich
Gauss phát hin  . S d   i qui tuy   
nghiên cu mi quan h ca các bic xem xét, t sut sinh li c phic


Bc 3: Trong phân tích kinh t ng c n u gi nh  sai ca
sai s là không i theo thi gian. Tuy nhiên, các d liu v tài chính và kinh t
ng ng có xu ng dao ng mnh vào mt s giai n theo sau i có
mt s thi k i nh. Nhng bt ng là do chui d liu thi
gian chu ng bi các tin tc xy ra tình trng hành vi
s , vi gi i theo thng không còn
phù h vi tình hình kinh t th ng hin nay. Trong tình hung này, bài nghiên
cu phi thc hing hu kin, t
sai trong thm này s ph thuc vào các thm tr  gi chung là
hin ng t .
n mô hình hóa ng thi giá tr trung bình và
a chui d liu khi có s nghi ng rng giá tr i
theo thi gian. T  ng ca Engle,   n lên mô hình ARCH
(AutoRegressive Conditional Heteroskedasticity)  Mô hình hu kin
S dng kinh hiu ng ARCH  xem xét tính phù hp các kt
qu c t mô hình hi quy OLS.
 Nu kt qu kinh cho thy mô hình hi qui có hiu ng ARCH thì s
ti     tr t   t  n hành hi quy mô hình
Autoregressive Conditional Heterokadasticity ARCH (p) v  tr t 
ng p i quy có dng:

,
= 
0
+ 
1
. 

+ 

) là các s hng nhiu
(phi thm t, 

2
i thm hin ti, Các h s 

luôn
l.
19

 ng hp ARCH(p) vi bc p ln, bài nghiên cu s s dng mô
hình GARCH(1,1)  thay th cho mô hình ARCH(p)

,
= 
0
+ 
1
. 

+ 
2
. 

+ 
3
. 

+ 


+ 

. 

2

=1
+ 
1


2
+ 
2


2

Vi 

~(0, 

2
)
 ng hp ARCH(p) vi bc p ln, bài nghiên cu s s dng mô
 thay th cho mô hình ARCH(p)

,
= + 
