B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH

NGUYN TH HI NG

CÁC YU T TÁC NG LÊN QUYT NH
QUN TR RI RO CA CÁC DOANH NGHIP
VIT NAM

LUN VN THC S KINH T

TP. H Chí Minh – Nm 2015

LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan rng đây là công trình nghiên cu ca riêng tôi. Các
ni dung nghiên cu và kt qu trong đ tài này là trung thc và cha tng
đc ai công b trong bt k công trình nghiên cu nào trc đây. Nhng s
liu trong các bng biu phc v cho vic phân tích, nhn xét, đánh giá đc
chính tác gi thu thp và tng hp t các ngun đáng tin cy.
TP.HCM, ngày 28 tháng 1 nm 2015
Tác gi lun vn
3.4.1. Bin ph thuc: 36

3.4.2. Bin đc lp: 37
4. NI DUNG VÀ KT QU NGHIÊN CU: 42
4.1. Phân tích đn bin: 42
4.1.1. Chi phí kit qu tài chính: 42
4.1.2. Chi phí đi din: 45
4.1.3. Bt hoàn ho th trng: 45
4.1.4. Thu d kin: 47
4.1.5.  tha dng ca nhà qun lý: 48
4.1.6. Các công c phòng nga thay th khác: 48
4.2. Phân tích đa bin: 50
5. KT LUN: 58
5.1. Kt qu nghiên cu: 58
5.2. Hn ch ca đ tài: 59
DANH MC TÀI LIU THAM KHO
PH LC 01:
PH LC 02

DANH MC BNG

Bng 3.1. Qun tr ri ro ti các Doanh nghip Vit Nam 23
Bng 3.2. Thng kê các công c qun tr ri ro mà Doanh nghip s dng. 27
Bng 3.3. Thng kê đ tui ca Doanh nghip Vit Nam. 28
Bng 3.5. Các d báo gi thuyt 35
Bng 3.6. Thng kê mô t bin đc lp vi mu ti Vit Nam. 41
Bng 4.1 - Independent t-test hedgers/non-hedgers (bin tng tài sn): 42
Bng 4.2 – Independent t-test hedgers/non-hedgers( bin tng doanh thu): 43
Bng 4.3 - Independent t-test hedgers/non-hedgers (bin n dài hn /tng tài sn): 43
Bng 4.4 - Independent t-test hedgers/non-hedgers (n dài hn/ vn ch s hu): . 44

Hin nay,vi s cnh tranh khc lit trên th trng Th gii, áp lc suy thoái và
nhng khó khn t nhiu chiu ca nn kinh t, các Doanh nghip ngày càng quan
tâm hn đn qun tr ri ro và s dng qun tr ri ro đ xây dng h thng kim
soát nhm giúp t chc hn ch nhng s c mt mát, thit hi và tng hiu qu
hot đng t chc. Mi Doanh nghip khi thc thi nhng chin lc đu không th
tránh khi vic đng đu vi nhng ri ro trong kinh doanh. Qun tr ri ro hiu
qu ít nht không nhng giúp Doanh nghip gim thiu đc các ri ro trong kinh
doanh mà còn ti đa hóa giá tr c đông , ti đa hóa li ích ca nhà qun lý. Nhng
đ thc hin hot đng qun tr ri ro ca Doanh nghip Vit Nam hin nay đc
thc hin mang li li ích nh trên thì vic nghiên cu xem các nhân t nào tác
đng đn hot đng qun tr ri ro c
a Doanh nghip là ht sc quan trng, đ làm
tng giá tr Doanh nghip.
Bài nghiên cu nhng nhân t nào tác đng đn quyt đnh qun tr ri ro
ca các Doanh nghip Vit Nam. ó là các nhân t chi phí kit qu tài chính, chi
phí đi din, chi phí tài tr bên ngoài, thu, đ tha dng ca nhà qun lý và các
chin lc phòng nga thay th khác. D liu ca bài nghiên cu đc phân tích
da trên phân tích đn bin ln đa bin. S dng phng pháp kim đnh t-testmu
đc lp, h s tng quan Pearson và hi quy nh phân logistic đc c lng đ
tìm ra nhng nhân t gii thích có th có cho quyt đnh phòng nga ri ro, và kt
qu đc đa ra có đúng vi các lý thuyt nghiên cu trc đây hay không?

2
1. GII THIU:
1.1.t vn đ:
Da trên bài nghiên cu “ Determinants of corporate heding decision:
Evidence from Croatian and Slovenian companies ” ca tác gi Danjela Milos
Sprcic, Zeljko Sevic v các yu t tác đng đn quyt đnh qun tr ri ro ca các
công ty  Croatia và Slovenia. Nghiên cu ca tác gi đa ra các yu t tác đng
đn quyt đnh qun tr ri ro ca Doanh nghip đi vi các công ty phi tài chính ti

công ty  Croatia và Slovenia đu đc tha mãn hai trong ba điu kin đc yêu
cu ca Lut k toán Croatia và lut Doanh nghip Slovenia liên quan ti các công
ty ln. 157 công ty  Croatia và 189 công ty  Slovenia tha mãn tiêu chun đc
đa vào mu. D liu cn thit cho vic kho sát các nhân t tác đng đn quyt
đnh phòng nga ri ro ca Doanh nghip đc ly t báo cáo thng niên, thông
tin báo cáo tài chính và t bng điu tra. Câu hi kho sát đc gi đn các nhà
qun tr  Croatia và Slovenia v quyt đnh qun tr ri ro. Bng câu hi thng kê
xem có bao nhiêu công ty qun tr ri ro tài chính và nhng đc đim nào ca công
ty(nu có) nh hng đn quyt đnh phòng nga ri ro hay không phòng nga ri
ro. 31% công ty  Croatia tr li câu hi kho sát, trong khi t l này  Slovenia là
22%.
D liu nghiên cu đc phân tích da trên phân tích đn bin ln đa bin.
Kim đnh t-testmu đc lp, h s tng quan Pearson và hi quy nh phân logistic
đc c lng đ tìm ra nhng nhân t gii thích có th có cho quyt đnh phòng
ng
a ri ro. Sau đó, phân tích so sánh cng đc tin hành phng pháp dùng đ so
sánh các kt qu nghiên cu thc nghim đc tin hành  các công ty ti Croatia
và Slovenia.
Theo các kt qu nghiên cu, điu bt ng là lý do chính đ phòng nga ri
ro có kh nng d báo rt ít khi gii thích các quyt đnh qun tr ri ro doanh
nghip  c Croatia và Slovenia. Bng chng da trên các mi tng quan thc
nghim đn bin và đa bin gia quyt đnh phòng nga ri ro trong các công ty phi
4
tài chính  Croatia và gi thit ti đa hóa tài sn cho c các c đông ln nhà qun lý,
tht bi khi không cung cp bt k s h tr nào cho bt kì mi tng quan đc
kim đnh nhng tr mt mi tng quan các bt hoàn ho th trng vn và s tài
tr chi phí bên ngoài đo lng bng t s chi phí đu t trên tài sn tài sn. Phân
tích đn bin và hi quy đa bin đc tin hành trên các công ty  Slovenia cho
thy rng bin gii thích không có ý ngha thng kê đi vi quyt đnh phòng nga
ri ro, do đó có th kt lun rng nó không ph thuc bt k các lý thuyt d báo

đnh phòng nga ri ro ca Doanh nghip Vit Nam.
Bài nghiên cu sáu nhân t tác đng đn quyt đnh qun tr ri ro ca
Doanh nghip da trên các c s lý thuyt, đó là chi phí kit qu tài chính, chi phí
đi din, chi phí tài tr bên ngoài, thu, đ tha dng ca nhà qun lý và các chin
lc phòng nga thay th khác . Phân tích hi quy đn bin và hi quy đa bin đc
tin hành trong bài nghiên cu cho thy, các bin đi din cho chi phí kit qu tài
chính, chi phí tài tr bên ngoài không có ý ngha thng kê đi vi quyt đnh phòng
nga ri ro ca Doanh nghip. Tuy nhiên, kt qu nghiên cu cho thy có bn nhân
t tác đng đn quyt đnh qun tr ri ro ca Doanh nghip, đúng vi các lý thuyt
phòng nga đc đa ra, đó là các nhân t: chi phí đi din, u đãi v thu, đ tha
dng ca nhà qun lý và các chin lc phòng nga thay th khác có tác đng trong
quyt đnh phòng nga ri ro ca Doanh nghip Vit Nam, các kt qu này phù hp,
đúng vi lý thuyt đc đa ra  phn lý thuy
t. Nhng ch có nhân t chi phí đi
din có mi tng quan âm trái ngc vi du hiu d báo.
1.5. Kt cu lun vn:
Kt cu bài lun vn gm có 5 chng:
Chng 1: Gii thiu
Chng 2: Tng quan v các nghiên cu trc đây
6
Chng 3: Phng pháp nghiên cu
Chng 4: Phân tích kt qu nghiên cu thc nghim
Chng 5: Kt lun
7
2. TNG QUAN CÁC NGHIÊN CU TRC ÂY:
2.1 . Chi phí kit qu tài chính:
Lý thuyt đu tiên cho rng nh gim tính bt n ca dòng tin, các công ty
có th gim chi kit qu tài chính (Mayers và Smith, 1982; Myers, 1984; Stulz,
1984; Smith và Stulz, 1985; Shapiro và Titman, 1998). Theo đnh đ I ca MM, ông
gi đnh rng th trng vn là hoàn ho:

sn. Th hai là các chi phí gián tip do thay đi đng c ca các ch n gây ra.
Ngay c khi trong trng hp công ty không xin phá sn, tình trng kit qu tài
chính cng có th áp đt chi phí kit qu tài chính gián tip lên công ty mt cách
đáng k. Khi nhìn vào các chi phí mà công ty ký kt vi các khách hàng, nu khách
hàng gim sút nim tin vào công ty do lo ngi xác xut xy ra kit qu tài chính, h
s t b công ty tìm đn các đi th cnh tranh. i vi các công ty cung cp các
hp đng v dch v hoc bo trì thng kí kt hp đng dài hn vi khác hàng.
Nu khách hàng gim sút nim tin đ
i vi công ty, thì thng gim bt giá tr các
hp đng dch v, h s gn nh t b công ty và tìm đn các đi th cnh tranh.
Nu công ty có th thuyt phc các khác hàng tim nng rng chi phí kit qu
tài chính đã đc gim bt, công ty có th làm tng giá tr hp đng dch v và bo
trì kí kt vi khách hàng. Quá trình nh vy s làm tng giá tr đc phn ánh vào
dòng tin ca công ty, và mc giá mà khách hàng có th sn sàng tr cho sn phm.
i vi các công ty sn xut sn phm da vào lòng tin khách hàng liên quan đn
9
các lnh vc cung cp dch v, bo trì máy móc thit b, tài chính ngân hàng thì các
li ích tim tàng này ca qun tr ri ro dng nh ln hn. Nu các công ty ri vào
tình trng kit qu tài chính, h s có xu hng gian ln v cht lng hn các công
ty có tình hình tài chính lành mnh. Vì vy, li ích t vic phòng nga ri ro s ln
hn đi vi các công ty có xác sut đi mt vi kh nng kit qu tài chính cao hn.
Khi công ty ri vào tình trng kit qu tài chính do vay n quá cao , thì lúc
by gi các trò chi s xut hin. Chng hn, trò chi ca các c đông công ty t b
nhng d án có NPV dng, còn gi là trò chi chuyn dch ri ro (sang cho trái
ch). Nhng d án tuy có NPV dng nhng không to đ dòng tin đ tr n,
bng cách chn nhng d án có đ ri ro cao hn,nhng xác sut thành công rt
thp. Mt trng hp mà qun tr ri ro có th tránh đc vn đ đâu t lch lc này
din ra trên th trng dài hn. Nu mt công ty phát hành n dài hn, c đông ca
công ty thng có đng c b qua các d án có NPV dng hoc chuyn đi d án
có ri ro thp sang d án có ri ro cao. Nhn bit đc đng c này các trái ch s

tn kém.
11
Hình 2.1. Phòng nga ri ro và Kit qu tài chính:
(Ngun: Tài chính doanh nghip hin đi,GS.TS. Trn Ngc Th, trang 854)
Nghiên cu thc nghim ca Oplee và Titman (1994) cho thy n làm suy
yu v th cnh tranh ca doanh nghip trong ngành.
12
Theo kt qu nghiên cu thc nghim caAmiyatosh Purnanandam (2007)
cho thy đng lc phòng nga ri ro tng lên cùng vi kì hn ca d án. i vi các
công ty xy ra kit qu tài chính nhng vn còn kh nng thanh toán thì đng c
qun tr ri ro tng lên. Nu không có kit qu tài chính thì đng c qun tr ri ro
bin mt. Mc khác, nu chi phí này quá cao, s khác bit gia chi phí kit qu tài
chính và mt kh nng thanh toán gim xung . Vì vy, mô hình ca tác gi d đoán
mt mi quan h hình ch U gia chi phí kit qu tài chính và hot đng qun tr ri
ro.
Nh vy, qun tr ri ro Doanh nghip làm gim chi phí kit qu tài chính ,
dn ti t s n ti u cao và li ích t tm chn thu làm tng giá tr Doanh nghip.
iu này cng có ngha là qun tr ri ro làm gim xác sut xy ra chi phí kit qu
tài chính.
2.2. Chi phí đi din:
Theo Jensen và Meckling ( 1976), lý thuyt chi phí đi din đ cp đn mi
quan h mt bên là ngi ch s hu vn và mt bên gia ngi qun lý- ngi
thc hin các chin lc ca công ty. Lý thuyt chi phí đi din xy ra khi có s
mâu thun v li ích ca h.
Th nht, mâu thun xy ra gia các c đông và ngi đi din. Ch s hu
các công ty c phn có xu hng thuê ngi đi din nhm đáp ng đc các yêu
cu nh đc đào to chuyên nghip, có đo đc,có nng lc điu hành tt đ đt

Vic chi tr c tc làm gim đi lng li nhun gi li đ tái đu t và đòi hi phi
s dng nhiu vn c phn t bên ngoài đ tài tr. Vic huy đng vn c phn t
bên ngoài có th dn đn vic làm mt đi quyn có ting nói ca nhà điu hành
Doanh nghip và quyn kim soát ca c đông c. T đó làm ny sinh mâu thun
gia c đông và nhà qun lý. Ngoài ra, vic huy đng vn c phn t bên ngoài còn
14
làm cho công ty chu s giám sát k lng ca các c quan điu phi và các nhà
đu t tng lai. Vic này coi nh là mt chc nng giám sát thành qu ca ban
điu hành công ty. T đó làm gim chi phí đi din gia c đông và Ban điu hành.
Theo Jensen (1976) cho rng vn đ chi phí đi din nghiêm trng hn các
Doanh nghip khi có dòng tin vt quá mc cn thit đ thc hin tt c các d án
có hin giá ròng NPV dng. Ông gi s tin dôi ra này là dòng tin t do ,và hu
qu ca chi phí đi din do dòng tin này là chi phí đi din ca dòng tin t do.
Theo Jensen và Mecking 1976, bng cách gim s bin đng ca dòng tin công ty
có th gim chi phí đi din.
Theo Dobson và Soenen 1993, có ba lý do v chi phí đi din mà nhà qun
tr Doanh nghip nên phòng nga qun tr ri ro cho Doanh nghip. Lý do th nht,
qun tr ri ro giúp làm gim tính không chc chn ca dòng tin vì th làm gim
chi phí n cho công ty. Vì, chi phí đi din đc to ra bi nhà qun lí, cho rng s
bt cân xng thông tin gia nhà qun lý và ch s hu Doanh nghip, phòng nga
ri ro giúp làm tng giá tr Doanh nghip. Vì vy nhà qun lý chn qun tr ri ro.
Lý do th hai, cho rng có s tn ti ca các khon chi phí tài tr bên ngoài, tính n
đnh ca dòng tin thông qua phòng nga ri ro t giá giúp gim vn đ dch
chuyn ri ro và các vn đ đu t di mc (Jensen và Smith, 1985). Cui cùng,
phòng nga ri ro giúp gim xác sut xy ra kit qu tài chính và t đó tng khong
thi hn các mi quan h ràng buc ca các c
đông. Thúc đy danh ting cho công
ty, phòng nga ri ro đóng góp trc tip hn ch ri ro đo đc trong vn đ đi
din.
2.3. Thu:

mc thu cao hn do quy đnh ca thu ly tin.
Hình 2.3. Gim thu bng qun tr ri ro

(Ngun: Qun tr ri ro tài chính,PGS.TS. Nguyn Th Ngc Trang, trang 333).
Nu công ty có hàm thu có dng li, giá tr sau thu ca công ty có dng
lõm so vi giá tr trc thu ca nó. Nu phòng nga ri ro gim s thay đi giá tr
trc thu công ty thì thu phi np d kin s gim xung và giá tr công ty sau
17
thu d kin s tng lên trong trng hp chi phí phòng nga ri ro không quá ln.
Bng cách gim mc thu sut trung bình hiu qu trong dài hn, thì các hot đng
làm gim s bin đng li nhun s giúp nâng cao giá tr c đông. Cu trúc thu
hiu qu càng li thì kh nng gim các loi thu d kin càng cao.
i vi các quc gia có nn kinh t phát trin, thì các c quan s thm đnh
các khon phòng nga ri ro v thu có hp lý hay không, nu phòng nga ri ro
này nhm mc đích né thu thì h s không cho phép tính các khon phòng nga
này vào chi phí. Tuy nhiên, nu công ty có chin lc phòng nga ri ro v thu
hiu qu, thu nhp trc thu ca công ty s thp hn mc trung bình giúp công ty
tn dng ti đa đ li ca hàm thu mang li.
i vi các quc gia có nn kinh t đang phát trin nh  Vit Nam, trong
khi lut thu vn còn nhiu khim khuyt, có kh nng các chin lc phòng nga
ri ro ti các Doanh nghip làm tng giá tr Doanh nghip s phát huy tác dng
mnh hn na trong thc t. Do s bt hoàn ho ca th trng làm gia tng giá tr
Doanh nghip.
2.4. Chi phí tài tr bên ngoài:
Vic gim tính bt n đnh ca dòng tin s ci thin kh nng đáp ng đ
ngun ngân sách ni b cho k hoch đu t và giúp loi b vic ct gim d án
sinh li hoc loi b các chi phí giao dch phát sinh t vic tìm kim ngun tài tr
bên ngoài. Gi thit chính là nu tài tr bng ngun tài chính bên ngoài (n và/hoc
vn c phn) thì rt tn kém chi phí, các công ty mà có nhng d án đu t đòi hi
phi có ngun tài tr s phi phòng nga ri ro dòng tin ca h đ tránh s thiu

phn ca nhà qun lý.

Trích đoạn ng 3.2 Th ng kê các công c qu ntr ri ro mà Doanh nghi sd ng ng 4.13 Independent t-test hedgers/non-hedgers (t l thanh kho n): ng 5.1 Kt qu phân tích đa bin

---