PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong thời kỳ cách mạng CNH – HĐH Đất nước, việc đào tạo một lớp
người lao động có tri thức đòi hỏi ngành GD&ĐT đóng vai trò chủ yếu trong
việc giữ gìn, phát triển và truyền bá nền văn minh nhân loại. Trong thời đại của
cách mạng khoa học công nghệ ngày nay, tiềm năng trí tuệ trở thành động lực
chính thúc đẩy sự phát triển, giáo dục và đào tạo được coi là nhân tố quyết định
sự thành bại của mỗi quốc gia trên trường quốc tế. Mỗi quốc gia, mỗi cá nhân
có khẳng định được chính mình hay không, điều này phần lớn phụ thuộc vào
khả năng trí tuệ của dân chúng. Vì vậy không chỉ Việt Nam mà nhiều quốc gia
trên thế giới đã xác định và đặt giáo dục vào vị trí quốc sách hàng đầu.
Trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội giai đoạn (2010 - 2020) Đảng
ta đã chỉ rõ những quan điểm chỉ đạo phát triển Giáo dục nước ta: “ Giáo dục là
quốc sách hàng đầu, phát triển giáo dục là nền tảng là nguồn nhân lực chất
lượng cao, là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, là yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng
trưởng kinh tế nhanh và bền vững ”
Trong các hoạt động ở nhà trường phổ thông, thì hoạt động giảng dạy và
học tập là hoạt động quan trọng nhất giữ vị trí trung tâm trong việc quyết định
chất lượng đào tạo. Để đạt được mục tiêu giáo dục, việc sử dụng thiết bị dạy học
trong các nhà trường đang là vấn đề hết sức quan trọng, đã và đang được Đảng,
Nhà nước và toàn ngành giáo dục quan tâm đặc biệt. Trong đó người thầy là
nhân tố góp phần quyết định kết quả đào tạo của nhà trường.
Để nâng cao chất lượng giáo dục thì thiết bị dạy học là điều kiện thực
hiện nguyên lý giáo dục “ học đi đôi với hành, lý luận gắn liền với thực tiễn”.
Trong chương trình đổi mới giáo dục phổ thông thì đổi mới phương pháp dạy
học được coi là yếu tố quyết định. Trong đó thiết bị dạy học là tiền đề đổi mới
phương pháp dạy học, góp phần làm sáng tỏ lý thuyết, tạo điều kiện cho học
sinh có cơ hội chủ động lĩnh hội tri thức.
Xuất phát từ vai trò vị trí, ý nghĩa to lớn của công tác Giáo dục nói chung
và nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý thiết bị dạy học nói riêng đòi hỏi
1

2

học tập của con em chưa được đúng mức nên phần nào ảnh hưởng không nhỏ
đến chất lượng giáo dục của nhà trừơng.
Vấn đề cấp bách là phải có một giải pháp trong công tác quản lý và sử
dụng thiết bị phù hợp trong nhà trường phổ thông nhằm nâng cao chất lượng
giáo dục toàn diện. Từ những chăn trở xung quanh công tác sử dụng thiết bị dạy
học; làm thế nào để “ Chống dạy chay” thực sự trong nhà trường? Sử dụng
TBDH như thế nào để có hiệu quả? Điều này đã thôi thúc tôi tìm ra một giải
pháp tốt “ Sử dụng thiết bị dạy học ở trường THCS “.
PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận của vấn đề :
- Theo quan điểm duy vật biện chứng: Vật chất có trước ý thức có sau,
vật chất là nguồn gốc của ý thức. Các Mác đã chỉ ra rằng “ ý niệm chẳng qua chỉ
là vật chất đã được chuyển hoá vào bộ óc của con người và được cải biến trong
đó”.
“Bất kỳ một điều hiểu biết và suy nghĩ nào cũng đều xuất phát từ kinh
nghiệm, cảm giác, còn trong tinh thần thì trước đó không có gì cả về điều đó”
( Ăng Ghen).
Lê Nin đã khẳng định “Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, rồi
từ tư duy trừu tượng lại đến thực tiễn đó là con đường biện chứng của nhận thức
chân lí, nhận thức hiện thực khách quan”.
- Phương pháp dạy học là một hệ thống có tác động liên tục của giáo viên
nhằm tổ chức hoạt động nhận thức và thực hành của học sinh để HS lĩnh hội
vững chắc các thành phần của nội dung giáo dục nhằm đạt được mục tiêu đã
định. ( Trần Kiều - Đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông – Viện
khoa học giáo dục – 1998 ).
Phương pháp dạy học phải luôn được đặt trong mối quan hệ: Mục tiêu –
Nội dung – Phương pháp – Phương tiện – những điều kiện khác. Mối quan hệ
hữu cơ chặt chẽ giữa Mục tiêu – Nội dung – Phương pháp – Phương tiện được

Trò
TBGD

90% qua những gì nói được và làm được.
Điều này càng nhấn mạnh và cụ thể hoá hơn tầm quan trọng của việc sử
dụng thiết bị dạy học.
2. Thực trạng của vấn đề :
Nghị quyết TW 2 ( khoá VIII ) khẳng định: "Phải đổi mới phương pháp
giáo dục và đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư
duy sáng tạo của người học, từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và
phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học đảm bảo điều kiện và thời gian tự
học, tự nghiện cứu cho học sinh ".
Luật giáo dục điều 28 khoản 2 đã chỉ rõ : "phương pháp giáo dục phổ
thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh phù
hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học ,bồi dưỡng phương pháp tự học,
rèn luyện kỹ năng vân dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem
lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh ".
Trường THCS Thanh Uyên thuộc xã Thanh Uyên là xã miền núi, kinh tế
còn gặp khó khăn, cơ sở vật chất trang thiết bị còn thiếu thốn phòng học bộ môn
, các phòng chức năng còn thiếu ,tạm bợ , chấp vá. Đội ngũ giáo viên đủ về số
lượng nhưng mất cân đối về bộ môn . Cán bộ phụ trách thiết bị còn phải kiêm
nhiệm không chuyên trách, vì vậy việc chuẩn bị cho một giờ học có sử dụng đồ
dùng thiết bị dạy học mất nhiều thời gian . Một số giáo viên trong một số tiết
dạy còn ngại sử dụng đồ dùng thiết bị dạy học, kỹ năng thao tác ,sử dụng TBDH
còn hạn chế.
Từ những thuận lợi và khó khăn nêu trên, từ thực trạng tình hình chất
lượng đội ngũ và chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường đòi hỏi người
cán bộ quản lý phải có những biện pháp để xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ chuẩn
về trình độ, có phẩm chất đạo đức, có trình độ chuyên môn vững vàng đáp ứng
yêu cầu ngày càng cao của nền giáo dục.

động kế hoạch thiết bị chính là thực hiện kế hoạch giáo dục của nhà trường.
Phải làm cho công tác thiết bị dạy học thực sự đi vào nề nếp để hoạt động này
sớm có hiệu quả góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện trong nhà
trường.
6

- Trong điều kiện đất nước còn gặp nhiều khó khăn, lãnh đạo nhà trường
một mặt cần phát huy tối đa nội lực, một mặt cần làm tốt công tác xã hội hoá
giáo dục tranh sự ủng hộ của các tầng lớp nhân dân, khai thac mọi nguồn vốn,
tân dụng và phát huy những điều kện thuận lợi của nhà trường, phát động phong
trào tự làm đồ dùng dạy học nhằm giảm bớt những khó khăn của nhà trường và
làm cho thiết bị dạy học ngà càng đầy đủ, phù hợp và đa dạng hơn.
*Bước 2: Trang bị cho đội ngũ nhận thức đúng đắn về vai trò của thiết bị
dạy học đối với việc nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường.
Xác định đây là hoạt động tổ chức thường xuyên, liên tục thông qua việc
học tập Nghị quyết, chủ trương, đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của
nhà nước. Chi bộ Đảng, ban giám hiệu phối kết hợp công đoàn thường xuyên
tuyên truyền giác ngộ chủ nghĩa Mác - Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan
điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước, qui chế của ngành Giáo dục cán bộ
giáo viên sống và làm việc theo pháp luật, giáo dục, động viên đội ngũ tinh thần
trách nhiệm xuất phát từ tình yêu quê hương, ý thức được cống hiến và lòng yêu
thương học sinh Để mỗi cán bộ giáo viên thông suốt, thấm nhuần đường lối
chính sách của Đảng, pháp luật nhà nước, luật giáo dục, qui chế của ngành và
đặc biệt là cuộc vận động hai không “Nói không với tiêu cực trong thi cử và
bệnh thành tích trong giáo duc, nói không với vi phạm đạo đức nhà giáo và cho
học sinh ngồi nhầm lớp” được triển khai từ năm học 2006 - 2007.
Động viên, tạo điều kiện để cán bộ giáo viên tự học, tự nghiên cứu để
nâng cao hiểu biết về chính trị xã hội bằng nhiều biện pháp: Mua tài liệu, đặt
báo, tuyên truyền luật giáo dục sửa đổi 2005; Tổ chức học tập, nghiên cứu chỉ
thị, nhiệm vụ năm học, qui chế đánh giá xếp loại học sinh (thụng tư 40 thực hiện

chuyên đề hội giảng, thăm lớp dự giờ tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên đi
học các lớp hệ tại chức, chuyên tu, đi bồi dưỡng thêm chuẩn, tự bồi dưỡng qua
tài liệu sách báo, thông tin Tham gia các chuyên đề bồi dưỡng sử dụng thiết bị
dạy học của Phòng giáo dục; Sở giáo dục - Đào tạo. Tăng cường thăm lớp rút
kinh nghiệm, nhất là những đợt hội giảng do các cấp tổ chức.
8

- Xây dựng nền nếp dám nghĩ, dám làm trong sử dụng có hiệu quả thiết bị
dạy học, tạo phong trào tự giác, tích cực trong các giờ lên lớp hàng ngày để phát
huy tính dân chủ, bình đẳng trong giáo viên, nhằm xây dựng tập thể đoàn kết,
thống nhất, nêu cao tinh thần trách nhiệm trong công việc.
- Đưa tiêu chí xếp loại giáo viên qua việc xếp loại việc sử dụng thiết bị
dạy học ( là một trong tiêu chí đánh giá thi đua của giáo viên trong từng tháng,
kì, năm học ).
*Bước 4: Tổ chức thực hiện chỉ đạo để đạt hiệu quả.
4.1-Quản lí công tác thiết bị dạy học:
Trong công tác quản lý: Vai trò của người quản lý nhà trường và cán bộ
thiết bị hết sức quan trọng. Nếu theo dõi đánh giá đúng sẽ có tác dụng tích cực
với phong trào hoạt động chuyên môn và phong trào học tập của học sinh.
Ngược lại, công tác quản lý thiết bị không chặt chẽ, đánh giá không chính xác,
thiếu công bằng sẽ dẫn đến tình trạng giáo viên làm việc đối phó, hình thức.
Để công tác thiết bị hoạt động có hiệu quả về góc độ quản lí cần làm tốt
các việc sau:
- Xây dựng kế hoạch: Hiệu phó chuyên môn phụ trách thiết bị cần xây
dựng kế hoạch tổng quát cho công tác thiết bị. Trong đó phải căn cứ vào thực
trạng cơ sở vật chất, thiết bị hiện có của nhà trường để có kế hoạch mua sắm bổ
sung và kế hoạch sử dụng cho phù hợp với yêu cầu của chương trình các môn
học.
- Coi trọng công tác thanh tra, kiểm tra bao gồm:
+ Kiểm tra kế hoạch chuyên môn, kế hoạch sử dụng thiết bị của từng cá

học sau.
- Cuối mỗi kì, cuối năm học xếp loại các tổ chuyên môn xếp loại các tổ
chuyên môn, cá nhân về từng mặt trong đó có việc làm, sử dụng và bảo quản đồ
dùng thiết bị dạy học của các tổ, cá nhân.
- Tổ chức tập huấn sử dụng thiết bị thường xuyên cho đội ngũ cán bộ giáo
viên của trường, đối với các giáo viên mới hoặc trái ban ngoài được tập huấn bố
trí một giáo viên chính ban giúp đỡ thường xuyên. Với điều kiện không có cán
bộ phụ trách thiết bị chuyên trách, ban giám hiệu bố trí cho những giáo viên cần
sử dụng nhiều thí nghiệm chứng minh – thực hành số giờ song song trong ngày
( cùng số tiết/buổi ) và bố trí đảm bảo một tiết dạy, một tiết nghỉ để kịp thời
chuẩn bị và rút kinh nghiệm.
- Người quản lý phải biết lắng nghe, tôn trọng, ghi nhận ý kiến đóng góp
của giáo viên, kịp thời điều chỉnh bổ sung vào kế hoạch chỉ đạo thực hiện
những điều đóng góp đúng đắn xuất phát từ quyền lợi tập thể, vì cái chung, vì
sự tồn tại và phát triển của nhà trường.
4.2 Đối với tổ chuyên môn:
- Kiểm kê thông báo số thiết bị hiện có bằng danh mục công khai của tất
cả các bộ môn.
- Có kế hoạch sử dụng thiết bị dạy học của tất cả các môn thuộc tổ mình
trình ban giám hiệu duyệt vào đầu năm học.
11

- Cán bộ thiết bị căn cứ vào kế hoạch bộ môn, vào chương trình các môn
cần sử dụng thiết bị dạy học để thống kê và tính hiệu quả sử dụng, căn cứ cào
đó xếp loại đến từng cá nhân.
4.3 Đối với cán bộ thiết bị:
- Có kế hoạch hoạt động (kế hoạch mua sắm, kế hoạch sử dụng, bảo quản
đồng thời quản lý các loại hồ sơ sổ sách).
- Có nội quy riêng của phòng thiết bị dạy học, trong đó những quy định
của cán bộ thiết bị, của nhà trường về việc sử dụng, bảo quản, theo dõi sử dụng

thiết bị trong việc đổi mới phương pháp dạy học năm học 2010 – 2011.
Nhận xét: Như vậy TBDH đã thực sự là phương tiện đắc lực giúp giáo viên
thực hiện đổi mới PPDH. Số giờ sử dụng THDH và chất lượng giờ dạy có hiệu
quả tăng lên.
13

4.2- Đối với học sinh: Khảo sát năm học 2010 – 2011 (4lớp đại diện ở hai
khối 7,9). Cho thấy :
- Khảo sát qua tâm lí học sinh:
+ Khảo sát đâù năm học với bài dạy không có sử dụng TBDH.
+ Khảo sát cuối năm học với bài dạy có sử dụng TBDH:
Nhận xét: Như vậy đồ dùng thiết bị dạy học ( đồ dùng dạy học – phương
tiện kỹ thuật) được sử dụng hợp lí đã gây hứng thú cho học sinh học tập, giờ
học hấp dẫn, sôi nổi, học sinh không còn chán ghét học tập bộ môn, củng cố
niềm tin vào khoa học của học sinh.
- Khảo sát qua chất lượng bộ môn: qua chất lượng bài dạy có đồ dùng và
bài dạy không có đồ dùng cho thấy :
14

Nhận xét:Đồ dùng thiết bị dạy học không chỉ gây hứng thú học tập cho
học sinh mà còn góp phần nâng cao chất lượng học tập của học sinh cũng như
hiệu quả giảng dạy của giáo viên.
Sau khi được thực nghiệm sáng kiến đã được sự ủng hộ nhiệt tình của đội ngũ
cán bộ giáo viên trong nhà trường, học sinh hứng thú học tập hơn.
Thực hiện sáng kiến kinh nghiệm này đã góp phần tích cực vào việc đổi mới
phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng giáo dục ở nhà trường.
Chất lượng giảng dạy của của giáo viên tăng: Giỏi tăng 25,9%, TBình
giảm 11,1%.
Chất lượng học sinh ở nhà trường được nâng lên: Giỏi tăng 3,1%, khá
tăng 11,3%, TBình giảm 8,3%, Yếu giảm 6,1%.

và cùng sử dụng để phát huy lợi ích tối đa của sáng kiến. Khi áp dụng SKKN này
16

không nhất thiết phải thực hiện đủ quy trình biện pháp từng bước mà có thể vận
dụng linh hoạt cho phù hợp với điều kiện của từng trường.
2. Những ý kiến đề xuất :
Sáng kiến kinh nghiệm trên sau khi áp dụng vào thực tế đã đem lại kết quả
tương đối khả quan về mặt nhận thức, giáo dục, và kinh tế, do vậy cần thực hiện
triệt để những biện pháp đã áp dụng thành công trong công tác bồi dưỡng, quản lý
đội ngũ. Trong quá trình thực hiện không tránh khỏi những thiếu sót, vì vậy cần
tiếp tục tìm tòi những biện pháp mới, tích cực để sáng kiến hoàn thiện hơn, phục
vụ thiết thực cho công tác bồi dưỡng quản lý đội ngũ để công tác giáo dục trong
nhà trường đem lại kết quả như mong muốn.
Quản lý sử dụng thiết bị dạy học trong điệu kiện thực tế của đơn vị để có được
hiệu quả như mong muốn, nâng cao hiệu quả giáo dục, chính là từ hiệu quả sử
dụng thiết bị dạy học của giáo viên, quyết định đến kết quả hoạt động dạy học.
Muốn vậy, nhà trường mà trực tiếp là người cán bộ quản lý phải biết chăn
trở nghiên cứu thực tiễn kết hợp với lý luận khoa học về công tác quản lý thiết
bị dạy học để không ngừng tìm ra những giải pháp thích hợp nhằm nâng cao
hiệu quả trong công tác quản lý nhà trường noí chung và công tác quản lý thiết
bị dạy học nói riêng
Chính vì thể đối với người quản lý trong trường THCS, công tác tổ chức
chỉ đạo chỉ có thực tiễn không thì chưa đủ mà phải chỉ đạo vừa có tính thực tiễn
vừa có tính khoa học. Phải có sự vận dụng năng động, sáng tạo cho phù hợp với
tình hình thực tế của nhà trường và của địa phương mình để góp phần đem lại
hiệu quả cao nhất trong công tác quản lý nhà trường, nâng cao chất lượng giáo
dục ở trường THCS Thanh Uyên – Tam Nông –Phú Thọ.
17

- Hàng năm Sở GD&ĐT nên mở lớp bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho cán

6 - Trường cán bộ quản lý GD - ĐT tỉnh Phú Thọ: Tài liệu giảng dạy
chương trình bồi dưỡng CBQL thư viện, thiết bị, tài chính và kiểm tra nội bộ
trường THCS
7 - Sở Giáo dục - Đào tạo: Các chỉ thị năm học, Hướng dẫn thực hiện
nhiệm vụ năm học 2009 – 2010; 2010-2011; 2011-2012 .
8 – Các tài liệu hướng dẫn quản lí, sử dụng và bảo quản TBDH của ngành
giáo dục các cấp hàng năm…
19