B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHệ MINH
V TH HUYN TRINH PHỂN TệCH CÁC NHỂN T TÁC NG
N RI RO TệN DNG TI ABBANK
NG NAI
Chuyên ngành:
- Ngân hàng
LUN VN THC S KINH T NGI HDKH: TS. NGUYN TH XUỂN LIU
1.2.1 Khái nim và tính khách quan ca ri ro 7
1.2.2 Các loi ri ro ca NHTM 7
1.3 Ri ro tín dng 8
1.3.1 Mt s khái nim v ri ro tín dng 8
9
1.3.2.1
9
10
1.3.3 c đim ca ri ro tín dng 11
1.3.3.1 Ri ro tín dng mang tính gián tip 11
1.3.3.2 Ri ro tín dng có tính cht đa dng và phc tp 12
1.3.3.3 Ri ro tín dng có tính tt yu 12
12
1.3.4 Phân loi 12
1.3.5 Nhng nguyên nhân dn đn ri ro tín dng 13
1.3.5.1 T phía Ngân hàng 13
1.3.5.2 T phía khách hàng vay 15
1.3.5.3. Nguyên nhân khác 15
1.4 Tác đng ca các nhơn t đn ri ro tín dng 16
1.4.1 Gii tính 16
1.4.2 Trình đ hc vn 16
1.4.3 Kinh nghim ca khách hàng đi vay 17
1.4.4 Kh nng tài chính ca khách hàng vay 18
1.4.5 Tài sn đm bo 18
1.4.6 S dng vn vay 19
1.4.7 Kinh nghim ca nhân viên quan h khách hàng 19
1.4.8 a dng hóa hot đng kinh doanh 19
1.4.9 Kim tra, giám sát khon vay 19
1.5 Các nghiên cu v ri ro tín dng 20
1.5.1 Bài nghiên cu s th nht 20
3.1.1.1 C cu mu nghiên cu 40
3.1.1.2 Din dưi các bin đc lp đc s dng trong mô hình 40
3.1.1.3 To lp bin 42
3.1.2 Phng pháp kim đnh 42
3.1.2.1Bng thng kê mô t 42
3.1.2.2 Kim tra hin tng đa cng tuyn 43
3.1.2.3 Kim tra hin tng t tng quan 50
3.2 Phơn tích, đánh giá mô hình hi quy đa bin 52
TịM TT CHNG 3 58
CHNG 4: MT S GII PHÁP NHM GIM THIU RI RO TệN
DNG TI ABBANK TRểN A BÀN TNH NG NAI 59
4.1
59
60
4.2.1 Các gii pháp xut phát t phân tích thc trng ri ro tín dng ti ABBANK
trên đa bàn tnh ng Nai 60
4.2.1.1 Gii pháp v con ngi 61
4.2.1.2 a dng hóa đi tng khách hàng đ phân tán ri ro 63
4.2.1.2.1. a dng hóa danh mc đu t tín dng 63
4.2.1.2.2. Cho vay đng tài tr 64
4.2.1.2.3. Bo him tín dng 65
4.2.1.3 X lỦ các khon n quá hn 66
4.2.1.4 Ci thin quy trình cho vay 67
4.2.1.4.1 Tng cng công tác kim tra, xác minh, đánh giá khách hàng trc khi
cho vay 67
4.2.1.4.2 Kim tra và giám sát trong giai đon gii ngân 71
4.2.1.4.3 Kim tra và giám sát sau khi cho vay 72
4.2.1.4.4 Tng cng kim soát ni b 73
4.2.1.5 Gii pháp v công ngh 74
Bng 2.4: S lng khách hàng các nhóm n t 2-5 27
Bng 2.5: Kt qu hot đng kinh doanh nm 2012 và 2013 28
Bng 2.6: Trình đ hc vn đi vi khách hàng có n t nhóm 2-5 33
Bng 2.7: Kh nng tài chính đi vi khách hàng có n t nhóm 2 tr lên 34
Bng 3.1: Din dưi các bin đc lp 40
Bng 3.2: Bng thng kê mô t 42
Bng 3.3: Kt qu hi quy ph ca bin kh nng tài chính ca khách hàng vay
(X4) và bin s dng vn vay (X6) 44
Bng 3.4: Kt qu hi quy ph ca bin kinh nghim nhân viên quan h khách hàng
(X3)và bin kim tra, giám sát khon vay 45
Bng 3.5: Kt qu hi quy ph ca bin tài sn đm bo (X5) và bin kim tra, giám
sát khon vay (X9) 46
Bng 3.6: Kt qu hi quy ph ca bin kinh nghim ca khách hàng đi vay (X3) và
bin đa dng hóa hot đng kinh doanh (X8) 46
Bng 3.7: Kt qu hi quy ph ca bin đa dng hot đng kinh doanh (X8) và bin
s dng vn vay (X6) 47
Bng 3.8: Kt qu hi quy ph ca bin kinh nghim ca khách hàng đi vay (X3) và
bin kim tra, giám sát khon vay (X9) 48
Bng 3.9: Bng ma trn h s tng quan 50
Bng 3.10: Kt qu hi quy đa bin 52
Hình 2.1: C cu li nhun theo sn phm 29
Hình 2.2: T l n xu phân theo gii tính 32
Hình 2.3: K 37
Hình 2.4: S khách hàng ri ro theo s ln kim tra 38
1 5. Phng pháp nghiên cu:
S dng phng pháp phân tích so sánh tng hp kt hp vi phân tích hi quy
đa bin đ xác đnh mi tng quan gia các các nhân t và ri ro tín dng.
6.
4 chng:
-
-
Ngân
hàng thng mi c phn An Bình – Chi nhánh ng Nai
-
Ngân hàng thng mi c phn An Bình – Chi nhánh ng Nai
-
thng mi c phn An Bình – Chi nhánh ng Nai.
các ch th kinh t nhm đáp ng nhu cu chi tiêu ca chính ph và thc hin
các mc tiêu kinh t xư hi.
4
- Tín dng ngân hàng là mt giao dch gia hai ch th, trong đó bên cp tín
dng (ngân hàng/ t chc tín dng khác) chuyn giao mt tài sn cho bên nhn
tín dng (doanh nghip/ cá nhân hoc các ch th khác) s dng theo nguyên
tc có hoàn tr c gc và lưi.
“Tín dng ngân hàng là quan h chuyn nhng quyn s dng vn t ngân
hàng cho khách hàng trong mt thi hn nht đnh vi mt khon chi phí nht
đnh”
Hot đng tín dng ca các NHTM làm cho NHTM tr thành mt trong
nhng trung gian tài chính quan trng nht ca nn kinh t.
iu kin tín dng ch yu ca ngân hàng bao gm: Khi lng vn vay, thi
hn vay, lưi sut. Các yu t này đc hai bên tha thun sao cho tin li nht
cho c ngi vay ln ngân hàng. Ngi vay có tin đ bù đp nhng thiu ht
trong chi tiêu ca mình. Ngân hàng có th cho vay đ kim đc li nhun
tng ng vi mc ri ro mà h chp nhn.
- Tín dng tiêu dùng: Tín dng tiêu dùng là quan h tín dng phc v cho vic
tiêu dùng ca dân c vi ngi tiêu dùng là ngi đi vay và doanh nghip, cá
nhân là ngi cho vay. Trong xư hi hin đi, ngi cho vay là các doanh
nghip sn xut kinh doanh, các công ty tài chính
1.1.2 c trng
Tài sn giao dch trong tín dng ngân hàng đa dng, có th di dng tin t, tài
sn thc hoc ch kỦ.
Khác vi các loi hình tín dng khác (tín dng gia Nhà nc và nhân dân, tín dng
thng mi) thng tài sn giao dch là tin t hoc hàng hóa. Tín dng ngân hàng
s dng tài sn giao dch đa dng hn bao gm tin t, tài sn thc hoc ch kỦ.
ây chính là nhng ràng buc pháp lỦ mà khách hàng phi tuân th trong quá trình
s dng tín dng ca ngân hàng. Bn thân quan h tín dng là mt trao đi không
cân xng khi mà ngi cho vay trao cho ngi đi vay tài sn ca mình mà không có
vt ngang giá trao đi tr mt cam kt hoàn tr. Vì vy, đ bo v quyn li ca
mình, trong các chng t nh hp đng tín dng, giy nhn n, kh c n…đu
th hin trên đó ni dung cam kt hoàn tr vô điu kin cho ngân hàng khi khon n
đn hn.
6
1.1.3 Phơn loi
1.1.3.1 Cn c vào mc đích tín dng
- Cho vay phc v sn xut kinh doanh công thng nghip
- Cho vay tiêu dùng cá nhân
- Cho vay kinh doanh bt đng sn
- Cho vay nông nghip
- Cho vay kinh doanh xut nhp khu
1.1.3.2 Cn c vào thi hn tín dng
- Cho vay ngn hn: có thi hn cho vay đn 1 nm, thng là nhm tài tr cho
vn đu t vào tài sn lu đng
- Cho vay trung hn: có thi hn t 1 đn 5 nm, nhm tài tr cho vic đu t vào
tài sn c đnh
- Cho vay dài hn: có thi hn trên 5 nm nhng không quá thi hn hot đng
còn li theo quyt đnh thành lp hoc giy phép thành lp đi vi pháp nhân và
không quá 15 nm đi vi các d án cho vay ph v đi sng, mc đích ca
loi cho vay này thng là nhm tài tr đu t vào các d án.
1.1.3.3 Cn c vào mc đ tín nhim vi khách hàng
- Cho vay không có bo đm: Là loi cho vay không có tài sn th chp, cm c
hoc bo lưnh ca bên th ba mà ch da vào uy tín ca bn thân khách hàng
tình trng bt n dn đn tn tht cho hot đng kinh doanh ngân hàng. Tuy nhiên
không phi s không chc chn nào cng là ri ro. Ch có nhng tình trng không
chc chn nào có th c đoán đc xác sut xy ra mi đc xem là ri ro.
Hot đng kinh doanh trong lnh vc ngân hàng cng luôn gn lin vi ri ro. Ri
ro tác đng trc tip ti kt qu doanh li, nguy c phá sn ca các ngân hàng. Do
vy vic tha nhn ri ro trong hot đng kinh doanh ngân hàng và t đó tìm kim
nhiu phng pháp chng đ các ri ro là đòi hi cho s tn ti và phát trin ca
ngân hàng. Ri ro trong kinh doanh ngân hàng là mt tt yu, mà các nhà qun lỦ
ngân hàng ch có th có chính sách gim bt ch không th gt b chúng đc
1.2.2 Các loi ri ro ca NHTM
Ri ro ca ngân hàng thng mi bao gm ri ro qun lỦ, ri ro phân phi và ri ro
tài chính. Trong đó ri ro tài chính bao gm:
- Ri ro thanh khon: Là loi ri ro phát sinh khi ngân hàng thiu tin hoc các tài
8
sn có kh nng chuyn đi thành tin ngay đ đáp ng các nhu cu ca ngi
gi tin và ngi vay tin
- Ri ro tín dng: là loi ri ro do khách hàng vay vn không thc hin hoc thc
hin không đy đ các điu khon ca hp đng liên quan đn tín dng.
Ri ro tín dng có th dn đn mt vn gc, lưi ca ngân hàng.
- Ri ro lưi sut: Là loi ri ro phát sinh do s bin đng ca lưi sut làm nh
hng đn giá tr kì vng ca ngân hàng.
Loi ri ro này thng phát sinh khi ngân hàng đi vay (hoc huy đng) theo lưi
sut c đnh, trong khi đó cho vay theo lưi sut th ni, hoc ngc li.
Loi ri ro này còn phát sinh khi ngân hàng đi vay (hoc huy đng) và cho vay
bng hai loi đng tin khác nhau và lưi sut ca hai loi đng tin này bin
đng vi mc đ khác nhau.
- Ri ro t giá:Là loi ri ro phát sinh do s bin đng ca t giá làm nh hng
page 107)
aunder và H. Lange, trong cun “Financial Institutions Managemant – a Moderb
Perpective”, đnh ngha ri ro tín dng là khon l tim tàng khi ngân hàng cp tín
dng cho mt khách hàng, ngha là kh nng các lung thu nhp d tính mang li t
khon cho vay ca ngân hàng không th đc thc hin đy đ c v s lng và
thi gian.
Tóm li, Ri ro tín dng là loi ri ro phát sinh do khách hàng vay vn không thc
hin hoc thc hin không đy đ các điu khon ca hp đng liên quan đn tín
dng.
Tín dng ngân hàng là quan h tín dng gia ngân hàng, các t chc tín dng và các
t chc kinh t, cá nhân theo nguyên tc hoàn tr. Vic hoàn tr đc n gc trong
tín dng có ngha là vic thc hin đc giá tr hàng hoá trên th trng, còn vic
hoàn tr đc lưi vay trong tín dng là vic thc hin đc giá tr thng d trên th
trng. Do đó, có th xem ri ro tín dng cng là ri ro kinh doanh nhng đc
xem xét di góc đ ca ngân hàng.
1.3.2 Yêu c
1.3.2.1 Quá trình ra đi ca Hip c vn Basel
Vào nhng nm 1980, h thng NHTM trên th gii phát trin mnh và có nhng
du hiu cnh tranh không lành mnh gia các ngân hàng. Nhm cng c hot đng
10
và to ra mt c ch cnh tranh bình đng ca h thng ngân hàng, U ban Basel
v giám sát ngân hàng (Basel Committee on Banking supervision - BCBS) đc
thành lp bi mt nhóm các Ngân hàng Trung ng và c quan giám sát ca 10
nc phát trin (G10) ti thành ph Basel, Thy S. y ban đc nhóm hp 4 ln
trong mt nm. Hi đng th ký ca y ban Basel đc đ xut bi Ngân hàng
Thanh toán Quc t Basel, gm 15 thành viên là nhng nhà giám sát hot đng
vn đi vi ri ro tín dng có s sa đi ln. Trng s ri ro ca Basel II bao gm
nhiu mc (t 0%-150% hoc hn) và rt nhy cm vi xp hng.
Yêu cu vn ti thiu = Mc đ nhy cm x Trng s ri ro (%) x 8%
Theo Basel 2, có các phng pháp đo lng ri ro
sau:
- Phng pháp chun hóa: ph thuc vào
ca các t chc xp hng tín
nhim
lp;
Basel I không-
- Phng pháp da trên h thng
giá ni b c bn: Các ngân hàng đa
ra nhng khon ri ro
;
- Phng pháp da trên h thng ñánh giá ni b nâng cao: Các ngân hàng
đa ra mt lot thông tin
vào v ri ro.
1.3.3 c đim ca ri ro tín dng
1.3.3.1 Ri ro tín dng mang tính gián tip
Ri ro tín dng không phi trc tip phát sinh t ngân hàng mà t môi trng kinh
doanh ca khách hàng. Khó khn trong quá trình kinh doanh có th khin khách
hàng chm tr hoc không có kh nng hoàn tr n vay.
12
13
- Ri ro danh mc
+ Ri ro ni ti (thc cht): Ri ro ni ti xut phát t các yu t riêng bit
ca mi ch th đi vay hoc ngành kinh t.
+ Ri ro tp trung: Ri ro tp trung là mc d n cho vay đc dn cho mt
s khách hàng, mt s ngành kinh t hoc mt s loi cho vay hoc mt khu
vc đa lỦ.
- Ri ro giao dch
+ Ri ro la chn: Ri ro la chn là ri ro liên quan đn thm đnh và phân
tích tín dng.
+ Ri ro bo đm (bo lưnh phát hành): Ri ro bo đm xut phát t các tiêu
chun đm bo, nh các điu khon trong hp đng cho vay, các loi tài sn
đm bo và mc an toàn ca nó.
+ Ri ro nghip v: Ri ro nghip v là ri ro liên quan đn qun tr hot
đng cho vay, nh xây dng và thc hin chính sách tín dng đ đnh hng
cho vic thc hin cho vay và kim soát danh mc cho vay, tái xét và giám
sát danh mc cho vay, bao gm c vic s dng h thng xp hng ri ro và
k thut x lỦ các khon cho vay có vn đ.
1.3.5 Nhng nguyên nhơn dn đn ri ro tín dng
Trong quan h tín dng có hai đi tng tham gia là ngân hàng cho vay và ngi đi
vay. Nhng ngi đi vay s dng tin vay trong mt thi gian, không gian c th,
tuân theo s chi phi ca nhng điu kin c th nht đnh mà ta gi là môi trng
kinh doanh, và đây là đi tng th ba có mt trong quan h tín dng. Ri ro tín
dng xut phát t môi trng kinh doanh gi là ri ro do nguyên nhân khách quan.
Ri ro xut phát t ngi vay và ngân hàng cho vay gi là ri ro do nguyên nhân
ch quan. Vic đi sâu nghiên cu nguyên nhân dn đn ri ro tín dng là thc s
cn thit đ các ngân hàng có đc các gii pháp nhm hn ch ri ro này và đt
môc đu t. Qun tr danh môc làm cân đi và kim ch ri ro bng cách nhn
dng, d báo và kim soát mc đ ri ro vi tng th trng, khách hàng, loi sn
phm tín dng và điu kin hot đng khác nhau. Nhiu chuyên gia ngân hàng tin
rng đa dng hoá là gii pháp phòng nga ri ro tín dng hu hiu nht. Mc dù
hiu rõ tm quan trng ca vic đa dng hoá danh môc đu t, song rt nhiu ngân
hàng ch cho vay mt hoc hai ngành hoc ch cho vay mt vài doanh nghip ln,
15
nhóm kinh doanh đn l. Mt danh môc đu t ph thuc ch yu vào mt ngành
hay mt loi mt hàng là rt nguy him vì không ngành nào là không có ri ro.
Th t: nh giá khon vay không theo mc đ ri ro ca khách hàng. V c cu,
lưi sut cho mt khon vay phi đc xác đnh mc đm bo bù đp đc chi phí
vn đu vào, chi phí qun lỦ, phn li nhun mong mun và phn bù đp ri ro ca
khon vay. Khách hàng đc đánh giá có mc đ ri ro càng cao, phn bù ri ro
càng ln. Nhng vì cnh tranh nên mt s ngân hàng có th chp nhn mc giá cho
vay thp, thm chí ch đ chi phí vn đu vào và chi phí qun lỦ, không tính đn
phn bù ri ro. Vic làm đó trong dài hn không nhng làm gim li nhun mà còn
làm tng tính ri ro trong hot đng tín dng ca ngân hàng.
1.3.5.2 T phía khách hàng vay
Th nht: Do khách hàng kinh doanh thua l nên mt kh nng tr n. Trng hp
này rt ph bin do khách hàng có trình đ yu kém trong d đoán các vn đ kinh
t, yu kém trong nng lc qun lỦ, s dng vn sai mc đích, sn phm cht lng
thp không bán đc… Hn na có rt nhiu ngi vay sn sàng lao vào nhng c
hi kinh doanh mo him vi k vng thu đc li nhun cao, mà không tính toán
k hoc không có kh nng tính toán nhng bt trc có th xy ra nên kh nng xy
ra tn tht vi ngân hàng là rt ln.
Th hai: Do khách hàng c tình chim dng vn ca ngân hàng. đt đc mc
đích thu đc li nhun, nhiu khách hàng sn sàng tìm mi th đon đ ng phó
doanh ca doanh nghip s không n đnh khi có nhng thay đi trong quy đnh v
thu, vn ,cng nh hot đng tín dng ca ngân hàng cng b tác đng nhiu bi
nhng vn bn lut v tài sn đm bo, d tr, trích lp… Nh vy, các chính sách
kinh t, pháp lut không hoàn chnh cng gây khó khn có doanh nghip v kh
nng tr n, cng nh đe do đn s an toàn ca ngân hàng trong cho vay
1. 4 Tác đng ca các nhơn t đn ri ro tín dng
Các nhân t nh hng đn ri ro tính dng có th rt nhiu, mt s nhân t ni bt,
s khác cha đc phát hin, có nhng nhân t nh hng ít, trong mt s trng
hp nhân t này là trng tâm nhng trng hp khác nó li là th yu; tuy nhiên
trong gii hn ca bài nghiên cu và sau khi tham kho các bài nghiên cu trc