B GIÁO DC ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
LÊ M NHT HOÀNG
GII PHÁP NÂNG CAO HIU QU
HOT NG TH THNG NGOI T
LIÊN NGÂN HÀNG TI VIT NAM
LUN VN THC S KINH T
TP. H Chí Minh - Nm 2014
B GIÁO DC ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
kin thc đư hc và trao đi vi ging viên hng dn, đng nghip, bn bè…
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cu ca riêng tôi, các s liu và kt
qu trong lun vn này là trung thc.
TP. H Chí Minh, ngày 08 tháng 10 nm 2014
Ngi thc hin lun vn LÊ M NHT HOÀNG
MC LC
TRANG PH BỊA
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC CH VIT TT
DANH MC BNG
DANH MC BIU
M U 1
CHNG 1: TNG QUAN V HIU QU TH TRNG NGOI T LIÊN
NGÂN HÀNG 3
1.1. Tng quan v Th trng tin t liên ngân hàng 3
1.1.1. Khái nim 3
1.1.2. Các loi hình giao dch trên th trng ngoi t liên ngân hàng 6
1.2.2.1. Giao dch giao ngay 6
1.2.2.2. Giao dch k hn 8
1.2.2.3. Giao dch hoán đi 10
1.2.2.4. Giao dch quyn chn 11
1.2. Các yu t c bn trên th trng ngoi t liên ngân hàng 13
2011 đn nay 40
2.2.1 Nhng vn bn pháp lý qui đnh hot đng kinh doanh ngoi hi 40
2.2.2 Thc trng hot đng kinh doanh ngoi hi trên th trng LNH 41
2.2.3 Thc trng s dng giao dch ngoi hi phái sinh trên TTLNH 42
2.2.1. Phân tích tng quan thc trng tình hình th trng ngoi t liên ngân hàng
Vit Nam t 2011 đn nay 45
2.2.2. Phân tích các ch s ca th trng t nm 2011 đn nay 48
2.2.2.1. Din bin t giá t nm 2011 đn nay 48
2.2.2.2. Doanh s giao dch t nm 2011 đn nay 56
2.2.3 Các ch th tham gia th trng ngoi t liên ngân hàng 57
2.3. ánh giá v thc trng và nguyên nhân ca thc trng th trng ngoi t
liên ngân hàng ti Vit Nam giai đon t nm 2011 đn nay 59
2.3.1. Nhng mt tích cc 59
2.3.2. Các vn đ tn ti 61
2.3.3. Nguyên nhân ca tn ti 62
KT LUN CHNG 2 64
CHNG 3: GII PHÁP NÂNG CAO HIU QU HOT NG CA TH
TRNG NGOI T LIÊN NGÂN HÀNG TI VIT NAM 65
3.1. i vi c quan qun lỦ nhƠ nc 65
3.1.1. Hoàn thin khung pháp lý v th trng ngoi t liên ngân hàng 65
3.1.2. Hoàn thin c ch chính sách cân bng cung cu ngoi t 66
3.1.3. Ngân hàng Nhà nc cn ban hành và giám sát cht ch vic chp hành trng
thái theo quy đnh ca các T chc tín dng 67
3.1.4. Nâng cao vai trò tham gia và điu tit th trng ngoi t ca NHNN 68
3.1.5. Tng cng bin pháp thanh tra, kim tra ca NHNN và nâng cao công tác
thanh tra, giám sát 70
3.1.6. Hoàn thin và phát trin th trng tin t Vit Nam, hn ch tác đng tiêu
cc ca hin tng đôla hoá nn kinh t 71
3.2. i vi T chc tín dng, đnh ch tài chính 73
3.2.1. Các NHTM cn khai thác trit đ ngun ngoi t 73
DANH MC CH VIT TT
CNY : ng Nhân dân t
FED : Cc d tr liên bang M
GTCG : Giy t có giá
IMF : Qu Tin t quc t
NHNN : Ngân hàng Nhà nc Vit Nam
NHTM : Ngân hàng thng mi
NHTW : Ngân hàng Trung ng
PBOC : Ngân hàng Trung ng Trung Quc
SGD NHNN : S Giao dch Ngân hàng nhà nc
TCTD : T chc tín dng
TTNH : Th trng ngoi hi
TTNTLNH : Th trng ngoi t liên ngân hàng
USD : ng ôla M
VND : ng Vit Nam
WTO : T chc Thng mi Th gii
DANH MC BNG
STT
Ni dung
Trang
1
Biu đ 1.1 Doanh s giao dch trung bình hàng ngày theo tin t và
cp tin t toàn cu nm 2010-2013
5
2
Biu đ 1.2 Doanh s giao dch trên interbank giai đon 2001 - 2013
5
3
Biu đ 1.3 Doanh s mua bán ngoit theo loi hình giao dch
6
4
Biu đ 1.4 Doanh s giao dch trung bình hàng ngày giao ngay 2010
-2014
7
5
Biu đ 1.5 Doanh s giao dch trung bình hàng ngày k hn 2010-
2014
9
6
Biu d 1.6 Doanh s giao dch trung bình hàng ngày hoán đi ngoi
t 2010-2014
11
7
Biu đ 1.7 Doanh s giao dch trung bình hàng ngày quyn chn
2010 -2014
13
8
1
M U
1. Tính cp thit ca đ tài
Th trng ngoi t liên ngân hàng là mt thành phn c bn ca th trng
tài chính ngân hàng, th trng là ni din ra các giao dch ngoi t gia các t chc
tín dng và đnh ch tài chính. Cùng vi s phát trin ca h thng ngân hàng
thng mi ti Vit Nam và quá trình hi nhp ca ngành ngân hàng vào th trng
tài chính th gii, th trng ngoi t liên ngân hàng ti Vit Nam đư hình thành và
ngày càng phát trin mnh m theo tiêu chun và thông l quc t. Trong quá trình
hình thành và phát trin ca mình, cng ging nh các ch th khác, th trng
ngoi t liên ngân hàng ti Vit Nam cng phát sinh nhng vn đ liên quan v
chc nng, vài trò, c ch vn hành, phng thc hot đng, các sn phm, ch th
tham gia, … nhng vn đ này cn phi đc tìm hiu và nghiên cu c th đ nm
bt đc thc trng nhm có nhng gii pháp đ th trng vn hành ngày càng
hoàn ho hn, đáp ng nhu cu phát trin ca th trng ngoài t liên ngân hàng và
h thng ngân hàng hin đi. ó cng là lý do tôi quyt đnh chn đ tài: “Gii
pháp nơng cao hiu qu hot đng ca th trng ngoi t liên ngơn hƠng ti
Vit Nam” đ nghiên cu trong lun vn này.
2. Mc tiêu nghiên cu
Mc tiêu nghiên cu ca lun vn tp trung vào các ni dung sau:
- Góp phn tìm hiu h thng hoá c s lý lun đ làm rõ hn v th trng
ngoi t liên ngân hàng, bao gm khái nim v hiu qu th trng ngoi t
liên ngân hàng, các tính cht, đc đim, c ch vn hành ca th trng và
đánh giá hiu qu th trng ngoi t liên ngân hàng ti Vit Nam.
- Trên c s phân tích, đánh giá thc trng hot đng ca th trng ngoi t
liên ngân hàng Vit Nam đa ra nhng gii pháp nhm hoàn thin và xác
đnh phng hng phát trin cho th trng phù hp yêu cu kinh t đt 3
CHNG 1: TNG QUAN V HIU QU TH TRNG
NGOI T LIÊN NGÂN HÀNG
1.1 Tng quan v hiu qu th trng ngoi t liên ngân hàng
1.1.1 Khái nim
- Th trng ngoi t liên ngân hàng là th trng ln nht trên th trng
ngoi hi mà các ngân hàng mua bán ngoi t vi nhau. Các ngân hàng có
th giao dch trc tip vi nhau hoc thông qua các phn mm đin t.
(Grace Cheng, 2011).
c đim ca th trng ngoi t liên ngân hàng
- Th trng ngoi t liên ngân hàng mang nhng đc đim c bn ging vi
th trng ngoi hi. ó là th trng phi tp trung, các giao dch din ra
trong mt phm vi rng ln và đc thc hin nhanh chóng thông qua đin
thoi, mng vi tính, Dealing, Ngoài ra, do s chênh lch múi gi gia các
khu vc trên th gii mà các giao dch din ra sut 24/24h theo mt chu k
khép kín toàn cu. Th trng có tính thanh khon cao, khi lng giao dch
khng l và nht là luôn luôn tn ti kh nng thu li nhun do giao dch trên
th trng đc thc hin theo cp ngoi t và t giá trao đi luôn dao đng.
2013
Foreign exchange instruments
1,527
1,239
1,934
3,324
3,971
5,345
Spot transactions
568
386
631
1,005
1,488
2,046
Outright forwards
128
130
209
362
475
680
Foreign exchange swaps
734
Memo:
Turnover at April 2013 exchange rates
3
1,718
1,500
2,036
3,376
3,969
5,345
Exchange-traded derivatives
4
11
12
26
80
155
160
Qua bng trên ta có th thy trong các nm t 2007 đn nm 2013, doanh s giao
dch trung bình hàng ngày trên th trng FX tng gn 50%. S d nh vy là do s
phát trin ca giao dch đin t khin nhà đu t d dàng thâm nhp th trng, s
lng thành viên tham gia th trng không ngng tng lên. Mc dù nn kinh t th
gii chu nh hng ln t cuc khng hong tài chính M nhng cng không làm
gián đon tính thanh khon ca th trng FOREX và kinh doanh trên FX vn là
mt ngun thu vng chc, n đnh ca các ngân hàng.
Biu đ 1.1 Doanh s giao dch trung bình hàng ngày theo tin t
và cp tin t toàn cu t 2010 - 2013 5
Theo hình trên, đng USD đóng vai trò chính ca các ngoi t trên toàn th gii.
Các giao dch bng USD chim 87% trên tt c các giao dch. ng Eur đng
th 2 so vi r tin t nhng ch chim 33,4% nm 2013 gim so vi 39,1% nm
2010. Doanh s giao dch ngoi hi toàn cu liên tc tng thì đng CNY tng t
34 t USD lên 120 t USD trong nm 2013. ng th 9 so vi r các loi ngoi
t.
Biu đ 1.2. Doanh s giao dch trên Interbank giai đon 2001-2013
T hình trên cho thy, doanh s ch yu t các t chc tài chính chim 53%
và 39% t các dealer và 9% t các khách hàng khác. Giao dch ca các FX 6
dealer đư tng 48% lên 2800 t USD, tng t 1900 t USD trong nm 2010.
Các hot đng kinh doanh ngoi hi vi các đi tác đc m rng mnh nh
giao dch quyn chn chim 82%, giao dch k hn chim 58% và giao dch
giao ngay chim 57%
c đim ca giao dch giao ngay
- Giao dch giao ngay đc thc hin trên th trng phi tp trung. Các thành
viên tham gia th trng bao gm các NHTM, công ty tài chính ln, nhng
nhà môi gii và NHTW trong đó NHTM đóng vai trò ch cht.
- Th trng giao ngày đc bit đn là th trng rt sôi đng, giao dch vi
khi lng tin cc ln và vi tc đ giao dch cc nhanh nhm tn dng
nhng c hi chênh lch t giá dù cc nh. Giao dch giao ngay đc s
dng rt ph bin trên th trng.
- ây là nghip v có tinh thanh khon rt cao và đc th hin ch luôn có
s tin cn thit (the right amount is available), ti đa đim cn có (at the
right location), ti thi đim có nhu cu (at the right time), bng đng tin
cn có (the right currency), vi giá c hp lý (at the right price).
Biu đ 1.4 - FOREIGN EXCHANGE COMMITTEE
SEMI-ANNUAL FOREING EXCHANGE VOLUME SURVEY
All data reported in billions of US Dollars
Average Daily Volume
8
(Ngun: Foreign Exchange committees)
1.1.2.2 Giao dch ngoi t k hn (Forward)
Giao dch ngoi hi k hn là giao dch mua bán ngoi hi trong đó t giá
đc hai bên tho thun ngày hôm nay và vic giao hàng – thanh toán đc thc
hin ti mc t giá đó vào mt ngày xác đnh trong tng lai khác vi ngày giá tr
giao ngay (spot date).(Bob Steiner, 2002)
Trong giao dch k hn, t giá đc xác đnh ngày hôm nay và làm c s cho
vic trao đi lung tin trong tng lai, vì th t giá k hn s đc xác đnh da
trên các yu t: t giá giao ngay, lãi sut ca hai đng tin và k hn giao dch.
sut: c hi kinh doanh chênh lch lãi sut có bo him ri ro t giá (cover interest
arbitrage – CIA) s phát sinh nu trên th trng ngoi hi có các mc t giá k hn
không phù hp vi điu kin ngang giá lãi sut.
Biu đ 1.5 - FOREIGN EXCHANGE COMMITTEE
SEMI-ANNUAL FOREING EXCHANGE VOLUME SURVEY
All data reported in billions of US Dollars
Average Daily Volume
10
(Ngun: Foreign Exchange committees)
1.1.2.3 Giao dch ngoi t hoán đi tin t (Swap)
Giao dch hoán đi ngoi t là giao dch trong đó mt bên đng ý bán (mua)
cho bên kia mt đng tin nht đnh ti mt thi đim và đng thi cam kt mua
(bán) li chính đng tin đó vào mt thi đim khác trong tng lai vi các mc t
giá đc tho thun t trc (Sam Y.Cross, 1998)
Giao dch hoán đi ngoi t là mt giao dch kép, có các đc đim sau:
Hp đng mua vào và bán ra mt đng tin nht đnh đc ký kt đng thi
ti ngày hôm nay.
S lng mua vào và bán ra đng tin này bng nhau trong c hai v mua và
bán ca hp đng hoán đi.
Ngày giá tr ca hp đng mua vào và ngày giá tr ca hp đng bán ra là
khác nhau.
Qua đc đim trên, giao dch hoán đi ngoi hi không to ra trng thái ngoi
hi nhng to ra trng thái lung tin ging nh trong trng hp vay và cho vay
ngoi t. Vì th, phm vi ng dng ca giao dch hoán đi ngoi hi đc áp dng
trong trng hp sau:
Giao dch hoán đi ngoi hi có ý ngha thit thc đ phòng nga ri ro t
hp đng.
Nh vy, hp đng có đc thc hin hay s t ht hiu lc khi đn thi
đim đáo hn tu thuc vào quyt đnh ca ngi mua, ngi mua v th ch
đng, còn ngi bán quyn chn v th b đng, khi nhn đc phí quyn chn,
ngi bán có ngha v đáp ng khi ngi mua quyt đnh thc hin hp đng.
Hp đng quyn chn tin t có các loi sau (Joseph A. Walker, 1991) 12
Hp đng quyn chn mua (Call option): là hp đng trong đó ngi mua
quyn chn, sau khi tr cho ngi bán quyn chn đng tin c s vi mt s lng
nht đnh ti mc t giá c đnh đư đc tho thun t trc trong mt khong thi
gian nht đnh hay ti mt thi đim xác đnh trong tng lai.
Hp đng quyn chn bán (Put Option): là hp đng trong đó ngi mua
quyn chn, sau khi tr cho ngi bán quyn chn mt khon phí nht đnh, có
quyn quyn bán cho ngi bán quyn chn đng tin c s vi mt s lng nht
đnh ti mc t giá c đnh đư đc tho thun t trc trong mt khong thi gian
nht đnh hay ti mt thi đim xác đnh trong tng lai.
Nu cn c vào thi đim thc hin hp đng, quyn chn đc chia làm hai
loi:
Quyn chn kiu châu âu (European Option): Là quyn chn ch cho phép
ngi nm gi quyn chn thc hin quyn chn vào ngày đáo hn.
Quyn chn kiu M (American Option): Là quyn chn cho phép ngi
nm gi quyn chn đa ra yêu cu thc hin quyn chn vào bt c thi đim nào
trong thi gian hiu lc ca hp đng, k t khi ký hp đng cho đn khi đáo hn
hp đng, k c vào ngày đáo hn.
Vic thanh toán s thc s xy ra trong hai ngày làm vic sau khi vic thc
hin quyn chn đc ngi nm gi quyn chn xác nhn.
Vi nhng đc đim trên, hp đng quyn chn có th đc s dng nh
sau:
Bt k mt th trng nào cng đu có ngi mua và ngi bán. Trên th
trng ngoi t liên ngân hàng, ngi mua và ngi bán là các NHTM và các đnh 14
ch tài chính đ điu kin tham gia th trng. NHTW cng tham gia th trng vi
vài trò là ngi điu tit th trng.
Thành viên tham gia th trng liên ngân hàng gm có 2 ch th là các ngân
hàng trong đó có ngân hàng trung ng và các nhà môi gii. Mi liên h gia các
thành viên tham gia TTNTLNH đc đt trong tng th là th trng ngoi hi có
th đc minh ho bng s đ sau: Biu đ 1.8 S đ các thành viên tham gia th trng ngoi t
(Ngun: Prentice Hall)
Nh vy, các ngân hàng thng mi là nhng thành viên tham gia ch yu
trên interbank. Ti đây các ngân hàng thc hin mua, bán ngoi t trc tip vi
nhau, không thông qua môi gii và tt c các ngân hàng tham gia th trng đu là
nhng nhà to lp th trng (market makers). iu này có ngha là ngân hàng này
yt giá mua vào – bán ra cho ngân hàng kia và ngc li.
Ngoài ra, các NHTW tham gia th trng nhm mc đích tng ngun d tr
ngoi hi quc gia, hoàn thin chính sách v mô ca chính ph v qun lý ngoi hi,
v chính sách t giá, lãi sut, điu tit quan hn cung – cu ngoi hi trên th
trng, đm bo n đnh đng ni t và góp phn s dng có hiu qu ngun ngoi
t ca các t chc kinh t và quc gia.
Trong khi đó, nhà môi gii là trung gian tin hành giao dch cho các ngân
hàng có yêu cu. Các ngân hàng đt các lnh gii hn cho các nhà môi gii, sau đó