B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH LÊ MINH KHÔI
GII PHÁP NÂNG CAO NNG LC CNH TRANH
CA NGÂN HÀNG TMCP NGOI THNG VIT NAM
– CHI NHÁNH LONG AN
Chuyên ngành: Qun tr kinh doanh
Mã s: 60340102
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC: TS. HUNH THANH TÚ
TP.H Chí Minh – Nm 2014
LI CAM OAN
Tôi cam đoan lun vn “Gii pháp nâng cao nng lc cnh tranh ca
1.1.2 C s lý lun v nng lc cnh tranh ca ngân hàng
thng mi 8
1.1.2.1 Li th cnh tranh 8
1.1.2.2 Nng lc cnh tranh ca ngân hàng thng mi 8
1.2 Các nhân t nh hng đn nng lc cnh tranh ca ngân
hàng thng mi 9
1.2.1 Các nhân t bên trong 9
1.2.2 Các nhân t bên ngoài 9
1.2.2.1 Các nhân t thuc môi trng vi mô 9
1.2.2.2 Các nhân t thuc môi trng v mô 12
1.3 Ch tiêu đánh giá nng lc cnh tranh ca ngân hàng
thng mi 13 1.3.1 Sn phm dch v 13
1.3.2 Ngun nhân lc 14
1.3.3 Mng li hot đng 15
1.3.4 Nng lc tài chính 15
1.3.5 Nng lc công ngh 17
1.3.6 Nng lc qun tr điu hành 17
1.3.7 Uy tín, thng hiu 18
Tóm tt chng 1 18
Chng 2: PHÂN TÍCH THC TRNG NNG LC CNH
TRANH CA VIETCOMBANK LONG AN 19
2.1 Khái quát đa bàn hot đng ca Vietcombank Long An 19
2.1.1 Tình hình kinh t - xã hi trên đa bàn tnh Long An 19
2.1.2 Thc trng h thng ngân hàng thng mi trên đa bàn tnh
2.4.2 Các nhân t bên ngoài 60
Tóm tt chng 2 61
Chng 3: CÁC GII PHÁP NÂNG CAO NNG LC CNH
TRANH CA VIETCOMBANK LONG AN 62
3.1 Quan đim và mc tiêu xây dng gii pháp 62
3.2 nh hng phát trin ca Vietcombank Long An 63
3.2.1 nh hng phát trin kinh t - xã hi tnh Long An 63
3.2.2 Mc tiêu phát trin ca h thng Vietcombank 64
3.2.3 Mc tiêu phát trin ca Vietcombank Long An 65
3.3 Các gii pháp nâng cao nng lc cnh tranh ca Vietcombank
Long An 65
3.3.1 Gii pháp nâng cao cht lng sn phm, dch v 65
3.3.2 Gii pháp nâng cao cht lng ngun nhân lc 69
3.3.3 Gii pháp m rng và nâng cao hiu qu mng li hot đng 70
3.3.4 Gii pháp tng cng nng lc tài chính 72
3.3.5 Gii pháp nâng cao nng lc công ngh 73 3.3.6 Gii pháp nâng cao nng lc qun tr điu hành 74
3.3.7 Gii pháp nâng cao uy tín, thng hiu 74
3.4. Kin ngh 76
3.4.1. i vi Ngân hàng Nhà nc Vit Nam - Chi nhánh tnh Long An 76
3.4.2. i vi Hi s chính Vietcombank 76
Tóm tt chng 3 77
KT LUN 78
Tài liu tham kho
Ph lcDANH MC CÁC T VIT TT
Vietcombank Long An
57 DANH MC CÁC BNG BIU
BNG TÊN BNG TRANG
Bng 2.1
Các ch tiêu kinh t - xã hi ch yu ca tnh Long An
giai đon nm 2011 – 2013
22
Bng 2.2
Các ch tiêu hot đng ca mt s NHTM ln trên đa bàn
tnh Long An giai đon nm 2011 – 2013
23
Bng 2.3
Kt qu hot đng kinh doanh ca Vietcombank Long An
giai đon 2009 – 2013
29
Bng 2.4
ánh giá sn phm dch v ca Vietcombank Long An và
các đi th cnh tranh
35
Bng 2.5
ánh giá ngun nhân lc ca Vietcombank Long An và
các đi th cnh tranh
37
Bng 2.6
ánh giá mng li hot đng ca Vietcombank Long An
và các đi th cnh tranh
1. Lý do chn đ tài
K t i hi ng ln VI, Vit Nam đã thc hin chuyn đi nn kinh t t
k hoch hóa tp trung bao cp sang kinh t th trng theo đnh hng xã hi ch
ngha. Qua hn 27 nm, công cuc đi mi nn kinh t đã đt đc nhiu thành
công to ln. Có đc kt qu trên, ngoài s đóng góp chung ca c nc, phi k
đn nhng n lc ca các ngành, các cp, trong đó có ngành ngân hàng. Trong tng
thi k, đi mi hot đng ngân hàng luôn đc xem là khâu đt phá và có nhng
đóng góp tích cc cho quá trình đi mi và phát trin kinh t Vit Nam. Tri qua
nhiu giai đon, h thng các TCTD đã có bc phát trin mnh c v quy mô và
mng li.
Long An là tnh nm v trí bn l gia ông và Tây Nam B, thuc vùng
kinh t trng đim phía Nam và cn k vi thành ph H Chí Minh - trung tâm sn
xut và tiêu th hàng hoá ln nht c nc. V trí chin lc này to môi trng
thun li cho phát trin các ngành kinh t, thu hút vn đu t trong và ngoài nc,
t đó kéo theo s xut hin ngày càng nhiu ca các TCTD. Theo thng kê ca
NHNN tnh Long An thì tính đn thi đim tháng 12 nm 2013, trên đa bàn tnh đã
có 35 chi nhánh cp I vi 178 đim giao dch ca các NHTM. Mng li ngân hàng
rng ln đã to ra áp lc cnh tranh ngày càng gay gt gia các NHTM trong vic
m rng th phn, tng cng cung cp sn phm dch v ngân hàng nhm tìm kim
li nhun. iu này đã khin nhiu NHTM, trong đó có Vietcombank Long An b
chia s th phn, tc đ tng trng chm, cht lng tín dng gim sút gây nh
hng xu đn hiu qu hot đng kinh doanh. Vì vy, vn đ cp thit hin nay
ca các NHTM trên đa bàn tnh Long An nói riêng và Vietcombank Long An nói
chung là phi đánh giá đc nng lc cnh tranh ca mình, t đó tìm ra các bin
pháp nâng cao nng lc cnh tranh nhm tn ti và phát trin bn vng.
Xut phát t nhng đòi hi mang tính thc tin nói trên, vi mong mun nâng
cao nng lc cnh tranh ca Vietcombank Long An đ hot đng kinh doanh ngày
càng hiu qu và tng trng bn vng, tác gi quyt đnh chn đ tài “Gii pháp
2
Phng pháp thu thp thông tin:
- Thông tin th cp đc thu thp t các tài liu và báo cáo hot đng kinh
doanh ca Vietcombank Long An.
- Thông tin s cp đc thu thp t vic phng vn trc tip cán b ch cht ti
Vietcombank Long An. Các tiêu chí đánh giá nng lc cnh tranh ca NHTM đc
xây dng thành 7 nhóm tiêu chí và đc cho đim theo thang đo Likert vi thang
đim 1-5. ng thi phiu điu tra cng đc gi đn các khách hàng s dng sn
phm dch v ngân hàng trên đa bàn tnh Long An đ đánh giá nng lc cnh tranh
ca Vietcombank Long An và mt s đi th khác.
Phng pháp x lý s liu:
- Các ch tiêu cu thành nng lc cnh tranh ca NHTM đc lit kê chi tit
thành các ch tiêu phân tích.
- Xác đnh đim to ra nng lc cnh tranh ca NHTM bng cách cho đim các
ch tiêu cu thành nng lc cnh tranh. Mi ch tiêu phân tích đc cho đim t 1
đn 5 theo thang đo Likert và đc đánh giá bi khách hàng, nhân viên ch cht
ca đn v.
- Xác đnh trng s nh hng ca các nhân t (các ch tiêu). Có 5 nc trng s
tng ng vi các mc: 1 (rt yu), 2 (yu), 3 (trung bình), 4 (khá mnh), 5 (mnh).
Tng kt đim ca các ch tiêu cu thành nng lc cnh tranh ca NHTM trên
phn mm excel, so sánh vi đi th cnh tranh và đa ra kt lun.
Cách tip cn ca lun án:
- Chng 1: H thng hóa c s lý lun v cnh tranh, nng lc cnh tranh, các
nhân t tác đng đn nng lc cnh tranh bao gm các nhân t bên trong, các nhân
t bên ngoài, các tiêu chí và phng pháp phân tích nng lc cnh tranh.
Kt hp lý lun v cnh tranh, nng lc cnh tranh vi đc đim ca NHTM,
ma trn đánh giá nng lc cnh tranh ca NHTM đc xây dng gm 7 tiêu chí sau:
cht lng sn phm dch v, đi ng nhân viên, mng li hot đng, nng lc tài
chính, yu t công ngh, nng lc qun tr điu hành, uy tín và thng hiu.
4
mi, lut, chính tr, sinh thái, th thao. Do cách tip cn khác nhau nên phát sinh
nhiu quan nim khác nhau v cnh tranh.
Tip cn góc đ đn gin, cnh tranh là hành đng ganh đua, đu tranh
chng li các cá nhân hay các nhóm, các loài vì mc đích giành đc s tn ti,
sng còn, giành đc li nhun, đa v, s kiêu hãnh, các phn thng hay nhng
th khác.
góc đ kinh t, cnh tranh là s ganh đua gia các ch th kinh t thông qua
các hành đng, n lc và các bin pháp đ thu đc nhiu li ích nht cho mình.
Trong cun sách “Th trng, chin lc, c cu” nm 2005, Giáo s Tôn
Tht Nguyn Thiêm cho rng: “Cnh tranh trên thng trng phi là cnh tranh
lành mnh, cnh tranh không phi đ dit tr đi th ca mình mà là đ đem li cho
khách hàng nhng giá tr gia tng cao hn hoc/và mi l hn đ khách hàng la
chn mình ch không phi đi th ca mình”.
Theo Michael Porter (2009) thì: “cnh tranh (kinh t) là giành ly th phn.
Bn cht ca cnh tranh là tìm kim li nhun, là khon li nhun cao hn mc li
nhun trung bình mà doanh nghip đang có. Kt qu quá trình cnh tranh là s bình
quân hóa li nhun trong ngành theo chiu hng ci thin sâu dn đn h qu giá
c có th gim đi”
Ngày nay, hu nh tt c các nc trên th gii đu tha nhn cnh tranh và
xem cnh tranh không ch tác đng thúc đy s phát trin mà còn là yu t quan
trng lành mnh hóa các quan h kinh t - xã hi, to đng lc cho nn kinh t th
6
trng. Vì vy, khái nim tng quát v cnh tranh có th đc hiu nh sau: “Cnh
tranh là cuc đu tranh sinh tn din ra gay gt, quyt lit gia các ch th tham gia
th trng, theo đó các ch th kinh t huy đng tng lc (ni lc và ngoi lc) ca
mình trên c s s dng các công c cnh tranh nhm giành đc u th trên
thng trng đ đt đc mc tiêu cui cùng là li nhun”.
1.1.1.2. c đim cnh tranh ca NHTM
a. c đim ca NHTM
gay gt trong cnh tranh ngân hàng xut phát t đc thù ca sn phm, dch v ngân
hàng là có tính tng đng cao và rt d b bt chc. Bên cnh đó, do điu kin v
vn, mng li, công ngh có hn trong khi nhu cu, đòi hi v sn phm, dch v
ngân hàng ngày càng cao nên các ngân hàng cng phi liên kt vi nhau đ cùng
cung cp mt hay mt s sn phm dch v nht đnh cho khách hàng. Vì vy, đ
tránh đ v toàn h thng cng nh tit kim chi phí, đm bo an toàn trong kinh
doanh, các NHTM mt mt cnh tranh vi nhau, mt mt li hp tác cht ch vi
nhau trong cung cp các sn phm dch v cho khách hàng.
Hai là, cnh tranh ngân hàng luôn phi hng ti mt th trng lành mnh,
tránh kh nng xy ra ri ro h thng. Ngân hàng là doanh nghip kinh doanh tin
t, đi vay đ cho vay li nu các ngân hàng cnh tranh không lành mnh, hoc cnh
tranh thông qua vic tng lãi sut huy đng tin gi, gim lãi sut cho vay, phí dch
v, ni lng các điu kin tín dng s làm cho ngun thu ca các ngân hàng gim
sút, nguy c tim n ri ro tín dng tng cao dn đn ri ro h thng và s tác đng
đn toàn b nn kinh t quc dân.
Ba là, hot đng kinh doanh ngân hàng cng nh s cnh tranh gia các ngân
hàng luôn chu s tác đng ca môi trng bên ngoài bi các sn phm dch v
ngân hàng đa ra nhm đáp ng nhu cu ca nhng đi tng khách hàng c th.
Trong khi đó, khách hàng ca ngân hàng li rt đa dng nh khách hàng là các t
chc, cá nhân thuc mi thành phn ca nn kinh t. Vi tng môi trng kinh
doanh, trong tng điu kin kinh t và khu vc đa lý nht đnh, ngân hàng cn có
8
nhng chính sách phù hp đ đa ra các sn phm, dch v đáp ng nhu cu ca
khách hàng, thu hút khách hàng, giành u th trong cnh tranh.
Bn là, cnh tranh ngân hàng nm trong vùng nh hng thng xuyên ca th
trng tài chính quc t. Mi s thay đi ca t giá, lãi sut ca các loi ngoi t
liên quan, điu kin kinh t trên th gii, chính sách tin t ca các nc… đu nh
hng và tác đng đn hot đng kinh doanh ca các NHTM trong nc. Do vy,
trong cnh tranh, các ngân hàng cng phi có nhng chính sách thích hp đ đi
tn ti vì mc tiêu li nhun. Do đó, theo PGS.TS Nguyn Th Quy (2005) thì:
“Nng lc cnh tranh ca mt ngân hàng là kh nng ngân hàng đó to ra, duy trì
và phát trin nhng li th nhm duy trì và m rng th phn; đt đc mc li
nhun cao hn mc trung bình ca ngành và liên tc tng; đng thi đm bo s
hot đng an toàn và lành mnh, có kh nng chng đ và vt qua nhng bin
đng ca môi trng kinh doanh”.
1.2. Các nhân t nh hng đn nng lc cnh tranh ca NHTM
Hot đng ca các NHTM chu s tác đng ca nhiu nhân t. Chính nhng
nhân t này đã nh hng mt cách trc tip hoc gián tip ti nng lc cnh tranh
ca NHTM. Có th chia các nhân t nh hng này thành hai nhóm ln: Các nhân
t bên trong, thuc bn thân các NHTM và nhóm các nhân t t môi trng bên
ngoài.
1.2.1. Các nhân t bên trong
Các nhân t bên trong là các nhân t NHTM có th ch đng x lý đc.
Trong thc t,
có
rt nhiu nhân t bên trong nh hng ti sn xut kinh doanh ca
NHTM, và do vy
nh
hng ti nng lc cnh tranh. Tuy nhiên, đ phân loi,
ngi ta có th da trên mt s nhân
t
nh hng chính ti nng lc cnh tranh ca
NHTM nh cht lng sn phm dch v, đi ng nhân viên, mng li hot đng,
nng lc tài chính, yu t công ngh, nng lc qun tr điu hành, uy tín và thng
hiu…
1.2.2. Các nhân t bên ngoài
1.2.2.1. Các nhân t thuc môi trng vi mô
Theo mô hình phân tích cnh tranh trong phm vi ngành (mô hình 5 lc lng
cnh tranh) ca Michael Porter (hình 1.1) thì các nhân t môi trng vi mô có nh
nhng c đông cung cp vn cho ngân hàng hot đng, hoc là nhng nhà cung ng
c s vt cht, vt t, máy móc thit b, đin, nc, dch v bu chính, vin thông
phc v cho hot đng kinh doanh ca NHTM.
- Quyn lc c đông: ch yu đn t nhng đi c đông có th có tác đng
trc tip đn chin lc kinh doanh ca mt ngân hàng. Quyn lc ca nhà đu t
s tng lên rt nhiu nu nh h có đ c phn và vic sáp nhp vi ngân hàng đc
đu t có th xy ra. mt khía cnh khác, ngân hàng đu t s có mt tác đng
nht đnh đn ngân hàng đc đu t.
- Quyn lc nhà cung cp thit b: Hin ti Vit Nam các ngân hàng thng
t đu t trang thit b và chn cho mình nhng nhà cung cp riêng tùy theo điu
kin. iu này góp phn gim quyn lc ca nhà cung cp thit b.
Sn phm thay th:
S ra đi t ca các t chc tài chính trung gian đe do li th ca các
NHTM khi cung cp các dch v tài chính mi cng nh truyn thng vn vn do
các NHTM đm nhim. Các trung gian này cung cp ra th trng nhng sn phm
mang tính khác bit và to điu kin cho ngi mua có nhiu c hi đ la chn
hn. iu này tt yu s làm gim tc đ phát trin cng nh th phn ca các
NHTM, t đó nh hng đn kh nng sinh li ca ngân hàng. Vì vy, các NHTM
đã phi có các chin lc thích hp đ giành li th cnh tranh t nhân t này.
Khách hàng:
Mt trong các đc đim riêng bit ca ngành ngân hàng là tt c các cá nhân
và t chc kinh t, k c các NHTM khác va là ngi mua các sn phm dch v
12
thông qua các hình thc tài tr ca ngân hàng, va là ngi bán các sn phm dch
v cho ngân hàng thông qua các hình thc gi tin, lp tài khon giao dch hay cho
vay liên ngân hàng,… Chính đc đim này đã to áp lc không nh cho NHTM khi
ngi bán yêu cu nhn lãi sut cao trong khi ngi mua mong mun ch phi tr
chi phí thp. Khi đó, NHTM phi tìm ra nhng gii pháp phù hp đ thu hút đc
ngun vn r nht, đng thi đm bo s dng ngun vn mt cách hiu qu và cho
TCTD. Ngoài ra, vi đc thù vn có trong hot đng, NHTM còn chu s nh
hng ca nhiu b lut khác nhau cng nh chu chi phi bi nhng qui đnh,
chun mc chung ca các hip hi, t chc quc t (Basel, WTO ) trong vic qun
tr hot đng kinh doanh ca mình. Do vy, bt k s thay đi nào trong h thng
pháp lut, chun mc quc t, cng nh chính sách tin t ca NHNN s nh hng
trc tip đn nng lc cnh tranh ca NHTM.
Môi trng chính tr, vn hóa, xã hi:
- Môi trng chính tr: mt đt nc có nn chính tr n đnh s to ra môi
trng thun li cho hot đng kinh doanh lâu dài ca NHTM, là c s đm bo s
thun tin, bình đng cho các NHTM tham gia cnh tranh có hiu qu.
- Môi trng vn hóa - xã hi: có tác đng đn thái đ, s thích tiêu dùng ca
khách hàng và to nên quy mô th trng ca NHTM, t đó nh hng nhiu đn
nng lc cnh tranh ca các NHTM. Mt s yu t chính ca môi trng vn hóa -
xã hi là thói quen tiêu dùng, c cu tui dân c, mt đ dân c, trình đ dân trí,….
1.3. Ch tiêu đánh giá nng lc cnh tranh ca NHTM
c thù kinh doanh ca NHTM là ngành kinh doanh liên quan đn tin t và
dch v nên yu t cht lng và giá c có nh hng ln đn nng lc cnh tranh
ca ngân hàng. Do đó, khi đ xut tiêu chí đánh giá nng lc cnh tranh ca NHTM
xét ch yu ngun lc bao gm mt s tiêu chí sau:
1.3.1. Sn phm dch v
S đa dng hoá các sn phm dch v mt mt to điu kin cho NHTM phát
trin n đnh hn, mt khác cho phép NHTM phát huy li th nh quy mô và đáp
ng đc hu ht các nhu cu đa dng ca các khách hàng khác nhau, t đó d dàng
chim lnh th phn và làm tng sc mnh cnh tranh ca ngân hàng. ng thi, nu
14
sn phm dch v ca mt NHTM có cht lng tt thì NHTM đó hoàn toàn có li
th trong cnh tranh so vi NHTM khác cung cp dch v cùng loi trong nhng
điu kin nh nhau.
b theo đa lý lãnh th ca các chi nhánh và phòng giao dch. Mt NHTM có mng
li hot đng rng ln s d dàng tip cn đc vi nhiu khách hàng nhiu
vùng đa lý khác nhau. Tuy nhiên, bên cnh mc đ rng ln thì tính hiu qu ca
mng li hot đng cng cn đc quan tâm, th hin thông qua tính hp lý trong
vic phân b chi nhánh, phòng giao dch các vùng, min cng nh hiu qu kinh
doanh mà các đa đim giao dch này mang li.
1.3.4. Nng lc tài chính
Nng lc tài chính ca mt NHTM đc th hin qua các yu t sau:
Vn ch s hu:
Vn ch s hu đóng vai trò rt quan trng trong hot đng ngân hàng. Vn
ch s hu ln giúp NHTM to đc uy tín trên th trng và to lòng tin ni công
chúng. Bên cnh đó, đây là ngun vn quan trng dùng đ đánh giá nng lc tài
chính ca ngân hàng vì nó cung cp tài chính cho các hot đng kinh doanh ca
NHTM, quyt đnh sc mnh và kh nng cnh tranh ca ngân hàng trong tt c các
hot đng. Vn ch s hu quyt đnh vic m rng quy mô, phm vi hot đng ca
ngân hàng, và đc dùng đ xác đnh quy mô huy đng vn, các t l gii hn tín
dng đi vi khách hàng, các t l v an toàn hot đng đ làm cn c qun lý và
kim soát hot đng ca các NHTM. Trong xu th hi nhp, nâng cao tính cnh
tranh ca vn t có là yêu cu khách quan đi vi mi NHTM đ đáp ng các
chun mc quc t trong hot đng ngân hàng và m rng hot đng ra th trng
tài chính quc t.
Kh nng huy đng vn:
Hot đng huy đng vn cung cp ngun vn ch yu cho các hot đng sinh
li ca ngân hàng. NHTM có kh nng huy đng vn tt có nhiu c hi đ m
rng quy mô kinh doanh, tng li nhun… do đó phn ánh nng lc hot đng, uy
tín và kh nng cnh tranh ca ngân hàng trên th trng. Các ch tiêu phn ánh kh
16
nng huy đng vn ca NHTM bao gm: quy mô, th phn và tc đ tng trng
ngun vn huy đng.