B GIÁO DCăVẨăẨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP.HCM
PHM HOÀNG SÁNG
GIIăPHÁPăY MNH HOTăNG CHO VAY XUT
KHU TIăNGỂNăHẨNGăTMCPăUăTăVẨăPHÁTăTRIN
VIT NAM
LUNăVNăTHC S KINH T TP. H Chí Minh ậ Nmă2014
B GIÁO DCăVẨăẨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP.HCM
PhmăHoƠngăSáng
MCăLC
TRANG PH BÌA
LIăCAMăOAN
MC LC
DANH MC T VIT TT
DANH MC BNG BIU
DANH MC CÁC BIUă
DANH MC CÁC HÌNH
PHN M U 1
CHNGă 1:ă TNG QUAN V HOTă NG CHO VAY XUT KHU
CAăNGỂNăHẨNGăTHNGăMI 4
1.1. HOTăNG CHO VAY XUT KHU CA NHTM 4
1.1.1. Khái nimăvƠăđcăđim ca cho vay xut khu 4
1.1.1.1. Khái nim cho vay xut khu 4
1.1.1.2.ăcăđim cho vay xut khu 5
1.1.2. Phân loi cho vay xut khu 5
1.1.3. Vai trò ca cho vay xut khu trong vic phát trin kinh t - xã hi 9
1.1.3.1.ăi vi nn kinh t 9
1.1.3.2.ăi vi doanh nghip xut khu 10
1.1.3.3.ăi vi ngân hàng 11
1.1.4. Các sn phmăngơnăhƠngăliênăquanăđn cho vay xut khu 11
1.2.ăY MNH HOTăNG CHO VAY XUT KHU CA NHTM 11
1.2.1. Tiêu chí th hin vicăđy mnh cho vay xut khu 11
2.1.3.1. Tng tài sn 23
2.1.3.2. Hotăđngăhuyăđng vn 23
2.1.3.3. Hotăđng tín dng 25
2.1.3.4. Kt qu hotăđng: 26
2.2. THC TRNG HOTă NG CHO VAY XUT KHU TI NGÂN
HẨNGăTMCPăUăTăVẨăPHÁTăTRIN VIT NAM 26
2.2.2. Nhng sn phm cho vay xut khu caă NHă TMCPă uătă vƠă Phátă
trin Vit Nam: 29
2.2.3. Thc trng cho vay xut khu tiăNgơnăhƠngăTMCPăuătăvƠăPhátă
trin Vit Nam 30
2.2.3.1. Doanh s cho vay tài tr xut khu 31
2.2.3.2.ăDăn và t l n xu cho vay xut khu 32
2.2.3.3. T trngădăn cho vay xut khu 34
2.2.3.4. T trng thu lãi cho vay xut khu 34
2.2.3.5. So sánh tình hình CVXK vi Ngân hàng TMCP Ngoiă thngă
Vit Nam 35
2.2.3.6.ănhăhng cho vay xut khu ca BIDV 2011-2013 36
2.3.ăÁNHăGIÁăHOTăNG CHO VAY XUT KHU TI NGÂN HÀNG
TMCPăUăTăVẨăPHÁTăTRIN VIT NAM 36
2.3.1. Kt qu đtăđc 37
2.3.2. Nhng tn ti, hn ch 39
2.3.3. Nguyên nhân ca nhng tn ti, hn ch 40
KT LUNăCHNGă2 42
CHNGă 3:ă GIIă PHÁPă Y MNH HOTă NG CHO VAY XUT
KHU TIăNGỂNăHẨNGăTMCPăUăTăVẨăPHÁTăTRIN VIT NAM . 43
3.1.ă NHă HNG CHO VAY XUT KHU CA NGÂN HÀNG TMCP
UăTă VẨă PHÁTă TRIN VITă NAMă NăNMă2015ă VẨă TM NHÌN
HCVXK
Hotăđng cho vay xut khu
NH
Ngân hàng
NHNN
NgơnăhƠngăNhƠănc
NHTM
NgơnăhƠngăthngămi
TCTD
T chc tín dng
TMCP
Thngămi c phn
TP.HCM
Thành ph H Chí Minh
XK
Xut khu
DANHăMCăBNGăBIUă
Bng 2.1. Mt s ch tiêu phn ánh kt qu hotăđng ca BIDV 2011-2013 23
Bng 2.2. Mt s ch tiêu phn ánh tình hình cho vay xut khu ca BIDV
2011-2013 30
Bng 2.3. Thu nhp t lãi vay xut khu caăBIDVăgiaiăđon 2011-2013 35
Bng 2.4. So sánh s liu CVXK vi VCB 36
chú trng vi t trng dăn ch chim trung bình hƠngănmăkhong 5.6% trong giai
đon 2011-2013,ă chaă tngă xng vi mc t trng trên 80% mà ngành xut khu
đóngăgópăhƠngănmăvƠoăGDPăca Vit Nam.
Vicăđy mnh tip cn và cho vay thành công các Doanh nghip xut khu s
giúp BIDV khai thác tt timănng to ln ca ngành này, giaătngăli nhun; khng
đnh v th ca BIDV trên th trng tài chính quc t đng thi góp phn h tr thúc
đy nn kinh t phát trin,ăđy nhanh tin trình công nghip hóa ậ hinăđi hóa caăđt
nc.
Và xut phát t nhn thc trên, tác gi đƣă la chn nghiên cuăđ tài: “Gii
pháp đy mnh hot đng cho vay xut khu ti Ngân hàng TMCP u t và Phát
trin Vit Nam” lƠmăđ tài nghiên cu lunăvnătt nghip.
2. McătiêuănghiênăcuăcaăđătƠi
2 tài đc thc hin vi các mc tiêu sau đây:
- Tngăquan văhotăđngăCVXK caăcácăNHTM:ăcácăvnăđăliênăquanăđnăchoă
vayăXK,ăcácătiêuăchíăđăxácăđnhăvicăđyămnhăhotăđngăCVXK,ăcácănhơnătănhă
hngă đnă vică đyă mnhă hotă đngă CVXKă vƠă kinhă nghimă đyă mnhă hotă đngă
CVXKăcaămtăsăNHTMătiăVităNam.
- PhơnătíchăthcătrngăhotăđngăCVXK tiăBIDV,ăđánhăgiá nhngăuăđimăvƠă
hnăchătrongăvicăCVXK tiăBIDV;ăsoăsánhăhotăđngăCVXKătiăBIDV viămtăsă
NHTMăkhácătiăVităNam.
- Trênăcăsăthcătrngănêuătrên,ăđătƠiăđăxutănhngăgiiăphápăcăthăvƠăcó tính
khăthiăđiăviă BIDVă vƠă cácăcăquanăhuă quan,ăDoanhănghipăxutăkhuă nhmămă
rngăhotăđngăCVXK tiăBIDV.
3. iătngăvƠăphmăviănghiênăcu
- iătngănghiênăcu
ătƠiătpătrungănghiênăcuăvăhotăđngăCVXK tiăBIDV trongăđiuăkinătình
hìnhăkinhăt khóăkhnăvƠăsăcnhătranhăgayăgtăgiaăcácăNHTM trong thiăgianăgnă
1.1.1.1. Khái nim cho vay xut khu
Trongăđiu kin nn kinh t th trng,ăthngămi th gii ngày càng m rng,
nhu cu v hàng hóa, th trng tiêu th tr nên cp bách, mi doanh nghip tham gia
vƠoăthngămi quc t cn phi khai thác tiăđaăcăhi, li th ca mình. Tuy nhiên do
kh nngătƠiăchínhăcóăhn, các doanh nghip không phiălúcănƠoăcngăcóăđ vnăđ
thanh toán tinăthuămuaăhƠngăhóaăđ sn xut sn phm xut khu. Bên cnhăđóănhiu
doanh nghipă đ kh nngă tƠiă chínhă đ xut khuă hƠngă hóaă nhngă kinhă doanhă vn
khôngăđt hiu qu vìăchaăcóăuyătínătrênăth trng. T đóăny sinh quan h tín dng
gia mt bên là các ngân hàng vi mt bên là các doanh nghip kinh doanh hàng xut
khu.
Tín dng là s chuynănhng tm thi mtălng giá tr t ngi s hu sang
ngi s dng và sau mt thi gian nhtă đnhă đc quay tr liăngi s hu mt
lng giá tr lnăhnăgiáătr banăđu. Cho vay xut khu là loi hình tài tr xut khu
căbn, quan trng và ph bin nht trong các loi hình tài tr xut khu, có bn cht là
s cung cp tín dng tr giúpătƠiăchínhăchoăngi xut khuătrênăcăs bên cung cp tín
dng và bên nhn tín dng tin cy ln nhau và cùng có li. Ta có th hiuăắChoăvay
xut khu là s cam kt, h tr v mtătƠiăchínhăđ các nhà xut khuănc s tiăđy
mnh sn xut, khuyn khích xut khu,ăđng thi giúp các nhà nhp khuănc ngoài
cóăđ cácăđiu kin v tƠiăchínhăđ nhp khu hàng hoá caăncăđó” (Nguyn Th
KimăPhng, 2008, trang 51).
5 Mcă đíchă ca cho vay xut khuă lƠă đy mnh sn xută trongă nc, khuyn
khích xut khu.ăơyăcònălƠămt kênh tái to ngoi t đ phc v hotăđng nhp khu
ca ngân hàng.
1.1.1.2. c đim cho vay xut khu
- Cho vayătƠiătrăxutăkhuălƠăhotăđngăcóăriăroăkháăcaoădoăcácăbinăđngăkhóă
lngăcaăthătrngăqucătăcngănhăthătrngăniăđaă(ngoƠiăra,ăcònăcóăcácăriăroă
khácănhăriăroăvătăgiá,ătăhăthngăphápălut,ăriăroătrongătrngăhpăcóăgianălnă
tătrngălnătiăngơnăhƠng:ăchoăvayăđăthuămuaăchăbinăhƠngăxutăkhu, thanh toán các
chiăphíăhpălỦ,
- Tín dng trungăvƠădƠiăhn: thiăhnăcaătínădngătrungăvƠădƠiăhnătuătheoăquyă
đnhăcaămi nc, ăVităNamătínădngătrungăhnăcóăthiăhnătă1-5ănm, tínădngădƠiă
hnătă5ănmătrălên. HìnhăthcătínădngănƠyăđcăcungăcpăđăđuătămuaăsmătƠiăsnă
căđnh, xơyădngămi, ciătoămărng, khôiăphc, ciătinăthităb, phcăvăchoăhotă
đngăxutăkhu.
Thă2.ăTheo thiăđimăgiaoăhƠng
- ChoăvayătrcăkhiăgiaoăhƠng:ă lƠă vică tƠiătră vnăluă đngă đă Doanhă nghipă
xută khuă thuă mua,ă chă bin,ă snă xută hƠngă xută khuă theoă đúngă hpă đngă ngoiă
thngăđƣăkỦăkt. HìnhăthcănƠyăđcătinăhƠnhătrcăkhiăgiaoăhƠng. Thôngăthngă
ngơnăhƠngăsăkhông tƠiătrătoƠnăbăgiáătrăhƠngăhóaămƠăchătƠiătrăkhongă70%ăđnă80%ă
giáătrălôăhƠngăxutăkhu,ăcònăliănhƠăxutăkhuăsătăhuyăđng.
- Cho vay sau khi giao hàng: tălúcăgiaoăhƠng,ănpăbăchngătăvƠoăngơnăhƠngă
thôngăbáoăchoăđnăkhiăđcăghiăCóătrênătƠiăkhon phiătriăquaămtăkhongăthiăgiană
nhtăđnhăđăxălỦăvƠăluơnăchuynăchngăt.ăNhƠăxutăkhuăcnătinăcóăthăthngă
lngăbăchngătăđăchităkhuăhocăngătrcătinătiăNgơnăhƠng.ăHìnhăthcătƠiătră
nƠyăđcătinăhƠnhăsauăkhiăgiaoăhƠng.ăăđmăboăchoăkhonătínădngăthuăhiănădă
dƠngănhanhăchóng,ăngơnăhƠngăthngămiăthngăyêuăcuăvicăthanhătoán caăkháchă
7 hƠngăphiăđcăthôngăbáoăquaăngơnăhƠng,ăngơnăhƠngătƠiătrăvaălƠăngơnăhƠngăthôngă
báo,ăđcăthăhinăquaăcácăhìnhăthcăsau:
+ Chităkhuăhiăphiuă(đi viăbăchngătăxutăkhuăcóăhiăphiuăkèmătheo):
NgơnăhƠngăcóăthăthanhătoánăcnăcătrênăcácăphngăthcăthanhătoánăL/C,ăD/A,ăD/P,ă
TTăhocăCAD.
Khi chit khu b chng t phi xutătrìnhăđúngăthiăgianăquyăđnh. Ngân
hàng Nhà nhp khu phi có uy tín trên th trng quc t và có quan h giao dch
thng xuyên vi Ngân hàng chit khu. Tình hình sn xut kinh doanh và tình hình tài
tin thì Ngân hàng s chuyn s tin chit khu hoc ngătrc sang n quá hn. Khi
đc thanh toán t phíaăngơnăhƠngănc ngoài s thc hin khu tr trc tip khon
tin vay cùng các chi phí có liên quan.
+ Baoăthanhătoánăxutăkhu ậ factoring:
Bao thanh toán là mt loi hình tài chính trn gói bao gm s kt hp gia tài
tr vn hotăđng, bo him ri ro tín dng, theo dõi các khon phi thu và dch v thu
h.ăơyălƠăhìnhăthc tài tr ngn hn đi vi nhà xut khu ca ngân hàng. Ngân hàng
s mua li các chng t thanh toán, các khon n chaăđn ngày thanh toán, h s trc
tipăđòi n ngi nhp khu và thu khon phí ca nhà xut khu. Factoring giúp doanh
nghip xut khu có ngay vnăđ sn xut kinh doanh ngay khi bán xong hàng, gim
các khon phi thu còn tnăđng, gim chi phí cho vic thu hi n. Nhà xut khu có
th m rng sn xutăkinhădoanh,ăbánăđc nhiuăhƠngăhóaăhn,ătngăsc cnh tranh do
m rng tín dng cho khách hàng mà không nh hngăđn dòng tinăluăđng ca
mình. Vi nhà nhp khuăcngăđcăhng li t nghip v bao thanh toán này. H có
th đc mua hàng tr chm t phíaăđi tác, do vy nhu cuămuaăhƠngăhóaătngălênămƠă
không phiădùngăđn các hn mc tín dng hin có. Ngân hàng s gi tt c s sách
9 bán hàng ca nhà xut khu và ngătrc tinăchoăngi xut khu, khongă75%ăđn
90% giá tr khon n.
Thă3.ăTheo tngălnăvƠăhnămc
- ChoăvayătngălnălƠăhìnhăthcăchoăvayătheoămón,ăkháchăhƠngăđcăngơnăhƠngă
cpămtăkhonătinăchoămtămcăđíchăsădngăvnănhtăđnhăphcăvăxutăkhuănh:ă
thanhătoánătinămuaăhƠng,ăthanhătoánătinăthuăxutăkhu,ăcácăchiăphíăsnăxutăkinhă
doanhăkhác,ầ
- Choă vayă theoă hnă mcă tínă dngă lƠă phngă phápă choă vayă mƠă ngơnă hƠngă vƠă
kháchăhƠngăxácăđnhăvƠăthaăthunămtăhnămcătínădng phcăvăxutăkhu,ăduyătrìă
trongămtăkhongăthiăgianănhtăđnh (QuỦ,ă6ătháng,ă9ătháng,ănm).
1.1.3. Vaiătròăcaăchoăvayăxutăkhuătrongăvicăphátătrinăkinhătă- xƣăhi
đó.ăMtăkhácăchăsădngăvnătăcóăsăhnăchăkhănngămărngăsnăxutăkinhădoanh,ă
tngăchiăphíăvăvnăchoădoanhănghip.ăDoăvyăsădngăvnătínădngăcaăngơnăhƠngălƠă
cáchălƠmăphăbinăcaăcácădoanhănghip.ăNgunăvnăchăsăhuăchăchimămtăphnă
nhătrongăphngăán,ădăánăkinhădoanh,ăcònăliălƠăkhonătínădngădoăngơnăhƠngăcp.ă
Tuyănhiênănuătìnhătrangănăquáăcaoăsădnăđnătìnhătrngămtăkhănngăthanhătoán.ăTă
lănăcaoălƠmătngăriăroălngătinăchyăvƠo doanhănghip,ădnăđnămcălƣiăsutămongă
điăcaoăhn.ăDoăđóăCVXKăgópăphnăhìnhăthƠnhăcăcuăvnătiăuăchoădoanhănghip.
- CVXK nơngăcaoăhiuăquăsădngăvnăcaădoanhănghip.ăDoăphiătrăkhonă
chiăphíălƣiăvayăvƠătinăgcătrongămtăkhongăthiăgianăđƣăđnhătrcăbucădoanhănghipă
lƠmănăkinhădoanhăphiătínhătoánăchiăphíăphùăhpăđăđemăliăliănhun.ăNu năquáă
hn,ătcălƠăkhôngăhoƠnătrăngơnăhƠngăđúngăthiăhnădoanhănghipăsăphiăchuăpht,ă
nhăhngăđnăngunăthuăvà uy tín caămình.ăDoăđó,ăCVXK đyămnhăhch toán kinh
doanh,ănơngăcaoăhiuăquăsădngăvn.
- CVXKăgópăphnătoăuyătínăchoădoanhănghip.ăThôngăquaăsătƠiătrăcaăngơnă
hƠngănhăcpătínădngăxutăkhu,ădoanhănghipăcóăđiuăkinăthcăhinăđúngăhpăđng,ă
tngăuyătínăkhiăđƠmăphánăkỦăktăcácăhpăđngăngoiăthng.ă
11 1.1.3.3. i vi ngân hàng
Vic tài tr cho các doanh nghip xut khu giúp ngân hàng giaătngăngun thu
t tín dng thông qua chênh lch gia lãi sut cho vay và các chi phí hình thành (chi
phíăhuyăđng, chi phí trích d phòng, chi phí hotăđng,ầ);ăGia tngăngun ngoi t t
doanh thu xut khu ca các doanh nghipăđc tài tr,ăđápăng ngun ngoi t phc
v các doanh nghip xut nhp khu trong các thi k; Giaătngăphíăthuăt dch v tài
tr thngămi: phí m L/C, phíătăvn b chng t, phí thông báo chng t, phí thanh
toán, phí báo có ngoi t,ầă
Thông qua vic tài tr choăvayăđi vi các doanh nghip xut khu, Ngân hàng
s có th kt hp bán chéo các sn phmăliênăquanănhăkinhădoanhăngoi t, phái sinh
tƠiăchính,ăpháiăsinhăhƠngăhóa,ầ
kinhădoanh.ăơyălƠămt ch tiêuăđnhălng, vƠăthôngăthng, ch tiêu này càng ln
càng tt. Doanh s cho vay th hinăđc quy mô và uy tín ca ngân hàng. Ch tiêu này
càng ln càng th hin quy mô vn ca ngân hàng ln, và thêm na nó còn th đc uy
tín caăngơnăhƠngăđó.ăBi vì, mt ngân hàng có uy tín cao, chtălng dch v tt thì
miăthuăhútăđc nhiu khách hàng vi nhiu hpăđng ln,ădoăđóădoanhăs cho vay
mi cao.
1.2.1.2. D n cho vay xut khu
Khác vi doanh s cho vay là ch tiêuăđánhăgiáăthiăkì,ăthìădăn CVXK li là
mt ch tiêu thiăđim.ăDăn CVXK ti mt thiăđim là tng giá tr các khon vay ti
thiăđimăđóăchaăđn hn hoàn tr mà ngân hàng cho các doanh nghip vay phc v
xut khu. Ch tiêu này cho bit ngân hàng ti thiăđimăđóăđangăchoăvayănhiu hay ít
đi viălnh vc xut khu.
1.2.1.3. T l n xu cho vay xut khu
Ch tiêu này cho bit t l n xu trong tngădăn các khon CVXK ca ngân
hƠng.ă xácăđnh t l n xu CVXK, ta dùng công thc sau:
N xu cho vay xut khu
13 T l n xu cho vay xut khu =
Tngădăn cho vay xut khu
Ch tiêu này th hin chtălng tín dng xut khu ti NHTM. Trong quá trình
hotăđng,ăcácăNHTMăđu c gng dùng các binăphápăđ đa t l n xu CVXK v
mc thp nht có th vƠăđm bo trong mc cho phép.
1.2.1.4. T trng d n cho vay xut khu
Ch tiêu này cho bit t l đóngăgópăca các khon CVXK vào tngădăn ca
ngơnăhƠng.ă xácăđnh t trng ca CVXK trong tngădăn cho vay, ta dùng công
thc sau:
Dăn cho vay xut khu
T trng dăn cho vay xut khu =
1.3. CÁC NHÂN T NHă HNGă N VICă Y MNH HOTă NG
CHO VAY XUT KHU CA NHTM
1.3.1. Nhơnătăkhách quan
1.3.1.1. Chính sách phát trin kinh t xã hi ca Chính ph
Các hotăđng kinh t nói chung và xut khu nói riêng chuătácăđng rt ln bi
chính sách ch trng, đng li phát trin kinh t ca Chính ph.
- Vămtătíchăcc:ăchínhăsáchăvămôăcaăChínhăphăcóăthătoăđiuăkinăCVXK
caăngơnăhƠngăđcămărngăvƠăphátătrin.ăNuăChínhăph ápădng chínhăsáchătinătă
mărngăthìăNHTMăđcăcpăthêmăvnădătr,ăkhănngăchoăvayăcaăngơnăhƠngăsăgiaă
tng.ăCácăngơnăhƠngăcóăth cóăchínhăsáchăchoăvayăt doăhn.ăChínhăsáchălƣiăsutălinhă
hot,ălƣiăsutăthcădngăluônălƠăđònăbyăthúcăđyăhotăđngătínădngăcaăngơnăhƠng.ă
HotăđngăCVXK chăyuădinăraătheoăhìnhăthcăchoăvayăbngăngoiăt viăchiăphíăvayă
vnăthngăthpăhnăkhiăvayăVN.ăVìăvyănuăNhƠăncăchoăphépătpătrungăngoiătă
vƠoăngơnăhƠng,ăqunălỦăngoiătămtăcáchăchtăchăthìăngơnăhƠngăsăcóănhiuăngună
ngoiătăđápăngănhuăcuăchoăvayăđiăviăcácăDoanhănghipăxutăkhu.