B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH

HUNH DUY TIN
QUN LÝ RI RO TÍN DNG TRONG CHO
VAY D ÁN U T TI NGÂN HÀNG
PHÁT TRIN VIT NAM LUN VN THC S KINH T
Thành ph H Chí Minh – Nm 2014
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH

HUNH DUY TIN

MC LC
Trang
Trang ph bìa
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc các ch vit tt
Danh mc các bng biu, biu đ và s đ
M U 1
CHNG 1:TNG QUAN V QUN LÝ RI RO TÍN DNG TRONG CHO
VAY D ÁN U T TI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH 3
1.1. Tng quan v cho vay d án đu t ti Ngân hàng Chính sách 3
1.1.1. Cho vay d án đu t ti Ngân hàng Chính sách 3
1.1.2. D án vay vn TDT ti Ngân hàng Chính sách 3
1.2. Ri ro tín dng đu t ca Ngân hàng Chính sách 4
1.2.1. Khái nim ri ro tín dng đu t 4
1.2.2. Nguyên nhân ca ri ro tín dng đu t 5

2.2.2. Kt qu đt đc cho vay các d án TDT 29
2.3. Thc trng qun lý ri ro tín dng trong cho vay d án đu t ti NHPT
Vit Nam 31
2.3.1. Thc trng n quá hn và nguyên nhân ri ro tín dng trong cho vay d
án đu t ti NHPT Vit Nam 31
2.3.1.1. Thc trng n quá hn 31
2.3.1.2. Nguyên nhân ri ro tín dng 33
2.3.2. Thc trng qun lý ri ro tín dng trong cho vay d án đu t ti NHPT
Vit Nam 38
2.3.2.1.C cu t chc qun lý ri ro tín dng ca NHPT Vit Nam 38
2.3.2.2. Xây dng vn bn ch đ, quy ch, quy trình th tc cp tín dng 41
2.3.2.3. Trong công tác thm đnh d án TDT 42
2.3.2.4. Chính sách cho vay d án TDT 43
2.3.2.5. H thng kim tra, kim soát tín dng ca NHPT. 43
2.3.2.6. Phân loi n và trích lp d phòng 44
2.3.2.7. Vn đ X lý ri ro 47
2.3.2.8. H thng thông tin qun lý ri ro tín dng 49
2.3.3. ánh giá thc trng qun lý ri ro tín dng đu t 49
2.3.3.1. Kt qu đt đc trong qun lý ri ro tín dng đu t 49
2.3.3.2. Hn ch trong qun lý ri ro tín dng đu t 50
2.3.3.3. Nguyên nhân ca nhng hn ch trong qun lý ri ro tín dng đu t
54
KT LUN CHNG 2 55
CHNG 3: GII PHÁP QUN LÝ RI RO TRONG CHO VAY D ÁN
U T TI NGÂN HÀNG PHÁT TRIN VIT NAM. 56
3.1. Chin lc phát trin ca NHPT Vit Nam đn nm 2020 và tm nhìn
đn nm 2030 56
3.1.1. Mc tiêu tng quát 56
3.1.2. Mc tiêu c th 56
3.1.3. nh hng hot đng 57
DANH MC CÁC T VIT TT BTV Bo đm tin vay
CBTD Cán b tín dng
TPT u t phát trin
HTD Hp đng tín dng
KT-XH Kinh t - Xã hi
NHCS Ngân hàng Chính sách
NHPT Ngân hàng Phát trin
NHTM Ngân hàng Thng mi.
NHNN Ngân hàng Nhà nc
QLRR Qun lý ri ro
RRTD Ri ro tín dng
TDT Tín dng đu t
XLRR X lý ri ro
1

M U
1. Lý do chn đ tài
Hot đng cho vay và thu hi n vay luôn là hot đng c bn và mang tính
sng còn ca bt k Ngân hàng, t chc tín dng nào. i vi Ngân hàng Phát trin
(NHPT) Vit Nam, hot đng cho vay vn tín dng đu t (TDT) ca Nhà nc là
hot đng ch yu, chim t l ln d n trong h thng và mang li ngun thu ln
nht cho ngân hàng. ây là mt kênh h tr vn cho các d án đu t phát trin
(TPT) ca các thành phn kinh t thuc các ngành, lnh vc, các vùng khó khn
và đc bit khó khn cn đc khuyn khích đu t và các chng trình kinh t ln
quan trng ca Nhà nc có tác dng vào vic chuyn dch c cu kinh t theo
hng công nghip hóa, hin đi hóa và góp phn quan trng trong vic phát trin
kinh t - xã hi (KT-XH) ca đt nc. Song, do tính cht đc thù nên đây cng là
mt hot đng cha đng rt nhiu ri ro và gây ra tn tht ln v tài chính cho
Ngân hàng.
Trong nhng nm qua, vn đ n xu ti NHPT cng đang tr thành mt mi
quan ngi ln, cn c t l n quá hn hin nay có th d đoán nu áp dng phng
pháp phân loi n theo tiêu chun quc t thì t l n xu thc t s cao hn rt
nhiu so vi con s đã công b. Do vy, cn phi gim thiu các thit hi phát sinh
ri ro tín dng (RRTD), phi kim soát RRTD mt cách bài bn và có hiu qu luôn
là mi quan tâm hàng đu ca NHPT. Trc nhng đòi hi cp thit ca tình hình

Chng 3: Gii pháp qun lý ri ro tín dng trong cho vay d án đu t
ti Ngân hàng Phát trin Vit Nam.
3

CHNG 1:TNG QUAN V QUN LÝ RI RO TÍN DNG
TRONG CHO VAY D ÁN U T TI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH

1.1. Tng quan v cho vay d án đu t ti Ngân hàng Chính sách
1.1.1. Cho vay d án đu t ti Ngân hàng Chính sách
Cho vay d án đu t ti Ngân hàng chính sách (NHCS) là vic NHCS giao
cho ch đu t mt khon vn đ đu t vào d án TPT đc xác đnh trc trong
mt khong thi gian nht đnh trên nguyên tc có hoàn tr c gc và lãi.
 đc vay vn, d án phi có phng án tài chính và phng án tr n
vn vay kh thi đc Ngân hàng thm đnh và chp thun (tr trng hp khon
vay do Nhà nc ch đnh). Mc vn và thi gian cho vay đi vi mi d án ph
thuc vào kt qu thm đnh ca c quan này, song nhìn chung các d án thng
đc vay vn vi khi lng ln và thi gian khá dài. Lãi sut cho vay TDT
thng đc xác đnh trên c s lãi sut u đãi do Nhà nc công b trong tng
thi k. Tài sn bo đm tin vay (BTV) ca d án vay vn TDT ch yu là tài
sn hình thành t vn vay.
1.1.2. D án vay vn TDT ti Ngân hàng Chính sách
D án đc vay vn tín dng đu t là các d án đu t thuc danh mc các
d án vay vn tín dng đu t đc ban hành kèm theo Ngh đnh quy đnh v tín
dng đu t và tín dng xut khu ca nhà nc trong tng thi k.

Ngân hàng ).
Các trng hp ngi vay vi phm ngha v tr n có th là: không tr hoc
tr không đy đ n gc đn hn; Không tr hoc tr không đy đ n lãi đn hn;
Không tr hoc tr không đy đ n gc và lãi đn hn.
Trong nhng trng hp trên, nu ngi vay không th thu xp đ tin đ tr
n trong các k hn tip theo và Ngân hàng cng không th thu hi đ s n t mt
ngun nào khác (ví d, bo lãnh ca bên th ba cho ngi vay, hoc bán tài sn th
chp ca ngi vay ) thì s dn đn nhng tn tht cho Ngân hàng.
5

Vi nhng quan nim nh trên: Ri ro tín dng đu t là kh nng xy ra
tn tht do ngi vay vn TDT không thc hin, hoc không có kh nng thc
hin ngha v tr n ca mình theo điu khon đã cam kt vi Ngân hàng.
1.2.2. Nguyên nhân ca ri ro tín dng đu t
1.2.2.1. Ri ro do các nguyên nhân t phía khách hàng vay
“Là nguyên nhân ni ti ca mi khách hàng. Nh kh nng t ch tài chính
kém, nng lc điu hành yu, h thng qun tr kinh doanh không hiu qu, trình đ
qun lý ca khách hàng yu kém dn đn vic s dng vn vay kém hiu qu hoc
tht thoát, nh hng đn kh nng tr n. Cng có th do khách hàng thiu thin
chí trong vic tr n vay ngân hàng” Trn Huy Hoàng (2011,trang 204).
1.2.2.2. Ri ro do các nguyên nhân t phía ngân hàng cho vay
Là các nguyên nhân xut phát t chính bn thân ngân hàng. Nh chính sách
và quy trình cho vay cha cht ch, cha có quy trình qun lý ri ro hu hiu, cha
chú trng đn phân tích khách hàng, xp loi ri ro tín dng đ tính toán điu kin
vay và kh nng tr n. Cán b ngân hàng không chp hành nghiêm túc ch đ tín
dng và các điu kin cho vay. Nng lc d báo, phân tích thm đnh tín dng, phát
hin và x lý khon vay có vn đ ca Cán b tín dng (CBTD) còn rt yu, nht là
đi vi các ngành đòi hi hiu bit chuyên môn cao dn đn sai lm trong quyt
đnh cho vay. Mt khác, cng có th quyt đnh cho vay đúng đn nhng do thiu
kim tra kim soát sau khi cho vay dn đn khách hàng s dng vn sai mc đích

- Ri ro TDT có tính đa dng và phc tp: c đim này biu hin  s đa
dng, phc tp ca ngun gc phát sinh ri ro, loi hình ri ro cng nh nhng hu
qu do ri ro TDT gây.
Bên cnh đc đim vn có ca RRTD trong hot đng ngân hàng nói chung,
ri ro TDT còn mang trong mình nhng đc đim riêng gn lin vi các đc trng
TDT ca NHCS nh:
- Ri ro TDT mang tính nhy cm và d phát sinh: Vi đc thù là mt ngân
hàng chính sách thuc s hu ca Nhà nc, Ngân hàng chu nhiu s can thip
trong điu hành hot đng, đc bit là cho vay theo ch đnh ca Chính ph. Vic
cho vay theo ch đnh ca Chính ph s làm cho ngân hàng ny sinh tâm lý  li,
7

trông ch vào ý kin ch đo ca Chính ph, thiu s ch đng trong quyt đnh cp
tín dng. Bên cnh đó, ngân hàng cng không có đ nhng thông tin cn thit v
khách hàng, v d án vay vn nên không th thm đnh chính xác đc các khon
cp tín dng ca mình. i vi các khách hàng vay vn, đc s bo lãnh ca
Chính ph nên cng có tâm lý  li, dn đn chây  trong vic tr n vay. T đó,
nh hng đn cht lng tín dng và nguy c ri ro tín dng s xut hin là rt
ln. Ngoài ra, đi tng vay vn ca NHCS tp trung vào mt s lnh vc nht đnh
và trên các đa bàn có điu kin kinh t khó khn hoc đc bit khó khn. Do tính
cht đc thù ca TDT nên phn ln các d án vay vn ti NHCS có tng mc đu
t, s vn vay ln, thi gian đu t và thu hi vn kéo dài. Do vy, mc đ tp
trung vn ca NHCS rt cao và cha đng nhiu ri ro do khó tin hành đa dng
hóa, ngoài ra, thi gian cho vay dài cng làm tng mc đ ri ro tín dng ca
NHCS.
Ri ro TDT xy ra thng gp khó khn trong khâu x lý: Các ch đu t
khi vay vn TDT ti NHCS đc dùng tài sn hình thành t vn vay đ bo đm
tin vay.

Tài sn hình thành t vn vay không đ điu kin bo đm tin vay, ch

mt nm hoc lâu hn na và rt khó gii quyt.
nh ngha n xu theo quyt đnh 493/2005/Q- NHNN ngày 22/04/2005
ca Ngân hàng Nhà nc nh sau: N xu đc phân vào n nhóm 3 (di chun),
n nhóm 4 (nghi ng), n nhóm 5 (kh nng mt vn). Tuy nhiên, ta có th tóm
lc li n xu là các khon n quá hn tr lãi hoc vn gc trên 90 ngày. T l n
xu đo lng cht lng tín dng, t s này thp chng t rng cht lng nghip
v tín dng ca ngân hàng cao.
T l n xu = N xu/Tng d n cho vay x 100%
- D phòng ri ro tín dng:
D phòng ri ro đánh giá kh nng chi tr ca ngân hàng khi ri ro xy ra.
Khi ngân hàng phi s dng qu d phòng điu đó cho thy ngân hàng đang gp
phi tình trng ri ro mt vn, do đó, d phòng ri ro là mt ch tiêu phn ánh tình
trng ri ro mt vn.
T l d phòng RRTD = D phòng RRTD đc trích lp/ Tng d n cho k
9

báo cáo x 100%
H s kh nng bù đp các khon cho vay b mt = D phòng RRTD đc
trích lp/D n b xóa x 100%
H s kh nng bù đp RRTD = D phòng RRTD đc trích lp/N quá hn
khó đòi x 100%
1.2.5. im khác bit gia ri ro TDT ca NHCS vi ri ro tín dng NHTM
- Kh nng xy ra ri ro ca TDT ca NHCS cao hn các NHTM vì đi
tng cho vay là nhng d án tim n ri ro cao hn và là nhng đi tng mà
NHTM không mun cho vay.
- Nhng tn tht khi ri ro xy ra: i vi tín dng NHTM, ri ro xy ra s
làm gim li nhun ca Ngân hàng, có th dn đn tình trng thua l và thm chí
dn đn tình trng phá sn. Còn đi vi TDT ca NHCS, không vì mc đích li
nhun nên khi ri ro xy ra s làm cho ngun vn cho vay b thu hp, nh hng
đn s điu tit v mô ca Nhà nc. Nu ri ro xy ra liên tc trong nhiu nm s

Ngân hàng ch có th tìm cách qun lý RRTD ch không th chi b RRTD. Hn
na, so vi các loi cho vay khác thì hot đng cho vay TDT ca NHCS li có
mc ri ro cao hn hn. Do đó, NHCS đc bit chú trng đn qun lý RRTD đ hn
ch đn mc ti đa nhng thit hi do các yu t bt n trong hot đng TDT gây
ra, nhm nâng cao cht lng cho vay TDT.

Hai là, xut phát t v trí, vai trò ca hot đng cho vay TDT
Nhim v c bn ca NHCS là thc hin chính sách TDT.  thc hin
đc nhim v này, NHCS đc phép trin khai các nghip v khác nhau (cho vay
TDT, bo lãnh TDT, h tr sau đu t ). Tuy nhiên, trong các nghip v nói
trên thì cho vay TDT thng là hot đng ch yu và mang li thu nhp ln nht
cho Ngân hàng. Tin lãi cho vay TDT luôn chim t trng ln trong tng thu nhp
hàng nm. ây chính là ngun tài chính đ Ngân hàng trang tri các chi phí nhm
đm bo hot đng thng xuyên. Do đó, đng  góc đ vi mô thì NHCS phi qun
lý ri ro (QLRR) TDT nhm duy trì s tn ti ca mình.
Còn xét trên góc đ v mô, hot đng cho vay TDT ca NHCS là mt kênh
cung ng vn ln ca nn kinh t. Ngun vn t hot đng cho vay TDT ca
11

NHCS chim t trng ln trong tng vn đu t toàn xã hi cng nh vn đu t t
khu vc Nhà nc và có vai trò quan trng trong vic đáp ng nhu cu vn cho
TDT. Do đó QLRR TDT là vic làm cn thit đ NHCS nâng cao cht lng tín
dng, đa hot đng cho vay TDT tr thành mt kênh cung ng vn không ch
ln mà còn là mt kênh cung ng vn hiu qu đi vi nn kinh t. ng thi
QLRR TDT cng là đ đm bo s thành công ca chính sách TDT ca Nhà
nc và khng đnh s cn thit tn ti NHCS trong h thng các t chc tài chính -
tín dng mi quc gia.
Ba là, xut phát t s nguy him ca ri ro TDT
Các ngân hàng phi đi mt vi rt nhiu ri ro, không ch là RRTD mà còn
nhiu loi ri ro khác (ri ro lãi sut, ri ro hi đoái, ri ro thanh khon ). Trong

mt khách hàng. Ngoài ra, lng hóa ri ro tín dng còn là vic tính toán mc đ
nguy him ca mi loi ri ro trong cho vay TDT đ t đó xác đnh đc th t
u tiên trong vic đánh giá và kim soát đi vi tng loi ri ro.
Mt vài mô hình dùng đ lng hóa ri ro tín dng:
- Mô hình 6C:
Mô hình 6C gm: T cách ngi vay (Character); Nng lc ca ngi vay
(Capacity); Thu nhp ca ngi vay (Cash); Tài sn bo đm (Collateral); Các điu
kin (Conditions) và Kim soát (Control).
ây là mô hình khá ph bin đang đc thc hin ti các ngân hàng ti Vit
Nam, bi l mô hình này có nhiu li th và khá phù hp vi các ngân hàng trong
điu kin Vit Nam hin nay, c th là:
+ Tn dng đc kinh nghim và kin thc chuyên sâu ca các CBTD, các
chuyên gia tài chính đ phân tích các ch tiêu tài chính. Vic phân tích da trên
công ngh đn gin, h thng lu tr n đnh, s dng h s sn có.
+ ây là mô hình tng đi đn gin, song hn ch ca mô hình này là có
ph thuc vào mc đ chính xác ca ngun thông tin thu nhp, kh nng d báo
cng nh trình đ phân tích, đánh giá ca nhân viên tín dng.
13

+ Vì đây là mô hình đn gin nên ngân hàng ch cn có mt đi ng cán b
tín dng tng đi tt cùng vi mt h thng thông tin qun lý cp nht là có th
thc hin đc.
- Mô hình chm đim:
Các ch tiêu tài chính: Các ch tiêu tài chính mà các CBTD thng đc s
dng đ đánh giá khách hàng vay vn ca mình bao gm:
+ Các t s thanh khon đ đo lng kh nng thanh toán n ca doanh
nghip.
+ Các ch tiêu v hiu qu hot đng đ đo lng mc đ hiu qu trong vic
s dng tài sn ca doanh nghip.
+ Các ch s đòn by tài chính đ đo lng mc đ s dng n đ tài tr cho

’
s xp
hng cao nht t Aaa, vi Standard & Poor
’
s cao nht là AAA. Sau đó xp hng
gim dn t Aa, A, Baa, Ba, B… (Moody
’
s) và AA, A, BBB, BB, B, …( Standard
& Poor
’
s)
 Kim soát ri ro tín dng
Kim soát ri ro tín dng là vic s dng các bin pháp, k thut, công c,
chin lc và nhng quá trình nhm bin đi ri ro ca mt t chc tín dng thông
qua vic ngn nga, gim thiu bng cách kim soát tn sut và mc đ ca ri ro.
Cn c vào mc đ ri ro đã đc tính toán, các h s an toàn tài chính và
kh nng chp nhn ri ro mà có nhng bin pháp phòng chng khác nhau nhm
làm gim mc đ thit hi. Các bin pháp bao gm: ngn nga ri ro bng cách thu
nhp thêm thông tin đ có th ra quyt đnh cho vay đúng đn nhm gim thiu ri
ro, phòng nga bng cách yêu cu ngi vay thc hin BTV  mc cao hn;
Chuyn hoc san s gánh nng ri ro cho các ch th khác có kh nng chu đng
thông qua vic mua bo him tín dng, cho vay đng tài tr, bo lãnh ca bên th
ba hoc bán li khon n có ri ro cho mt trung gian tài chính khác; Phân tán ri ro
thông qua vic đa dng hóa hot đng cho vay TDT.
1.3.4. Ni dung qun lý ri ro TDT
- C cu t chc hot đng tín dng và c cu qun lý giám sát ri ro tín
dng ca ngân hàng: đây là mt trong nhng ni dung quan trng ca qun lý ri ro
tín dng. Các c cu này đc xây dng theo nguyên tc: phân đnh rõ chc nng,
nhim v, quyn hn, trách nhim ca các đn v, cá nhân có liên quan trong quá
trình cp tín dng cng nh qun lý giám sát ri ro tín dng.

- Trích lp d phòng và x lý ri ro tín dng: vic thng xuyên thc hin
phân loi n, trích lp d phòng và x lý ri ro tín dng nhm ch đng x lý ri ro
(XLRR) xy ra, làm lành mnh hóa tình hình tài chính ca ngân hàng.
- H thng thông tin qun lý ri ro tín dng: H thng thông tin ri ro tín
dng đc xây dng đ đm bo cung cp thông tin, c s d liu v hot đng tín
16

dng mt cách đy đ, rõ ràng, chính xác và thng xuyên cp nht nhm giúp cho
vic qun lý hot hng tín dng mt cách có hiu qu, hn ch các tn tht do tình
trng thiu thông tin gây ra.
1.4. Các nguyên tc qun lý ri ro tín dng theo Basel
y ban Basel đã ban hành 17 nguyên tc v qun lý n xu mà thc cht là
đa các nguyên tc trong qun lý ri ro tín dng, đm bo tính hiu qu và an toàn
trong hot đng cp tín dng. Các nguyên tc này tp trung vào các ni dung c bn
sau đây:
Xây dng môi trng tín dng thích hp (3 nguyên tc): trong ni dung này,
y ban Basel yêu cu Hi đng qun lý phi thc hin phê duyt đnh k chính
sách ri ro tín dng, xem xét ri ro tín dng và xây dng mt chin lc xuyên sut
trong hot đng ca ngân hàng ( t l n xu, mc đ chp nhn ri ro …) Trên c
s này, Tng giám đc có trách nhim thc thi các đnh hng này và phát trin các
chính sách, th tc nhm phát hin, đo lng và c danh mc đu t. Các ngân hàng
cn xác đnh và qun lý ri ro tín dng trong mi hot đng ca mình.
Thc hin cp tín dng lành mnh (4 nguyên tc): Ngân hàng cn xác đnh
rõ ràng các tiêu chí cp tín dng lành mnh ( th trng mc tiêu, đi tng khách
hàng, điu khon và điu kin cp tín dng…). Ngân hàng cn xây dng các hn
mc tín dng cho tng loi khách hàng vay vn và nhóm khách hàng vay vn đ to
ra các loi hình ri ro tín dng khác nhau nhng có th so sánh và theo dõi đc
trên c s xp hng tín dng ni b đi vi khách hàng trong các lnh vc, ngành
ngh khác nhau. Ngân hàng phi có quy trình rõ ràng trong phê duyt tín dng, các
sa đi tín dng vi s tham gia ca các b phn tip th, b phn phân tích tín