B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH TRN TH BÍCH HÀ
NÂNG CAO CHTăLNG CHO VAY
D ỄNăUăTăTI NGÂN HÀNG
PHÁT TRIN VIT NAM KHU VC
TP H CHÍ MINH Chuyên ngành : TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
Mã
s: 60340201 Tác gi lun
vn
Trn Th Bích Hà
1.1.2.1 Khái nim 6
1.1.2.2 c đim ca TDT 7
1.1.2.3 Cho vay d án đu t bng ngun vn TDT 7
1.1.2.3.1 Khái nim: 7
1.1.2.3.2 c đim ca cho vay d án đu t 8
1.1.2.4 Bn cht cho vay đu t bng ngun vn TDT 8
1.1.2.5 Chính sách cho vay d án đu t bng ngun vn TDT 10
1.1.2.5.1 Nguyên tc cho vay 10
1.1.2.5.2. iu kin vay vn 10
1.1.2.5.3. Các điu kin tín dng 10
1.2. Cht lng cho vay d án đu t. 11
1.2.1. Khái nim 11
1.2.2. Các ch tiêu đánh giá cht lng cho vay DAT 12
1.2.2.1. Các ch tiêu đnh tính 13
1.2.2.2. Các ch tiêu đnh lng 14
1.2.3. Các nhân t nh hng đn cht lng cho vay DAT ti NHPT Vit Nam 18
1.2.3.1. Các nhân t thuc v Ngân hàng 18
1.2.3.2.Các nhân t thuc v khách hàng vay vn 22
1.2.3.3. Các nhân t thuc v c ch, chính sách ca Nhà nc: 24
1.2.3.4. Các nhân t khách quan 26
1.2.4. Ý ngha và s cn thit ca vic nâng cao cht lng cho vay DAT ca
NHPTVN 28
1.3.
Mô hình nghiên cu và các ch s đánh giá cht lng cho vay d án đu t 29
Kt lun chng 1 31
CHNGă 2:ă CHTă LNG CHO VAY D ỄNă Uă Tă TI NGÂN HÀNG
PHÁT TRIN VIT NAM KHU VC THÀNH PH H CHÍ MINH 32
2.1. Gii thiu s lc v h thng Ngân hàng Phát trin Vit Nam và s hình thành, phát
khu vc TP HCM 53
2.5.1.1. Mc tiêu thc hin kho sát 53
2.5.1.2. Quy trình kho sát 53
2.5.1.3. Hn ch ca kho sát 55
2.5.2. Kt qu kho sát 55
2.5.2.1. Thông tin mu nghiên cu 55
2.5.2.2. Phân tích đ tin cy và đ phù hp ca thang đo 56
2.5.2.3. Phân tích nhân t (EFA) 58
2.5.2.4. Phân tích hi quy: 62
Kt lunăchngă2 65
CHNG
3:
GII PHÁP NÂNG CAO CHTă LNGă CHOă VAYă DATă TI
NGÂN HÀNG PHÁT TRIN VIT NAM KHU VC TP HCM 66
3.1. Chin lc phát trin Ngân hàng Phát trin Vit Nam đn nm 2020, tm nhìn đn
nm 2030 67
3.1.1. Mc tiêu tng quát 67
3.1.2. Mc tiêu c th 67
3.1.3. nh hng hot đng 68
3.2. nh hng hot đng ca NHPT VN khu vc TP HCM đn nm 2020 72
3.2.1. nh hng chung 72
3.2.2. nh hng c th 73
3.3. Gii pháp nâng cao cht lng cho vay DAT ti NHPT VN khu vc TP HCM 73
3.3.1. Gii pháp đi vi các c quan qun lý Nhà nc 73
3.3.2. Gii pháp đi vi Ngân hàng Phát trin Vit Nam 77
3.3.3. Gii pháp đi vi NHPT VN khu vc TP HCM 85
3.3.4. Gii pháp đi vi doanh nghip vay vn 90
Kt lunăchngă3 92
DANH MC CÁC BNG BIU
Bng 2.1: S DAT đc tip nhn thm đnh ti NHPT VN khu vc TP HCM qua các
nm 36
Bng 2.2: Doanh s cho vay và d n vay 37
Bng 2.3: Phân loi d n cho vay DAT theo thành phn kinh t: 38
Bng 2.4: Phân loi d n cho vay DAT theo ngành ngh, lnh vc 39
Bng 2.5: T l n quá hn trên tng d n cho vay DAT 40
Bng 2.6: T trng d n cho vay DAT/tng d n ca NHPTVN khu vc
TP.HCM giai đon 2008 ậ 2013 42
Bng 2.7: T trng d n cho vay DAT/tng ngun vn huy đng ca NHPT VN khu
vc TP.HCM giai đon 2008 - 2013 43
Bng 2.8: T trng doanh s cho vay DAT/ d n cho vay DAT bình quân ca
NHPT VN khu vc TP HCM giai đon 2008 - 2013 44
Bng 2.9: T trng n quá hn trong cho vay DAT/d n cho vay DAT và t trng
n quá hn trong cho vay DAT/tng n quá hn ca NHPT VN khu vc TP.HCM
TP.HCM giai đon 2008 - 2013 45
Bng 2.10: T trng li nhun trong cho vay DAT/d n cho vay DAT và t trng li
nhun trong cho vay DAT/tng li nhun ca NHPT VN khu vc TP.HCM
giai đon 2007 - 2012 46
Bng 2.11: Mc đ hoàn thành k hoch gii ngân các DAT 49
DANH MC CÁC BIUă
Biu đ 2.1: S DAT đc tip nhn thm đnh ti NHPT VN khu vc TP HCM qua các
nm 36
Biu đ 2.2: Doanh s cho vay và d n vay 38
Biu đ 2.3: Phân loi d n cho vay DAT theo thành phn kinh t 39
Biu đ 2.4: Phân loi d n cho vay DAT theo ngành ngh, lnh vc 40
Biu đ 2.5: T l n quá hn trên tng d n cho vay DAT 411
PHN M U
1. Tính cp thit caăđ tài:
Trong nhng nm gn đây, nn kinh t Th gii nói chung và kinh t Vit Nam
nói riêng gp nhiu khó khn do nh hng t cuc khng hong tài chính tin t, thiên
tai, dch bnh…Vt lên mi khó khn, thách thc đó, Vit Nam vn phn đu thc
hin công nghip hóa, hin đi hóa đt nc, phát trin kinh t - xã hi, tng bc tr
thành con rng Châu Á.
Cùng vi s tng trng và phát trin không ngng ca nn kinh t, nhu cu
vn đư và đang là mt nhu cu cp thit cho vic xây dng c s h tng, trang thit b
cng nh chuyn dch c cu kinh t. Cho vay d án đu t bng ngun vn tín dng
Phân tích, đánh giá thc trng cho vay d án đu t và các nhân t nh hng
đn cht lng cho vay d án đu t ti Ngân hàng Phát trin Vit Nam khu vc Tp H
Chí Minh
a ra h thng các gii pháp nhm nâng cao cht lng cho vay d án đu t
ti Ngân hàng Phát trin Vit Nam khu vc TP H Chí Minh.
3.ăiătng nghiên cu:
tài nghiên cu v d án đu t và cht lng cho vay d án đu t ti Ngân
hàng Phát trin Vit Nam khu vc TP H Chí Minh thông qua quy trình, các ch tiêu
đánh giá cht lng và các nhân t nh hng đn cht lng cho vay d án đu t.
4. Phm vi nghiên cu:
tài nghiên cu các d án đu t vay vn ti Ngân hàng Phát trin Vit Nam
khu vc TP H Chí Minh trong giai đon 2008 ậ 2013
5.ăPhngăphápănghiênăcu:
Nghiên cu bng phng pháp đnh tính: Xut phát t lý lun chung, lun vn
vn dng tng hp các phng pháp: duy vt bin chng, duy vt lch s, điu tra
thng kê, phân tích và so sánh…làm phng pháp lun cho vic nghiên cu.
3
Nghiên cu bng phng pháp đnh lng: tài s dng mô hình hi quy
tuyn tính vi công c phn mm SPSS 20.0 đ phân tích các nhân t nh hng đn
cht lng cho vay d án đu t.
6. Kt cuăđ tài: Gm 3 phn chính:
Chng 1: C s lý lun v d án đu t và cht lng cho vay d án đu t
Chng 2: Cht lng cho vay d án đu t ti Ngân hàng Phát trin Vit Nam
khu vc TP H Chí Minh
Chng 3: Gii pháp nâng cao cht lng cho vay d án đu t ti Ngân hàng
Phát trin Vit Nam khu vc TP H Chí Minh
D án là mt n lc tm thi nhm to ra mt sn phm hoc dch v hay mt
kt qu nht đnh. Theo Ngh đnh 88/1999/N-CP ngày 01/09/1999 v/v ban hành quy
ch đu thu thì ắd án là tp hp nhng đ xut đ thc hin mt phn hay toàn b
công vic, mc tiêu hoc yêu cu nào đó, d án bao gm d án đu t và d án không
có tính cht đu t” [2]. Theo Lut đu t nm 2005 ắD án đu t là tp hp các đ
xut b vn trung và dài hn đ tin hành các hot đng đu t trên đa bàn c th,
trong khong thi gian xác đnh” [2]
1.1.1.2. Vai trò và Ủ ngha ca d án đu t
+ i vi Ch đu t:
- DAT là cn c quan trng nht đ nhà đu t quyt đnh có nên tin hành
đu t d án hay không
- DAT là công c đ tìm đi tác trong và ngoài nc liên doanh b vn đu t
d án.
5
- DAT là phng tin đ ch đu t thuyt phc các t chc tài chính tin t
trong và ngoài nc tài tr hoc cho vay vn
- DAT là c s đ xây dng k hoch thc hin đu t, theo dõi, đôn đc và
kim tra quá trình thc hin d án
- DAT là cn c quan trng đ theo dõi đánh giá và có điu chnh kp thi
nhng tn ti, vng mc trong quá trình thc hin và khai thác công trình.
- DAT là cn c quan trng đ son tho hp đng liên doanh cng nh đ
gii quyt các mi quan h tranh chp gia các đi tác trong quá trình thc hin d án.
+ i vi nhà tài tr (các ngân hàng)
- DAT là cn c quan trng đ các ngân hàng xem xét tính kh thi ca d án,
t đó s đa ra quyt đnh có nên tài tr cho d án hay không và nu tài tr thì tài tr
đn mc đ nào đ đm bo ri ro ít nht cho nhà tài tr.
+ i vi các c quan qun lỦ Nhà nc:
- DAT là tài liu quan trng đ các cp có thm quyn xét duyt, cp giy
phép đu t
v hiu qu làm cho d án mt tính trung thc.
1.1.2. Nhng vnăđ v cho vay d ánăđuăt bng ngun vn tín dngăđuăt
1.1.2.1 Khái nim
- Tín dng đu t (TDT) là mt hình thc tín dng nhm thc hin chính
sách đu t phát trin ca Nhà nc, th hin mi quan h vay - tr gia Nhà nc
vi các pháp nhân và th nhân hot đng trong nn kinh t, đc Nhà nc cho vay
vi lãi sut u đưi cho tng đi tng c th nhm thc hin mc tiêu phát trin kinh
t - xã hi (KT-XH) trong tng thi k nht đnh theo đnh hng ca Nhà nc.
- Ngun vn TDT đc huy đng t nhiu ngun khác nhau thông qua nhiu
hình thc khác nhau nh: Vn do Ngân sách nhà nc (NSNN) cp, phát hành trái
phiu, Chính ph bo lãnh vay vn, … Vic huy đng vn ch yu tp trung vào các
7
ngun vn ln và dài hn trên nguyên tc tn dng ti đa các ngun vn r, lãi sut
(LS) thp đ gim LS cho vay nhm h tr hiu qu hn đi vi các d án phát trin,
các chng trình mc tiêu ca Nhà nc.
- Chính sách TDT bao gm các hình thc: Cho vay đu t (CVT), h tr
sau đu t (HTST).
1.1.2.
2 c đim ca TDT
- TDT ch tp trung cho vay vào các d án phát trin đc Nhà nc khuyn
khích đu t trong tng thi k.
- c Chính ph h tr mnh m v ngun vn, đc bit là đc Chính ph
bo đm kh nng thanh toán các ngun vn huy đng.
- Tính cht u đưi ca TDT th hin mt s đim c th nh: LS thp hn
LS th trng, quy mô cho vay ln, thi gian cho vay dài, điu kin đm bo tin vay
u đưi, thun li hn,…
- TDT gn vi vic điu tit kinh t v mô ca Nhà nc. Do đó, t chc làm
nhim v qun lỦ, cho vay là c quan chuyên môn ca Nhà nc, hin nay là NHPT,
đc Nhà nc cp vn điu l, cp bù LS, hot đng không vì mc đích li nhun
bin pháp phòng nga kp thi.
1.1.2.4 Bn cht cho vay đu t bng ngun vn TDT
Cho vay d án đu t là mt trong các hình thc TDT đi vi các d án đu
t thuc mt s ngành, lnh vc quan trng, chng trình kinh t ln và các vùng có
điu kin KT ậ XH khó khn, đc bit khó khn cn khuyn khích đu t theo quy
đnh ca Chính ph .
NHPT là đn v đc Chính ph giao thc hin cho vay d án đu t theo quy
đnh ca Chính ph cn c k hoch đc Th tng Chính ph giao hàng nm.
Cho vay d án đu t ca Nhà nc tp trung vào các ngành, lnh vc có tác
đng trc tip đn chuyn dch c cu kinh t, thúc đy tng trng kinh t bn vng;
và các vùng có điu kin KT ậ XH khó khn, đc bit khó khn cn khuyn khích
9
đu t theo quy đnh ca Chính ph mà NSNN không đ kh nng cp phát, các t
chc tín dng (TCTD) không mun tài tr và các nhà đu t không mun b vn ca
mình ra đ đu t vì vn đu t ln, thi gian hoàn vn dài và có tính ri ro cao.
Cho vay d án đu t ca Nhà nc không ch nhm mc tiêu kinh t mà còn
nhm các mc tiêu xã hi, thc hin vai trò điu tit v mô ca Nhà nc trong tng
thi k.
Vi đc đim va mang tính kinh t va mang tính xã hi, bn cht cho vay d
án đu t ca Nhà nc th hin nhng đim sau:
- Th nht, cho vay d án đu t ca Nhà nc không vì mc tiêu li nhun
mà nhm phc v yêu cu qun lỦ, điu tit kinh t v mô ca Nhà nc trong tng
thi k.
- Th hai, đi tng cho vay b gii hn bi các chng trình, mc tiêu, đnh
hng và ch trng đu t phát trin ca Nhà nc trong tng thi k.
- Th ba, ngun vn ch yu đ thc hin cho vay d án đu t là vn TDT.
- Th t, LS cho vay là LS u đưi, thp hn LS cho vay ca NHTM, do Nhà
nc quy đnh và điu tit phù hp vi yêu cu, ch trng khuyn khích đu t, phát
trin KT-XH ca đt nc trong tng thi k và phù hp vi thông l quc t.
gia vào d án ti thiu bng 20% tng s vn đu t tài sn c đnh ca d án. Và
mt s điu kin khác.
1.1.
2.5.3. Các điu kin tín dng
- Thi hn cho vay: Là khong thi gian t khi rút vn ln đu đn khi tr ht
n vay (gc và lãi) theo hp đng tín dng (HTD) đư kỦ. Thi hn cho vay xác đnh
trên c s kh nng thu hi vn phù hp vi đc đim sn xut kinh doanh (SXKD)
ca d án, kh nng tr n ca CT, nhng ti đa không quá 144 tháng (12 nm).
- Thi hn ân hn: Là khong thi gian t khi rút vn ln đu đn khi bt đu
tr n gc, đc xác đnh phù hp vi thi gian xây dng d án. Thi hn ân hn
không quá 2 nm đi vi d án nhóm C, không quá 4 nm đi vi d án nhóm B.
11
Riêng d án trng rõng, cây công nghip dài ngày, cây n qu, thi hn ân hn không
vt quá thi gian t khi trng mi đn khi khai thác ca tng loi cây trng.
- Thi hn tr n, k hn tr n, thi đim bt đu tr n và mc tr n tng
k hn: c xác đnh phù hp vi chu k SXKD ca d án và kh nng tr n ca
CT. Thi đim bt đu tr n gc là thi đim kt thúc thi hn ân hn.
- Mc vn vay: Mc vn cho vay đi vi tng d án do NHPT quyt đnh, ti
đa bng 70% tng s vn đu t tài sn c đnh ca d án đc duyt. Trng hp
cho vay vt mc vn quy đnh trên, NHPT thc hin theo quyt đnh ca Chính
ph, Th tng Chính ph.
- ng tin cho vay: Là đng Vit Nam và ngoi t t do chuyn đi. Vic cho
vay bng ngoi t t do chuyn đi thc hin đi vi d án có nhu cu nhp khu
máy móc, thit b mà CT có kh nng cân đi ngoi t đ tr n.
- LS cho vay: LS cho vay trong tng thi k thc hin theo Quyt đnh ca B
trng B Tài chính (s ln công b LS hàng nm ti đa là 2 ln).
LS n quá hn (NQH) bng 150% LS cho vay trong hn ghi trong HTD,
đc tính trên s n gc và lãi chm tr.
- Tài sn bo đm (TSB) tin vay: CT khi vay vn TDT đc dùng tài
qun lý thích hp.
1.2.2. Các ch tiêu đánh giá cht lng cho vay DAT
Hot đng cho vay DAT là hot đng quan trng và mang li thu nhp ln
nht cho ngân hàng. Mt khác hot đng cho vay DAT ca ngân hàng cng mang
li nhiu li ích cho nn kinh t, giúp cho ngun vn ca nn kinh t đc s dng
hiu qu hn. Do đó vic nâng cao cht lng cho vay DAT không ch là mc
tiêu ca ngân hàng mà nó còn là mong mun ca các cá nhân, doanh nghip là
khách hàng ca ngân hàng. Có nhiu cách đánh giá cht lng cho vay DAT, tuy
13
nhiên di góc đ ngân hàng thì cht lng cho vay DAT có th đc đánh giá
qua các ch tiêu sau:
1.2.2.1. Các ch tiêu đnh tính
+ Kh nng đáp ng tt nhu cu ca khách hàng
Cht lng cho vay ca ngân hàng đc th hin kh nng đáp ng tt
nhu cu ca khách hàng. i vi khách hàng thì điu này đc biu hin trc ht
th tc đn gin thun tin, cung cp vn nhanh chóng, kp thi t đó giúp cho
khách hàng tit kim đc thi gian, chi phí giao dch và nht là không b l c hi
đu t tt. Tuy nhiên nh vy vn cha đ, mà bên cnh đó ngân hàng còn phi
tr thành bn ca khách hàng, sn sàng giúp đ, chia s khó khn đi vi khách
hàng. Chng hn, trong quá trình xét duyt cho vay nu thy d án vay vn ca
doanh nghip có nhng đim cha hp lý, không kh thi thì thay vì t chi cho vay,
ngân hàng có th góp ý, t vn cho khách hàng đ h xem xét li mt cách hp lý.
Ngoài ra, ngân hàng cng có th là ngi cung cp thông tin b ích v th trng, v
tin b khoa hc công ngh cho khách hàng. Có làm đc nh vy thì ngun vn
ca doanh nghip mi thc s phát huy đc vai trò đòn by kinh t c đi vi
ngân hàng và khách hàng. Nh vy rõ ràng ch riêng vic đáp ng nhu cu ca
khách hàng cng không phi là mt nhim v d dàng đi vi các Ngân hàng nhm
nâng cao cht lng cho vay ca mình.
+ Bo đm đc s tn ti và phát trin ca ngân hàng
xác hiu qu cho vay ca d án cn phi cân nhc k lng nhiu mt liên quan.
Tóm li cht lng cho vay DAT là mt ch tiêu rt tng hp và đc
đánh giá trên quan đim ca c ba ch th: ngân hàng, khách hàng và nn kinh t.
Tuy nhiên, các ch tiêu đnh tính ch là nhng cn c đ đánh giá cht lng cho
vay DAT mt cách khái quát. có nhng kt lun chính xác hn cn phi da
vào mt h thng các ch tiêu đnh lng c th.
1.2.2.2. Các ch tiêu đnh lng
15
Ch tiêu d n
D n cho vay DAT
Ch tiêu d n =
Tng d n cho vay
Ch tiêu này phn ánh t trng d n cho vay DAT so vi tng d n cho
vay ca ngân hàng, phn ánh quy mô ca vic cho vay d án đi vi các loi hình
cho vay khác. T l này cao và ngày càng tng th hin s chú trng ca ngân hàng
đn
hot đng cho vay DAT. Vic đy mnh cho vay DAT không ch giúp
Ngân hàng
thu đc nhiu li nhun hn so vi các hot đng cho vay khác mà nó
còn giúp các Ngân hàng nâng cao uy tín và m rng th trng tín dng ngn hn.
Tuy nhiên, do đc tính ri ro cao nên các ngân hàng s cn c vào nhng đc đim
riêng v ngun vn, v kh nng qun lý, trình đ chuyên môn ca mình đ xác đnh
t l
này cho phù hp.
Ch tiêu cân đi vn
D n cho vay DAT
Ch tiêu cân đi vn =
Tng ngun vn huy đng
Ngc li nu t l này thp chng t hot đng cho vay hay thu n hoc c hai
đu gp khó khn.
Ch tiêu đánh giá tình trng n quá hn:
D n cho vay DAT quá hn
Ch tiêu 1: T l n quá hn trên tng d n =
D n cho vay DAT
D n cho vay DAT quá hn
Ch tiêu 2: T l n quá hn trên tng d n quá hn =
D n cho vay quá hn
N quá hn là nhng khon n khi đn k hn tr n hoc ht thi hn vay
vn cng vi thi gian đc gia hn thêm (nu có) nhng khách hàng vn cha tr
đc n. Trong trng hp này khách hàng s phi chu lãi sut quá hn cao hn
nhiu so vi lãi sut đã đc tho thun trong hp đng tín dng, mc dù vy có th
thy rõ là không ngân hàng nào mong mun nhn đc khon lãi cao này. N quá
hn là mt trong nhng ch tiêu quan trng nht đánh giá cht lng tín dng, cht
17
lng cho vay ca ngân hàng, đng thi phn ánh nhng ri ro mà ngân hàng đang
phi đi mt.
Ch tiêu đu tiên phn ánh khái quát v tình hình n quá hn ca ngân hàng
trong cho vay DAT. T l này t l nghch vi cht lng cho vay ca ngân hàng.
T l này cao cho thy cht lng cho vay ca ngân hàng càng thp và ngc li,
do dó tt c các ngân hàng đu mong mun h thp t l này xung đn mc thp
nht có th. Tuy nhiên trên thc t do nhng ri ro trong kinh doanh là không th
tránh khi nên các ngân hàng thng chp nhn mt t l n quá hn nht đnh
trong gii hn an toàn. Theo mt s chuyên gia thì nu duy trì t l n quá hn
mc di 3% là có th chp nhn đc còn nu di 1% thì có th coi là lý tng.
Ch tiêu th hai phn ánh tình hình n quá hn trong cho vay DAT so vi