B GIÁOăDCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. H CHệăMINH
TRNăLểăÁNHăTHU
CÁCăNHỂNăT TÁCăNGăN QUYTăNH
LA CHNăNGỂNăHĨNGăKHIăS DNG TH
TệNăDNG CAăKHÁCHăHĨNGăCÁăNHỂN
TI TP.H CHệăMINH LUNăVNăTHCăSăKINHăT Tp.H Chí Minh - Nm 2014
B GIÁOăDCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. H CHệăMINHTRNăLểăÁNHăTHU
CÁCăNHỂNăT TÁCăNGăN QUYTăNH
LA CHNăNGỂNăHĨNGăKHIăS DNG TH
TệNăDNG CAăKHÁCHăHĨNGăCÁăNHỂN
TI TP.H CHệăMINH
ChuyênăngƠnh:ăTƠiăchính - NgơnăhƠng
1.1 Tng quan v th tín dng 5
1.1.1 Lch s hình thành và phát trin ca th tín dng trên th gii 6
1.1.2 Khái nim th tín dng 5
1.1.3 c đim ca th tín dng 7
1.1.4 Phân loi th tín dng 8
1.1.5Các ch th tham gia trên th trng th tín dng 10
1.1.6 Tin ích và ri ro ca th tín dng 13
1.2 Khái nim v khách hàng cá nhân 13
1.3 C s lý thuyt các nhân t tác đng đn hành vi la chn ngi tiêu dùng 16
1.3.1 Xu hng tiêu dùng 17
1.3.2 Thuyt hành đng hp lý (TRA- Theory of Reasoned Action) 18
1.3.3 Thuyt hành vi hoch đnh (TPB – Theory of Planned Behavior) 19
1.3.4 Mô hình chp nhn công ngh (TAM- Technology Acceptance Model) 19
1.4 Tng quan v các nhân t nh hng đn quyt đnh la chn ngân hàng ca
khách hàng cá nhân 20
1.4.1 Nhn bit thng hiu 20
1.4.2 Thái đ đi vi chiêu th 21
1.4.3 Cht lng dch v 21
1.4.4 Chi phí s dng th 24
1.5 Các nghiên cu liu nghiên cu liên quan đn s la chn ngân hàng ca khách
hàng cá nhân khi s dng th tín dng 24
1.6 Mô hình nghiên cu đ xut và các gi thuyt kim đnh 26
1.6.1 Mô hình nghiên cu đ xut 26
1.6.2 Các gi thuyt kim đnh 27
1.6.3 Mô hình hi quy tuyn tính đa bin 28
Kt lun chng 1 28
CHNGă2:ăăPHỂNăTệCHăCÁCăNHỂNăT TÁCăNG N QUYTăNH LA
CHNăNGỂNăHĨNGăKHIăS DNG TH TệNăDNG CAăKHÁCHăHĨNGăCÁă
NHỂNăTI TP.H CHệăMINH 29
2.1 Thc trng hot đng th tín dng ti các ngân hàng trên đa bàn Tp.HCM 29
3.2.4 Nhóm gii pháp tn dng nh hng ca ngi xung quanh 71
3.2.5 Nhóm gii pháp đa dng hóa chi phí s dng th 71
3.3 Gii pháp phát trin hot đng th tín dng ti các NHTM ti Tp.HCM 71
3.3.1 Gii pháp phát trin s lng khách hàng s dng th tín dng 71
3.3.2 Gii pháp phát trin mng li thanh toán th 71
3.3.3 Gii pháp v đu t công ngh và con ngi 71
3.3.4 Gii pháp phát trin các dch v gn vi thanh toán th 71
3.4 Gii pháp h tr hot đng th tín dng 72
3.4.1 Gii pháp t phía Chính ph 76
3.4.2 Gii pháp t phía NHNN 77
Kt lun chng 3………………………………………………………… …… 79
KT LUN 80
DANH MCăTĨIă LIU THAM KHO
PH LC
DANH MCăCÁCăKụăHIU, CH VIT TT
1. ATM (Automatic Teller Machine): Máy rút tin t đng
2. VCNT: n v chp nhn th
3. EFA (Exploratory Factor Analysis): Phân tích nhân t khám phá
4. KMO (Kaiser-Mayer-Olkin): H s Kaiser-Mayer-Olkin
5. NHNN: Ngân hàng nhà nc
6. NHPHT: Ngân hàng phát hành th
7. NHTTT: Ngân hàng thanh toán th
8. NHTMCP: Ngân hàng thng mi c phn
9. PIN (Personal Identification Number): Mư s đnh v cá nhân
10. POS (Point of sale terminal): im chp nhn th
11. SERQUAL (Service quality): Cht lng dch v
12. Sig (Observed significant level): Mc ý ngha quan sát
13. SPSS (Statiscial Package for the social sciences): Phn mm thng kê cho
khoa hc xư hi
14. TAM (The Technology Acceptance Model): Mô hình tip nhn công ngh
Hình 2.2: S lng th ngân hàng ti Vit Nam (2007-2013) 35
Hình 2.3: S lng máy ATM và máy POS ti Vit Nam (2007-2013) 37
Hình 2.4: Quy trình nghiên cu 41
Hình 2.5: C cu gii tính trong mu nghiên cu 46
Hình 2.6: C cu đ tui trong mu nghiên cu 47
Hình 2.7: C cu thu nhp trong mu nghiên cu 47
Hình 2.8: C cu tình trng hôn nhân trong mu nghiên cu 48
Hình 2.9: C cu trình đ hc vn trong mu nghiên cu 48
Hình 2.10: C cu lnh vc làm vic trong mu nghiên cu 49
Hình 2.11: C cu ngân hàng đc la chn s dng th tín dng 49 1
LI M U
1. LỦ do chnăđ tƠi
Vic gia nhp WTO đư và đang mang li cho Vit Nam nhiu c hi cng nh
thách thc trong công cuc xây dng, phát trin kinh t. S m ca ngày càng cao
cho doanh nghip nc ngoài hot đng ti Vit Nam, c th là các ngân hàng nc
ngoài, khin các ngân hàng Vit Nam đang đi mt vi vic chia s th phn trong
nhiu lnh vc hot đng nh huy đng vn, tín dng, dch v Bên cnh đó, s tin
b ca khoa hc k thut đư mang li mt bc tranh mi, mt s cnh tranh mi
trong lnh vc ngân hàng. Mt s tht hin nhiên rng ngân hàng nào chm chp
trong vic phát trin công ngh, dch v ngân hàng đin t thì kh nng cnh tranh
s kém hn do không th đáp ng đc nhu cu đa dng ca khách hàng. Trong đó,
th tín dng là mt công c quan trng giúp các ngân hàng m rng hot đng, tip
cn và phc v khách hàng.
Mt khác, khi mc sng ngi dân ngày càng cao vi nhu cu đa dng, xu
hng thanh toán không dùng tin mt s ngày mt gia tng. Vic s dng th tín
dng ngày nay đang dn ph bin do không ch đem li s thun li cho khách hàng
cá nhân ti Tp. H Chí Minh.
- xut mt s gii pháp nhm nâng cao cht lng th tín dng, duy trì và
thu hút thêm lng khách hàng cá nhân s dng th tín dng cho các NHTM Vit
Nam ti Tp. H Chí Minh.
3. iătngăvƠăphmăviănghiênăcu
- i tng nghiên cu các nhân t tác đng đn quyt đnh la chn ngân hàng
khi s dng th tín dng ca khách hàng cá nhân.
- Phm vi nghiên cu: Tình hình hot đng th tín dng ti Thành ph H Chí
Minht nm 2007-2013. i tng kho sát là các khách hàng cá nhân s dng th
3
tín dng ca các ngân hàng nc ngoài và ngân hàng trong nc trên đa bàn thành
ph H Chí Minh. Thi gian nghiên cu đc tin hành trong 6 tháng t tháng 2
đn tháng 8 nm 2014.
4.ăPhngăphápănghiênăcu
- Nghiên cu đc tin hành qua 2 bc là nghiên cu s b bng phng pháp
đnh tính thông qua tho lun nhóm và phng vn trc tip đ hoàn thin bng câu
hi; nghiên cu chính thc bng phng pháp đnh lng nhm phân tích và kim
đnh các gi thuyt, mô hình nghiên cu.
- Ngun d liu: gm có d liu th cp và d liu s cp
+ D liu th cp:
D liu đc thu thp t nhiu ngun khác nhau: các bài báo, các đ tài nghiên
cu trong và ngoài nc, tài liu đin t, các tài liu khác có liên quan đn đ tài
nghiên cu.
+ D liu s cp: đc thu thp bng các phng pháp sau
Phng pháp tho lun: Phng pháp này đc thc hin vi mt s khách
hàng s dng th tín dng nhm thu thp thêm thông tin và hoàn thin bng câu hi.
Phng pháp kho sát bng bng hi: Bng hi đc xây dng da trên c s
mô hình nghiên cu ca đ tài và thông tin thu thp t phng vn, tho lun nhm
thu thp thông tin đa vào phân tích và kim đnh các gi thuyt nghiên cu.
dch. T nhng bt cp trên, Frank đư sáng to ra th “Diners Club”, mt loi th tín
dng đu tiên trên th gii. Vi l phí hàng nm là 5USD, nhng ngi mang th
“Diners Club” có th ghi n khi đi n 27 nhà hàng nm trong hoc ven thành
phNew York. Chính vì s tin li ca Diners Club cng nh s a thích ca c
ch th ln VCNT nên đn nm 1955, hàng lot các loi th tng t ra đi, nh:
Trip Charge, Goldenkey, Gourment, Guest Club, Esquire Club, American Express.
Trong giai đon này, phn ln th dành cho gii doanh nhân giàu có, nhng
ngi có thu nhp cao. Sau đó, các ngân hàng đư cm nhn rng gii bình dân mi
là đi tng s dng th ch yu trong tng lai nên bt đu đ ý đn phân đon th
trng rng ln này. Khi tng lp bình dân bt đu s dng th Bank Americard do
Bank of American phát hành (vào nm 1960) thì vic kinh doanh ca ngân hàng này
tr nên phát đt và các ngân hàng thng mi khác bt đu chy đua phát hành th
tín dng. Nm 1967, Bank Americard gp phi s cnh tranh khc lit ca
Mastercharge (do t chc Western States Bankcard Association phát hành). T đây,
kinh doanh loi hình dch v mi này phát trin rm r không ch trên đt M.
6
phù hp vi s phát trin này, Bank Americard đư tr thành VISA USA (1977) và
sau đó là T chc VISA Quc t còn Mastercharge tr thành T chc Mastercard
Quc t (1979). Nhn ra rng ngi tiêu dùng không e ngi vic tr lưi t 16% đn
20% trên bng quyt toán th tín dng ca h, các công ty vin thông quc t, công
ty xe hi, bo him, các hưng hàng không… đư tham gia th trng.Tip đó, th
JCB, AMEX cng gia nhp và tng cng cnh tranh trong th trng th tín dng.
1.1.2 Kháiănim th tínădng
Theo t đin Oxford, th tín dng đc đnh ngha là mt th nha phát hành
bi ngân hàng hay t chc tài chính cho phép ch th mua hàng hay dch v trên c
s tín dng. Theo bách khoa toàn th m Wikpedia, th tín dng là mt th thanh
toán cho phép ch th thanh toán hàng hóa hay dch v da trên li ha s thanh
toán li, và ngi phát hành cung cp cho ch th mt hn mc tín dng tun hoàn
đ thanh toán cho ngi bán hàng hoc ng tin mt trc cho ch th.
thanh toán toàn b s d. Ch th trong trng hp thanh toán toàn b s d n vào
ngày đn hn thì s đc min lưi hoàn toàn, nu không ch th s chu mt mc lưi
sut pht quá hn tính cho toàn b s d n còn li. Khi toàn b s tin phát sinh
đc hoàn tr li cho ngân hàng, hn mc tín dng ca ch th đc khôi phc li
nh ban đu. ây là tính cht “tun hoàn” ca th tín dng.
1.1.3 căđim ca th tínădng
Th nht, th tín dng luôn gn lin vi mt ch th nht đnh. Ch th này
chính là ch s hu ca th tín dng. Tên và có th là hình nh ca ch th đc in
ngay trên th và ch th cng phi ký tên lên mt sau ca th ngay khi nhn th
trc s chng kin ca nhân viên t chc phát hành th (TCPHT).
Th hai, th tín dng đc phát hành t mt tha thun gia ch th vi
TCPHT. Tha thun này có hình thc pháp lý là hp đng s dng th tín dng.
đi đn ký kt đc hp đng s dng th tín dng, ch th phi chng minh đc
8
nng lc ch th, kh nng tài chính, kh nng tr n ca mình. Là mt đn v kinh
doanh chuyên nghip v trung gian thanh toán và tín dng, TCPHT s đt ra các
điu kin đ thm đnh các kh nng này ca ch th.
Th ba, th tín dng luôn gn lin vi mt tài khon ngân hàng nht đnh. ó
là tài khon ca chính ch th m ti TCPHT nu TCPHT cng là ngân hàng, hoc
ti mt ngân hàng mà TCPHT y quyn nu TCPHT không phi là ngân hàng.
Th t, th tín dng làm phát sinh quan h cam kt thanh toán “liên hoàn”.
Cam kt thanh toán “liên hoàn” là các cam kt thanh toán ca các t chc trung gian
cho VCNT.
Th nm, th tín dng làm phát sinh quan h vay n gia ch th vi TCPHT.
1.1.4 Phơnăloi th tínădng
1.1.4.1 Theo phm vi s dng th
Th tínădng niăđa
Là loi th có phm vi s dng đc gii hn trong phm vi lưnh th mt quc
gia, có và c s chp nhn th thuc cùng mt nc, do vy đng tin đc s dng
Th đc sn xut da trên công ngh khc ch ni, tm th đu tiên đc sn
xut theo công ngh này nhng hin không còn s dng vì d b làm gi.
Th bngăt (Magnetic Stripe)
10
Th đc sn xut da trên k thut th tín vi hai bng t cha thông tin đc
mư hoá mt sau ca th. Th này đc s dng ph bin trong vòng 20 nm tr li
đây nhng cng có th b ngi khác li dng vì thông tin ghi trong th hp và
mang tính c đnh nên không th áp dng k thut mư hóa an toàn, có th đc đc
d dàng bng thit b gn máy vi tính.
Th thôngăminhă(SmartăCard)
Là th h th mi nht ca th thanh toán, có tính an toàn bo mt rt cao. Th
thông minh da trên k thut x lý tin hc nh gn vào th mt chíp đin t có cu
trúc ging nh mt máy tính hoàn ho. Ti Vit Nam, công ngh th thông minh
theo tiêu chun EMV (tiêu chun chung cho các th thanh toán đc xây dng bi
ba t chc th hàng đu th gii là Europay, Mastercard và Visa) đư đc bt đu
phát trin t nm 2007.
1.1.4.5 Theo ch th phátăhƠnh
Th doăngơnăhƠngăphátăhƠnhă(BankăCard)
ây là loi th do ngân hàng phát hành giúp cho khách hàng s dng mt cách
linh hot tài khon ca mình ti ngân hàng trong gii hn tín dng đc cp.
Th do t chcăphiăngơnăhƠngăphátăhƠnhă(Non-bank Card)
ây là th do các công ty tài chính phát hành, có chc nng tng t nh th do
ngân hàng phát hành nhng có các điu kin xét duyt cng nh mc phí riêng.
1.1.5 Cácăch th thamăgiaătrênăth trng th tínădng
Ch th (Card Holder)
Ch th là cá nhân hoc là ngi đc u quyn nu là th công ty đc ngân
hàng phát hành cp th đ s dng. Ch có ch th mi có quyn s dng th đng
tên mình đ thanh toán tin hàng hoá dch v hay rút tin mt trong gii hn ngân
hàng quy đnh.
- Tuân th các quy đnh v phát hành th ca t chc th quc t và NHNN.
- ng ký mu th và nhưn hiu thng mi in trên th ti NHNN.
- Thanh toán đy đ kp thi cho NHTTT và VCNT đi vi các giao dch th
đúng hp đng.
NgơnăhƠngăthanhătoánăth - NHTTT (Acquiring Bank)
NHTTT là nhng ngân hàng ch làm chc nng trung gian thanh toán gia ch
th và NHPHT. NHTTT nhn thanh toán th qua mng li các c s chp nhn th
mà nó ký hp đng thanh toán th. Khi tham gia thanh toán th, NHTTT thu đc
các khon phí chit khu đi lý, đng thi cung cp các dch v đi lý khác cho các
VCNT nh: dch v thu chi, x lý tng kt, gii quyt khiu ni, thc mc.
Quyn hn:
- Yêu cu NHPHT thanh toán đy đ và kp thi đi vi các giao dch th đc
thc hin theo đúng hp đng s dng th
- Yêu cu VCNT hoàn tr tin đi vi các giao dch thc hin không đúng hp
đng thanh toán th, thu gi th không hp l.
- Yêu cu VCNT cung cp các thông tin cn thit liên quan đn các giao dch
th ca ch th ti VCNT
Nghaăv :
- Hng dn các bin pháp, quy trình k thut nghip v và bo mt trong
thanh toán th đi vi VCNT theo quy đnh ca NHPHT và phi chu trách nhim
v các thit hi gây ra do không thc hin đúng các quy đnh đó.
- Cung cp kp thi và đy đ bng tin cnh giác cho t chc th quc t.
năv chp nhn th (VCNT)
13
VCNT là đn v bán hàng hoá - dch v có ký kt hp đng chp nhn thanh
toán th vi NHTTT hoc vi NHPHT. VCNT có th là nhà hàng, khách sn, sân
bay, ca hàng, siêu th hay các đn v nhn ng tin mt, các ngân hàng đi lý.
Quyn hn:
- Yêu cu NHPHT, NHTTT thanh toán mt cách đy đ, kp thi các giao dch
- Tng doanh s bán hàng và thu hút thêm khách hàng, m rng th trng, ti
đa hóa lng hàng hóa, dch v cung cp. m bo chi tr, tng vòng quay ca
vn, gim chi phí thu kim đm tin mt.
- Hng u đưi t phía ngân hàng thông qua các chng trình h tr.
- Tng uy tín vi khách hàng nh là mt c s kinh doanh vn minh, hin đi.
i viăngơnăhƠngăTCPHT
- Tng doanh thu và li nhun ngân hàng thông qua vic cp tín dng bng
th. Bên cnh lưi sut tiêu dùng, thu nhp ca ngân hàng còn đn t các khon phí,
dch v nh phí thng niên, phí giao dch rút tin mt, phí tr chm và ngun thu
c đnh t các khon phí do VCNT tr.
- a dng hoá các loi hình dch v, tng cng các mi quan h trong hot
đng kinh doanh ca ngân hàng
- Hin đi hoá công ngh ngân hàng nhm đm bo cung cp dch v th tín
dng an toàn, giúp tng uy tín, danh ting ca ngân hàng.
i vi nn kinh t
- Nâng cao vai trò ca h thng ngân hàng, gim khi lng tin mt trong lu
thông, gim chi phí lu thông nh chi phí in n, bo qun tin mt, kim đm đng
thi tng khi lng chu chuyn, thanh toán trong nn kinh t, hn ch các hot
đng kinh t ngm.
15
- Thc hin chính sách qun lý v mô ca nhà nc, thc hin đ án thanh toán
không dùng tin mt. To môi trng kinh t vn minh, m rng hi nhp vi nn
kinh t th gii.
1.1.6.2 Ri ro ca th tínădng
i viăngi s dng th
- B đánh cp thông tin và k gian thc hin giao dch trên th tín dng ca mình
khi cha kp thông báo cho t chc phát hành th
- Nhân viên ti VCNT in nhiu hóa đn thanh toán cho mt th. Khi thc hin
giao dch, nhân viên c tình in nhiu b hóa đn thanh toán nhng ch cho ch th