B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM V ANH CHI
S TÁC NG CA CÁC NHÂN T LI ÍCH
CM NHN, RI RO CM NHN VÀ S TIN CY
N Ý NH MUA THEO NHÓM TRC TUYN
CA NGI TIÊU DÙNG TP. H CHÍ MINH
Chuyên ngành: Qun tr kinh doanh
Mã s: 60340102
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC:
PGS.TS LÊ THANH HÀ
TP. H Chí Minh – Nm 2014 LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan lun vn “S tác đng ca các nhân t li ích cm nhn, ri ro
cm nhn và s tin cy đn ý đnh mua theo nhóm trc tuyn ca ngi tiêu dùng
Thành ph H Chí Minh” là công trình nghiên cu ca riêng tôi. Các s liu trong đ
tài này đc thu thp và s dng mt cách trung thc. Kt qu nghiên cu đc trình
bày trong lun vn này không sao chép ca bt c lun vn nào và cng cha đc
trình bày hay công b bt c công trình nghiên cu nào khác trc đây.
MC LC
TRANG PH BÌA Trang
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT
DANH MC CÁC BNG BIU
DANH MC CÁC HÌNH V VÀ TH
DANH SÁCH PH LC
TÓM TT TÀI
CHNG 1
TNG QUAN V TÀI 1
1.1.LÝ DO CHN TÀI 1
1.2.MC TIÊU NGHIÊN CU: 2
1.3.I TNG VÀ PHM VI NGHIÊN CU 3
1.4.PHNG PHÁP NGHIÊN CU 3
1.5.Ý NGHA THC TIN CA TÀI 4
1.6.KT CU LUN VN 4
CHNG 2
C S LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU 6
2.1.MUA THEO NHÓM TRC TUYN (ONLINE GROUP-BUYING) 6
2.1.1.Khái nim v mua theo nhóm trc tuyn: 6
2.1.2.Bn cht và phng thc hot đng ca mô hình Mua Theo Nhóm trc tuyn 7
2.6.7.Mi quan h gia thái đ ca ngi tiêu dùng và ý đnh Mua Theo Nhóm
trc tuyn 33
TÓM TT 36
CHNG 3
PHNG PHÁP NGHIÊN CU 37
3.1.THIT K NGHIÊN CU 37
3.1.1.Phng pháp nghiên cu 37
3.1.2.Quy trình nghiên cu 38
3.2.THANG O 40
3.2.1.Thang đo li ích cm nhn 40
3.2.2.Thang đo ri ro cm nhn 42 3.2.3.Thang đo s tin cy 43
3.2.4.Thang đo thái đ tiêu dùng 44
3.2.5.Thang đo ý đnh mua sm 44
3.3.MU NGHIÊN CU NH LNG CHÍNH THC 45
3.5.TÓM TT 46
CHNG 4
KT QU NGHIÊN CU 47
4.1.MÔ T MU 47
4.2. ÁNH GIÁ THANG O 49
4.2.1.Phân tích đ tin cy Cronbach Alpha 49
4.2.2.Phân tích nhân t khám phá EFA 51
4.2.2.1 Phân tích nhân t khám phá đi vi các thành phn ca li ích cm nhn,
ri ro cm nhn và s tin cy 53
4.2.2.2. Phân tích nhân t khám phá vi thang đo thái đ tiêu dùng và ý đnh
tiêu dùng 54
DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT
ANOVA : Analysis of Variance – Phân tích phng sai
EFA : Exploratory Factor Analysis – Phân tích nhân t khám phá
KMO : h s Kaiser – Mayer – Olkin
Sig : Observed significiance level – Mc ý ngha quan sát
SPSS : Statistical Package for the Social Sciences
– Phn mm thng kê cho khoa hc xã hi
VIF : Variance inflation factor – h s nhân t phóng đi phng sai
Tp.HCM : Thành ph H Chí Minh
ATT : Attitude – Thái đ tiêu dùng
PI : Purchase Intention – Ý đnh tiêu dùng
PB : Price benefit – Li ích v giá
CB : Convinience benefit – S tin li
PR : Product Risk – Ri ro sn phm
TR : Time Risk – Ri ro thi gian
FR : Finance Risk – Ri ro tài chính
TRU : Trust – S tin cy
DANH MC CÁC BNG BIU
Bng 2.1 Tóm tt các gi thuyt nghiên cu
Bng 4.1 Thng kê mu kho sát
Bng 4.2 Kim đnh các thang đo bng Cronbach’s Alpha
DANH SÁCH PH LC
Ph lc A: Dàn bài tho lun nghiên cu đnh tính
Ph lc B: Bng câu hi nghiên cu đnh lng
Ph lc C: Kim đnh thang đo bng Cronbach’s Alpha
Ph lc D: Phân tích nhân t khám phá EFA
Ph lc E: Kt qu phân tích hi quy đa bin, đn bin
Ph lc F: Phân tích T-Test, Anova
Ph lc G: th dò tìm các vi phm gi đnh hi quy.
TÓM TT TÀI
Mc đích chính ca nghiên cu này là khám phá vai trò ca các nhân t li ích
cm nhn, ri ro cm nhn và s tin cy đi vi ý đnh mua theo nhóm trc tuyn ca
ngi tiêu dùng ti Thành ph H Chí Minh.
1
CHNG 1
TNG QUAN V TÀI
1.1.LÝ DO CHN TÀI
Trong khong mi nm tr li đây, cùng vi s phát trin nh v bão ca công
ngh thông tin, mua sm trc tuyn vi nhiu u th đã tr thành xu hng trên toàn
th gii.
S phát trin nhanh chóng ca Internet sau 15 nm có mt ti Vit Nam đã thúc
đy mnh m các mô hình thng mi đin t. Theo tin s Nguyn Vn Thoan, ch
nhim b môn Thng mi đin t (trng i hc Ngoi thng, Hà Ni), doanh
nghip nh áp dng nhng mô hình mi này mà tit kim đc chi phí kinh doanh,
giúp quá trình vn hành nhanh và chính xác hn, nâng cao hiu qu công vic. Thng
mi đin t giúp tng ngun thu đ phát trin bn vng. Ngoài hai lý do trên, áp lc t
hi nhp và cnh tranh cng khin các đn v kinh doanh phi ng dng thng mi
đin t.
Ti Vit Nam, hai mô hình kinh doanh thng mi đin t ph bin là các sàn
giao dch và mua hàng theo nhóm. c bit, hot đng Mua Theo Nhóm phát trin rt
mnh trong giai đon 2010-2011 da trên mô hình Groupon (Group + Coupon) bt đu
xut hin ti M vào nm 2008. Vi nhng sn phm, dch v đc gim sâu ti 90%,
ngay t khi ra đi, Groupon đã lp tc to đc sc hút mnh m vi ngi tiêu dùng
vn đang phi đi mt vi nhiu khó khn t khng hong kinh t. Không nhng th,
hình thc mua bán mi l này còn đc hàng lot doanh nghip ln nh quan tâm cng
nh ng li hp tác vì gim thiu đc chi phí qung cáo mà li d dàng tip cn vi
ngi tiêu dùng.
Nm bt đc thành công ca Groupon khi y, mô hình Mua Theo Nhóm trc
tuyn Vit Nam ln lt đc thành lp và nh hng rt ln ti th hiu, nhu cu
Minh.
3
T kt qu phân tích, tác gi đa ra hàm ý chính sách cho các nhà qun tr doanh
nghip đang kinh doanh hoc sp bc vào th trng Mua Theo Nhóm trc tuyn
nhm thu hút và nâng cao s thõa mãn ca ngi tiêu dùng.
1.3.I TNG VÀ PHM VI NGHIÊN CU
i tng nghiên cu: s tác đng ca các nhân t li ích cm nhn, ri ro cm
nhn và s tin cy đn ý đnh Mua Theo Nhóm trc tuyn ca ngi tiêu dùng ti TP.
H Chí Minh.
i tng kho sát: là các khách hàng đã tng ít nht mt ln Mua Theo Nhóm
trc tuyn.
Phm vi nghiên cu: nghiên cu kho sát ngi tiêu dùng ti thành ph H Chí
Minh.
1.4.PHNG PHÁP NGHIÊN CU
Nghiên cu đc thông qua hai giai đon chính: (1) nghiên cu s b thông qua
phng pháp đnh tính; (2) nghiên cu chính thc thông qua phng pháp đnh lng.
Nghiên cu s b thông qua phng pháp đnh tính đc thc hin bng k thut
tho lun nhóm và phng vn th vi ngi tiêu dùng đ điu chnh thang đo.
Nghiên cu chính thc đc thc hin bng phng pháp nghiên cu đnh lng,
s dng k thut phng vn ngi tiêu dùng thông qua bng câu hi chi tit. Phng
pháp chn mu thun tin.
tài s dng nhiu công c phân tích d liu: phng pháp h s tin cy
Cronbach alpha đ kim đnh đ tin cy ca thang đo, phng pháp phân tích nhân t
EFA đc s dng đ sàng lc các thang đo khái nim nghiên cu, phng pháp hi
quy đn và hi quy bi đc s dng đ đo lng mc đ nh hng ca tng nhân t
4
đn quyt đnh ca ngi tiêu dùng. Phn mm x lý d liu thng kê SPSS đc dùng
Chng 5: Tho lun kt qu nghiên cu và hàm ý chính sách
Tóm tt các kt qu chính ca nghiên cu, đóng góp ca lun vn cho nhà qun
tr cng nh các hn ch ca lun vn đ đnh hng cho nhng nghiên cu tip theo. 6
CHNG 2
C S LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU
Chng 1 gii thiu tng quan v đ tài nghiên cu. Chng 2 này nhm mc
đích gii thiu c s lý lun cho nghiên cu. Trên c s này, mô hình nghiên cu đc
xây dng cùng vi các gi thuyt v mi quan h gia các khái nim trong mô hình.
Chng này bao gm các phn chính sau:
(1)Tng quan v mô hình Mua Theo Nhóm trc tuyn.
(2)c đim th trng hàng hóa và ngi tiêu dùng ti TP H Chí Minh.
(3)C s lý thuyt v hành vi d đnh, li ích cm nhn, ri ro cm nhn và s tin
cy.
khon chit khu đc bit trên nhng sn phm, dch v khuyn mãi. iu này không
nhng đáp ng đc nhu cu ca khách hàng mà còn giúp ngi bán tìm ra nhng
phng cách mi đ tng lng bán và đa ra nhng mô hình kinh doanh mi. Tt c
các bên đu có li t nhng giao dch này; ngi tiêu dùng có đc hàng hóa tt r
hn, và nhà cung cp có đc li nhun ln hn nh lng bán nhiu hn (Liao & ctg.,
2012; Chen & ctg., 2007).
Tóm li, Mua Theo Nhóm trc tuyn là hình thc nhiu ngi cùng mua mt sn
phm hoc dch v thông qua mt trang web trong khong thi gian qui đnh đ đc
hng mc giá u đãi. Loi sn phm/ dch v này s đc gim giá 30 – 90% (so vi
giá bán ngoài th trng) nu nh có đ lng ngi cùng đt mua trong m
t khong
thi gian c đnh.
2.1.2.Bn cht và phng thc hot đng ca mô hình Mua Theo Nhóm trc
tuyn
2.1.2.1.Bn cht
Mua Theo Nhóm trc tuyn đc cho là mt hình thc phát trin ca thng mi
đin t, c th là mô hình th t ca thng mi đin t gi tt là B2T (Business to
8
Team). Nhng thc ra, đây là mô hình kt hp gia thng mi đin t và qung cáo.
Mc đích cui cùng ca các trang Mua Theo Nhóm không đn thun là bán các phiu
khuyn mãi, mà quan trng hn là đ qung bá thng hiu, qung bá sn phm, dch
v cho nhà cung cp và qung bá thng hiu cho chính mình.
2.1.2.2.Phng thc hot đng
Mua Theo Nhóm đa ra nhng phiu gim giá t 20 – 90% v các mt hàng ti
mi khu vc th trng khác nhau. Các phiu gim giá này đm bo các giao dch mua
bán hàng hóa đó s din ra khi s lng ngi cùng mua hàng hóa đó đt ti mt lng
nht đnh đc đa ra t trc trong mt khong thi gian cho phép; trng hp nu s
lng ngi mua không đ mc ti thiu đa ra thì s không có giao dch nào đc
thc hin và nhng khách hàng đã chuyn tin mua hàng s đc hoàn tr tin đy đ.
Vic mua hàng và thanh toán trc tuyn đem li cho khách hàng rt nhiu tin li.
Vi xu hng đa phng hóa mnh m, các khách hàng ti nhiu vùng min có
th tip cn vic mua sn phm, dch v ngay ti đa phng mình mt cách d dàng.
2.1.3.2.i vi nhà cung cp sn phm, dch v
Có thêm mt kênh qung cáo sn phm, qung bá thng hiu vi chi phí r hn
nhiu so vi các phng thc qung các truyn thng trc đây.
Tip cn và thu hút mt lng ln khách hàng mi vi chi phí thp nht.
C hi bán đc mt lng ln hàng hóa, dch v; đc bit ý ngha trong mùa
thp đim.
Thu thp thông tin, điu tra th trng, đánh giá cht lng sn phm, dch v t
lng khách hàng tim nng mt cách d dàng, chi phí thp.
2.1.3.3.i vi website bán theo nhóm:
Thu v doanh thu t khon chit khu ca nhà cung cp trên mi phiu khuyn
mãi bán đc khong 10% giá tr mi phiu.
10
Doanh thu t qung cáo, liên kt web.
2.1.4.c đim th trng và ngi tiêu dùng Tp. H Chí Minh
Thành ph H Chí Minh là đô th ln nht c nc, trung tâm kinh t, vn hóa,
khoa hc – công ngh. c bit có li th đ phát trin th trng hàng hóa so vi các
đa phng khác trong c nc, bao gm h thng c s h tng k thut; mng li
giao thông, bu chính vin thông… hoàn chnh.
Ngoài ra, Tp. H Chí Minh là đô th đông dân nht Vit Nam. Vì vy, Tp. HCM
là mt th trng có sc tiêu th hàng hóa rt ln so vi các đa phng khác ca Vit
Nam.
Hin nay, thu nhp ca ngi dân Tp.HCM có xu hng ngày càng cao, do đó
nhu cu mua sm hàng hóa cng có xu hng tng nhanh. Ngi tiêu dùng Tp.HCM
thng chn nhng sn phm da trên tri nghim chính thc t sn phm hay dch v
đem li bao gm nhng giá tr hu hình và vô hình nh: tính nng ca sn phm, dch
v… Thêm na, ngi dân Tp.HCM thích mua sm ti kênh phân phi hin đi nh
Nam đã thc s tng trng bùng n trong nm 2011 vi s xut hin hàng lot trang
web hot đng theo mô hình này, bao gm Nhommua, Muachung, Cungmua,
Muanhanh, Hotdeal….
Phunu.net là đn v đu tiên áp dng mô hình này khi đa ra phiên bn
groupon.vn vào tháng 5/2010 sau đó chuyn thành Phagia.com.vn. Danh sách các trang
Mua Theo Nhóm trc tuyn tip tc dài thêm và có s xut hin ca các đn v ln.
Tính đn nay đã có hn 20 trang web theo mô hình này đã ra đi và đã có mt các
khu vc ln nh: thành ph H Chí Minh, Hà Ni, Nha Trang, à Nng, Cn Th. Các
trang này cung cp tt c các loi hàng hóa và dch v nh: hàng tiêu dùng, các sn
phm thi trang, đ gia dng, hàng đin t, m phm, dch v m thc (nhà hàng, cà
phê), dch v thm m, tour du lch, dch v nha khoa, sc khe…
12
Mô hình Mua Theo Nhóm trc tuyn đã thu hút đc s chú ý ca ngi tiêu
dùng Vit Nam trong vòng cha đy hai nm – ni có 31% dân s s dng internet và
phn ln là dân s tr.
Nó góp phn quan trng làm thay đi phn nào thói quen tiêu dùng ca nhiu
khách hàng.
2.1.5.1.Nhng thun li:
Mc sng ca ngi Vit Nam nói chung vn thp so vi khu vc cng nh trên
th gii. Ngi dân có xu hng chn la nhng mt hàng giá r mà vn đáp ng đc
nhu cu ca mình.
Mt nguyên nhân khác khin ngi tiêu dùng Vit Nam quan tâm ti giá là lm
phát. Lm phát cao khin ngi tiêu dùng phi tht cht chi tiêu, và cách đ thúc đy
h mua sm chính là gim giá.
Tâm lý thích gim giá:
- ây là mt yu t mà các nhà hoch đnh chin lc rt hay dùng đ khuyn
khích mua sm, tng lng cu.
- Vi hình thc khuyn mãi trong mô hình Mua Theo Nhóm thì rt nhiu ngi
mua sn phm khuyn mãi ngay c khi h không có nhu cu.