BăGIÁOăDCăVĨăĨOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP. HCM
TrngăThăLiu

nhăhng ca mt s yu t đn n
xu trong h thngăNgơnăhƠngăthngă
mi Vit Nam hin nay LUNăVNăTHCăSăKINHăT

TP.ăHăChíăMinhăậ Tháng 6 nm 2014


Tôiăxinăcamă đoană lună vnă ắnhă hngă caă mtă să yuătăđnănă xuă trongă hă
thngăNgơnă hƠngă thngă miă Vită Nam”ă lƠă côngătrìnhă nghiênă cuă ca riêng tôi.
LunăvnălƠăktăquăcaăvicănghiênăcuăđcălp.ăCácăsăliuătrongălunăvnăđcăsă
dngătrungăthcătăcácăngunăhpăphápăvƠăđángătinăcy.

TP.ăHăChíăMinh,ăngƠyă30 tháng 06 nm 2014.
Tácăgiălunăvn

TrngăThăLiu
MC LC

TRANG PHăBÌA
LIăCAMăOAN
MCăLC
DANHăMCăCỄCăTăVITăTT
DANHăMCăCỄCăBNGăBIU
LIăMăU
1.ătăvnăđănghiênăcu: 1
2.ăMcătiêuănghiênăcu 2
3.ăPhmăviăvƠăđiătngănghiênăcu 3
4.ăPhngăphápănghiênăcu 4
5.ăKtăcuăcaălunăvn 4

2.2.ăMôăhìnhănghiênăcuăđnhălngăvănhăhngăcaămtăsăyuătăđnănăxuă
trongăhăthngăNgơnăhƠngăthngămiăVităNamăhinănay: 31
2.2.1. Xây dng các gi thuyt nghiên cu và h thng bin quan sát: 32
2.2.2. D liu nghiên cu 40
2.2.3. Mô hình nghiên cu: 42
CHNGă 3: KTă QUă NGHIểNă CUă ậ GIă ụă CHệNHă SỄCHă CHOă VICă
QUNă Lụă KIMă SOỄTă Nă XUă TRONGă Hă THNGă NGỂNă HĨNGă
THNGăMIăVITăNAM 46
3.1.ăKimăđnhămtăsăgiăđnhăcăbnăchoăcác phngăphápăcălng: 46
3.1.1.ăKimăđnhăđaăcngătuyn: 46
3.1.2.ăKimăđnhăphngăsaiăthayăđi: 49
3.1.3.ăKimăđnhătătngăquan: 50
3.2.ăCácăbcăthcăhinăhiăquyătheoăcácămôăhìnhăcălngăvƠăthcăhinălaăchnă
môăhìnhăđăsădngăktăquăphơnătích: 52
3.2.1.ăHiăquyămôăhìnhătnhă(môăhìnhăI)ăậ PhngăphápăcălngăFEăvƠăRE: 52
3.2.2.ă Hiă quyă môă hìnhă đngă (môă hìnhă II)ă - Phngă phápăcă lngă GMMă 1ă
bcăcaăArellanoă&ăBondă(1998ăvƠă1981): 54
3.3.ăPhơnătíchăktăquănghiênăcuăvƠăcácăgiăỦăchínhăsáchăchoăvicăqunălỦăkimă
soátănăxuătrongăhăthngăngơnăhƠngăthngămiăVităNam 56
3.3.1.ăPhơnătíchăktăquăkimăđnhăcácăgiăthuyt: 56
3.3.1.1. Các gi thuyt nghiên cu có bng chng kt qu h tr lp lun gi
thuyt đa ra: 57
3.3.1.2. Các gi thuyt nghiên cu không tìm đc bng chng kt qu h tr
lp lun gi thuyt đa ra: 62
3.3.2.ăGiăỦăchínhăsách: 67
3.3.2.1. i vi C quan thanh tra giám sát – Ngân hàng nhà nc: 68
3.3.2.2. i vi các t chc tín dng: 73

Báo cáo tài chính
Btăđngăsn
CôngătyănhƠănc
DoanhănghipănhƠănc
Môăhìnhătácăđngăcăđnhă(Fixedăeffectsămodel)
Chună mcă kă toánă qucă tă (Internatională
Accounting Standards)
Quătinătăqucătă(InternationalăMonetaryăFund)
Ngân hàng
NgơnăhƠngănhƠănc
NgơnăhƠngăthngămi
Môă hìnhă tácă đngă nguă nhiênă (Radomă effectsă
model)
Tăchcătínădng
Xơyădng
DANH MC CÁC BNG BIU


Bngă2.1:ăDinăbinănăxuătănmă2008ăậ 2013 29
Bngă2.2:ănhănghaăcácăbinăkimăđnhăcácăgiăthuytătrongănghiênăcu 39
Bngă2.3: Tómăttăcácăđcătínhăcaămu 42
Bngă3.1:ăMaătrnătngăquanăgiaăcácăbin Phălcă03
Bngă3.2:ăHiăquyămôăhìnhătnhătheoăphngăphápăcălngăFE Phălcă04
Bngă3.3:ăHiăquyămôăhìnhătnhătheoăphngăphápăcălngăRE Phălcă04
Bngă3.4:ăKtăquăhiăquyămôăhìnhăđngăIIA Phălcă05
Bngă3.5:ăKtăquăhiăquyămôăhìnhăđngăIIB Phălcă05
Bngă3.6:ăTngăhpăktăquăhiăquyămôăhìnhăđng 55

nht.ăVnăđănăxuăđƣăvƠăđangătrăthƠnhăniăámănhăcaătoàn hăthngăngơnăhƠngă
thngămiătrênăthăgii nói chung vƠăVităNam nói riêng.
Trongăthiăgianăgnăđơy,ănăxuăcaăcácăTCTDătngăcao,ăvnăđănăxuăNgơnăhƠngă
đangăgơyăđcăchúăỦ,ătranhălunăvƠănghiênăcuăkháănhiuătiăVităNamănhmămcă
tiêuănhnădinănóăvƠăđaăraăcácăgiăỦăchínhăsáchănhmăciăthinătìnhăhình.ăƣăcóă
khá nhiuănghiênăcuăliênăquanăđnănăxu,ăđaăphnălƠăcácănghiênăcuămôăt,ăphơnă
tíchădinăbinănăxuăvƠăđăxutăcácăgiiăpháp.ăMtăsănghiênăcuăcóăphơnătíchă
nguyênănhơnădnăđnăđnănăxuădaătrênăcácăbngăbiu,ăsăliuăthngăkêăvƠăđăraă
giiăphápăxălỦ,ăcácămôăhìnhănghiênăcuăđnhălngărtăhimăđcăthcăhinăvƠă
côngăbătrênătpăchíăcngănhătrênăcácăkênhăthôngătinătƠiăchínhăkhác.ă
Trênăthăgiiăcngăđƣăcóăkháănhiuănghiênăcuăđnhălngăvăcácăyuătătácăđngă
đnănăxuăcaăhăthngăNgơnăhƠngăvƠăđƣăchoănhiuăktăquăthcănghimăcóăỦă
ngha.ăiuănƠyăgiúpăkhngăđnhămnhămătínhăđúngăđnăhnătrongăcácălpălună

2 đnhătínhăvăcácăyuătătácăđngăđnănăxuătrongăhăthngăNgơnăhƠngăvƠăgópăphnă
đaăraănhngăgiăỦăvămtăchínhăsáchăchoăcôngătácăđiuăhƠnhăkimăsoát năxu.ă
Nhăvy,ăvnăđăđtăraăăđơyărngătănhngăcôngătrìnhănghiênăcuăkhoaăhc,ătă
nhngălỦăthuytăđƣăđcăcôngăbătrênăthăgiiăchúngătaăcóăthăvnădngănghiênăcuă
thcănghimăđăxemăxétătiăVităNamăhayăkhôngăvƠăliuărngăktăquăcóăhătrăchoă
nhng suyălunămangătínhăchtăđnhătính mƠăbyălơuănayăchúngătaăthcăhinăhayă
không. CácănghiênăcuătrênăthăgiiăđaăsăthcăhinătiăcácăqucăgiaăChơuăỂuăviă
cácănnăkinhătăphátătrin.ăDoăđóăbƠiănghiênăcuăắnhăhngăcaămtăsăyuătăđnă
năxuătrongăhăthngăNgơnăhƠngăthngămiăVităNam”ănƠyăđóngăgópăthêmăbngă
chngăthcănghimăvƠoăcácăcôngătrìnhănghiênăcuăcácăyuătănhăhngăđnănă

phnănơngăcaoăhiuăquătrongăcôngătácăqunălỦăkimăsoátănăxu,ănơngăcaoăkhă
nngădăbáoănăxuăcóăthăxyăraătrongătngălai,ătăđóăcóănhngăbinăphápădă
phòngăvƠăxălỦăkpăthi.
3. PhmăviăvƠăđiătng nghiên cu
ătƠiăđcăthcăhinătrênăphmăviănghiênăcuăgmăttăcăcác NgơnăhƠngăthngă
miătrongăhăthngăcácăNgơnăhƠngătiăVită Nam.ăDaătrênăvicăthuăthpădăliuă
đcătínhătoánătăcácăBáoăcáoătƠiăchínhăcôngăbătănmă2008ăđnănmă2013ă(6ă
nm) caăcácăNgơnăhƠngăthngămi.ăăđápăngănhuăcuăthuăthpădăliuăphcăvă
nghiênăcu,ăBCTCăcaăcácăNgơnăhƠngăphiăcóăthuytăminhăphơnătíchăchiătităphnă
dănăchoăvay.ăKtăquătìmăkimăthuăthpădăliuăchoăthyăcóă12ăNHTMăđápăngă
yêuăcuăvădăliu,ăhuăhtălƠăcácăNHTMălnăviăquyămôăvnăđiuălătrênămcăbìnhă
quơnăcaătoƠnăhăthngăNHTM.
Bădăliuăbaoăgm:ă
DăliuăvătălănăxuăcaăcácăNgơnăhƠngăthngămiă(12ăNgơnăhƠng)ătrongă6ănmă
(2008 ậ 2013)ăđcătínhătoánătăphnăthuytăminhăchiătităchtălngădănăvayătiă
báoăcáoăthuytăminhăBCTCăcaăcácăNgơnăhƠng.
Cácădăliuăvăcácăbinăliênăquanătrongămôăhìnhăđuăđcătínhătoánătăcácăkhonă
mcăsăliuătrênăBngăcơnăđiăkătoán,ăBáoăcáoăktăquăhotăđngăkinhădoanhăvƠă
BngăthuytăminhăbáoăcáoătƠiăchínhăcaăcácăNgơnăhƠngăthngămiătrongăgiaiăđonă
thiăgiană6ănmă(2008ăậ 2013).

4 4.ăPhngăphápănghiênăcu
Lunăvnăthamăkhoămôăhìnhănghiênăcu,ămôăhìnhăhiăquyăcùngăphngăphápăcă
lngănhmătìmăraăktăquăkimăđnhăcácăgiăthuytălỦăthuytămƠăcácătácăgiăđtăraă

N N XUăTRONGăCÁCăNGỂNăHĨNGăTHNGăMI
TrongăchngănƠy,ălunăvnăthcăhinămtăsăniădungăliênăquanăđnăcácăvnăđă
tngăquanăcăbnăvănăxuănhăcácăkháiănimăvănăxu,ăphơnăloiăn.ăBênăcnhăđóă
lunăvnăđaăraăcácătìmăhiuălỦăthuytăvănguyênănhơnădnăđnănăxuăămcăđă
kháiăquátăchungănht, baoăgmăbaănhómănguyênănhơn:ăNguyênănhơnăkháchăquan,ă
nguyênănhơnătăphíaăNgơnăhƠng,ănguyênănhơnătăphíaăkháchăhƠngăvay.ăTrênăcăsă
đóă bƠiă lună vnă dnă dtă đnă nhngă nghiênă cuă thcă nghim ngoƠiă ncă vă các
nguyên nhân khách quan và nguyên nhân xutăphátăbnăthân các NHTM,ăcăthălƠă
cácănghiênăcuăđnhălngăvătngăquanăcaăcácăyuătătácăđngăđnănăxuătiă
NgơnăhƠngăthngămi.
1.1. Khái nim v n xu và phân loi n:
1.1.1. Khái nim v n xu:
Xétăvăthutăngăắnăxu”ăsădngătrênăthăgii,ătácăgiăTrnăHuyăHoƠngă(2013)
phátăbiuărngăcácănhƠăhochăđnhăchínhăsáchăăcácăNgơnăhƠngătrungăng,ăcácăt
chcătƠiăchínhăqucătănhăIMF,ăNgơnăhƠngăthăgiiăvƠăcácăchuyênăgiaătrongălnhă
vcăngơnăhƠngăthngăsădngăthutăngăắnon-performing loans ậ NPLs”,ătrongăkhiă
đóăcácătăchcăbanăhƠnhăcácăchunămcăkătoánăhayăsădngăthutăngăắnon-accrual
loans”ăhayăắimpairedăloans”.ăTrongăcácăcôngătrìnhănghiênăcuăvăcácăyuătătngă
quanăđnănăxuătrongăhăthngăNgơnăhƠngămƠătácăgiăđƣătngăhpătrongăbƠiălună
vnănƠyăđuăsădngăthutăngăNPLs.ă
MtăsăđnhănghaănăxuătheoăquanăđimăqucătăvƠătiăVităNamănhăsau:
Khái nim n xu ca nhóm chuyên gia t vn AEG ca Liên Hp Quc:
Nhóm chuyên gia t vn AEG ca Liên Hp Quc cho rng đnh ngha v nă
xu không nên mang tính cht mô t mà ch nênăđc s dng nh hng dn cho

6

Khái nim n xu theo t chc tin t th gii (IMF):
nhănghaănăxuătheoăIMFăđcătríchătrongăTrungătơmăthôngătinădăliuă(să1,ă
nmă2013) nh sau: ắmt khon vay đc coi là năxu khi quá hn thanh toán
gc hoc lãi 90 ngày hoc hn; khi các khon lãi sut đã quá hnă90 ngày hoc
hn đƣ đc vnă hóa, c cu li, hoc trì hoãn theo tha thun; khi các khon
thanh toán đn hn di 90 ngày nhng có th nhn thy nhng duă hiu rõ
ràng cho thy ngi vay s không th hoàn tr n đyăđ (ngi vay phá sn). Sau
khi khon vay đc xpăvƠo danh mc n xu, nó hoc bt c khon vay thay thă
nào cng nên đc xp vào danh mc n xu cho ti thi đim phi xóa n hoc
thu hi đc lãi và gc ca khon vay đó hoc thu hi đc khon vay thay th”.
T nhng đnh ngha trên có thy đc s tng đng trong cách nhn thc vă
n xu gia các đnh ch tài chính trên th gii. Theo đó, mt khon năđc coi là
năxu khiăquáăhnă90ăngƠyăhocăhnă90ăngƠyăkhiăxétăvămtăđnhălngăvƠ/ăhocă
cóăduăhiuămtămátăhocăkhănngăkhôngătrăđcănătrongătngălaiăkhiăxétăvă
mtăđnhătính.
Khái nim n xu ti Vit Nam:
Theoăquytăđnhă493/2005/Q-NHNN ngày 22/04/2005:
Tiă Vită Nam,ă kháiă nimă ắnă xu”ă đcă nêuă tiă đimă 6,ă điuă 2,ă Quytă đnhă
493/2005/Q-NHNNăngƠyă22/04/2005ăcaăNHNNăvăphơnăloiăn,ătríchălpăvƠăsă
dngădăphòngăđăxălỦăriăroătínădngătrongăhotăđngăNgơnăhƠngăcaătăchcătínă
dng.ăTheoăđó,ănăxuălƠăcácăkhonănăthucăcácănhómă3,ă4,ă5ăbaoăgmănădiătiêuă
chun,ănănghiăng,ănăcóăkhănngămtăvnăquyăđnhătiăiuă6ăhocăđiuă7ăcaă
Quytăđnhă493ăvƠăQuytăđnhă18/2007/Q-NHNNăngƠyă25/04/2007ăcaăNHNNăvă
saăđiăbăsungămtăsăđiuătrongăquytăđnhă493.ăTălănăxuătrênătngădănălƠătă
lăđăđánhăgiáăchtălngătínădngăcaătăchcătínădng.ă(Khonă6,ăiuă2)

phngăpháp đnh tính hay đnh lng các khon n t nhóm 3 tiănhóm 5 đc
xp hng vào danh mc n xu ca ngân hàng.
1.1.2. Phân loi n:
1.1.2.1. Phân loi n theo quan đim quc t:
TheoănghiênăcuăcaătácăgiăinhăThăThanhăVơnă(2012),ăphân loi n xu đc
hiu là quá trình mà các ngân hàng xem xét các danh mc cho vay và đa
khon vay vào các nhóm khác nhau da trên m  c ă đ  ă ri ro văkhănngăhoƠnă

9 trăhayăxácăsutăxyăraăthtăthoátăkhiăchoăvay. Vic thng xuyên xem xét và phân
loi n giúp các ngân hàng có th kim soát cht lng danh mc cho vay và trong
trng hp cnăthit, NgơnăhƠngăcóăthăkpăthi có các bin pháp x lý nhmăgimă
mcătiăthiuătht thoátătăvicăkhôngăthuăhiăđcăn,ăđápăngămcătiêuăgiiăquytă
các vn đ phát sinh lƠmăgim cht lng tín dng ti danh mc cho vay. Thông
thng, các ngân hàng s dng h thng phân loi ni b, h thng phân loi quy
đnh bi các nhà qunălỦăNgơnăhàng và ch yu phc v mc tiêu báo cáo, so
sánh và giám sát điăviăcácăcăquanăthanhătraăgiám sát.
Quá trình phân loi và trích lpăd phòng là vn đ đánh giá ch quan, do đó kt
qu đánh giá có th rt khác nhau gia nhng ngi đánh giá nh qun lý ngân
hàng, kim toán bên ngoài, thanh tra ngân hàng và  các quc gia.
Nghiênăcuăcaătácăgiăinhă ThăThanhă Vơnă(2012)ăvăphơnăloiănăcóă đăcpă
rngăăcácănc G10, MăvƠ có th c c đã s dng cách tip cn phân loi nă
rõ rƠng.ăCònăliă mt s quc gia không có c ch qun lý chi tit, mà các nhà
qun lý ngân hàng thng có trách nhim phát trin các quy đnh và quy trình
phân loi n ni b. Quan đim chung  nhng quc gia này là vai trò ca bên

saăđiătrongăquytăđnhă18,ănăđcăphơnăthƠnhănmănhóm theoăphngăphápătipă
cnăđnhălngăchăyuădaătrênăthiăgianătrănăcaăkháchăhƠngăvƠăduăhiuăkhôngă
trăđcănălƣiăvƠăgcăđúngăhn.ăNgoƠiăraăquytăđnhă493ăcònăchoăphépăcácătăchcă
tínădngăcóăđăkhănngăvƠăđiuăkinăđcăthcăhinăphơnăloiănăvƠătríchălpădă
phòngăriăroătheoăphngăphápăđnhătínhăăđiuă7ănuăđcăNHNNăchpăthunăbngă
vnăbn. TheoăphngăphápănƠy,ănăcngăđcăphơnăthƠnhănmănhómătngăngă
nhănmănhómănătheoăcáchăphơnăloiăđnhălngăăđiuă6ănhngăkhôngănhtăthită
cnăcăvƠoăsăngƠyăquáăhnătrăn,ămƠăcnăcăvƠoăhăthngăxpăhngătínădngăniă
b, chínhăsáchădăphòngăriăroăđcăNHNNăchpăthun vƠăđánhăgiáăvăkhănngăthuă
hiăgcăvƠălƣiătăkháchăhƠng.
NhăvyăcáchăxpăloiănhómănăthƠnhănmănhómăcaăVităNamăcóăsăthngănhtă
viănhiuăqucăgiaăkhácătrênăthăgiiănhăM,ăNht,ăSingapore,ăTrungăQuc (inhă
ThăThanhăVân, 2012).
Ngày 21/1/2013, Ngân hàngăNhƠăncăbanăhƠnhăThôngătă02 cóăhiuălcăthiăhƠnhă
tă1/6/2014 săthayăthăquytăđnhă493ăvƠăquytăđnhă18.ăTheoăđó,ăvicăphơnăloiănă
đătríchălpădăphòngăcăthăđcăquyăđnhăliătheoăhngăsităchtăhn.ă

11 Văcăbnănguyênătcăphơnăloiăđcăápădngăkhôngăthayăđi,ănhngăphmăviăphơnă
loiăđcăđiuăchnhămărng hnăvƠăbaoăgmăcănhngăcamăktăngoaiăbng.
Trcăđơy,ăcácăTCTDătăphơnănhómăđiăviăcácăkhonănătínădng,ăbaoăgmăcătiêuă
chí đnhălngăvƠ đnh tính, tuy nhiên các tiêu chí đnhălngăchaă đóngăvaiătròă
quytăđnh,ădoăđóăcóămcăđăchăquanătrongăđánhăgiá caoăkhinăriăroăđoăđcătngă
cao.ăThôngătă02ăyêuăcuăcácăTCTDăcnăphơnătíchăchtălngătínădngătheoăphngă
phápăđnhălng, kăcăkhiăthcăhinăphơnăloiătheoăphngăphápăđnhătínhăvnăphi

nghip.ă
NgoƠiăra,ămtănguyênănhơnănaăcóăthăxutăphátătăchínhăsáchătinătăniălngă
caăChínhăphăđăkíchăthíchătngătrng,ăcácăNHTMăđƣăápădngăchínhăsáchătngă
trngătínădngănhanh nhngăkhănngăgiám sát vƠăngunălcăcaăcácăNHTMăliă
chaăphátătrinăthích ng.
1.2.1.2.Nhóm các yu t vi mô t phía khách hàng vay:
 Hotăđngăsnăxutăkinhădoanh,ăhotăđngăqunălỦăkémăhiuăqu:
Doanhă nghipă qună lỦă snă xută kinhă doanhă kémă hiuă qu,ă să dngă vnă vayă
khôngăđúngămcăđích,ătinăvayăvăkhôngăcóătácădngăthúcăđyăhotăđngăkinhă
doanhăcaădoanhănghipădnăđnădoanhănghipăvayăvnălƠmănăkémăhiuăqu,ănă
NgơnăhƠngătng.ăTăhn,ănuătìnhăhìnhăsnăxutăkinhădoanhăthuaălăliênătcăcóă
thă dnă đnă tìnhă trngă kită quă tƠiă chínhă hocă pháă snă vƠă khôngă tră đcă nă
Ngân hàng.
 Doăvicăthiuăthinăchíătrăn,ăthiuătráchănhim caăchădoanhănghip:
Bnăthơnădoanhănghipăthiuătráchănhimătrongăvnăđăsădngăvnăvay,ăhocă
thiuătráchănhimătrongăvnăđătr n,ăkhôngăloălng,ăkhôngăquanătơmăđnănă
ngơnăhƠng,ăthiuăthinăchíătrănămcădùădoanhănghipăđăkhănngătƠiăchính.ă
 KháchăhƠngăbăchimădngăvnăkinhădoanh:
Doanhănghipăsădngăngunăvnăvayăđcăđăchoăvay mn li,ămărngătínă
dngăthngămiăquáămc nên băcácădoanh nghipăkhácăchimădngăquáămc.
TrongătrngăhpămtăđiătácătruynăthngăcaăkháchăhƠng vayăvn lâm vào tình
trngăkităquătƠiăchínhăhocăpháăsnănênăkhôngăthanh toán đcătin bán hàng,
điuă nƠyă gơyă nhă hngă nghiêmă trngă đnă khă nng thanhă khonă ca doanh
nghipăvayăvnăvƠăhuăquălƠăkhôngăthătrănăchoăngơnăhƠng.

13

qu,ămtăsănhƠălƣnhăđoăthiuăđoăđc,ătăliăcáănhơnăgơyăthtăthoátăvnănhƠă
ncăvƠăđeădaăkhănngătrănăcaădoanhănghip.
 Vnăđăđoăđc,ănngălcăcaăbăphnăthmăđnh,ăxétăduytăchoăvay:
CánăbăNgơnăhƠngăkhôngăchpăhƠnhănghiêmătúcăchăđătínădngăvƠăđiuăkină
choăvay.ăMtăkhácăcóăthădoănngălcădăbáo,ăphơnătíchăvƠăthmăđnhătínădng,ă
phátăhinăvƠăxălỦăkhonăvayăcóăvnăđăcaăcánăbătínădngăcònărtăyu,ănht là
điă viă ngƠnhă nghă đòiă hiă hiuă bită chuyênă mônă caoă dnă đnă saiă lmă trongă
quytăđnhăchoăvay.ăHocăcngăcóăthădoăquytăđnhăchoăvayăđúngăđnănhngăliă
thiuăkimătraăkimăsoátăsauăkhiăchoăvayădnăđnăkháchăhƠngăsădngăvnăsaiă
mcăđíchănhngăNgơnăhƠng khôngăngnăchnăkpăthi (TrnăHuyăHoàng, 2011).
NgoƠiăra,ănngălcăvƠăphmăchtăđoăđcăcaămtăsăcánăbătínădngăchaăđă
tmăvƠăvnăđăqunălỦ,ăsădng,ăđƣiăngăcánăbăNgơnăhƠngăchaăthaăđángăcngă
lƠănguyênănhơnădnăđnăriăroătínădngăchoăNgơnăhƠng.
1.2.2. Mt s nghiên cu đnhălng thc nghim v tngăquanăca mt s
yu t tácăđngăđn n xuătrongăcácăNgơnăhƠngăthngămi:
1.2.2.1. Nhóm các Nghiên cu tp trung vào tng quan ca yu t v mô
(GDP) và yu t tng trng tín dng đn n xu:
 Nghiênă cuă caă Clair (1992): Nghiênă cuă tpă trungă vă nhă hngă caă tngă
trngătínădng đnănăxu.
Nmă1992,ătrcă nhngă tranhă lună caă cácă nghiênă cuă vă khngă hongă ngơnă
hƠng,ăriăroăngơnăhƠngătrongăthiăkăkhngăhongănhngănmă1980,ăClairăđƣă
thcăhinănghiênăcuăgópăphnăđiăsơuăvƠănhnădinăvnăđăthcătinăvămiăliênă
hăgiaătngătrngătínădngăvƠăchtălngătínădngătiăTexas.
TrongănghiênăcuăcaăClair,ăchtălngăkhonăvayăđcăđoălngăbngătălănă
xóaăsă(năđaăraăkhonăbngăcơnăđiăkătoánăchătheoădõi)ăsoăviătngăn,ăvƠătă

 Nghiênăcuăca (Lis et al., 2001): NghiênăcuătpătrungăvƠoănhăhngăcaătngă
trngătínădng,ătngătrngăGDP đnănăxu:
imăniăbtăhnăsoăviănghiênăcuăcaăClair,ăLisăvƠăcácăcngăsăđƣăthcăhină
nghiênăcuăđăxemăxétămiăliênăhăgiaăchuăkăkinhăt, tngătrngătínădngăvƠă
năxuăvƠăchoăthyătmăquanătrngăcaăcácăkhonădăphòngăriăroătínădngătiă
TơyăBanăNha.ăCngăviăbinăphăthucălƠătălănăxuă(NPLs),ăcácăbinăđcălpă
baoăgmăcácăyuătăviămôănhătngătrngătínădng,ăquyămôăngơnăhƠng,ăhiuăquă

16 hotăđng,ătălăkhonăvayăkhôngăthăchp,ầăvƠăxemăxétăthêmătácăđngăcaămôiă
trngăkinhătăvămôălƠătcăđătngătrngăkinhătă(GDP).ă
MôăhìnhănghiênăcuălƠămôăhìnhăđngăădngătăhiăquyă(vìăcóăbinătră1ănmăcaă
binăphăthucăNPLs)ăvƠăphơnăphiătrăviăđătrălƠă2ăvƠă3ănmăđiăviămtăsă
binăđcălp.ăMôăhìnhăhiăquyăcácăbinăădngăsaiăphơnăbcă1ăviăbinăphăthucă
lyădngălogă(ln).ăDăliuănghiênăcuăthuăthpăđcătrongăthiăgiană10ănmătă
nmă1988ăđnă1997,ăsălngăquanăsátătácăgiăthuăthpăđcăđăthcăhinăcă
lngămôăhìnhălênăđnă934ăquanăsát.ăKăthaăcácănghiênăcuăvăxălỦădăliuă
bngăcaăArellanoă&ăBondă(1991),ătácăgiăđƣăsădngăphngăphápăcălngă
GMMănhmăkhngăchăhuăquăgơyănênăbiăcácăviăphmăcácăgiăđnhăcaămôă
hìnhănuănhăsădngăphngăphápăcălngăthôngăthng.ăă
KtăquănghiênăcuăcaăLisăvƠăcácăcngăsăchoăthyăcóămiăquanăhărtăchtăchă
giaăcácăkhonăvayăcóăvnăđăvƠăchuăkăkinhăt.ăTrongăthiăgianăsuyăthoáiăcácă
khonăvayăcóăvnăđătngănhălƠăktăquăkităquătƠiăchính caăcácăcôngătyăvƠă
cácăhăgiaăđình.ăKhiănnăkinhătăphátătrinămnhăm,ăthuănhpăcaăcácăcôngătyă
phiătƠiăchínhăvƠăcácăhăgiaăđìnhămărngăvƠăhăcóăthăhoƠnătrăvnăvayădădƠng,ă

đnănăxu.
óngă gópă thêmă vƠoă cácă côngă trìnhă nghiênă cuă thcă nghimă cungă cpă bngă
chngăvămiăliênăhăgiaătngătrngătínădngănhanhăchóngăvƠăthităhiătrong
cho vay. Jiméneză&ăSaurinaă(2006)ăđƣăthcăhinăxemăxétătácăđngătngăquană
đnănăxuăcaăcácăyuătămangătmăviămôănhătngătrngăchoăvay,ătătrngădă
năchoăvayăhăgiaăđìnhăcóăthăchp,ătătrngă khonă vayădoanhănghipăcóăthă
chp,ăquyămôăngơnăhƠng,ầăvƠătrongăđóăcóăkimăsoátănhăhngăcaăcácăyuătă
vămôăbaoăgmăGDPăvƠătălălƣiăsutăthcă(RIR).
MôăhìnhătácăgiăsădngăădngămôăhìnhătăhiăquyăvƠătrăphơnăphiăvìăhiăquyă
cóăthêmăbinătrăcaăbinăphăthucăvƠămtăsăbinăđcălp,ăbinăphăthucă(tălă
năxu)ă đcă chuynă sangă dngă log.ă Dăliuă bngă viă 868ăquană sátă thuă thpă
đcătrongă19ănmătănmă1984ăđnănmă2002.ăDoămôăhìnhănghiênăcuăădngă
dăliuăbngăđng,ătácăgiăđƣăsădngăphngăphápăcălngăGMMăthôngăquaă
sădngăphnămmăDPD,ăDPDălƠămtăchngătrìnhăthngăkêăchyăGMMăviădă
liuăbngăđngăđcăvităbiăArellanoă&ăBondă(1988ăvƠă1991).

Trích đoạn Mô hình nghiênc u:

---