B GIÁO DCăVẨăẨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP.HCM
VNăTH THANH VÂN GII PHÁP PHÁT TRIN SN PHM BO HIM QUA
NGÂN HÀNG TI CÔNG TY TRÁCH NHIM HU HN
BO HIM NHÂN TH AIA VIT NAM
LUNăVNăTHCăSăKINHăT
TP.H Chí Minh - Nm 2014
LIăCAMăOAN
Tôi xin cam đoan rng lun vn “Gii pháp phát trin sn phm bo him qua
ngân hàng ti Công ty Trách Nhim Hu Hn Bo Him Nhân Th AIA Vit Nam”
là công trình nghiên cu ca riêng tôi.
Các thông tin d liu đc s dng trong lun vn là trung thc, các ni dung
trích dn đu có ghi ngun gc và các kt qu trình bày trong lun vn cha đc
công b ti bt k công trình nghiên cu nào khác. TP.HCM, tháng 08 nm 2014
Hc viên VnăTh Thanh Vân MC LC
TRANG PH BÌA
LIăCAMăOAN
MC LC
DANH MC T VIT TT
DANH MC CÁC BNG BIU
DANH MC CÁC HÌNH V,ă TH
PHN M U 1
CHNGă 1:ă TNG QUAN LÝ THUYT V PHÁT TRIN SN PHM
BO HIM QUA NGÂN HÀNG 3
1.1 C s lý lun v kinh doanh bo him 3
1.4.5.2 Mô hình liên kt chin lc 19
1.4.5.3 Mô hình liên doanh 19
1.4.5.4 Mô hình tp đoàn tài chính 20
1.4.6 Các sn phm bo him qua ngân hàng 20
1.4.6.1 Bo him nhân th 20
1.4.6.2 Bo him phi nhân th 21
1.4.7 Các nhân t nh hng đn s phát trin sn phm bo him qua ngân
hàng 22
1.4.7.1 Chi phí hoa hng cho đi lý 22
1.4.7.2 S lng chi nhánh (tng đng vi s lng chi nhánh ngân
hàng) 22
1.4.7.3 S lng nhân viên ngân hàng phc v cho kênh phân phi sn
phm qua ngân hàng 23
1.4.7.4 C s pháp lý 24
1.4.7.5 Th phn bo him 25
1.4.7.6 Yu t kinh t 26
1.4.7.7 Yu t nhân khu 26
1.4.7.8 Nhn thc ca khách hàng 26
1.5 Phát trin sn phm bo him qua ngân hàng: 26 1.5.1 Bancassurance vi s phát trin ca công ty bo him: 26
1.5.2 Bancassurance vi s phát trin ca ngân hàng: 28
1.5.3 Bancassurance đi vi khách hàng: 29
1.6 Các tiêu chí đánh giá mc đ phát trin ca sn phm bo him qua ngân
hàng 30
1.6.1 i tác kinh doanh 30
1.6.2 S lng sn phm 31
1.6.3 Doanh s 32
1.6.4 Cht lng sn phm 33
2.2.2.7 Ngân hàng ANZ 51
2.2.2.8 Ngân hàng Ngoi Thng Ngoi Thng (Vietcombank) 51
2.2.2.9 Ngân hàng Nông Nghip và Phát Trin Nông Thôn (Agribank) 52
2.2.2.10 Ngân hàng Citibank 52
2.2.3 Các sn phm bo him qua ngân hàng ti Công ty Trách nhim hu hn Bo
him Nhân th AIA Vit Nam 52
2.2.3.1 An nghip bo tín 52
2.2.3.2 An tâm bo gia 53
2.2.3.3 An phúc trn đi 54
2.2.3.4 . An lc phát 55
2.2.4 Kt qu hot đng kinh doanh bo him qua ngân hàng ca công ty AIA Vit
Nam giai đon 2008 – 2013 57
2.2.5 ánh giá mc đ phát trin sn phm bo him qua ngân hàng ca Công ty
Trách nhim hu hn Bo him nhân th AIA Vit Nam trong thi gian qua 61
2.2.5.1 Nhn xét v mc đ phát triên sn phm bo him qua ngân hàng ti
AIA Vit Nam 61
2.2.5.2 Nhng thun li và khó khn trong vic phát trin sn phm bo him
qua ngân hàng ti Vit Nam 64
2.2.5.3 Nhng hn ch ca hot đng bo him qua ngân hàng ti Vit Nam
nh hng nh th nào đn s phát trin các sn phm bo him qua ngân hàng
ti AIA Vit Nam 68
2.3 Kim đnh các nhân t nh hng đn s phát trin ca sn phm bo him qua
ngân hàng ti Công ty Trách Nhim Hu Hn Bo Him Nhân Th AIA Vit Nam (AIA Vit Nam) 70
2.3.1 Nghiên cu đnh lng: 70
2.3.1.1. Thit k mu nghiên cu 70
2.3.1.2 Thit k bng câu hi 70
2.3.1.3 Thông tin mu nghiên cu 71
Bng 2.1: Doanh thu Bancasurance theo sn phm t nm 2008-2012 ……………58
Bng 2.2: Doanh thu Bancasurace theo ngân hàng t nm 2008 – 2012 ……….….59
Bng 2.3: Kim đnh KMO và Bartellt‟s 73
Bng 2.4: H s phng sai trích Eigenvalue 74
Bng 2.5: H s truyn ti Factor loading 74
Bng 2.6: Kim đnh KMO và Bartellt‟s 75
Bng 2.7: H s phng sai trích Eigenvalue 75
Bng 2.8: H s truyn ti Factor loading 75
Bng 2.9: Kim đnh KMO và Bartellt‟s 76
Bng 2.10: H s phng sai trích Eigenvalue 76
Bng 2.11: H s truyn ti Factor loading 76
Bng 2.12: Kt qu phân tích Cronbach‟ Alpha các nhân t 77
Bng 2.13: Bng tóm tt s dng phng pháp Enter 80
DANH MC CÁC HÌNH V,ă TH
Hình 2.1: th doanh thu bancasurance theo sn phm t 2008-2012…… ….58
Hình 2.2: th doanh thu bancasurance theo ngân hàng t 2008-2012……… 60
DANHăMCăTăVITăTT
1. Bo him qua ngân hàng : Bancassurance
2. Công ty Trách nhim hu hn bo him nhân th : AIA Vit Nam
AIA Vit Nam
3. Ngân hàng u T và Phát Trin : BIDV
4. Ngân hàng Hng Kong – Thng Hi : HSBC
him nhân th AIA VităNam” làm đ tài nghiên cu nhm đa ra các gii pháp đ
góp phn phát trin các sn phm bo him qua ngân hàng và phát trin mô hình bo
him qua ngân hàng, mt mô hình đy tim nng phát trin trong tng lai.
2
MCăTIểUăNGHIểNăCU:
- H thng hóa c s lỦ thuyt v sn phm bo him qua ngân hàng
- Phân tích thc trng phát trin sn phm bo him qua ngân hàng ti Công ty
Trách nhim hu hn Bo him nhân th AIA Vit Nam
- xut các gii pháp đ phát trin các sn phm bo him qua ngân hàng ti
Công ty Trách nhim hu hn Bo him nhân th AIA Vit Nam
IăTNGăVẨăPHMăVIăNGHIểNăCU:
- i tng nghiên cu: sn phm bo him qua ngân hàng ti Công ty Trách
nhim hu hn Bo him nhân th AIA Vit Nam
- Phm vi nghiên cu: tài đc nghiên cu ti công ty Trách nhim hu hn
Bo him nhân th AIA Vit Nam, s liu đc s dng trong nghiên cu là
các d liu đc tác gi thu thp t nm 2008-2013
PHNGăPHÁPăNGHIểNăCU:
- Phng pháp nghiên cu đnh tính: thng kê, mô t,…
- Phng pháp nghiên cu đnh lng: phân tích hi qui tuyn tính đ đo lng
các yu t nh hng đn s phát trin ca bancassurance ti AIA giai đon
2008-2013.
KTăCUăăTẨI:
Bao gm 03 chng:
- Chng 1: Tng quan lỦ thuyt v phát trin sn phm bo him qua ngân
hàng
- Chng 2: Thc trng phát trin sn phm bo him qua ngân hàng ti Công
ty Trách nhim hu hn Bo him nhân th AIA Vit Nam
- Chng 3: Gii pháp phát trin sn phm bo him qua ngân hàng ti Công ty
Trách nhim hu hn Bo him nhân th AIA Vit Nam
n đnh đi sng ca ngi tham gia bo him, đ phòng và hn ch tn tht, góp
phn thúc đy phát trin quan h kinh t gia các nc thông qua hot đng tái bo
him.
4
1.1.2 Các sn phm kinh doanh bo him
1.1.2.1 Cnăc vƠoăđiătng bo him
- BoăhimătƠiăsn:ălà loi bo him ly tài sn làm đi tng bo him. Khi xy
ra ri ro tn tht v tài sn nh mt mát, hy hoi v vt cht, ngi bo him có
trách nhim bi thng cho ngi đc bo him cn c vào giá tr thit hi
thc t và mc đ đm bo thun tin hp đng. Các loi bo him tài sn nh
bo him hàng hóa xut nhp khu, bo him thân tàu, thuyn, ô tô, bo him
ha hon…
- Boăhimătráchănhimădơnăs:ăđi tng bo him là trách nhim phát sinh do
ràng buc ca các quy đnh trong lut dân s, theo đó, ngi đc bo him phi
bi thng bng tin cho ngi th ba nhng thit hi gây ra do hành vi ca
mình hoc do s vn hành ca tài sn thuc s hu ca chính mình. Bo him
trách nhim dân s có th là bo him trách nhim ngh nghip hoc bo him
trách nhim công cng.
- Boăhimăconăngi:ăđi tng ca loi hình này chính là tính mng, thân th
và sc khe ca con ngi. Ngi kỦ kt hp đng bo him, np phí bo him
đ thc hin mong mun nu nh ri ro xy ra làm nh hng tính mng, sc
khe ca ngi đc bo him thì h hoc mt ngi th hng hp pháp s
nhn đc khon tin do ngi bo him tr. Bo him con ngi có th là bo
him nhân th hoc bo him tai nn, bnh tt. Các loi bo him con ngi bao
gm:
Bo him nhân th: bo him trn đi, bo him sinh k, bo him t k,
bo him hn hp, bo him tr tin đnh k và các sn phm bo him nhân
th khác do Chính ph quy đnh.
Bo him phi nhân th: bo him sc khe và bo him tai nn con ngi,
đng loi này thng là trung và dài hn (10 nm, 20 nm, trn đi…).
1.1.2.4 Cnăc vào tính cht các khon biăthng
- Các loi bo him có s tin bo him phi tr theo nguyên tc biăthng:
theo nguyên tc này, s tin mà ngi bo him tr cho ngi đc bo him
không bao gi vt quá giá tr thit hi thc t mà ngi đc bo him đư phi
6
gánh chu. Các loi bo him này gm có bo him tài sn và bo him trách
nhim dân s (gi chung là bo him thit hi). Vi loi hình bo him này, v
nguyên tc ngi mua bo him không đc ký hp đng trên giá.
- Các loi bo him có s tin bo him tr theo nguyên tc khoán: ngi
đc bo him s nhn đc s tin khoán theo đúng mc mà h đư tha thun
trc trên hp đng bo him vi ngi bo him tùy thuc và phù hp vi nhu
cu cng nh kh nng đóng phí. ây chính là các loi bo him nhân th và
mt s trng hp ca bo him tai nn, bnh tt. Vi loi bo him này, v
nguyên tc ngi mua bo him có th cùng mt lúc ký nhiu hp đng bo
him cho mt đi tng và không b hn ch s tin bo him.
1.1.3 Ngunăthuătăkinhădoanhăboăhimă
1.1.3.1 Ngunăthuătăphíăboăhim
Khi mt công ty bo him thc hin kinh doanh bo him thì công ty này đang
thc hin mt quan h kinh t vi ngi tham gia bo him nhm x lỦ các ri ro,
các bin c và các tn tht v tài chính, nhân mng có th xy ra trong cuc sng ca
ngi tham giao bo him. Hn na, kinh doanh bo him bo đm cho quá trình tái
sn xut và đi sng ca xư hi đc din ra bình thng và là bin pháp chia s ri
ro ca mt ngi hay ca s mt ít ngi cho c cng đng nhng ngi có kh
nng gp ri ro cùng loi; bng cách mi ngi trong cng đng góp mt s tin
nht đnh vào mt qu chung và t qu chung đó bù đp thit hi cho thành viên
trong cng đng không may b thit hi do ri ro đó gây ra. Bo him đc xem nh
là mt cách thc chuyn giao ri ro tim nng mt cách công bng t mt cá
th sang cng đng thông qua phí bo him.
u t giúp các công ty bo him bù đp s mt giá ca đng tin, bo toàn qu
tài chính trc các ri ro lm phát, đm bo kh nng chi tr ca công ty trong
tng lai.
8
1.2ăCăs lý lun v kinh doanh ngân hàng
1.2.1 Kinh doanh ngân hàng
Hot đng kinh doanh ngân hàng là hot đng kinh doanh tin t và dch v
ngân hàng vi ni dung thng xuyên là nhn tin gi và s dng s tin này đ cp
tín dng, cung ng các dch v thanh toán ca các ngân hàng.
Hot đng kinh doanh ngân hàng ca các ngân hàng thng mi đa dng, phc
tp và luôn thay đi đ bt kp s đi thay đn chóng mt ca nn kinh t. Mi mt
nn kinh t có mt đc thù riêng, tp quán và lut pháp mi quc gia mt khác nên
hot đng kinh doanh ngân hàng ca mi nc khác nhau. Tuy nhiên, hot đng
kinh doanh ngân hàng c bn ca mt ngân hàng thng mi bao gm ba nghip v
c bn là nhn tin gi, cho vay và cung cp các dch v thanh toán cho khách hàng.
Hot đng kinh doanh ngân hàng có nhng đc thù nh sau:
HotăđngăkinhădoanhăngơnăhƠngăhƠmăchaănhiuăriăro
Là doanh nghip hot đng kinh doanh trên lnh vc tin t, hot đng ca các
ngân hàng thng mi hàm cha rt nhiu ri ro bao gm: ri ro tín dng, ri ro lưi
sut, ri ro thanh khon, ri ro ngoi hi, ri ro hot đng ngoi bng, ri ro công
ngh và hot đng…
NgơnăhƠngălyăđiătngăkinhădoanhăchínhălƠătinăt.
Ngân hàng đư kinh doanh mt hàng hóa đc bit trên th trng, đó chính là tin
t vi đc tính xư hi hóa cao, tính cm ng và nhy bén vi mi thay đi trong nn
kinh t. ây chính là đc đim c bn phân bit lnh vc kinh doanh ngân hàng so
vi các lnh vc kinh doanh khác. Giá c trong kinh doanh ngân hàng chính là lưi
sut. S vn đng lên hoc xung ca lưi sut bao hàm, nh hng đn rt nhiu mi
quan h kinh t – xư hi khác nhau.
9
mt k thut và v mt t chc, có th do các ngân hàng t thit lp hay do các yêu
cu ca c quan qun lỦ Nhà nc.
Tính h thng không ch đn thun là do yêu cu có s thng nht v k thut
nghip v trên phm vi ngày càng rng mà nó còn đc b sung bi nhu cu phi h
tr ln nhau gia các ngân hàng v thanh khon, vn kh dng, v chia s ri ro đ
đm bo s an toàn ca bn thân ca c h thng và nn kinh t.
Hot đng kinh doanh ca các ngân hàng luôn đc đt trong mt môi trng pháp
lỦ nghiêm ngt, b chi phi rt mnh bi tác đng ca chính sách tài chính – tin t
quc gia. Hot đng kinh doanh ca mi ngân hàng có đc mc đ nào cng luôn
là kt qu không ch nhng n lc ca bn thân ngân hàng đó mà còn l thuc cht
ch vào kh nng liên kt ca ngân hàng đó vi các ngân hàng khác và vi các th
trng tài chính.
1.2.2 Các sn phm kinh doanh ngân hàng
1.2.2.1ăCnăcăvƠoăquyămôăgiaoădchădchăvăngơnăhƠngă
- Dchăvăngơnă hƠngă bánăbuôn:ă là dch v cung ng cho tp đoàn ln và các
ngân hàng thng mi khác vi quy mô và giá tr ln. Vi dch v ngân hàng bán
buôn, ngân hàng thng mi cung ng dch vu vi chi phí thp nht đ các tp đoàn
và các ngân hàng thng mi khác có th tip cn và đu t vi chi phí thp nht th
trng.
- DchăvăngơnăhƠngăbánăl: là nhng dch v cung ng tin ích và sn phm dn
tn tay ngui tiêu dùng (tiêu dùng cho sn xut và tiêu dùng cho sinh hot). Do dó,
đi tng khách hàng ca dch v ngân hàng bán l bao gm các cá nhân, các doanh
nghip va và nh và da dng v hình thc phc v. Dch v ngân hàng bán l bao
gm rt nhiu món giao dch vi giá tr ca mi giao dch không ln nên chi phí bình
quân trên mi giao dch khá cao.
11
1.2.2.2 Cnăc vào thi hn cung cp dch v
- Dch v ngân hàng ngn hn: là các dch v đc ngân hàng cung cp có thi
hn di 1 nm bao gm dch v tin gi ngn hn, cho vay ngn hn hot đng tài
ti gim dn s ph thuc thu nhp ca ngân hàng vào thu nhp t hot đng tín
dng. Dch v ngân hàng khác bao gm: kinh doanh ngoi hi, dch v môi gii, bo
lưnh, t vn tài chính …
1.2.2.4 Cnăc vào quá trình phát trin caăngơnăhƠngăthngămi
- Dch v ngân hàng dch v truyn thng: bao gm dch v nhn tin gi, chit
khu và cho vay thng mi và dch v thanh toán.
- DchăvăngơnăhƠngăhinăđi: bao gm cho vay tiêu dùng, tài tr d án, th tín
dng, dch v môi gii và đu t chng khoán, dch v y thác và t vn, qun lỦ
đu t, cung cp các dch v bo him, bo lưnh.
1.2.3 Các ngun thu t kinh doanh ngân hàng
Mt ngân hàng có th to ra doanh thu theo nhiu cách khác nhau bao gm tin
lãi, và các phí dch v nh t vn tài chính, dch v thanh toán, dch v kinh doanh
ngoi hi, bo lưnh, dch v môi gii. a s ngun thu nhp hin nay ca ngân hàng
thng mi là t hot đng tín dng. Thu nhp chính ca ngân hàng thng mi là
chênh lch lãi sut gia lãi sut cho vay và lãi sut tin gi tr cho khách hàng. Hot
đng nhn tin gi ca ngân hàng có Ủ ngha to ln vi ngi gi tin, nn kinh t,
cng nh bn thân Ngân hàng. Thông qua hot đng này mà Ngân hàng có th tp
hp đc các khon tin nhàn ri, nh bé, phân tán tm thi cha s dng vi các
thi hn ht sc khác nhau thành ngun tin ln tài tr cho nn kinh t, hoc cho các
cá nhân có nhu cu s dng. iu khó khn nht mà ngân hàng phi thc hin là s
dng các khon tin gi có thi hn rt khác nhau đ cho vay nhng món có thi hn
xác đnh,vì th mà ngân hàng phi qun lý tt thi hn ca các ngun vn ca mình
13
thì mi duy trì đc hot đng có hiu qu, tránh đc nhng ri ro v kh nng
thanh toán.
1.3 Mi quan h gia kinh doanh bo him và kinh doanh ngân hàng
Kinh doanh bo him qua ngân hàng ngày càng đc đánh giá là kênh phân
phi hiu qu đi vi các sn phm bo him; do vy, kinh doanh bo him qua ngân
hàng đư và đang dn thay th, b tr cho kênh phân phi truyn thng (kênh phân
bo him và ngân hàng. Vic liên kt bán sn phm bo him qua kênh ngân gia
công ty bo him và ngân hàng s m rng sn phm ca ngân hàng và mang li
nhiu khách hàng cho công ty bo him.
Bo him qua ngân hàng ha hn nhiu tim nng phát trin trong nhiu nc
trên th gii bi vì nhng li ích mà nó mang li cho các bên tham gia rt nhiu. C
th, đi vi ngân hàng s có thêm ngun thu nhp thông qua hoa hng bo him, thu
hút dòng tin gi ca công ty bo him, tng thêm khách hàng giao dch. V phía các
các công ty bo him, bo him qua ngân hàng là mt công c đ m rng th phn,
gia tng doanh s, tit kim chi phí bán hàng và to nên hình nh chuyên nghip.
Khách hàng có li ích trong vic la chn nhiu sn phm dch v tài chính mt cách
thun tin t ngân hàng, các nhu cu tài chính lâu dài và bn vng đc qun lý ti
cùng mt t chc.
1.4 Tng quan lý thuyt v sn phm bo him qua ngân hàng
1.4.1 Lch s hình thành và phát trin bo him qua ngân hàng
Bancasurance là t ghép gia “Bank” và“Assurance” xut phát t Pháp, ch
hot đng phát sinh do nhu cu thc t phát sinh trong lnh vc dch v tài chính.
Vào nm 1974, Crédit Lyonnais – mt ngân hàng ca Pháp hp tác vi Tp đoàn
Médicales de France thành lp Assurances du Credit Mutuel (ACM) Vie et IARD –
Công ty bo him hn hp (kinh doanh bo him nhân th và bo him phi nhân
th). Công ty bo him hn hp này hot đng da vào c ch s dng li th ca
Crédit Lyonnais đi vi các khách hàng ca ngân hàng: Khi ngân hàng cp mt
khon tín dng cho khách hàng s đng thi cp đn bo him kèm theo đ bo him
cho các khách hàng đó mà không cn s dng mt trung gian bo him khác. Hot