B GIÁOăDCăVÀăÀOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.ăH CHệăMINH
TP.HăChíăMinh,ăth́ngă06ănmă2014
CHNGăTRỊNHăGING DY KINH T FULBRIGHT

LụăTHUăTHY


Á
Á
N
N
H
HG
G
I
I
Á
Á





C
CM
M


C
CT
T
I
I
ể
ể
U
UT
T
Á
Á

N
N
G
G
Ể
Ể
N
NH
H
À
À
N
N
G
GY
Y


U
UK
K

H
H
Ô
Ô
N
N
G
GQ
Q
U
U
A
AG
G
I
I


I
IP
P
N
N
H
H


P
PG
G
I
I
A
A
I
I

O
O


N
N

TRNGăIăHCăKINHăTăTP.ăH CHệăMINH
TP.HăChíăMinh,ăth́ngă06ănmă2014
CHNGăTRỊNHăGING DY KINH T FULBRIGHT
LụăTHUăTHY 

Á
Á
N
N
H
HG
G
I
I
Á
Á


C
CM
M


C
CT
T
I
I
ể
ể
U
UT
T
Á
Á
I
I

G
G
Ể
Ể
N
NH
H
À
À
N
N
G
GY
Y


U
UK
K
É
É

Ô
Ô
N
N
G
GQ
Q
U
U
A
AG
G
I
I


I
IP
P
H
H

N
N
H
H


P
PG
G
I
I
A
A
I
I

O
O


N
N
-i-

LIăCAMăOAN Tôi cam đoan Lun vn này hoàn toàn do tôi thc hin. Các đon trích dn và s liu s
dng trong lun vn đu đc dn ngun và có đ chính xác cao nht trong phm vi hiu
bit ca tôi. Lun vn này không nht thit phn ánh quan đim ca trng i hc Kinh
t Thành ph H Chí Minh hay Chng trình Ging dy Kinh t Fulbright.

T́căgi lunăvnă LỦăThu Thy

-ii-

LI CMăN

 hoàn thành nghiên cu này tôi xin chân thành cám n Quý Thy, Cô ca Chng trình
Ging dy Kinh t Fulbright, i hc Kinh t TP. H Chí Minh đư tn tình đóng góp ý
kin trong quá trình thc hin đ tài nghiên cu. c bit, tôi xin gi li cm n sâu sc
đn Cô Trn Th Qu Giang, ngi đư truyn đt v mt kin thc, hng dn phng
pháp khoa hc đ tôi có th hoàn thành nghiên cu này.
Tôi xin chân thành cm n Thy Nguyn Xuân Thành, Thy Hunh Th Du, Thy 
Thiên Anh Tun đư giúp gi m nhng ý tng đu tiên và đnh hình cho nghiên cu. Tôi
cng xin gi li cm n đn Tp th cán b th vin ti Chng trình Ging dy Kinh t
Fulbright đư giúp đ tôi rt nhit tình trong quá trình thc hin nghiên cu.
Cui cùng, tôi xin cm n đn gia đình và các bn lp MPP5 đư đng viên, h tr tôi trong
sut thi gian thc hin nghiên cu này. Trong quá trình nghiên cu, mc dù đư c gng

kém là thanh khon, n xu, s hu chéo, bt cân xng thông tin và nng lc qun tr yu
kém.  tài tip tc nghiên cu lý thuyt M&A đ làm rõ nhng li ích và hn ch ca
M&A, đng thi nghiên cu kinh nghim ca Hàn Quc trong x lý các ngân hàng yu
kém. T đó rút ra bài hc cho Vit Nam.
Nghiên cu đánh giá kt qu ca các ngân hàng sau M&A trên c 3 ni dung (tài chính,
hot đng và qun tr), bng cách so sánh kt qu đt đc vi mc tiêu đ ra và l trình
thc hin. Tác gi đi đn kt lun:
V mc tiêu tài chính, ri ro thanh khon đư đc ci thin nhng vn có nguy c quay li
bt k lúc nào. S kp thi ca gii pháp M&A giúp chng đc nguy c đ v có tính h
thng. ây chính là li ích ln nht mà gii pháp này đem li. N xu đư gim nhng quy
mô vn còn ln. Quy mô vn đư gia tng nhng cht lng cha tng xng. Các ngân
-iv-

hàng cha phát huy đc u đim ln nht ca M&A là giá tr cng hng. Các ch tiêu
hiu qu vn còn thp.
V mc tiêu hot đng, hu ht các ngân hàng đư tin hành chuyn dch mô hình, đa dng
hóa dch v ngân hàng, m rng đc phm vi và quy mô hot đng. V c bn mc tiêu
này đư đt đc.
V mc tiêu qun tr, cha ci thin nhiu. c bit là tình trng bt cân xng thông tin vn
cha đc gii quyt. Tình trng thiu thông tin và thông tin không chính xác đư gây tr
ngi ln cho tin trình M&A. Vn đ s hu chéo vn tn ti và din bin phc tp hn.
Tuy nhiên, nng lc qun tr đang tng bc thay đi. Trong nm 2013, các ngân hàng đu
hot đng vi đi ng lưnh đo mi.
Nh vy, v c bn các ngân hàng yu kém cha đt đc mc tiêu thông qua gii pháp
M&A. Thi hn hoàn thành  án đư cn k nên tác gi đư đ xut mt s nhóm khuyn
ngh đ sm hoàn thành mc tiêu đư đ ra nh sau: (1) Tip tc hoàn thin khung pháp lý
(2) H tr các công c đ tái cu trúc thành công, (3) Minh bch hóa thông tin đc bit là
đánh giá li n xu và khuyn khích các ngân hàng niêm yt trên Th trng chng khoán
(TTCK), (4) khuyn ngh các NHTM tìm đi tác tt đ sáp nhp.


2.3.3.2 Tái cu trúc hot đng 13
2.3.3.3 Tái cu trúc qun tr 14
2.3.4 Các gii pháp tái cu trúc h thng Ngân hàng 14
-vi-

2.4ăKhungălỦăthuyt v muaăb́năvƠăśpănhp 15
2.4.1 Khái nim mua bán và sáp nhp 15
2.4.2 Li ích và hn ch ca mua bán sáp nhp ngân hàng 16
2.4.2.1 Li ích 16
2.4.2.2 Hn ch 16
2.4.3 Kinh nghim v tái cu trúc ngân hàng bng sáp nhp và mua li 17
2.4.3.1 Kinh nghim tái cu trúc ngân hàng bng sáp nhp, mua li ca Hàn Quc 17
2.4.3.2 Kinh nghim v tái cu trúc ngân hàng bng sáp nhp, mua li ca Vit Nam
giai đon 1996 - 1997 18
CHNGă3:ăTHC TRNGăMUAăBÁNăSÁPăNHPăCAăCÁCăNGỂNăHÀNGăYU
KÉM 20
3.1 NhngăkhóăkhnăcaăćcăngơnăhƠngăyuăkém 20
3.2ăĆchăthc x lỦăngơnăhƠngăyuăkémătrongăgiaiăđon 2011 - 2014 25
3.3ă́nhăgíăkh nngăđtăđc mcătiêuăcaăćcăngơnăhƠngăsauăkhiăt́iăcuătrúc28
3.3.1 Mc tiêu c cu li tài chính 28
3.3.2 Mc tiêu c cu li hot đng 34
3.3.3 Mc tiêu c cu li h thng qun tr 36
CHNGă4:ăKT LUNăVÀăKHUYN NGH 39
4.1 Kt lun 39
4.2ăKinănghăvƠăđăxut 40
4.2.1 Hoàn thin Khung pháp lý 40
4.2.2 H tr công c đ tái cu trúc thành công 41
4.2.3 Minh bch hóa thông tin 41
4.2.4 Khuyn khích các NHTM tìm đi tác tt đ sáp nhp 41
HN CH CAă TÀI 42

FETP
Fulbright Economics
Teaching Program
Chng trình Ging dy Kinh t Fulbright, i
hc Kinh t TP. H Chí Minh
GP.Bank
Global Petro Commercial
Joint Stock Bank
NHTMCP Du Khí toàn cu
HBB
Hanoi Building Commercial
Joint Stock Bank
NHTMCP Nhà Hà Ni
HQT

Hi đng qun tr
M&A
Mergers and Acquisitions
Mua bán sáp nhp
Naviban
Nam Viet Commercial Joint
Stock Bank
NHTMCP Nam Vit
NHNN
State Bank of Vietnam
Ngân hàng Nhà nc
NHTM
Commercial Bank
Ngân hàng Thng mi
NHTMCP

Tien Phong Commercial Joint
Stock Bank
NHTMCP Tiên Phong
TTCK

Th trng chng khoán
TV.ăHQT
Boad of Director Member
Thành viên Hi đng Qun tr
USD

ô la M
VAMC
Vietnam Asset Management
Company
Công ty TNHH mt thành viên Qun lý tài sn
ca các TCTD Vit Nam
VL

Vn điu l
Vinashin
Shipbuilding Industry
Corporation
Tng Công ty Công nghip Tàu thy
VND

Vit Nam đng

Hp 3-1:ăBƠiăhc t s bin mtăthngăhiu HBB 22
Hp 3-2: Thanh khon ca SCB sau hp nht 29
Hp 3-3:ăBƠiăhc x lỦăn xu caăSHBăsauăśpănhp 32
-xi- DANH MCăCÁCăPH LC Ph lc 1: L trìnhăthc hinăđ ́n 47
Ph lcă2:ăQuyăđnhăphơnăloi n tiăthôngătă02/2013/TT-NHNN 47
Ph lc 3: L trìnhăc th thc thi hipăc Basel III 49
Ph lc 4: Giiăph́păvƠăs liu thc hinăt́iăcuătrúcăcaăćcăncăôngăÁ 50
Ph lcă5:ăĆcăbinăph́păt́iăcuătrúcăăh thng ngơnăhƠng HƠnăQuc 50
Ph lc 6: K hoch mua n xu ca KAMCO 51
Ph lcă7:ăThayăđi s lng ngơnăhƠng HƠnăQuc 51
Ph lcă8:ăDanhăśchăngơnăhƠng kimăsótăđc bit 51
Ph lc 9: Mt s thngăv śpănhpăđinăhìnhăgiaiăđon 1997- 2004 52
Ph lc 10: Niădungăthôngăt 52
Ph lc 11: Vnăđiu l caăćcăngơnăhƠng quaăćcănm 53
Ph lc 12: Mt s ch tiêuăngơnăhƠng nmă2010-2011 53
Ph lc 13:Mt s ch tiêuăngơnăhƠng nmă2012-2013 54
Ph lc 14: Sc sng mi ca ngơnăhƠng TiênăPhong 54
Ph lcă15:ăThayăđi hiăđng qun tr ca SCB ngay sau khi hp nht 55
Ph lcă16:ăTHAYăI HIăNG QUN TR NMă2013 55
Ph lcă17:ăTHÔNGăTINăCăBN V CÁCăNHăSAUăKHIăTÁIăCUăTRÚC 57
Ph lc 18 : Mt s nhnăđnh caăchuyênăgia 60

. NHTMCP Tín
Ngha (TNB) có t l cho vay bt đng sn lên ti 69,5% vt quá quy đnh t l cho vay
phi sn xut phi di 22%
2
(FETP, 2012). Còn NHTMCP Nhà Hà Ni (HBB), phi gánh
chu n xu t Tng công ty Công nghip Tàu thy (Vinashin) và đn nay vn cha th thu
hi phn vn.
H thng ngân hàng có chc nng là trung gian tài chính, cung cp vn cho c nn kinh t
nên có tác đng ln đn s phát trin ca nn kinh t và n đnh xư hi. Nu khng hong

1
Quy đnh ti thông t 13/2010/TT-NHNN
2
Ch th s 01/CT-NHNN
-2-

ngân hàng xy ra s gây suy thoái cho nn kinh t. Do đó, các nc trên th gii đư x lý
các ngân hàng yu kém mt cách quyt lit và không đ xy ra đ v hàng lot bng các
bin pháp nh h tr thanh khon, M&A, quc hu hóa ngân hàng t nhân ri sau đó thoái
vn, thu hút vn t c đông bên ngoài, giám sát cht ch đi vi ngân hàng yu kémầ Mô
hình tái cu trúc ngân hàng thành công t Hàn Quc là mt ví d.
ng trc thc t đó, tháng 03/2012, đ án c cu li h thng các TCTD giai đon 2011-
2015 ra đi, vi mc tiêu c cu li c bn và toàn din h thng các TCTD. Trong đó tp
trung lành mnh hóa tình hình tài chính và cng c hot đng ca các TCTD, hng ti ci
thin mc đ an toàn và hiu qu hot đng ca các TCTD. Quan đim c cu li là không
đ xy ra đ v và mt an toàn hot đng ngân hàng ngoài tm kim soát ca Nhà nc.
Quá trình c cu li các TCTD s hn ch ti mc thp nht tn tht và chi phí ca ngân
sách nhà nc (Th tng Chính ph, 2012, tr.1).
Ngân hàng Nhà nc Vit Nam (NHNN) đư trin khai đ án và xác đnh 9 NHTMCP yu
kém cn đc tái cu trúc. ó là NHTMCP Tiên Phong (TP Bank), Phng Tây, HBB, i

cu li ca các ngân hàng này hay không. T đó nghiên cu đa ra kt lun và khuyn ngh
chính sách phù hp.
Các thông tin ca bài vit ch yu đc ly t báo cáo tài chính (BCTC), báo cáo thng
niên ca các NHTM trong giai đon 2009 -2013, và các s liu khác đc tng hp t báo
cáo, sách, tp chí, internet.
1.4 Kt cuăđătƠi
Tip theo Chng đu tiên, Chng 2 s đa ra c s lý thuyt và khung phân tích cho
nghiên cu. Chng này s giúp làm rõ v các vn đ c cu li ngân hàng, gii pháp M&A,
các quy đnh pháp lý và mc tiêu tái cu trúc h thng TCTD; và mt s bài hc kinh
nghim ca th gii và Vit Nam v c cu li ngân hàng bng sáp nhp. Chng 3 tp trung
vào đánh giá kh nng đt đc mc tiêu tái cu trúc đi vi các ngân hàng. Cui cùng,
trong Chng 4, nghiên cu s đ xut các khuyn ngh chính sách đ thc hin thành công
mc tiêu tái cu trúc.
-4- CHNGă2:
TNG QUAN V TÁIăCUăTRÚC H THNG
NGỂNăHÀNGăVIT NAM
2.1 Nhng khóăkhn ca h thngăngơnăhƠng VităNamăgiaiăđon 2011-2012
Sau thi gian tng trng nóng, h thng ngân hàng Vit Nam đư bc l nhiu ri ro yu
kém gây ra mt an toàn h thng và nh hng đn s n đnh kinh t v mô.
T l n xu trong h thngătngăcao
N xu là mi quan tâm ln nht ca h thng ngân hàng Vit Nam trong giai đon này.
S tng trng tín dng liên tc và cnh tranh mnh m trong h thng ngân hàng trong
giai đon 2001 – 2012 tim n nhiu ri ro cho hot đng ca c h thng. Theo s liu ca
NHNN, n xu có xu hng tng nhanh, n xu nm 2011 là 3,1 %, đư tng vt lên 8,86%
vào ngày 30/9/2012, tng ng vi tc đ tng n xu là 211%. Tuy nhiên, t l n xu
vn cha có mt con s thng kê đy đ và chính xác. Bi vì mt s ngân hàng không đm
bo minh bch trong báo cáo n xu.


Ngun: KPMG (2013)

3
KPMG phân nhóm 33 NHTM ca Vit Nam theo vn điu l thành 4 nhóm: Nhóm 1 (VL > 20.00 t
đng), Nhóm 2 (VL t 5.000 đn 20.000 t đng), Nhóm 3 (VL t 3.500 đn 5.000 t đng), Nhóm 4
(VL < 3.500 t đng).
-6- Tng t, v c cu TngătƠiăsn và Tin gi tiăvƠăchoăvayăćcăTCTD kh́c thì cng
ch tp trung ch yu vào 15 NHTM ln nht, chim khong 85% giá tr.
Biuăđ 2-3: Căcu TngătƠiăsnăvƠăTin gi tiăvƠăchoăvayăćcăTCTD kh́c

Ngun: KMPG (2013)
Xét v kh nng sinh li trong 2 nm 2011 – 2012, hiu qu hot đng ca h thng ngân
hàng b suy gim, li nhun sau thu ca ngành ngân hàng nm 2012 là 31 nghìn t đng,
gim 23% so vi mc 40 nghìn t đng ca nm 2012 (KPMG, 2013). Sut sinh li trên
vn ch s hu ROE nm 2011 là 14,19%; gim mnh còn 9,56% vào nm 2012.
Biuăđ 2-4: Kh nngăsinhăliăbìnhăquơnăngƠnhăngơnăhƠngănmă2011ă- 2012


Vn đ minh bch ca các NHTM có ý ngha quan trng trong phc v cho vic điu hành
và đm bo an toàn cho hot đng ca c toàn h thng. Tuy nhiên, vn còn tn ti tình
trng bt cân xng thông tin gia NHTM vi NHNN. Biu hin  s không nht quán
trong s liu thng kê gia NHTM vi báo cáo ca NHNN. in hình là s liu công b v
n xu. Có rt nhiu con s thng kê v n xu đc đa ra nh t l n xu do các ngân
hàng cung cp là 4,8%; trong khi con s do NHNN công b li là 6,6%; còn nu tính toán
n xu theo t chc quc t thì t l này rt cao chim 15%.

-8-

Biuăđ 2-6: T l n xu trong khu vcăngơnăhƠngă12/2012

Ngun : FETP (2013)

Trc nhng khó khn ca h thng ngân hàng, Chính ph đt ra vn đ tái cu trúc h
thng ngân hàng là cn thit và đúng thi đim. Kinh nghim th gii cng cho thy tái
cu trúc h thng ngân hàng nhm phòng nga cho mt cuc khng hong ngân hàng trong
tng lai, gim thit hi và chi phí cho quc gia đ khc phc hu qu ca khng hong.
2.2 Khung ph́pălỦăv t́iăcuătrúc h thngăngơnăhƠngă
2.2.1 Quyăđnh ph́pălỦăchoăvic thc hin t́iăcuătrúc h thng TCTD
Trc nhng bt n ca kinh t v mô, tc đ tng trng kinh t b suy gim, Th tng
Chính ph đư ban hành Quyt đnh s 339/Q-TTg (2013) phê duyt đ án tng th tái cu
trúc kinh t, các trng tâm ca vic tái cu trúc là đu t công; h thng TCTD; tng công
ty, tp đoàn nhà nc.
Tái cu trúc h thng TCTD tr thành tr ct quan trng trong tng th tái cu trúc kinh t.
Trc đó, Th tng Chính ph đư ban hành Quyt đnh s 254/Q-TTg (2012) v tái cu
trúc h thng các TCTD, đnh hng “bo đm hot đng an toàn, lành mnh, hiu qu,
đúng pháp lut”. Theo Quyt đnh này các TCTD s đc phân loi thành 3 nhóm: TCTD
lành mnh; TCTD thiu thanh khon tm thi và TCTD yu kém
4

khi ngân hàng tham gia thc hin.
2.2.2 Mcătiêuăthc hin căcu li h thng TCTD
Mc tiêu ca  án “C cu li h thng các TCTD giai đon 2011-2015” là c cu li cn
bn, trit đ và toàn din h thng các TCTD đ phát trin h thng các TCTD đa nng theo
hng hin đi, hot đng an toàn, hiu qu vng chc vi cu trúc đa dng v quy mô, s
hu, loi hình có kh nng cnh tranh. Da trên nn tng công ngh, qun tr ngân hàng tiên
tin đ đáp ng nhu cu v dch v tài chính, ngân hàng ca nn kinh t. Trong giai đon
này, tp trung lành mnh hóa tình trng tài chính, cng c nng lc hot đng, ci thin
-10-

mc đ an toàn và hiu qu hot đng, nâng cao trt t, k cng và nguyên tc th trng
trong hot đng ngân hàng. Mc tiêu cng gn lin vi l trình c th (Ph lc 1).
 án cng đa ra gii pháp c cu li các ngân hàng yu kém bao gm: đu tiên, cn bo đm
kh nng chi tr ca TCTD; tip theo, M&A các TCTD yu kém. Ba tr ct cn phi đt đc
đ tái cu trúc thành công là căcuăliătƠiăchính, hotăđng và qunătr ca TCTD.
Quan đim tái cu trúc h thng ngân hàng cng khng đnh không đ xy ra đ v, mt an
toàn hot đng ngân hàng. Quá trình chn chnh, cng c và tái cu trúc h thng các TCTD
hn ch mc thp nht tn tht và chi phí ca Ngân sách nhà nc cho x lý nhng vn đ
ca h thng TCTD. ng thi khuyn khích vic M&A theo nguyên tc t nguyn, đm
bo quyn li ca ngi gi tin, các quyn và ngha v ca các bên có liên quan.
2.3 Khungăphơnătích văt́iăcuătrúcăngơnăhƠng
2.3.1 Kh́iănim t́iăcuătrúc ngơnăhƠngăă
Tái cu trúc ngân hàng đc bit đn là các gói gii pháp v th ch, tài chính và pháp lý
nhm cu vưn nhng ngân hàng phá sn và khôi phc h thng ngân hàng tr li hot đng
bình thng (Waxman et al.1998).
Theo đnh ngha khác t Dziobek & Pazarbasioglu (IMF, 1997), tái cu trúc ngân hàng là bin
pháp hng ti mc tiêu nâng cao hiu sut hot đng ca ngân hàng, bao gm kh nng thanh
toán và kh nng sinh li, ci thin nng lc hot đng ca toàn h thng ngân hàng đ làm
tròn trách nhim ca mt trung gian tài chính và khôi phc lòng tin ca công chúng.
Hin nay, hu ht trong các vn bn chính thc ca Vit Nam s dng khái nim “c cu li”.

qun lý ri ro, kim soát ni b, qun tr, công ngh thông tin; rà soát khuôn kh giám sát,
qun lý pháp lut,ầ
Theo Can Van Luc (2011), tái cu trúc ngân hàng s bao gm c tái cu trúc tài chính, hot
đng và th ch. Trong đó, tái cu trúc tài chính là phi ci thin đc bng cân đi tài sn
bng cách tng vn t có t chính ph hoc c đông, x lý n xu thông qua vic xóa n
hoc thu hi. Tái cu trúc hot đng là phi tng đc kh nng sinh li bng các chin lc
kinh doanh, tinh gim biên ch, qun tr điu hành, c ch chính sách, mô hình t
chcầNâng cao nng lc th ch bao gm c giám sát mô hình, phng thc, ngun lc và
qun lý lut v tái cu trúc ngân hàng, các đo lut liên quan, h thng k toán – kim toán.
2.3.3.1 Tái cu trúc tài chính
m bo kh nngăthanhăkhon
Thanh khon có ý ngha quan trng đi vi mt ngân hàng, nó không ch to ra tính n
đnh, cân đi trong hot đng ca mt ngân hàng mà còn tránh xy ra s sp đ ca c h
thng ngân hàng do mt nim tin ca ngi gi tin. Theo Basel (2010), có 2 ch tiêu đ đo
lng đ thanh khon ca mt ngân hàng (Basel III). Ch tiêu đu tiên phn ánh kh nng
-12-

chng đ ri ro thanh khon ngn hn ca ngân hàng bng vic chc chn ngân hàng có
đy đ tài sn thanh khon cao đ đáp ng kh nng chi tr trong thi gian 30 ngày khi có
tình hung xu xy ra. Ch s đm bo thanh khon (LCR – Liquidity Coverage Ratio) 
100% s là ch báo cung cp thông tin này. Ch tiêu th hai phn ánh kh nng chng đ
trong dài hn to ra đng c khuyn khích cho ngân hàng tài tr vn cho hot đng ca h
bng nhng ngun n đnh. H s qu bình n ròng (NSFR – Net Stable Funding Ratio).
NSFR > 100% đm bo tài sn có dài hn ca ngân hàng đc tài tr bng mt lng ti
thiu tài sn n n đnh.
 Vit Nam, theo Thông t s 13/2010/TT-NHNN thì t l kh nng chi tr th hin  2 ch tiêu:
T l kh nng chi tr VND cho ngày hôm sau:

Tng tài sn “Có” thanh toán ngay
 15%

N quá hn trên 360 ngày
N xu là các khon n thuc các nhóm 3, 4 và 5, t l n xu trên tng d n là tiêu chí
đánh giá cht lng tín dng ca TCTD. Vic phân loi n xu da trên khon n quá hn
t 91 ngày tr lên là tng đng vi thông l quc t (CIEM, 2013).
N xu cao s to ra nhng tác đng tiêu cc nh Chính ph phi tn kém ngân sách đ x
lý n xu trong khi thu ngân sách đang b suy gim; n xu tng cao, các NHTM phi trích