B GIÁO DC ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
o0o
Trn Th M Thanh
CÁC YU T TÁC NG N CHÍNH
SÁCH C TC CA CÁC CÔNG TY
NIÊM YT TRÊN SÀN CHNG
KHOÁN THÀNH PH H CHÍ MINH
LUN VN THC S KINH T
Tp. H Chí Minh – Nm 2014
B GIÁO DC ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
o0o
Trn Th M Thanh
CÁC YU T TÁC NG N CHÍNH
SÁCH C TC CA CÁC CÔNG TY
NIÊM YT TRÊN SÀN CHNG
KHOÁN THÀNH PH H CHÍ MINH
Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng
Mã s : 60340201
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC:
TS. NGUYN C THANH
Tp. H Chí Minh – Nm 2014
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan rng đây là công trình nghiên cu ca tôi, có s hng dn h
tr t ngi hng dn khoa hc là TS. Nguyn c Thanh. Các ni dung nghiên cu
và kt qu trong đ tài này là trung thc và cha tng đc công b trong bt c công
trình nghiên cu khoa hc nào khác. Nhng s liu trong các bng biu phc v cho
vic phân tích, nhn xét, đánh giá đc chính tác gi thu thp t các ngun khác nhau
có ghi trong phn tài liu tham kho.

2.3. Tóm tt chng 2 19
CHNG 3. D LIU NGHIÊN CU, MÔ HÌNH NGHIÊN CU VÀ
PHNG PHÁP NGHIÊN CU 20
3.1. D liu nghiên cu 20
3.1.1. D liu quan sát 20
3.1.2. Nguyên tc la chn d liu 21
3.1.3. D liu thu thp 21
3.2. Mô hình nghiên cu và các yu t tác đng đn chính sách c tc ca các công
ty niêm yt trên HOSE 24
3.2.1. Mô hình nghiên cu 24
3.2.1.1. Mô hình nghiên cu tng quát 24
3.2.1.2. Mô hình nghiên cu thc nghim 25
3.2.2. Xác đnh các bin nghiên cu 26
3.2.2.1. Các bin đo lng chính sách c tc 26
3.2.2.2. Các yu t tác đng đn chính sách c tc 27
3.3. Phng pháp nghiên cu 37
3.3.1. Phân tích thng kê mô t 37
3.3.2. Phân tích tng quan 37
3.3.3. Phân tích hi quy 38
3.3.4. Kim đnh đa cng tuyn 38
3.3.5. Kim đnh Wald có sa đi v phng sai thay đi 39
3.3.6. Kim đnh Wooldridge v t tng quan 39
3.4. Tóm tt chng 3 40
CHNG 4. KT QU NGHIÊN CU VÀ THO LUN KT QU 41
4.1. Phân tích thng kê mô t 41
4.2. Phân tích tng quan 43
4.3. La chn mô hình hi quy 45
4.4. Kim tra khuyt tt ca mô hình 47
4.4.1. Kim tra hin tng đa cng tuyn 47
4.4.2. Kim đnh hin tng phng sai thay đi 48

NPV Hin giá thun
POOL OLS Mô hình hi quy tuyn tính thông thng
FEM Mô hình hi quy tác đng c đnh
REM Mô hình hi quy tác đng ngu nhiên
CPI Ch s giá tiêu dùng
DANH MC CÁC BNG
Bng 2.1. Tóm tt các kt qu nghiên cu trc đây 15
Bng 3.1. Mô t d liu quan sát 20
Bng 3.2. Mô t d liu nghiên cu 22
Bng 3.3. Tng hp các bin nghiên cu thc nghim v các yu t nh hng đn
chính sách c tc 32
Bng 3.4. Mi tng quan gia bin đc lp vi các bin ph thuc t kt qu ca các
nghiên cu trc 35
Bng 4.1. Thng kê mô t các bin 41
Bng 4.2. Kt qu phân tích tng quan ca các bin 43
Bng 4.3. Kt qu kim đnh Likelihood Ratio Test 46
Bng 4.4. Kt qu kim đnh Hausman 46
Bng 4.5. Kt qu kim đnh Breusch – Pagan Lagrangian 46
Bng 4.6. Kt qu hi quy VIF 48
Bng 4.7. Kim đnh Wald có sa đi v phng sai thay đi 48
Bng 4.8. Kim đnh Wooldridge v t tng quan 49
Bng 4.9. Tóm tt kt qu hi quy 50
Bng 4.10. Tóm tt các kt qu kim đnh và la chn mô hình hi quy 50
Bng 4.11. Phng trình hi quy tuyn tính 56
Bng 5.1. Tóm tt kt qu nghiên cu 60
DANH MC CÁC HÌNH
Hình 3.1. T trng các công ty theo ngành trong mu nghiên cu 23
Hình 3.2. Mô hình các bin nghiên cu 25
TÓM TT
Bài nghiên cu này xem xét các yu t tác đng đn chính sách c tc ca các công ty

nhau thì các yu t nh hng đn chính sách c tc cng khác nhau. Nó b nh hng,
tác đng bi: nn kinh t đó đang  giai đon nào ca quá trình phát trin kinh t, biu
thu ca quc gia đó, mc đ tng trng, kh nng thanh khon, chính sách ca mi
quc gia đó, cu trúc s hu ti tng công ty c th, quy mô công ty, li nhun,…
Xut phát t thc t đó, tác gi la chn đ tài “Các yu t tác đng đn chính sách
c tc ca các công ty niêm yt trên sàn giao dch chng khoán Thành ph H Chí
Minh” đ nghiên cu cho lun vn thc s. Thông qua phng pháp nghiên cu đnh
lng, tác gi s dng các mô hình ph bin đ đánh giá các yu t tác đng đn chính
sách c tc ca các công ty niêm yt trên sàn giao dch chng khoán Thành ph H
Chí Minh (HOSE) trong giai đon t nm 2008 đn 2013.
1.1. Mc tiêu ca đ tài
Mc tiêu nghiên cu ca đ tài là tìm hiu các yu t tác đng đn chính sách c tc
ca các công ty niêm yt trên HOSE trong giai đon t nm 2008 đn 2013.
1.2. i tng nghiên cu và phm vi nghiên cu
i tng nghiên cu ca đ tài là 61 công ty niêm yt trên trên HOSE.
Phm vi nghiên cu là giai đon t nm 2008 đn 2013.
2
1.3. Câu hi nghiên cu
 tài nghiên cu đc thc hin vi mong đi tr li câu hi sau đây:
Nhng yu t
nào quyt đnh chính sách chi tr c tc  các công ty niêm yt trên HOSE
trong giai
đon nm 2008 đn 2013?
1.4. Ý ngha ca đ tài
Tác gi đã vn dng nhng kin thc t nhng môn hc nh: tài chính doanh nghip,
phân tích tài chính,… đ hoàn thành lun vn.
Bng vic phân tích các ch tiêu: t sut c tc, t l tr c tc, t sut sinh li trên
tng tài sn, dòng tin, giá tr th trng trên giá tr s sách ca vn ch s hu, t l
li nhun gi li trên vn ch s hu
, c hi đu t, quy mô công ty, tng trng tài

trng li nhun tim nng tng lai thông qua tái đu t, trong khi c tc cung cp cho
h mt phân phi hin ti. Nó n đnh mc li nhun sau thu ca công ty s đc đem
ra phân phi nh th nào, bao nhiêu phn trm đc gi li đ tái đu t và bao nhiêu
dùng đ chi tr c tc cho các c đông. Vì th, chính sách c tc s có nh hng đn
s lng vn c phn trong cu trúc vn ca doanh nghip (thông qua li nhun gi li)
và chi phí s dng vn ca doanh nghip.
2.1.2. Các lý thuyt v chính sách c tc
Mt s lý thuyt trình bày v chính sách c tc đó là lý thuyt MM, lý thuyt v vn đ
phát tín hiu, lý thuyt v chi phí đi din và dòng tin t do, lý thuyt v chu k kinh
doanh.
2.1.2.1. Lý thuyt MM – Merton Miller và Franco Modigliani (1961)
Nm 1961, Miller và Modigliani (MM) công b công trình lý thuyt chính sách c tc
không tác đng đn giá tr doanh nghip. Lý thuyt này da trên gi đnh th trng
vn hoàn ho, hành vi ca nhà đu t là hp lý và không có thông tin bt cân xng. Th
5
trng vn hoàn ho hàm ý không có thu, không có chi phí giao dch, không có chi
phí phát hành và không có s khác bit v thu gia c tc và lãi vn. Hành vi hp lý
ca các nhà đu t hàm ý các nhà đu t thích ti đa hóa giá tr tài sn ca mình và
không phân bit giá tr đó đn t c tc hay lãi vn. Không tn ti thông tin bt cân
xng ngha là các nhà qun lý doanh nghip và nhng nhà đu t bên ngoài đu nhn
đc thông tin nh nhau, vì th các nhà đu t bit tt c v li nhun và dòng tin
tng lai ca doanh nghip.
Cuc tranh lun v chính sách c tc có tác đng đn giá tr doanh nghip tr nên sôi
ni sau khi MM đa ra lp lun ca hai ông cho rng chính sách c tc không tác đng
đn giá tr doanh nghip. Các hc gi tài chính đng tình vi quan đim ca MM trong
mt th gii hoàn ho vi nhng gi đnh chính  trên, nhng h cho rng trên thc t
th trng tn ti các bt hoàn ho. T đó tranh lun v chính sách c tc có tác đng
đn giá tr doanh nghip ch yu nhm vào các bt hoàn ho ca th trng. Và đa ra
các lý gii ng h cho lp lun chính sách c tc có tác đng đn giá tr doanh nghip.
2.1.2.2. Lý thuyt v vn đ phát tín hiu

Theo lý thuyt này, các doanh nghip trong giai đon tng trng ít chi tr c tc hn
các công ty trong giai đon bão hòa. Vì vy, các doanh nghip bão hòa không có nhiu
c hi tng trng vi mong đi tr c tc nhiu hn.
7
2.2. Nhng nghiên cu trc đây
v Tác gi Dr. Y. Subba Reddy (2002)
Bài nghiên cu: Dividend policy of Indian Coporation Firms: An analysis of trends
and determinants (Chính sách c tc ca các công ty  n : Mt phân tích xu
hng và yu t quyt đnh)
Mc tiêu nghiên cu: Nghiên cu các xu hng trong mô hình chi tr c tc ca các
công ty n ; phân tích tác đng ca nhng thay đi trong thu c tc đi vi xu
hng chi tr c tc; phân tích nh hng ca đc đim công ty nh li nhun, tng
trng và quy mô đi vi vic chi tr c tc; phân tích các gi thuyt v vn đ phát tín
hiu; phân tích nh hng ca l đi vi vic ct gim c tc.
D liu nghiên cu là tt c các công ty đang niêm yt giao dch trên mt trong hai sàn
giao dch chng khoán chính, c th là sàn giao dch chng khoán quc gia (NSE) và
sàn giao dch chng khoán Bombay (BSE) trong giai đon 1989-1990 đn 2000-2001.
D liu đã đc ly t c s d liu Prowess ca Trung tâm Giám sát Kinh t n 
(CMIE).
Phng pháp nghiên cu: Tác gi dùng phân tích hi quy logic. Bin nghiên cu gm
c tc trên mi c phiu, t l tr c tc, t sut c tc, quy mô công ty, li nhun, c
hi đu t, tng trng tài sn.
Kt qu nghiên cu: ch ra rng s lng công ty tr c tc trong thi gian nghiên cu
đã cho thy mt xu hng tng đn nm 1995 và đã gim sau đó. Mt khác, DPS trung
bình đã th hin mt s tng trng n đnh, ngoi tr nm 2001. Trung bình t l
phn trm chi tr c tc cho thy mt mô hình n đnh hn đn nm 1997 và sau đó đã
gim đi. Kt qu cho thy các công ty trong ngành đin, khai thác m và công nghip
đa dng đã tr c tc cao hn, trong khi đó các công ty dt may đã chi tr c tc ít hn.
Phân tích nh hng ca s thay đi ch đ thu cho thy lý thuyt cân bng thì li
8

ca các công ty ca mình thì vn có th đc phân b hiu qu hn
Các công ty có qun tr tt hn thì có li nhun nhiu hn, nhng li nhun ln hn ch
gii thích mt phn vic thanh toán c tc cao hn. Mi tng quan cùng chiu gia
qun tr doanh nghip và chi tr c tc đc gii hn ch yu cho các nc có bo v
nhà đu t mnh m, cho thy qun tr doanh nghip  cp công ty và bo v nhà đu
t cp quc gia là s b sung ch không phi là s thay th.
v Tác gi Samy Ben Naceur, Mohamed Goaied and Amel Belanes (2006)
Bài nghiên cu: On the determinants and dynamics of dividend policy (Nhng yu t
quyt đnh và đng lc ca chính sách c tc)
Bài nghiên cu kim tra liu các nhà qun lý ca các công ty niêm yt  Tunisian có
làm n đnh c tc ca h hay không. Bên cnh đó bài nghiên cu ch ra nhng yu t
chính quyt đnh chính sách c tc ca các công ty niêm yt  Tusian.
Tác gi nghiên cu chính sách c tc ca 48 công ty niêm yt trên th trng chng
khoán Tunisian t nm 1996 đn 2002.
Tác gi s dng mô hình ca Lintner và hi quy d liu bng.
Kt qu nghiên cu cho thy
các công ty Tunisia da trên c li nhun hin ti và c
tc trong quá kh đ n đnh mc chi tr c tc ca h. Tuy nhiên, nghiên cu cho
thy c tc có xu hng nhy cm hn vi li nhun hin ti so vi c tc trc đó.
Các công ty có li nhun n đnh hn có th có đ kh nng có dòng tin t do ln hn
và do đó, tr c tc ln hn. Hn na, các công ty đang phát trin nhanh chóng thì chia
c tc ln hn đ thu hút các nhà đu t. Mt khác, vic tp trung quyn s hu không
có bt k tác đng nào đn vic chi tr c tc. Bên cnh đó, tính thanh khon ca th
trng chng khoán có tác đng ngc chiu vi vic chi tr c tc. Cui cùng, quy
mô công ty có tác đng nghch vi vic thanh toán c tc.
10
v Tác gi David J. Denis and Igor Osobov (2007)
Bài nghiên cu: Why Do Firms Pay Dividends? International Evidence on the
Determinants of Dividend Policy (Ti sao công ty chi tr c tc? Bng chng quc t
v các yu t quyt đnh chính sách c tc)

khoán các nc GCC t nm 1999 đn 2003.
Phng pháp nghiên cu: Tác gi áp dng mô hình Tobit tác đng ngu nhiên cho vic
kim tra chính sách c tc. Mt lot các mô hình Tobit tác đng ngu nhiên đc c
lng và by gi thit đc kim tra. Các mô hình xem xét tác đng ca s hu nhà
nc, dòng tin t do, quy mô công ty, tc đ tng trng, c hi tng trng, ri ro
kinh doanh, và li nhun công ty lên t l chi tr c tc.
Kt qu nghiên cu: Chính sách chi tr c tc có liên quan mnh m và trc tip đi
vi s hu nhà nc, quy mô công ty và li nhun công ty, nhng có mi quan h
ngc chiu vi t l đòn by. Nhng kt qu ch ra rng các công ty tr c tc vi ý
đnh làm gim các vn đ đi din và duy trì danh ting công ty, k t khi vic bo v
pháp lý cho các c đông bên ngoài b hn ch. Ngoài ra, nghiên cu cng cho thy
chính sách c tc ca công ty ph thuc nhiu vào li nhun công ty. iu này ch ra
rng các công ty niêm yt  các nc GCC thay đi chính sách c tc thng xuyên và
không áp dng mt chính sách c tc mc tiêu lâu dài.
v Tác gi Xi He, Mingsheng Li, Jing Shi and Garry Twite (2009)
Bài nghiên cu: Determinants of dividend policy in Chinese firms: Cash versus Stock
dividends (Các yu t quyt đnh chính sách c tc  các công ty Trung quc: C tc
bng tin mt so vi c tc bng c phiu)
Mc tiêu: Nghiên cu này xem xét chính sách c tc ca các công ty  Trung Quc,
nn kinh t mi ni ln nht th gii. Ngay t đu tác gi đt ra câu hi v nh hng
ca đc đim công ty và c cu t chc đi vi xu hng tr c tc ca các công ty
niêm yt Trung Quc.
12
D liu: S dng mu thông báo chia c tc ca 5.153 công ty Trung Quc t nm
2003 đn 2007, d liu đc thu thp t GTA Data Services (CSMAR).
Phng pháp nghiên cu: Tác gi s dng phân tích hi quy đi vi các công ty chi tr
c tc và các công ty không tr c tc, c lng tác đng c đnh và c lng d
liu chéo.
Kt qu nghiên cu:
Nghiên cu cho thy rng c đc đim công ty và c cu th ch nh hng đn xu

Phng pháp nghiên cu: Phân tích thng kê, phân tích ma trn tng quan và phân
tích hi quy theo mô hình Pool OLS đã đc thc hin. Các bin nghiên cu gm: c
tc trên mi c phiu (DPS), thu nhp trên mi c phiu (EPS)
, t sut sinh li trên
vn ch s hu (ROE), dòng tin trên mi c phiu (CFPS). EPS và ROE đi din cho
li nhun, trong khi CFPS đi din cho tính thanh khon.
Kt qu nghiên cu:
Th nht, kt qu cho thy các công ty dùng khong 40% li nhun đ chia c tc.
Trung bình, mt phn t dòng tin hot đng ca các công ty đc s dng đ tr c
tc.
Th hai, EPS, ROE và CFPS là yu t quyt đnh quan trng ca các khon thanh toán
c tc. Nghiên cu này thc s phân bit tác đng ca li nhun và dòng tin đi vi
vic chi tr c tc. Các công ty có li nhun và thanh khon s có nhiu kh nng chia
c tc.
Nghiên cu này khng đnh thc t là li nhun và tính thanh khon là hai yu t quyt
đnh quan trng ca c tc.
Phân tích có th đc coi nh s thm dò và trong tng lai, phm vi rng ln hn và
nhiu bin hn nên đc đa vào trong nghiên cu. Phân tích nên bao gm phân tích
trên các ngành công nghip, và cng nên bao gm nhiu bin nh qun tr doanh
nghip và đc đim khác ca công ty. C mu cng phi đc tng lên và có th bao
14
gm tt c các công ty niêm yt trên bng chính ca Bursa Malaysia. Vi nhng b
sung này, kt qu và phân tích s phong phú hn và hy vng s giúp làm sáng t nhng
bí n ca câu đ c tc.
v
Tác gi Dimitar Rafailov and Mirena Trifonova (2011)
Bài nghiên cu: The Effect of Firm Characteristics on Dividend Decisions of
Bulgarian Companies (Tác đng ca đc đim công ty đi vi chính sách c tc ca
các công ty Bulgarian)
Mc tiêu nghiên cu: nghiên cu xem các đc đim nào ca công ty quyt đnh chính

tc nm trc và có mi tng quan thun vi li nhun và quy mô công ty. Các bin
khác dng nh tác đng không đáng k đn chính sách chi tr c tc. Kt qu nh
vy cho rng các công ty ln hn có khuynh hng cao hn đ tr c tc vì li nhun
cao hn. Ngoài ra, mt s bin th hin mt tác đng không đáng k đn vic chi tr c
tc có l là mt du hiu cho thy hu ht các công ty sn xut này đang trong giai
đon non tr và vn cha phát trin mt cách thích đáng trong mi tng quan vi hot
đng th trng chng khoán ca h.
Tóm tt các kt qu nghiên cu trc đây đc trình bày  bng 2.1.
Bng 2.1. Tóm tt các kt qu nghiên cu trc đây
Tên tác gi Quc gia / Nm Kt qu nghiên cu
Dr. Y. Subba
Reddy
n  / 2002 Kt qu nghiên cu cho thy các công ty trong ngành
đin, khai thác m và công nghip đa dng đã tr c
tc cao hn, trong khi đó các công ty dt may đã chi
tr c tc ít hn. Phân tích các đc đim ca các công
ty tr c tc và công ty không tr c tc cho thy
rng các công ty chia c tc thì có li nhun nhiu
hn và có quy mô ln. Tuy nhiên, tng trng dng

Trích đoạn Dòng ti nt do (FCF) T s ut sinh li trê nt ng tài sn (ROA) Tl n (LEV)

---