B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.H CHệ MINH
oOo TRNG TH ÁNH NGUYT
A DNG HịA VÀ GIÁ TR DOANH NGHIP ậ
NGHIÊN CU T CÁC DOANH NGHIP NIÊM YT
TRÊN SÀN CHNG KHOÁN VIT NAM
LUNăVNăTHCăSăKINHăT

TP. H Chí Minh ậ 2013 B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG AI HC KINH T TP.H CHệ MINH
oOo

Nhng s liuă trongă cácă bng biu phc v cho vică phână tích,ă nhnă xét,ă
đánhăgiá đcăchínhătácăgi thu thp t cácăngunăkhácănhauăcóăghiătrongăphnătàiă
liu tham kho.ăNgoàiăra,ătrongălun vnăcònăs dng mt s nhnăxét,ăđánhăgiáă
cngănh s liu caăcácătácăgi khác, vàăđuăcóăchúăthíchăngun gc sau miătríchă
dnăđ d tra cu, kim chng.
Tác gi Trng Th Ánh Nguyt DANH MC BNG

Bng 3.1.1: Bng tng hpăcácăbin ph thuc
Bng 3.1.2: Bng tng hpăcácăbinăđc lp
Bng 3.1.3: Bng tng hpăcácăgi thuytănghiênăcu
Bng 4.2.1: Bng thngăkêămôăt cácăbin caămôăhìnhăhi quy
Bngă4.2.2ăMôăt binăgiáătr vt tri ca doanh nghip theo thi gian
Bng 4.4.1: Kt qu hi quy caăgiáătr vt tri
Bng 4.4.2: Kt qu hi quy ca hiu qu vt tri
Bng 4.4.3: Miăliênăh giaăgiáătr vt triăvàăhiu qu vt tri
Bng 4.5.1: Kt qu môăhìnhăhi quy khi c đnh binăcôngăty
Bng 4.5.2: Kt qu môăhìnhăhi quy khi c đnh bin thi gian
Bng 4.5.3: Kt qu môăhìnhăhi quy khi c đnh binăcôngătyăvàăbin thi gian
Bng 4.5.4: Kt qu hi quy vi binătngătác
Bng 4.5.5: Kt qu môăhìnhăhi quy vi binăđaădngăhóaăH
i

nghip: 24
3.1.1 Mô hình theo giá tr doanh nghip: 24
3.1.2 Mô hình đánh giá giá tr doanh nghip theo bi s (multiplier): 24
3.1.3 H s q ca Tobin (Tobin’s Q): 26
3.1.4 Value
it
: 27
3.2 Thit k vƠ la chn mô hình nghiên cu: 27
3.3 Bin vƠ gi thuyt nghiên cu: 29
3.3.1 Bin ph thuc và bin đc lp trong mô hình nghiên cu: 30
3.3.2 Các k vng v kt qu nghiên cu: 34
3.4 D liu vƠ x lý d liu: 36
3.4.1 Ngun d liu 36
3.4.2 X lý d liu và mu nghiên cu. 37
CHNG 4.NI DUNG VÀ KT QU NGHIÊN CU 39
4.1 Phơn tích ngƠnh ngh kinh doanh ca các doanh nghip trong mu
nghiên cu: 39
4.2 Phơn tích đn bin 41
4.3 Phơn tích kt qu mô hình hi quy 44
4.3.1 Kt qu hi quy ca giá tr vt tri: 44
4.3.2 Kt qu hi quy ca hiu qu vt tri: 46
4.3.3 Mi liên h gia giá tr vt tri và hiu qu vt tri: 48
4.4 Kt qu mt s mô hình hi quy khác: 50
4.4.1 Mô hình hi quy tác đng c đnh: 51
4.4.2 nh hng ca chi phí đi din: 53
4.4.3 Thay đi bin đo lng mc đ đa dng hóa: 55
4.4.4 Thay đi bin đo lng giá tr doanh nghip: 56


CHNG 1. M U

Trongăchngănày,ătácăgi nêuălênăcăs choăquáătrìnhăthc hinăđ tài,ăbaoă
gm cácăni dung sau:
 Gii thiu.
 Mcătiêuăvàăcâuăhi nghiênăcu.
 iătng, phm vi vàăphngăpháp nghiênăcu.
 B ccăđ tài.

1.1 Gii thiu:
Trongă10ănmătr liăđây,ăs lng doanh nghip trongănc m rngăquyămôă
kinhădoanhăcngănhăđaădngăhóaăngànhăngh ngàyăcàngănhiu. Nhng biu hin
thyăđcănhăbáoăcáoăthua l, loi b mt s d ánăđuăt,ăthuăhpăquyămôăkinhă
doanh, gii th nhngăcôngătyăcon,ăct gimănhânăs, v.v…ătiăcácădoanhănghip
nàyăxyăraăcngăkhôngăít.ă gócănhìnăbênăngoài,ăcóăv nhăcóăvnăđ v vic gim
giáătr vàăhiu qu kinh doanh tiăcácădoanhănghipăđaăngành.ăTuyănhiên,ăđ điăđn
kt lun rng vicăđaădngăhóaăcóănhăhngăđnăgiáătr vàăhiu qu kinh doanh hay
khôngăvnăcònălàăcâuăhi lnăchaăđc giiăđáp.
Trênăth gii, đn nay đãăcóărt nhiuăcôngătrìnhănghiênăcu v tácăđng ca
đaă dngă hóaă đnă giáă tr doanh nghip. Theo Campaăvàă Kediaă (2002), cácă doanhă
nghip la chn thc hinăđaădngăhóaăkhiăcácăliăíchăcaăđaădngăhóaălnăhnăchiă
phíăcaăđaădngăhóa.ăNhng liăíchăt đaădngăhóaăcóăth phátăsinhăt hiu qu kinh
t doăquyămôăln,ăgiaătngăkh nngăvayăn, hiu qu phânăb ngun lcăthôngăqua
cácăth trng vn ni b vàănhiu yu t khác.ăCácăchiăphíăcaăđaădngăhóaăcóăth
phátăsinhăt s phânăb khôngăhiu qu cácăngun lcăthôngăquaăth trng vn ni
b,ăkhóăkhnătrongă vicăthúcăđyăcácăhpăđng viăđiu kin tiăđaăhóa,ăkhong
cáchăthông tin giaătrungătâmăqunălýăvàănhàăqunălýăb phn, nhng hotăđng
rent-seckingăđc thc hin bi nhngănhàăqunălýăb phn.ăChínhăs chênhălch
gia nhng liăíchăvàăchiăphíăđóăs làmătngăhoc gimăgiáătr ca doanh nghip,ăvàă

Chng hnănh,ăcó nghiênăcu cho rng,ăcácădoanhănghipăcóăgiáătr vàăhiu qu
gimăđiăkhôngăphiălàăvìăvicăđaădngăhóaăkhôngăhiu qu màăvìăcácădoanhănghip
la chn thc hinăđaădngăhóa khi liăíchăđtăđc t kinh doanh theo tpăđoànăln
-4-
hnăchiăphíăcaănóă(Matsusaka, 2001;ăMaksimovicăvàăPhillips,ă2002), hocăkhiăcácă
căhi kinh doanh b cn kită(CampaăvàăKedia,ă2002). Mt khi li nhun timănngă
vàăcăhiătngătrng b thiu ht, s làmăchoăgiáătr doanh nghip gimăđiătrc khi
nóăthc hinăđaădngăhóa. iuănàyăto nênămi quan h ni sinh giaăđaădngăhóaă
vàăgiáătr doanh nghip,ăvàănuăkhôngăphátăhin ra nhng yu t niăsinhănàyăcóăth
dnăđn nhng kt lun sai lmătrongăđánhăgiáătácădng caăđaădngăhóaăviăgiáătr
vàăhiu qu kinh doanh ca doanh nghip. Campa vàăKediaă(2002)ăchoăthy rng,
mt khi bin niăsinhăđcăđiu khinăthìăs st gimăđcătínhătoánăcóăth gimăđi,ă
vàăthmăchíăcònăbinăngc liăthànhăphnăthng đi viăcácădoanhănghipăđó.
Trc thc trngăđó,ăcùngăvi mcăđíchălàătìmăhiu xem mcăđ nhăhng
caăđaădngăhóaălênăgiáătr vàăhiu qu ca doanh nghip ti th trng mi niănhă
 Vit Nam nhăth nào,ăliu rngănóăcóătngăđng vi đaăphn cácăkt qu nghiênă
cu đãăthc hin trênăth giiăhayăkhông,ăđng thiătìmăkimănguyênănhânădnăđn
s nhăhngăđó. Tácăgi thc hinănghiênăcu thc nghimăđ tàiă“a dng hóa
và giá tr doanh nghip – nghiên cu t các doanh nghip niêm yt trên sàn
chng khoán ca Vit Nam”.

1.2 Mc tiêu vƠ cơu hi nghiên cu:
Do vicănghiênăcuăsâuărng vnăđ nàyăs phiăđuăt rt nhiu thi gian
choănghiênăcuăvàăthuăthp d liu. Trong phmăviăđ tàiănày,ătácăgi mong mun
cung cp mtăcáiănhìnărõăhnăv vnăđ đaădngăhóaăcngănhănhngănhânăt tácă
đngăđn s thayăđi trongăgiáătr vàăhiu qu doanh nghip kinhădoanhăđaăngành.
 đtăđc mcătiêuătrên,ătácăgi tinăhànhănghiênăcuăđ tr liăchoăhaiăcâuăhi

nghipăđaăngành,ăđ xem loi doanh nghip nàoăcóăgiáătr vàăhiu qu caoăhn.ăBênă
cnhăđó,ăđ tàiăcngăxemăxétăch tiêuăhiu qu vt tri EXPER cóămiăliênăh vi
ch tiêuăgiáătr vt tri EXVAL nhăth nào.
- Thc hin chyămôăhìnhăhi quy theoăphngăphápăbìnhăphngănh nht
LS vàămôăhìnhăhiăquyătácăđng c đnh FEM đ xácăđnh vicătngăhoc gimăgiáă
tr vàăhiu qu ca doanh nghipăđaăngành,ăt đóăxácăđnh nguyênănhânădnăđn s
thayăđiăgiáătr vàăhiu qu ca doanh nghipăđaăngànhăsoăvi doanh nghipăđnă
ngành.
- iu chnh li cácăbin niăsuyăđ xácăđnh yu t c th làmăthayăđi giáă
tr vàăhiu qu doanh nghip.
- Sauăcùng,ăđ tàiădùngăh s Tobin’qăđ tính liăgiáătr doanh nghipăvàăđ
kimătraăđi chiu li kt qu đãăphânătíchă trên.
-6-
1.5 B cc lun vn:
Bàiălunăvnăđc thit k bao gmănmăchng,ăni dung caăcácăchngă
đcătrìnhăbàyănhăsau:
Chngă1:ăM đu
Chngă2:ăLýălunăvà cácănghiênăcu thc nghim
Chngă3:ăPhngăphápănghiênăcu
Chngă4:ăNiădungăvàăkt qu nghiênăcu
Chngă5:ăánhăgiáăkt qu nghiênăcuăvàăgiăý.

-7-
CHNG 2. Lụ LUN VÀ CÁC NGHIÊN CU THC NGHIM

cácăc đôngătngălên,ăhayănóiăkhácăhnăđóălàătngăs tngătácăgiaăcácăc đôngăvàă
ngi qunălý,ăđiuănàyălàmăchoăvic s dng ngun vnăcóăhiu qu hn,ăđng thi
s chuyn giao ngun vn t nhng b phn hotă đngăkhôngăhiu qu sang b
phnăkhácăhotăđng ttăhnăcngăs làmăchoăgiáătr doanh nghipătngălên.ă
Williamson (1970, 1975) cho rngăcácăcôngătyăthc hin đaădngăhóaănhm
tn dng nhng ngun lc hiu qu trongăđnăv ca h thôngăquaăth trng vn
ni b.ăCácăth trng vnăbênăngoàiăvàăni b khácăvi nhau v quyn kimăsoátă
đi viătàiăsn caăcôngăty.ăTàiăchínhăbênăngoàiă(víăd nhăngânăhàng)ăkhôngăs
huăcácăcôngătyămàănóăchoăvayăvn,ănhngătàiăchínhăni b (tc tr s chính) s
huăcácăcôngătyănghaălàănóăcóăquyn kimăsoátătrongăvic s dngăcácătàiăsn ca
công ty.
Gertner et al. (1994) cho thy s khácăbit trong quyn kimăsoátăgiaănhàătàiă
chínhăbênăngoàiăvàătàiăchínhăni b. Cóăba vnăđ quan trng ny sinh đi vi vic
s dng vn ni b ca các côngă ty:ă tngă khuynă khíchă giámă sát,ă gim khuyn
khíchăkinh doanhăvà b tríăliătàiăsn ttăhn.ăKhôngăgingănhăcácăngânăhàng,ătr
s chínhăcóănhiu đng lc trong vic giámăsátăcácăhotăđng caăcôngătyăcon vàă
cácănhàăqunălý, dovic giámăsátăttăhnăs đm bo li nhunăsauănày caăcôngătyă
s caoăhn. Tuyănhiên, nhcăđim ca quyn kimăsoátăca tr s chínhălàănóălàmă
gimăđngăcăcaăcácănhàăqunălýălàmăvic nhiuăhn.ăVìăcácănhàăqunălýăkhôngăcóă
quyn kimăsoátătàiăsn caăcôngăty,ăh khôngăth tn dng cácăk h liênăquanăđn
kh nngăqunălýăvàăcácăcăhi cho h,ădoăcóăs qunălýăt tr s chính.ăMt đc
đimăkhácăcaătàiăchínhăni b làăhotăđng nhăhng caăcác nhàăqunălýăcóăth
toăraăgiáătr choăcôngăty.ăKhi tngăcng s dng vn ni b, s có s tngătácă
caoăhnăgiaănhàăqunălýăvàătr s, do vynó cóăth cóănhăhngăđn quytăđnh
đuăt caăcácăb phn,vàădoăvy dnăđn vic s dng ttăhnăcácătàiăsn caăcôngă
ty. Nu mt b phn kinh doanh c th hotăđngăkémăhiu qu,thì tàiăsn caănóăcóă
th đc chuyn giao cho mt b phn khácăđ s dng hiu qu hn.ăNgc li

rngăngiăđiăvayăs khôngămcăđnh v khon n ca h thôngăquaăhìnhăthc đaă
dngăhóaănày.ăMtăkhácăkhiăvay, cácăcôngătyăđaădngăhóaădo sápănhpăthìăcăhi tr
n tngăhnăbiăvìănu mt trong nhng b phn sápănhp cóăhiu qu kinh doanh
kém,ăthìăcácăb phnăkhácăcóăth h tr bng dòngătinădătha caămình.ăVìăth s
làmăgimănguyăcăv n trongătrng hp caăđaădngăhóaăbngăsápănhp.ăiuănàyă
-10-
giúpătngăcng nim tin caăngi cho vay, dnăđn tng khiălng n caoăhnă
đi vi cácătpăđoànăđaădng hóa.
ShleiferăvàăVishnyă(1992)ăchoărngăbênăcnh vicăluăchuyn tin t caoăhnă
cácătpăđoànăcóăli th v tínhăthanhăkhon caătàiăsn.ăTàiăsn “táiăs dng” nhătàiă
snă thngă miă cóă th d dàngă thanhă khonă hnă soă viă cácă tàiă snă tngă trng
chng hnă nhăcácă côngătyăcôngăngh caoăvàăcácătàiăsnăcóătínhăchuăk nhăcácă
côngătyăthépăvàăhóaăcht. Mt tpăđoànăcóăth bánătàiăsn caămìnhăchoăcácăngànhă
côngănghip khácănhau.ăMinălàăcácătpăđoànănàyăcó kh nngăthanhăkhon v tàiă
sn, và tránhăbánătàiăsnăchoăcácăngànhăcôngănghipăcóătínhăthanhăkhonăkémăv tàiă
sn. Tpăđoànăcngăcóăcácăla chn đ thanhălýătàiăsn caămìnhăcho cácăb phnăđ
cácăgiáătr caătàiăsnăthanhălýăvnăkhôngăb nhăhng.ăVìăvy, nu mtăcôngătyă
đnăngànhăcnăbánătàiăsn caămìnhătrongămt cuc khng hongătàiăchính,ănóăcóă
th cm thyăkhóăkhn, biăvì ngànhăcôngănghip tngăđng vi h cngăđangăphi
đi mt vi cuc khng hongătngăt. Mtăkhác,ămtăcôngătyăđaădng hóaăcóăs
la chnăbánătàiăsn caămìnhăchoănhngăngànhăcôngănghipămàăítăb nhăhng bi
cuc khng hong.ăVìăvy,ăcácăcôngătyăđaădng hóaăcóăbo him chng li ri ro th
trngăvàădoăđóăcóăkh nngăn caoăhn.
2.1.1.4 Li th ca kinh t theo quy mô:
Cácădoanh nghip đaădngăhóaăcóăth tn dngăđc nhngătàiăsnăcngănhă
nhngăbíăquyt chung ca h đ phc v cho nhiuăngànhămàăh đangăthamăgiaăsn
xut.ăBênăcnhăđó,ăvicăđaădngăhóaăgiúpăchoădoanh nghip gimăđcăchiăphíăgiao

đôngăluônămun doanh nghipămìnhăhotăđng viăquyămôătiău,ăthìăngi qunălýă
li munălàmăsaoăchoădoanhănghip ca h luônăcóăquyămôăln nht,ădùărng quy
môătiăđaăđóăcóăth khôngăphiălàătiău.ăVi nhng doanh nghipăcóăquy môăcàngă
ln,ăthìăngi qunălýăcàngăcóăth kimăđc nhiu liăíchăriêngăchoăbnăthânăh
cngănhăchoănhngăngiăthânăca h.ăChínhăvìăth màănhàăqunălýăluônăcóăđng
căđ trinăkhaiăkinhădoanhăđaăngành,ăchoădùăngànhăđóăcóămangăli nhiu liăíchă
cho doanh nghip hayăcácăc đôngăhayăkhông.ăChínhăvic m rngăkinhădoanhăđi
tràănhăvy s dnăđn vic gimăgiáătr ca doanh nghip
.
Jensen (1986) cho rng, ngi qună lýă cóă xuă hng tipă thuă vàă qună lýă
nhngătàiănguyênămàăkhôngăcóătiăuăv quyămô.ăiuănàyălàădoăvic qunălýănhng
-12-
tàiă nguyênăquáăkh nhă vy s mang li cho h nhng liăíchăriêngă v qunălý.ă
Nhng liăíchăriêngănàyălàmătngăsc mnhă vàăuyătínăcaăngi qunălý. Jensen
(1986) cung cp bng chng t ngànhăcôngănghip du m ca M trong thpăniên
1970ăvàăđu nhngănmă1980ăđ cho thy rngăcácănhàăqunălýăthc s tinăhànhă
cácăhotăđngămàăcuiăcùngădnăđn mtăgiáătr caăđaădngăhóa.ăHnăna,ăcácănhàă
qunălýăcóăxuăhngă“c th”,ătcălàălàmăchoămìnhăcóăgiáătr đi viăcácăc đôngă
hocălàmăchoămìnhăkhôngăth thiuăđ côngătyăs phi rt tnăkémănu phi thay th
ngiăkhácăthayăh.
ShleiferăvàăVishnyă(1989)ăđãăxâyădng mtămôăhìnhăchínhăthc cho s c
th qunălýăvàăchoăthy rngăcácănhàăqunălýăcóăxuăhngăđuătăcácăngun lcăcóă
giáătr ca doanh nghip hocătàiăsn ca c đôngăthànhătàiăsn qunălýăc th, ngay
c khi vicăđuătănhăvyăkhông làm tiăđaăhóaăgiáătr cho doanh nghip hoc ch
s hu caănó. ShleiferăvàăVishnyă(1989)ăcungăcp mtăvíăd v c th qunălýă
thôngăquaăđuătăđng st ca mtăgiámăđcăđiuăhành.ăH cho thy rng CEO ca
ctyăđng stăcóălng tin mt ln phiăđi mt vi s la chn hocăđuătănângă

nh ítăli nhunăđcăthànhălpădi s giámăsátăca mtăngi qunălýăcóăquyn hn
ch trongăcôngăty,ălà cácădoanhănghip mi thànhălp caăcôngăty.ăNgi qunălýăca
cácăb phn nh nàyă khôngăcóănhăhngăđn s phânăb ngun vn caăcácătr s
chính.ăHaiălà,ăb phn ln vi mc li nhun cao.ăNóăcóăth đcăcoiănhălàăngànhă
kinh doanh ctălõiăcaăcôngăty.ăVnăđ phátăsinhălàădoăcácămcătiêuăkhácănhauăca tr
s chínhăvàăqunălýăca b phnănày.ăi vi tr s chính,mcătiêuălàătiăđaăhóaăgiáă
tr caă côngătyătrongă khiăqunălýăb phn munăcóămtăngânăsáchălnăhn.ăNgi
qunălýăca b phn lnăhnăcóănhiu quyn lcăhnătrong vic nhăhngăđnăquáă
trìnhăraăquytăđnhătrongăcôngăty.ăTr s chínhădaătrênăcácăthôngătinăđcăđaăraăbi
ngi qunălýăb phn ca b phn ln (thôngătinăriêng) vàăcácăđcătínhăđángăchúăýă
caăcácăb phn nh (thôngătinăđiăchúng)ăđ quytăđnhăbaoănhiêuăvn s đc phână
b cho b phn nh. Hotăđng nhăhng biăngi qunălýăb phn lnăhnăcngă
liênăquanăđn mt phn chiăphíă ca tr s chính.ăVnăđ bt ngun t gia tr s
chínhăvàăcácănhàăqunălýăb phnăcóăth đcămôăt nhălà mt vnăđ nguy himătiêuă
chunăđoăđc. Tr s chínhăkhôngăth quanăsátăxemăngi qunălýăb phn ln cóăb
nhăhng bi nhng vnăđcá nhânăđn vic thit k cácăhpăđng hayăkhông, đ t
-14-
đóăcóăth ngnăchn hocăchoăphépăcácăhotăđng nhăhng caăcácănhàăqunălýăb
phn ln.
ScharfsteinăvàăSteină(2000)ăgiiăthíchădaătrênăs khôngăhiu qu thôngăqua tr
cp chéoă(cross-subsidisation) cácăngunătàiănguyênătrongth trng vn ni b. S
khôngăhiu qu ca tr cp chéoăxyăraăkhiăcácăngun lcăđcăphân b quáănhiu
vàoănhngăngànhăcóăcăhiătngătrngăkémăvàăđuătăquáăítăvàoănhngăngànhăcóăcă
hiătngătrng tt.
Rajanăetăal.ă(2000)ăđ xut rngăđng lcăđngăsauăphânăb khôngăhiu qu
trong mt tpăđoànăđaădng hóaălàăs đaădngăcácăcăhiăđuătăvà s phânăb cácă
ngun lc giaăcácăb phnăcôngăty.ă đây,ăôngăchiaăraăthànhăhai loiăcăhiăđuătă

lýăb phn khiăđóăs lyăđc liăíchăcáănhânăt cácăđnăv caămình.ăNhng liăíchă
cáănhânălàăhàmăs tngălênătheoădoanhăthuăca b phn. uătăcàngăcaoătrongămt b
phnăcóănghaălàădoanhăthuăvàăliăíchăcáănhânăcàngăcaoăchoăcácănhàăqunălý b phn.
Doăđóăcácănhàăqunălýăb phnăkhôngăcóăđngăcăđ tit l tìnhătrng thc s caăcácă
b phn ca h.ăChoeăvàăYină(2009)ăđ xut rngăcáchăduyănhtăđ tríchăxutăthôngă
tin trung thc t cácănhàăqunălýăb phnălàăthng cho h khi h tit l thôngătină
trung thcănhălàăhìnhăthcăthuêăthôngătin.ăNhăvyăcóătn ti mt s đánhăđi gia
cácăliăíchăca th trng vn ni b vi vic phânăchiaăcácăngun lcăvàăphânăb li
choăcácăd ánămang li giáătr tt nhtăvàăchiătiêuăchoăvic t chc th trng vn ni
b trongăcácătpăđoàn,ăchng hnănhătinăthuêăthôngătinăkhiămàănóăcóămcăcaoăhn.ă
H cngăchoăthy rng, tinăthuêăthôngătinănóiăchungălàălnăhnătrongăcácătpăđoànăsoă
viăcácăcôngătyăđnăngành.ăCuiăcùngăh lp lun rngăkhiăcácăchiăphíăcaoăhnăliăíchă
ca th trng vn ni b thìăcácăcôngătyătpăđoànăcóăgiáătr gim điăvàăngc li.ăCácă
đcăđim đángăchúăýăcaămôăhìnhăca này làăvic gimăgiáătr doăđaădngăhóaă đâyă
khôngăphiălàăsn phm caăphânăb saiăcácăngunătàiănguyênătiăcácăth trng vn
ni b màăvìădoătinăthuêăthôngătinăthanhătoánăchoăcácănhàăqunălýăb phn.

-16-
2.2 Các nghiên cu thc nghim đánh giá giá tr ca các doanh nghip đa
dng hóa:
2.2.1 a dng hóa làm gim giá tr doanh nghip:
2.2.1.1 Paper1: “Diversification and Firm Value in New Zealand”(Andre J.Bate
- 2007)
a) Ni dung nghiên cu:

(Leverage)+

4
(Dividend dummy)
i
+
5
(Proportion of intangible assets)
i
+
6
(Operating margin)
i
+
i

Excess performance
i
=ă 
0
+ă 
1
(Diversification dummy)
i
+ă 
2
(Size)
i
+ă 
3i

đimăkhácăca doanh nghip khôngăđcăphùăhp khi kt hp vi nhau, hocăcngă
cóăth do s côălp v đaălýăvàăth trng caăcácădoanh nghip  NewZealand, dn
đnătìnhătrngălàăcácădoanh nghip nàyăkhaiăthácăcn kităcácăcăhiătngătrng ri
sauăđóămi tinăđn thc hinăđaădng hóa,ăvàăđiuănàyăcngălàmăchoăcácădoanh
nghip đaădngăhóaăcóăgiáătr gimăđi.
- Ngoàiăra, khi kim tra s gimăsútăv giáătr vàăhiu qu caănghiênăcuănày,ă
ôngăkhôngătìmăthyăđc miăliênăquanănàoăgia vic gimăgiáătr vi gim hiu
qu, và s xungăđt gia liăíchăcaăcácădoanh nghip con.

2.2.1.2 Paper 2: “Corporate Diversification, Relatedness, and Firm Value:
Evidence from Korean Firm” - Sung C.Bae và Taek Ho Kwon (2008)
a) Ni dung nghiên cu:
- S.C.BaeăvàăT.H.Kwonhc hin nghiênăcuătrênăcácădoanhănghip sn xut ti
HànăQuc t nmă1994-2000 vi mu khoăsát bao gm 2.894ănm-doanh nghip,
gópăphn quan trngăđi viăcácălýăthuytăliênăquanăđn vicăđaădngăhóaă cácăkhíaă
cnh sau:
-18-
1, SungăC.BaeăvàăTaekăHoăKwon chn laăcácădoanhănghip ti th trng
mi niălàătiăHànăQucăđ nghiênăcuăxemăgiáătr caăcác doanh nghip kinh doanh
theo dng tpăđoànăcóăgimăđiăsoăvi doanh nghipăkinhădoanhăđnăl hayăkhông?
2,  đâyăông phânăbit ra hai loiăđaădngăhóa:ălàăđaădngăhóaăkhôngăliênăkt,
tcălàăngànhăkinhădoanhămiăkhôngăk thaăđc h thng kinh doanh snăcó ca
doanh nghip;ăvàăđaădngăhóaăliênăkt, tcălàăngànhăkinhădoanhămi s k thaăđc
h thng kinh doanh snăcóăca doanh nghip.
3, Mu khoăsátăgmă6ănm,ătrongăđóăcó 3ănmătrc khi xy ra cuc khng
hongăvàoănmă1997ăvàă 3ănmăsauă khng hong. Vàăkimătraăxemăgiáătr doanh
nghipătrcăvàăsauăkhng hongăcóăs thayăđiănhăth nào?

i
+







+







+
i

FV
i
= b
0
+ b
1
LASST
i
+ b
2


+







+
i

 đây,ăch s đoălng mcăđ đaădngăhóaăđc ng dng t ch s đaădngăhóaă
ca Caves (1980): 







;  







;  

hóa,ăcuătrúcăc đông,ăvàăgiáătr doanh nghipăcóătácăđng vi nhau nhăth nào?
b) Mô hình nghiên cu:
S.S.Chen và K.W.Honghiênăcuăgiáătr doanh nghip theo h s Tobin’săq:
Tobin’sq
i
= a
0
+ a
1
Inder_ownership
i
+ a
2
Outside_block_ownership
i
+
a
3
Log(assets)
i
+ a
4
Log(firm_age)
i
+ a
5
R&D
i
+ă
i