B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM Phan Th Cm Tú
CÁC YU T TÁC NG N HIU QU KINH DOANH
CA NGỂN HÀNG THNG MI TI VIT NAM

LUN VN THC S KINH T TP. H Chí Minh - Nm 2014

ngân hàng thng mi ti Vit Nam” là công trình do chính tôi nghiên cu và thc hin
di s hng dn khoa hc ca GS. TS. Dng Th Bình Minh
Các s liu trong lun vn đc s dng trung thc, các thông tin trong lun vn
đc ly t nhiu ngun và đc ghi chú chi tit v ngun ly thông tin.

TP. H Chí Minh, ngày ……tháng……nm 2014
Tác gi lun vn Phan Th Cm Tú
MC LC
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
DANH MC CÁC THUT NG VIT TT
DANH MC CÁC BNG BIU
DANH MC  TH
M đu 1
1. Lý do chn đ tài 1
2. Mc tiêu nghiên cu 1
3. Phm vi nghiên cu 2
4. D liu nghiên cu vƠ phng pháp nghiên cu 2
4.1. D liu nghiên cu 2
4.2. Phng pháp nghiên cu 3
6. im mi vƠ Ủ ngha ca lun vn 3
7. Kt cu ca lun vn 4
Chng 1. C s lý thuyt đánh giá các yu t tác đng đn hiu qu
kinh doanh ca ngơn hƠng thng mi 5
1.1. Khái nim ngơn hƠng thng mi và hiu qu kinh doanh ca
ngơn hƠng thng mi 5
1.2. Các ch tiêu đánh giá hiu qu kinh doanh ca ngân hàng

1.4.1.1.2. Các nghiên cu trên th gii t nm 2000 đn nay v các
yu t tác đng đn hiu qu kinh doanh ca ngân hàng thng mi 15
1.4.1.2. Tình hình nghiên cu trong nc v các yu t tác đng
đn hiu qu kinh doanh ca ngân hàng thng mi 18
1.4.1.2.1. Nghiên cu ca Nguyn Vit Hùng (2008) 18
1.4.1.2.2. Nghiên cu ca tác gi Liu Thu Trúc và
Võ Thành Danh (2012) 20
1.4.1.2.3. Nghiên cu ca Nguyn Phúc Cnh (2012) 20
1.4.2. Mô hình nghiên cu các yu t tác đng đn hiu qu
kinh doanh ca ngân hàng thng mi ti Vit Nam 21
1.4.2.1. Các yu t ni ti ca ngân hàng thng mi 21
1.4.2.1.1. Quy mô ngân hàng 21
1.4.2.1.2. Vn ch s hu 22
1.4.2.1.3. Tính thanh khon 22
1.4.2.1.4. S lng và cht lng cho vay 23
1.4.2.1.5. Kh nng huy đng vn 24
1.4.2.1.6. Hiu qu s dng tài sn 24
1.4.2.1.7. Nng lc qun lý chi phí hot đng 25
1.4.2.1.8. Nng sut lao đng ca nhân viên 25
1.4.2.1.9. Cu trúc thu nhp – chi phí 25
1.4.2.1.10. Loi hình s hu ca ngân hàng 26
1.4.2.2. Các yu t ngoi sinh 26
1.4.2.2.1. c trng ca ngành ngân hàng 26
1.4.2.2.2. c đim kinh t v mô 28
Kt lun chng 1 31
Chng 2. Phơn tích các yu t tác đng đn hiu qu kinh doanh
ca ngơn hƠng thng mi ti Vit Nam 32
2.1. Tình hình kinh doanh ca các ngơn hƠng thng mi
ti Vit Nam giai đon nm 2006-2013 32
2.1.1. S lng và quy mô các ngân hàng thng mi ti Vit Nam

ngơn hƠng thng mi ti Vit Nam 63
2.5.1. Các yu t ni ti tác đng đn hiu qu kinh doanh ca
ngân hàng thng mi ti Vit Nam 63
2.5.2. Các yu t ngoi sinh tác đng đn hiu qu kinh doanh ca
ngân hàng thng mi ti Vit Nam 64
Kt lun chng 2 66
Chng 3. Gii pháp và kin ngh nhm kim soát các yu t tác đng
đn hiu qu kinh doanh ca ngơn hƠng thng mi ti Vit Nam 67
3.1. Gii pháp đi vi các ngơn hƠng thng mi ti Vit Nam 67
3.1.1. Tng cng các khon thu ngoài lãi 67
3.1.2. Cân bng gia ngun vn huy đng và cho vay 68
3.1.3. X lý và hn ch n xu phát sinh 68
3.1.4. S dng hiu qu ngun nhân lc 69
3.1.5. Qun lý vic s dng tài sn 70
3.1.6. Tng vn ch s hu phù hp tng giai đon 70
3.1.7. Nâng cao qun lý chi phí hot đng 71
3.1.8. Nâng cao hot đng ca b máy kim tra, giám sát
đc lp và thng xuyên 71
3.1.9. Gii pháp khác 72
3.2. Kin ngh đi vi Ngơn hƠng NhƠ nc, Chính ph 73
3.2.1. Kin ngh đi vi Ngân hàng Nhà nc 73
3.2.2. Kin ngh đi vi Chính ph 74
3.3. Các gii pháp h tr khác 76
Kt lun chng 3 77
Kt lun 78
DANH MC TÀI LIU THAM KHO
Ting Vit
Ting Anh
Cng thông tin đin t
PH LC

NH: ngân hàng
NHNN & LD: Ngân hàng nc ngoài và liên doanh
NHTM: ngân hàng thng mi
NHTM CP: ngân hàng thng mi c phn
NHTM QD: ngân hàng thng mi quc doanh
NIM: t l thu nhp lãi cn biên
NLA: t l d n thun trên tng tài sn
OEA: t l chi phí qun lý trên tng tài sn
OIA: t l thu nhp trên tng tài sn
RI: t l lãi sut thc
RGDP: t l tng trng tng sn phm quc ni hàng nm đƣ điu chnh lm phát.
ROA: T l thu nhp trên tng tài sn
ROE: t l thu nhp trên vn ch s hu
ROL: t l li nhun sau thu trên chi phí cho nhân viên
T: t l thu thu nhp doanh nghip trên li nhun trc thu ca ngân hàng
TMCP: thng mi c phn
U: t l tht nghip hàng nm
VCBS: Công ty trách nhim hu hn Chng khoán Ngân hàng Thng Mi C Phn
Ngoi Thng Vit Nam
DANH MC CÁC BNG BIU

Trang
Bng 2.1: Thông tin d liu nghiên cu 40
Bng 2.2: Bình quân ch s ROA qua các nm theo tng nhóm ngân hàng 41
Bng 2.3: Bình quân ch s ROE qua các nm theo tng nhóm ngân hàng 42
Bng 2.4: Bình quân ch s NIM qua các nm theo tng nhóm ngân hàng 43
Bng 2.5: Mt s ch tiêu khác v hiu qu kinh doanh ca các ngân hàng 44
Bng 2.6: Tng hp tng quan gia các bin theo mô hình thu hi đc 54

DANH MC  TH

 có chin lc qun tr thích hp trong tng giai đon, các ngân hàng cn phi
bit rõ yu t nào là tác đng đn đn hiu qu kinh doanh ca ngân hàng.
Trong các nghiên cu trc đây ti Vit Nam v các yu t nh hng đn hiu
qu hot đng ca ngân hàng, các nghiên cu đnh lng thì đa s chú trng vào các
yu t thuc đc trng riêng ca ngân hàng, còn li là mt s bài nghiên cu đnh tính.
Bài nghiên cu “CÁC YU T TÁC NG N HIU QU KINH DOANH CA
NGÂN HÀNG THNG MI TI VIT NAM” nhm đa ra đánh giá tng quát
nht v các yu t tác đng đn hiu qu kinh doanh ca ngân hàng  3 cp đ: cp đ
tng ngân hàng, cp đ ngành, cp đ v mô.
2. Mc tiêu nghiên cu
Bài nghiên cu thc hin phân tích, đánh giá và kt lun v các yu t tác đng
đn hiu qu kinh doanh ca ngân hàng thng mi ti Vit Nam trong giai đon 2006-
2013.
2
T đó, đa ra các gii pháp và kin ngh nhm kim soát các yu t tác đng đn
hiu qu kinh doanh ca các ngân hàng thng mi ti Vit Nam trong thi gian ti.
Mc tiêu nghiên cu c th là:
Thit lp mi quan h có ý ngha thng kê gia các yu t đc đa ra vi hiu
qu kinh doanh ca ngân hàng theo mt mô hình xác đnh.
Bài nghiên cu nhm giúp tr li câu hi:
- Các yu t nào tác đng đn hiu qu kinh doanh ca ngân hàng thng mi, t
các cp đ đc đim riêng ca tng ngân hàng, đc đim ngành đn tình hình kinh t v
mô.
-  tng cp đ, yu t c th nào là có mi quan h vi hiu qu kinh doanh ca
ngân hàng và mc đ tác đng là bao nhiêu.
Kt qu mong đi:
- Xây dng đc mô hình đnh lng xác đnh các yu t tác đng đn hiu qu
kinh doanh ca ngân hàng thng mi.
- Kim đnh mô hình cho mu nghiên cu trong giai đon 2006-2013.
- ánh giá các yu t tác đng đn hiu qu kinh doanh ca các ngân hàng

ngành, đc đim tng ngân hàng. ng thi, bài lun vn s dng thêm 1 bin đ đo
lng hiu qu kinh doanh ca các ngân hàng thng mi là NIM (t l thu nhp lãi
cn biên). Ngoài ra, d liu nghiên cu ca lun vn bao gm các ngân hàng đc
phân chia theo loi hình s hu nhm so sánh và đa ra đánh giá đi vi các ngân hàng
thng mi có loi hình s hu khác nhau.
Ý ngha:
Kt qu nghiên cu ca bài lun vn không ch giúp đnh hng cho công tác
qun tr ca các nhà lƣnh đo ngân hàng mà còn có ý ngha đi vi các c quan Chính
4
ph, Ngân hàng Nhà nc và Hip hi ngân hàng dùng làm c s đ đa ra các quy
đnh và chính sách phù hp trong tng giai đon.
6. Kt cu ca lun vn
Lun vn có kt cu gm 3 phn chính:
- Chng 1. C s lý thuyt đánh giá hiu qu kinh doanh ca ngân hàng thng
mi
- Chng 2. Phân tích và đánh giá các yu t tác đng đn hiu qu kinh doanh
ca các ngân hàng thng mi  Vit Nam
- Chng 3. Mt s kin ngh nhm nâng cao hiu qu kinh doanh ca các ngân
hàng thng mi  Vit Nam
5
CHNG 1. C S LÝ THUYT ÁNH GIÁ CÁC YU T TÁC NG
N HIU QU KINH DOANH CA NGÂN HÀNG THNG MI
1.1. Khái nim ngơn hƠng thng mi và hiu qu kinh doanh ca ngân
hƠng thng mi
Theo Peter S. Rose, “ngân hàng là các t chc tài chính cung cp mt danh mc
các dch v tài chính đa dng nht, đc bit là tín dng, tit kim và dch v thanh toán
và thc hin nhiu chc nng tài chính nht so vi bt k mt t chc kinh doanh nào
trong nn kinh t”
Ti Vit Nam, theo điu 4, Lut các t chc tín dng Vit Nam s 47/2010/QH12
quy đnh: “Ngân hàng thng mi là loi hình ngân hàng đc thc hin tt c các hot

ROE =
Li nhun ròng
Vn ch s hu (Vn t có bình quân)
ROE đo lng t l thu nhp cho các c đông ca ngân hàng. Nó th hin thu
nhp mà các c đông nhn đc t vic đu t vn vào ngân hàng.
ROE ph thuc vào kh nng sinh li ca tài sn mà ngân hàng nm gi và c
cu ngun vn ca ngân hàng. ROE ca ngân hàng s tng nu hiu qu s dng tài
sn ca ngân hàng tng hoc t trng vn ch s hu ca ngân hàng trên tng ngun
vn gim. Ngoài ra, ta còn có th xét thy:
ROE
=
Thu nhp sau thu
x
Tng thu t hot đng
x
Tng tài sn
Tng thu t hot đng
Tng tài sn
Vn ch s hu
ROE = t l sinh li hot đng x t l hiu qu s dng tài sn x t trng vn ch
s hu.
Trong đó:
- T l sinh li hot đng phn ánh hiu qu ca vic qun lý chi phí vá các chính
sách đnh giá dch v. Ch tiêu này càng ln chng t ngân hàng kim soát tt các
ngun thu và gim đc chi phí hot đng.
- Hiu qu s dng tài sn phn ánh các chính sách qun lý danh mc đu t đc
bit là cu trúc và thu nhp ca tài sn.
7
- T trng vn ch s hu (chính xác là nghch đo ca t trng vn ch s hu)
phn ánh chính sách đòn by tài chính. T trng này càng ln thì ri ro phá sn ca

EPS =
Thu nhp sau thu
Tng s c phiu thng phát hành
Nguyên tc c bn v qun tr tài chính đƣ khng đnh rng ti đa hóa giá tr c
phiu ca ngân hàng là mc tiêu then cht cn đc u tiên hn các mc tiêu khác.
1.2.5. Chênh lch lãi sut bình quân
Chênh lch lãi sut bình quân tc là chênh lch lãi sut đu vào và đu ra ca
ngân hàng. ây là ch tiêu truyn thng đánh giá thu nhp ca ngân hàng, đo lng
hiu qu đi vi hot đng trung gian ca ngân hàng trong quá trình huy đng vn và
cho vay, đng thi đo lng cng đ cnh tranh trong th trng ca ngân hàng.
Trong điu kin các yu t khác không đi, chênh lch lãi sut bình quân ca ngân
hàng s gim khi cng đ cnh tranh tng lên, buc ngân hàng phi tìm cách bù đp
mc chênh lch lãi sut b mt đi.
Chênh lch lãi
sut bình quân
=
Thu t lãi
-
Tng chi phí lãi
Tng tài sn sinh li
Tng ngun phi tr
1.2.6. T l hiu sut s dng tài sn c đnh
T l này gm 2 phn:
- Mc thu lãi bình quân trên tài sn
- Mc thu ngoài lãi bình quân trên tài sn
Tng thu t hot đng
=
Thu nhp lãi
+
Thu nhp ngoài lãi

C th nh sau:
1.3.1. Các yu t ni ti ca ngân hàng tác đng đn hiu qu kinh doanh ca
ngân hàng thng mi
1.3.1.1. Quy mô và cht lng tài sn
Khi quy mô tài sn tng lên, ngân hàng có th m rng hot đng nh đa bàn
hot đng, tng th phn khách hàng … T đó, giúp ngân hàng thng mi có điu kin
nâng cp cht lng phc v, tng cng cung cp các sn phm ca mình đn khách
hàng nhanh chóng và hiu qu, t đó giúp tng doanh thu và li nhun ca ngân hàng
thng mi.
10
Tuy nhiên, không phi bt c khi nào tng quy mô tài sn ca ngân hàng thì có
th tng li nhun, khi quy mô tài sn tng lên đòi hi vic qun lý phi đc thc hin
tt hn. c bit là cht lng tài sn cn đc chú trng quan tâm, nu không ri ro
s cao hn và tác đng xu đn hiu qu hot đng ca ngân hàng. Chng hn, nu
tng tng tài sn mà trong đó, cho vay khách hàng ri ro cao tng nhanh thì kh nng
thu hi thp và s nh hng đn kt qu kinh doanh ca ngân hàng.
1.3.1.2. Vn ch s hu
i vi các ngân hàng thng mi, vn ch s hu tuy chim t trng nh trong
tng ngun vn nhng nó đóng vai trò rt quan trng. Vn ch s hu hay vn t có
luôn đc chú trng nhm đm bo ngân hàng thng mi hot đng an toàn và hiu
qu. Do đó, trong các quy đnh v t l an toàn vn ti thiu ca Basel I, Basel II,
Basel III đƣ quy đnh mc ti thiu ca vn t có.
Vn t có là yu t quan trng trong qun tr ri ro ca ngân hàng. Ngun vn t
có cao và n đnh s giúp ngân hàng thng mi có nn tng vng chc, hn ch ri ro
phá sn, to nim tin t khách hàng, t đó giúp hot đng ca ngân hàng n đnh và
hiu qu hn. Tuy nhiên, vn t có ln mà không đc qun lý cht ch s d dn đn
vn đ ri ro đo đc, s dng không hiu qu.
1.3.1.3. Nng lc qun tr, điu hành
Nng lc qun tr, điu hành th hin  c ch t chc b máy qun lý, c cu ban
điu hành, chính sách nhân s, hiu qu s dng chi phí và tính hu hiu ca c ch

Các ngân hàng thng mi trong hot đng ca mình ngoài vic phi tuân th theo
pháp lut, các vn bn di lut còn phi tuân th quy đnh ca ngân hàng nhà nc
ban hành tng ng vi tng thi k v lãi sut, d tr bt buc, hn mc cho vay,
trích lp d phòng… Khi các quy đnh này thay đi, buc các ngân hàng phi nm bt
kp thi đ có chin lc kinh doanh phù hp. Mt mt, các quy đnh ca pháp lut
12
giúp các ngân hàng hot đng trong mc an toàn, qun lý cht ch, mt mt nó cng
gây khó khn cho các ngân hàng trong vic thích ng và thay đi chin lc.
Cui cùng, mc đ phát trin ca ngành ngân hàng là yu t không th không k
đn. Khi tng th mt ngành nào đó có mt trình đ phát trin nht đnh thì các đn v
trong ngành đó mi có th phát trin tng ng đc.
1.3.2.2. c đim kinh t v mô
Môi trng kinh t, chính tr, xã hi có nh hng rt ln đn hot đng kinh
doanh ca ngân hàng. Trình đ phát trin ca nn kinh t mt phn quyt đnh trình đ
phát trin ca ngành ngân hàng. ng thi, các ngân hàng hot đng phi phù hp vi
đnh hng phát trin nn kinh t ca đt nc.
Trong giai đon nn kinh t phát trin n đnh, hot đng sn xut kinh doanh
đc duy trì và m rng có hiu qu, các ngân hàng thng mi có điu kin tt đ
kinh doanh vì nhu cu vn và nhu cu s dng sn phm dch v ngân hàng cng tng
lên.
Ngc li, nu nn kinh t ri vào suy thoái, sn xut trì tr có th khin các ngân
hàng khó phát trin, vic cung cp sn phm dch v b gim sút, n quá hn tng …
dn đn gim sút hiu qu hot đng ca ngân hàng.
1.4. Mô hình nghiên cu v các yu t tác đng đn hiu qu kinh doanh ca
ngơn hƠng thng mi
1.4.1. Mô hình nghiên cu trong và ngoài nc v các yu t tác đng đn
hiu qu kinh doanh ca ngân hàng thng mi
1.4.1.1. Các mô hình nghiên cu trên th gii v các yu t tác đng đn hiu qu
kinh doanh ca ngân hàng thng mi
1.4.1.1.1. Các mô hình nghiên cu trên th gii trc nm 2000 v các yu t tác