B GIÁO DC ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM
NGÔ TH NGC DIP
O LNG
CÁC THÀNH PHN GIÁ TR THNG HIU
CÀ PHÊ TRUNG NGUYÊN LUN VN THC S KINH T
LUN VN THC S KINH T NGI HNG DN KHOA HC: TS. BÙI THANH TRÁNG TP. H Chí Minh – 2013
LI CAM OAN Tôi cam đoan rng đ tài này là do chính tôi thc hin, các s liu thu thp và
kt qu phân tích trong đ tài là trung thc, đ tài không trùng vi bt k đ tài
nghiên cu khoa hc nào.
TP. HCM, ngày tháng nm
Hc viên thc hin
Ngô Th Ngc Dip
1.4.2. Phng pháp nghiên cu: 3
1.5. Tng quan v các đ tài nghiên cu mô hình giá tr thng hiu: 4
1.6. B cc: 5
CHNG 2. C S LÝ THUYT & MÔ HÌNH NGHIÊN CU THÀNH
PHN GIÁ TR THNG HIU CÀ PHÊ TRUNG NGUYÊN 7
2.1. Khái nim thng hiu: 7
2.2. Khái nim giá tr thng hiu: 8
2.2.1. Giá tr thng hiu theo quan đim tài chính: 8
2.2.2. Giá tr thng hiu theo quan đim ngi tiêu dùng: 9
2.3. Tm quan trng ca thng hiu đi vi doanh nghip và đi vi ngi tiêu
dùng: 9
2.3.1. Tm quan trng ca thng hiu đi vi doanh nghip: 9
2.3.2. Tm quan trng ca thng hiu đi vi ngi tiêu dùng: 11
2. 4. Các mô hình thành phn giá tr thng hiu trên th gii & Vit Nam: 11
2.4.1. Nghiên cu các thành phn giá tr thng hiu theo Aaker: 11
2.4.2. Nghiên cu các thành phn giá tr thng hiu theo Keller: 15
2.4.3. Nghiên cu các thành phn giá tr thng hiu theo Kim & Kim: 16
2.4.4. Nghiên cu các thành phn giá tr thng hiu theo Nguyn ình Th &
Nguyn Th Mai Trang: 17
2.4.5. Tóm tt các thành phn giá tr thng hiu da trên các nghiên cu trc đó:
22
2.5. Tng quan v thng hiu cà phê Trung Nguyên: 23
2.5.1. Tng quan v các đi th cnh tranh chính ca cà phê Trung Nguyên : 23
2.5.2. Tng quan v vn đ phát trin thng hiu cà phê Trung Nguyên: 25
2.6. xut các thành phn giá tr thng hiu cà phê Trung Nguyên: 34
CHNG 3.THIT K NGHIÊN CU 38
3.1. Quy trình nghiên cu: 38
3.2. Nghiên cu s b: 40
3.2.1. Thit k nghiên cu đnh tính: 40
3.2.2. Kt qu nghiên cu đnh tính: 41
4.5. Thng kê mô t các thành phn giá tr thng hiu cà phê Trung Nguyên: 68
CHNG 5. KT LUN 72
5.1. Kt lun: 72
5.2. Kin ngh: 73
5.2.1. Kin ngh đánh giá li các công c marketing mà Trung Nguyên đã và đang
s dng: 73
5.2.2. Mt s kin ngh nhm nâng cao tng thành phn giá tr thng hiu cà phê
Trung Nguyên: 74
5.2.2.1. Nâng cao mc đ nhn bit thng hiu: 74
5.2.2.2. Nâng cao cht lng cm nhn: 76
5.2.2.3. Nâng cao lòng ham mun thng hiu: 77
5.2.2.3. Nâng cao lòng trung thành thng hiu: 78
5.3. Hn ch ca nghiên cu và hng nghiên cu tip theo: 79
TÀI LIU THAM KHO
PH LC DANH MC CÁC T VIT TT
FMCG : Fast Moving Consumer Goods - Nhóm hàng tiêu dùng
CP : C phn
TP. HCM : Thành ph H Chí Minh
ANOVA : Phân tích phng sai (Analysis Variance)
EFA : Phân tích nhân t khám phá (Exploratory Factor Analysis)
Sig. : Mc ý ngha quan sát (Observed significance level)
SPSS : Phn mm thng kê cho khoa hc xã hi (Statistical Package for the
Social Sciences)
VIF : H s nhân t phóng đi phng sai (Variance inflation factor)
NB : Nhn bit thng hiu
HM : Ham mun thng hiu
Bng 4.10. Bng ANOVA th nghim ngu nhiên hoàn toàn theo tui 65
Bng 4.11. Kim đnh phng sai đng nht theo ngh nghip 66
Bng 4.12. ANOVA th nghim ngu nhiên hoàn toàn theo ngh nghip 66
Bng 4.13. Kim đnh phng sai đng nht theo nhóm thu nhp 66
Bng 4.14. Bng ANOVA th nghim ngu nhiên hoàn toàn theo nhóm thu nhp 67
Bng 4.15. Kim đnh phng sai đng nht theo trình đ chuyên môn 67
Bng 4.16. ANOVA th nghim ngu nhiên hoàn toàn theo trình đ chuyên môn 68
Bng 4.17. Thng kê mô t thành phn nhn bit thng hiu 68
Bng 4.18. Thng kê mô t thành phn ham mun thng hiu 69
Bng 4.19. Thng kê mô t thành phn cht lng cm nhn 69
Bng 4.20. Thng kê mô t thành phn trung thành thng hiu 70
DANH MC CÁC HÌNH V
Hình 2.1. Các thành phn ca giá tr thng hiu theo Aaker 15
Hình 2.2: Các thành phn giá tr thng hiu theo Keller 16
Hình 2.3: Các thành phn giá tr thng hiu theo Kim & Kim (2005) 17
Hình 2.4: Các thành phn giá tr thng hiu theo Nguyn ình Th & Nguyn Th
Mai Trang 22
Hình 2.5. Mô hình nghiên cu giá tr thng hiu cà phê Trung Nguyên 37
1
CHNG 1. TNG QUAN TÀI NGHIÊN CU
1. 1. Lý do chn đ tài:
Ngay t khi manh nha ý đnh thành lp doanh nghip, ý thc to dng
thng hiu đã đc ngi thành lp doanh nghip quan tâm. i vi các
doanh nghip mi thành lp, nhiu doanh nghip gp không ít khó khn trong
đu trng thành ca hai thng hiu chính ca doanh nghip là Cà phê rang
xay Trung Nguyên và Cà phê hòa tan G7. Trong phm vi bài nghiên cu này,
cm t Thng hiu cà phê Trung Nguyên đc tác gi đ cp là nói đn
Thng hiu cà phê rang xay Trung Nguyên - Cà phê rang xay Trung Nguyên
là mt trong nm thng hiu ca Công ty C phn Trung Nguyên, bao gm:
Thng hiu Weasel, Thng hiu Legendee, Thng hiu Trung Nguyên,
Thng hiu cà phê hòa tan G7, Thng hiu Passiona.
Thng hiu cà phê rang xay Trung Nguyên đã tri qua chng đng 17
nm đc xây dng và phát trin, đây là thng hiu đu tiên mà doanh
nghip xây dng k t ngày đu thành lp vào nm 1996. Vi thng hiu cà
phê rang xay Trung Nguyên, doanh nghip đã có nhiu chin lc Marketing,
chin lc phát trin sn phm và chin lc phát trin thng hiu trong
nhng nm qua. Nhng đn nay vn cha có mt báo cáo đánh giá nào mang
tính khoa hc nghiên cu, đo lng và đánh giá v các thành phn giá tr
thng hiu cà phê rang xay Trung Nguyên.
Vi mong mun đa ra các kt lun mang tính khoa hc, nhm cung cp
thêm thông tin cho nhà qun tr có c s đo lng giá tr thng hiu cà phê
rang xay Trung Nguyên, đánh giá đúng v tm quan trng ca giá tr thng
hiu, góp phn vào vic phát trin và nâng cao giá tr thng hiu Cà phê rang
xay Trung Nguyên trên th trng. T đó doanh nghip có th hin thc hóa
mc tiêu thng lnh th phn cà phê Vit Nam trong giai đon 2013 – 2015.
ng thi cng giúp tác gi có thêm c hi, kin thc và kinh nghim
nghiên cu v các thành phn giá tr thng hiu Cà phê rang xay Trung
Nguyên. Vì vy, tác gi đã chn đ tài “o lng các thành phn giá tr
3
thng hiu cà phê Trung Nguyên” làm đ tài nghiên cu lun vn sau đi
hc.
các thành phn giá tr thng hiu ca các nghiên cu trc đó mà tác
gi tham kho. Các thông tin đc thu thp t nghiên cu đnh tính s
là c s đ khám phá, điu chnh và b sung cho thang đo các thành
phn giá tr thng hiu mà tác gi đã đa ra.
Phng pháp đnh lng: tin hành kho sát ngi tiêu dùng có s
dng cà phê Trung Nguyên ti Thành ph H Chí Minh thông qua
bng câu hi.
1. 5. Tng quan v các đ tài nghiên cu mô hình giá tr thng hiu:
Các thành phn ca giá tr thng hiu và đo lng giá tr thng hiu là
đ tài đc nhiu nhà nghiên cu thc hin. Mt s nghiên cu trc đây phân
tích giá tr thng hiu các ngành ngh khác nhau nh:
Nguyn Trng Sn & Trn Trung Vinh, 2011 thc hin nghiên cu
đo lng giá tr thng hiu da vào khách hàng: điu tra thc t ti
th trng ô tô Vit Nam. Nghiên cu này đng trên Tp chí khoa hc
và công ngh à Nng (s 3/2011). Nghiên cu đã phân tích các yu
t cu thành giá tr thng hiu, mi quan h và tác đng ln nhau
gia các yu t đó đi vi các thng hiu ô tô ti Vit Nam.
Trn Th Ngc Oanh, 2013 thc hin đ tài đo lng các thành phn
giá tr thng hiu trà tho mc Dr Thanh. Trong nghiên cu này, tác
gi đã gii quyt hai mc tiêu là: xác đnh các thành phn giá tr
thng hiu trà tho mc Dr Thanh, đ xut mt s gii pháp cho
doanh nghip Tân Hip Phát nm nâng cao giá tr thng hiu trà tho
mc Dr Thanh.
5
Nguyn ình Th & Nguyn Th Mai Trang, 2002 thc hin đ tài
các thành phn giá tr thng hiu và đo lng chúng trong th trng
giá tr thng hiu cà phê Trung Nguyên.
Chng 3. Thit k nghiên cu: trình bày quy trình nghiên cu và
phng pháp nghiên cu
Chng 4. Kt qu nghiên cu: đánh giá so b thang đo, kim đnh thang
đo và kim đnh mô hình nghiên cu
Chng 5. Kt lun & kin ngh: bao gm các ni dung chính v kt qu
ca nghiên cu, mt s kin ngh nhm phát trin giá tr thng hiu cà phê
Trung Nguyên. 7
CHNG 2. C S LÝ THUYT & MÔ HÌNH NGHIÊN CU
THÀNH PHN GIÁ TR THNG HIU CÀ PHÊ TRUNG NGUYÊN
2. 1. Khái nim thng hiu:
cung cp cho khách hàng mc tiêu các giá tr mà h đòi hi. Theo quan đim
này, sn phm là mt thành phn ca thng hiu, ch yu cung cp các li
ích chc nng cho ngi tiêu dùng.
Theo quan đim ca Lut Vit Nam: Theo lut s hu trí tu ca Quc
hi Nc Cng hòa xã hi ch ngha Vit Nam, s 59/2005 thì không có khái
nim thng hiu. Ti iu 4 – Khon 16 ca lut này thì “Nhãn hiu là du
hiu dùng đ phân bit hàng hóa, dch v ca các t chc, cá nhân khác nhau”
2. 2. Khái nim giá tr thng hiu:
Thut ng “Giá tr thng hiu” xut hin vào nhng nm 80 bi mt s
công ty và nhanh chóng đc s quan tâm ca các nhà nghiên cu. Nhiu nhà
nghiên cu trên th gii đã cng hin nhng nghiên cu hàn lâm v vn đ này
nh Aaker (1991), Srivastava & Shocker (1992), Keller (1993, 1998). Nhìn
chung, giá tr thng hiu đc đnh ngha theo hai quan đim chính là theo
quan đim tài chính và theo quan đim ngi tiêu dùng.
2.2.1. Giá tr thng hiu theo quan đim tài chính:
Giá tr thng hiu theo quan đim tài chính là giá tr quy v hin ti ca
thu nhp mong đi trong tng li nh có thng hiu.
Theo John Brodsky (Tp đoàn NPD): giá tr thng hiu là s hiu
qu v doanh thu và li nhun mà doanh nghip thu đc t nhng n
lc marketing ca nhng nm trc đó so vi thng hiu cnh tranh.
Theo Peter Farquhar (Trng Claremont Graduate): giá tr thng
hiu là phn giá tr tng thêm cho doanh nghip và khách hàng ca sn
phm đc gn thng hiu đó.
9
2.2.2. Giá tr thng hiu theo quan đim ngi tiêu dùng:
Theo Keller (Trng Darthmouth College): giá tr thng hiu là kin
trung thành ca khách hàng c. Trong tình hình kinh t hin ti, các đi th
cnh tranh luôn sáng to và tung ra th trng nhng sn phm vt tri, có
kh nng cnh tranh cao thì s tin tng ca khách hàng vào cht lng và uy
tín ca sn phm ca mt thng hiu là điu ht sc quan trng.
Th hai, doanh nghip có kh nng tip cn th trng d dàng và sâu
rng hn ngay c khi doanh nghip tip tc tung mt chng loi hàng hóa mi
ra th trng. Vi mt thng hiu mnh, doanh nghip có th vn dng ti đa
sc mnh kênh phân phi, nhn đc s hp tác tt t các nhà phân phi và t
các đim bán. iu này giúp doanh nghip duy trì th trng hin ti và m
rng th trng t đó tng doanh s bán hàng, tng li nhun và tng thu nhp
cho doanh nghip, đng thi to ra c hi thâm nhp và chim lnh th trng
đi vi các thng hiu mnh.
Th ba, doanh nghip có th thit lp mt chính sách giá cao và ít l
thuc vào các chng trình khuyn mãi. Hàng hóa mang thng hiu ni ting
có th bán giá cao hn so vi các hàng hóa tng t nhng mang thng hiu
xa l. Nh chính sách giá cao mà doanh nghip càng có thêm đc li nhun.
Th t, doanh nghip có th thu hút đu t mt cách thun li hn,
thng hiu ni ting không ch to ra nhng li th nht đnh cho doanh
nghip trong quá trình bán hàng và cung cp dch v, mà còn to điu kin và
nh là mt s đm bo thu hút đu t và gia tng các quan h bán hàng. Khi đã
mang thng hiu ni ting, các nhà đu t s không còn e ngi khi đu t vào
doanh nghip và c phiu ca doanh nghip. iu này s to ra môi trng
thun li cho doanh nghip trong kinh doanh, góp phn gim giá thành sn
phm và nâng cao sc cnh tranh ca hàng hóa và doanh nghip.
Cui cùng, giá tr thng hiu to ra rào cn đ hn ch s thâm nhp th
trng ca các đi th cnh tranh mi
12
(1) S nhn bit thng hiu:
Nhn bit thng hiu to ra giá tr theo nhng cách khác nhau, đem đn
s kt ni cho các hình nh ca thng hiu. Nhn bit thng hiu to ra s
gn gi, quen thuc đi vi ngi tiêu dùng. Ngi tiêu dùng thng chn
nhng thng hiu mà mình đã bit bi vì h cm thy đc an toàn và thoi
mái hn. Ngi ta thng ngh rng mt thng hiu đc nhiu ngi bit
đn thì đáng tin cy hn và cht lng s tt hn. Thông thng thì mi ngi
thng chn la sn phm có thng hiu đc bit đn thay vì chn sn
phm mà h cha tng nghe thy. Vic đu tiên trong quá trình mua hàng ca
khách hàng là chn ra mt nhóm các thng hiu đ xem xét. Trong trng
hp này thì nhng thng hiu không đc bit đn s không có c hi đc
chn la và đc mua (Aaker, 1991).
(2) Cht lng cm nhn:
Cht lng cm nhn có th đc đnh ngha là nhn thc ca khách
hàng v cht lng tng th hoc s u vit ca mt sn phm hay dch v
(Aaker, 1991). Mt thng hiu thng đi kèm theo mt cm nhn tng th
ca khách hàng v cht lng sn phm. Chng hn, vi các sn phm ca
Toyota thì ngi tiêu dùng thng liên tng đn s bn b, khi nói đn Sony
thì ngi tiêu dùng thng liên tng đn s sáng to v công ngh vi nhng
tính nng vt tri ca sn phm.
Cht lng cm nhn s nh hng trc tip đn quyt đnh mua sm và
s trung thành ca khách hàng, đc bit là trong trng hp ngi mua không
có thi gian hoc không th nghiên cu k các tính nng ca sn phm trc
khi mua. Cht lng cm nhn còn h tr cho vic xác đnh mt chính sách
giá cao nhm to ra li nhun nhiu hn đ tái đu t vào vic xây dng
thng hiu. Ngoài ra, cht lng cm nhn còn đóng vai trò to ln trong vic
m rng thng hiu. Nu mt thng hiu đc đánh giá cao mt sn phm
Cp đ th t là nhng ngi thc s yêu thích thng hiu. S yêu
thích ca h có th da trên mt hình tng, các kinh nghim s dng
14
hoc s cm nhn tt v cht lng sn phm. Nhng ngi cp đ
th t thng có nhiu cm xúc v thng hiu, xem thng hiu đó
nh mt ngi bn gn gi.
Cp đ cao nht là nhng khách hàng cam kt. H cm thy là ngi
t hào là ngi s dng thng hiu. i vi h, thng hiu cng
quan trng nh tính nng sn phm, nó còn nh là mt biu tng đã
th hin h là ai trong xã hi. S tin tng ca h vào thng hiu còn
cho thy qua vic h s gii thiu thng hiu đó cho ngi khác.
Lòng trung thành thng hiu có th xem là mt tài sn chin lc ca
doanh nghip, nu đc qun lý và khai thác tt s có kh nng đem li nhiu
li ích cho doanh nghip. Vic xây dng đc lòng trung thành ca khách
hàng có th gim chi phí tip th, vì thông thng thì vic tìm kim mt khách
hàng mi s tn kém hn rt nhiu so vi vic duy trì đc mt khách hàng
c. iu này đc bit quan trng trong th trng mà vic chuyn đi sang s
dng các sn phm ca đi th cnh tranh d dàng. Doanh nghip còn đc
mt li ích rt ln khi nhng khách hàng trung thành s gii thiu và thuyt
phc ngi thân và bn bè s dng sn phm ca doanh nghip. Ngoài ra, s
trung thành thng hiu s làm cho đi th cnh tranh nn chí trong vic tìm
cách lôi kéo khách hàng mi vì chi phí mà h b ra s rt ln mà hiu qu thì
không cao. Lòng trung thành thng hiu cng góp phn giúp doanh nghip có
thêm thi gian đ ng phó vi các mi đe da t các đng thái mi ca đi th
cnh tranh (Aaker, 1991).
(4) Các thuc tính đng hành ca thng hiu:
Theo Aaker, các thuc tính đng hành ca thng hiu là bt c nhng
S nhn bit thng hiu
Lòng trung thành thng hiu
Cht lng cm nhn
Các thuc tính đng hành
ca thng hiu