B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
NGÔ TH THÚY HNG HOÀN THIN H THNG KIM SOÁT NI B
TI CÁC DOANH NGHIP SN XUT VÀ
KINH DOANH GM S TRểN A BÀN TNH
BỊNH DNG
LUN VN THC S KINH T
TP. H CHÍ MINH – NM 2013
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
Tp.HCM, ngày………tháng…….nm 2013
Hc viên thc hin
Ngô Th Thúy Hng MC LC
Trang ph bìa
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc ch vit tt
Danh mc bng biu, hình, ph lc
PHN M U
CHNG 1: C S Lụ LUN V H THNG KIM SOÁT NI B
TRONG DOANH NGHIP 1
1.1 NH NGHA KIM SOÁT NI B VÀ H THNG KIM SOÁT NI
B… 1
1.1.1 KIM SOÁT NI B 1
1.1.2 H THNG KIM SOÁT NI B 3
1.2 LCH S PHÁT TRIN CA H THNG KIM SOÁT NI B 4
1.2.1 GIAI ON S KHAI 4
1.2.2 GIAI ON HÌNH THÀNH 5
1.2.3 GIAI ON PHÁT TậIN 5
1.2.4 THI K HIN I (THI K HU COSO – T 1992 N NAY) 6
1.3 CÁC B PHN CU THÀNH H THNG KIM SOÁT NI B THEO
1.5 TRÁCH NHIM V KIM SOÁT NI B 25
1.5.1 HI NG QUN Tậ 25
1.5.2 NHÀ QUN LÝ 25
1.5.3 KIM TOÁN VIÊN NI B 26
1.5.4 NHÂN VIÊN 26
1.5.5 CÁC I TNG KHÁC BÊN NGOÀI 26
1.6 NHNG LI ÍCH VÀ NHNG HN CH CA H THNG KIM SOÁT
NI B 26
1.6.1 NHNG LI ÍCH CA H THNG KIM SOÁT NI B 26
1.6.2 NHNG HN CH CA H THNG KIM SOÁT NI B 27
1.7 C IM CA HOT NG SN XUT GM S CHI PHI N H
THNG KSNB 28
1.7.1 YU T CON NGI 28
1.7.2 YU T T CHC HOT NG SN XUT KINH DOANH 28
1.7.3 YU T CHT LNG SN PHM VÀ TH HIU CA NGI
TIÊU DÙNG 29
CHNG 2: THC TRNG V H THNG
KIM SOÁT NI B TI
CÁC DOANH NGHIP SN XUT VÀ KINH DOANH GM S TRểN A
BÀN TNH BỊNH DNG 31
2.1 GII THIU CHUNG TÌNH HÌNH HOT NG VÀ PHÁT TRIN CA
CÁC DOANH NGHIP SN XUT VÀ KINH DOANH GM S TRÊN A
BÀN TNH BÌNH DNG 31
2.1.1 VÀI NờT S LC V LCH S HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TậIN
CA NGÀNH SN XUT GM S BÌNH DNG
4
31
2.1.1.1 Giai đon trc nm 1975 31
2.1.1.2 Giai đon sau nm 1975 33
2.1.2 QUY TậÌNH SN XUT GM S 37
DOANH NGHIP SN XUT VÀ KINH DOANH GM S TRÊN A BÀN
TNH BÌNH DNG 65
2.3.1 U IM 65
2.3.2 NHNG HN CH 66
2.3.3 NGUYÊN NHÂN 67
CHNG 3: MT S GII PHÁP HOÀN THIN H THNG KIM SOÁT
NI B CHO CÁC DOANH NGHIP SN XUT VÀ KINH DOANH GM
S TRểN A BÀN TNH BỊNH DNG 69
3.1 QUAN IM HOÀN THIN H THNG KIM SOÁT NI B CHO
CÁC DOANH NGHIP SN XUT VÀ KINH DOANH GM S TRÊN A
BÀN TNH BÌNH DNG 69
3.1.1 QUAN IM K THA 69
3.1.2 QUAN IM PHÙ HP 70
3.1.3 QUAN IM PHÁT TậIN 70
3.2 CÁC GII PHÁP HOÀN THIN H THNG KIM SOÁT NI B CHO
CÁC DOANH NGHIP SN XUT VÀ KINH DOANH GM S TRÊN A
BÀN TNH BÌNH DNG 70
3.2.1 GII PHÁP I VI MÔI TậNG KIM SOÁT 70
3.2.2 GII PHÁP I VI HOT NG ÁNH GIÁ ậI ậO 72
3.2.3 GII PHÁP I VI HOT NG KIM SOÁT 73
3.2.4 GII PHÁP I VI HOT NG THÔNG TIN VÀ TậUYN
THÔNG 74
3.2.5 GII PHÁP I VI HOT NG GIÁM SÁT 75
3.3 KIN NGH 75
3.3.1 I VI C QUAN QUN LÝ NHÀ NC 75
3.3.2 I VI CÁC DOANH NGHIP SN XUT VÀ KINH DOANH GM
S……. 77
DANH MC CH VIT TT
BCTC : Báo cáo tài chính
KSNB : Kim soát ni b DANH MC BNG BIU
Bng 2.1 : Doanh thu ca ngành gm s Bình Dng t nm 2008 đn nm
2012
Bng 2.2 : Thng kê kt qu kho sát v môi trng kim soát
Bng 2.3 : Thng kê kt qu kho sát v đánh giá ri ro
Bng 2.4 : Thng kê kt qu kho sát v hot đng kim soát
Bng 2.5 : Thng kê kt qu kho sát v thông tin và truyn thông
Bng 2.6 : Thng kê kt qu kho sát v giám sát DANH MC CÁC HỊNH
Hình 2.1 : Các giai đon ca quy trình sn xut gm s
DANH MC CÁC PH LC
Ph lc 1 : Danh sách các doanh nghip gm s trên đa bàn tnh Bình Dng
đc kho sát.
Ph lc 2 : Bng câu hi kho sát v h thng kim soát ni b ti các doanh
nghip sn xut và kinh doanh gm s trên đa bàn tnh Bình Dng.
Ph lc 3 : Bng tng hp s liu kho sát v h thng kim soát ni b ti các
doanh nghip sn xut và kinh doanh gm s trên đa bàn tnh Bình
Dng. PHN M U
1. Tính cp thit ca đ tài:
Bình Dng là tnh thuc loi mnh ca c nc v sn xut và xut khu gm
“Hoàn thin h thng kim soát ni b Công ty C phn u t & Kinh
doanh FICO”, Dng Th Lan ài, 2012.
“Hoàn thin h thng kim soát ni b ti Vin thông Bình Dng”, Mai
Xuân Thy, 2012.
“Hoàn thin h thng kim soát ni b ti Tng Công ty in lc Min
Trung”, Võ Th Minh Th, 2012.
“Hoàn thin và xây dng h thng kim soát ni b cho các doanh nghip
nh và va trên đa bàn thành ph H Chí Minh”, Nguyn Th Bích Hip, 2012.
“Hoàn thin h thng kim soát ni b ti Ngân hàng thng mi C phn
Sài Gòn Thng tín”, Trn Dng Khôi Nguyên, 2013.
Nhìn chung các đ tài nghiên cu khoa hc trên đã góp phn hoàn thin h
thng kim soát ni b ti mt đn v c th, ti các doanh nghip thuc loi hình
va và nh. Các đ tài đã nêu lên đc thc trng h thng kim soát ni b và đa
ra các gii pháp phù hp vi đi tng kho sát.
Tuy nhiên, các tác gi vn ch dng li ti mt đn v c th, ti các doanh
nghip va và nh nói chun, Do đó các nghiên cu vn còn hn ch là cha áp dng
đc vào tng ngành ngh c th. Do vy, đ đáp ng nhu cu qun lý cng nh
phù hp vi đc đim ngành ngh nên tác gi chn đ tài “Hoàn thin h thng
kim soát ni b ti các doanh nghip sn xut và kinh doanh gm s trên đa bàn
tnh Bình Dng” làm đ tài nghiên cu ca mình.
3. Mc tiêu nghiên cu:
Trên c s lý lun v h thng kim soát ni b và thc t kho sát ti mt s
doanh nghip sn xut và kinh doanh gm s trên đa bàn tnh Bình Dng đ đ ra
các gii pháp nhm hoàn thin h thng kim soát ni b cho các doanh nghip này.
4. i tng và phm vi nghiên cu:
i tng nghiên cu là thc trng xây dng h thng kim soát ni b ti các
doanh nghip sn xut và kinh doanh gm s trên đa bàn tnh Bình Dng.
Phm vi nghiên cu:
- Thi gian nghiên cu: đ tài và s liu s cp thu thp t tháng 04/2013 đn
Ngoài phn m đu, ph lc và tài liu tham kho, đ tài đc kt cu làm ba
chng:
Chng 1: C s lý lun v h thng kim soát ni b trong doanh nghip
Chng 2: Thc trng v h thng kim soát ni b ti các doanh nghip sn xut
và kinh doanh gm s trên đa bàn tnh Bình Dng.
Chng 3: Mt s gii pháp hoàn thin h thng kim soát ni b cho các doanh
nghip sn xut và kinh doanh gm s trên đa bàn tnh Bình Dng. 1
1 CHNG 1: C S Lụ LUN V H THNG
KIM SOÁT NI B TRONG DOANH NGHIP
1.1 NH NGHA KIM SOÁT NI B VÀ H THNG KIM SOÁT
NI B
1.1.1 KIM SOÁT NI B
Có rt nhiu đnh ngha khác nhau v kim soát ni b, hin nay đnh ngha
đc chp nhn rng rãi là đnh ngha ca COSO
1
nm 1992: “Kim soát ni b là
mt quá trình b chi phi bi ngi qun lý, hi đng qun tr và các nhân viên ca
đn v, nó đc thit lp đ cung cp mt s bo đm hp lý nhm đt đc các
mc tiêu sau đây:
- S hu hiu và hiu qu ca hot đng.
- S tin cy ca báo cáo tài chính.
- S tuân th pháp lut và các quy đnh”.
2
nghip hiu rõ v trách nhim và quyn hn ca mình bi vì mi thành viên tham
gia vào doanh nghip vi kh nng, kin thc, kinh nghim và nhu cu khác nhau.
Vì vy, đ KSNB hu hiu, cn phi xác đnh mi liên h, nhim v và cách thc
thc hin chúng ca tng thành viên đ đt đc các mc tiêu ca doanh nghip.
m bo hp lý
KSNB ch có th cung cp s đm bo hp lý ch không th đm bo tuyt
đi cho các nhà qun lý trong vic đt đc mc tiêu ca doanh nghip. iu này
do nhng hn ch tim tàng trong quá h thng KSNB nh nhng sai lm ca con
ngi khi đa ra quyt đnh, s thông đng ca các cá nhân hay s lm quyn ca
các nhà qun lý có th vt khi kim soát ni b, mi quan h gia li ích và chi
phí ca vic thit lp h thng KSNB.
Các mc tiêu
Mi doanh nghip thng đt ra các mc tiêu chin lc cn đt ti bao gm
mc tiêu chung cho toàn đn v, hay mc tiêu c th cho tng hot đng, tng b
phn trong doanh nghip. Có 3 nhóm mc tiêu sau:
Nhóm mc tiêu v hot đng: nhn mnh đn s hu hiu và hiu qu ca
vic s dng ngun lc. 3
Nhóm mc tiêu v báo cáo tài chính (BCTC): nhn mnh đn tính trung thc
và đáng tin cy ca BCTC mà doanh nghip cung cp.
Nhóm mc tiêu v s tuân th: nhn mnh đn vic tuân th pháp lut và các
quy đnh.
S phân chia các nhóm mc tiêu nh trên ch mang tính cht tng đi vì mt
mc tiêu c th có th xp vào hay nhiu loi trong ba nhóm mc tiêu nêu trên. S
phân chia các loi mc tiêu này nhm giúp doanh nghip kim soát các phng
các kênh cung cp vn cng phát trin kp thi đ đáp ng nhu cu m rng quy mô
ca các doanh nghip. Các công ty kim toán đc lp ra đi nhm đm nhim chc
nng xác nhn tính trung thc và hp lý ca các thông tin trên BCTC, là c s đ
các kênh cung cp vn có cái nhìn tng quan v tình hình tài chính ca doanh
nghip.
Khi thc hin k thut ly mu, các kim toán viên tin tng vào h thng
KSNB do đn v đc kim toán s dng trong vic x lý, tp hp các thông tin đ
lp BCTC. Vì vy các kim toán viên bt đu quan tâm đn KSNB. Thut ng
“kim soát ni b” bt đu xut hin t giai đon này. Hình thc ban đu ca KSNB
là kim soát tin và t cuc cách mng công nghip.
n nm 1905, Robert Montgomery, đng thi cng là sáng lp viên, đng
thi cng là sang lp viên ca công ty kim toán Lybrand, Ross Bros &
Montgomery, đã đa ra ý kin v mt s vn đ liên quan đn KSNB trong tác
phm “Lý thuyt và thc hành kim toán”.
n nm 1929, thut ng “kim soát ni b” đc đ cp chính thc trong
mt Công b ca Cc D tr Liên Bang Hoa K (Federal Reserve Bulletin).
Nm 1936, Hip hi K toán viên công chng Hoa K (AICPA) trong mt
công b cng đã đnh ngha KSNB. c bit là sau v phá sn ca các công ty ln
có c phiu niêm yt trên th trng chng khoán nh MC Kesson & Robbins,
Drayer Hanson mà y ban chng khoán Hoa K (SEC) ch trích công ty kim toán
đã không chú trng đúng mc v h thng kim tra và KSNB, thì vic nghiên cu
và đánh giá v KSNB ngày càng đc chú trng. 5
1.2.2 GIAI ON HỊNH THÀNH
Vào nm 1949, AICPA công b công trình nghiên cu đu tiên v KSNB vi
1.2.4 THI K HIN I (THI K HU COSO ậ T 1992 N
NAY)
Sau Báo cáo COSO 1992, hàng lot nghiên cu v KSNB trong nhiu lnh vc
khác nhau đã ra đi.
Phát trin theo hng kim toán đc lp: Các chun mc kim toán ca
Hoa K cng chuyn sang s dng Báo cáo COSO làm nn tng đánh giá h thng
KSNB, bao gm: SAS 78 (1995), SAS 94 (2001).
Phát trin theo hng công ngh thông tin: Nm 1996, Bn tiêu chun có
tên “Các mc tiêu kim soát trong công ngh thông tin và các lnh vc liên quan”
(CoBIT – Control Objectives for Information and Related Technology) do Hip hi
v kim soát và kim toán h thng thông tin (ISACA – Information System Audit
and Control Association) ban hành.
Phát trin v phía qun tr: Nm 2004, COSO chính thc ban hành Báo
cáo COSO 2004 (ERM) da trên c s báo cáo COSO 1992.
Phát trin cho doanh nghip nh: Nm 2006, COSO trin khai nghiên
cu và ban hành hng dn “Kim soát ni b đi vi báo cáo tài chính – Hng
dn cho các công ty đi chúng quy mô nh” (gi tt là COSO Guidance 2006)
H thng chun mc kim toán quc t (ISA – International Standard on
Auditing) cng s dng Báo cáo ca COSO khi yêu cu xem xét h thng KSNB
trong kim toán BCTC, c th là: ISA 315 “Hiu bit v tình hình kinh doanh, môi
trng hot đng đn v và đánh giá ri ro các sai sót trng yu”, ISA 265 “Thông
báo v nhng khim khuyt ca kim soát ni b”.
Phát trin theo hng kim toán ni b: Các chun mc ca IIA không đi
sâu nghiên cu các thành phn ca KSNB, vì IIA là mt thành viên ca COSO nên
v nguyên tc không có s khác bit gia đnh ngha ca IIA và COSO.
Phát trin theo hng chuyên sâu vào nhng ngành ngh c th: Báo
cáo Basel (1998) ca y ban Basel v giám sát ngân hàng (BCBS – Basel
Committee on Banking Supervision) đã đa ra khuôn kh v KSNB trong ngân
tính trung thc và các giá tr đo đc, cn gim thiu các áp lc và c hi phát sinh
gian ln, cn truyn đt, hng dn đ nhân viên ý thc đc cái gì đúng và cái gì
sai.
3
Ngun: COSO, 2013. Internal Control – Intergrated Framework - Overview 8
1.3.1.2 Cam kt v nng lc
Nng lc phn ánh kin thc và k nng cn thit đ hoàn thành nhim v ca
tng cá nhân trong t chc. Nhà qun lý cn xác đnh rõ yêu cu v nng lc cho
mt công vic nht đnh và c th hóa nó thành các yêu cu v kin thc và k
nng. Khi xác đnh nng lc cn thit, nhà qun lý cn cân nhc gia vic giám sát
và yêu cu v nng lc ca các nhân viên, đng thi cân nhc gia nng lc và chi
phí.
1.3.1.3 Hi đng Qun tr vƠ Ban kim soát
Môi trng kim soát ch
u nh hng đáng k bi Hi đng qun tr và y ban kim toán. Tính hu
hiu ca nhân t này ph thuc vào s đc lp ca Hi đng Qun tr và y ban
kim toán vi Ban điu hành, kinh nghim và uy tín ca các thành viên trong Hi
đng qun tr, mc đ tham gia, mc đ giám sát và các hành đng ca các Hi
đng qun tr đi vi hot đng công ty. S hu hiu còn ph thuc vào vic Hi
đng Qun tr và y ban kim toán phi hp vi ngi qun lý trong vic gii
quyt các khó khn liên quan đn vic thc hin k hoch. Bên cnh đó, s phi
hp gia Hi đng qun tr và y ban kim toán vi kim toán ni b và kim toán
đc lp cng là mt nhân t nh hng đn môi trng kim soát.
nhân gn nht trong các hot đng kinh doanh hàng ngày, tng quyn lc cho cp
di đ h quyt đnh nhanh chóng giúp gim thi gian truyn đt, ra quyt đnh và
đáp ng yêu cu khách hàng…n v cn phi xác đnh mc đ thích hp trong
vic y quyn, khuyn khích s ch đng ca các cá nhân, cùng vi th tc giám
sát hu hiu đi vi vic y quyn.
1.3.1.7 Chính sách nhơn s
Chính sách nhân s là các chính sách liên quan đn vic tuyn dng, hng
nghip, đào to, đánh giá, t vn, đng viên, khen thng và k lut. Chính sách
nhân s có nh hng đáng k đn s hu hiu ca môi trng kim soát thông qua
tác đng đn các nhân t khác trong môi trng kim soát nh nng lc ca đi ng
nhân viên, tính chính trc và các giá tr đo đc… 10
Chính sách nhân s phù hp, xác đáng và kp thi s là đng lc cho tng cá
nhân trong đn v phn đu tt hn, cng nh vi đi ng nhân viên có nng lc và
đáng tin cy s giúp gim bt các th tc kim soát, gim bt nhng ri ro cho đn
v.
1.3.2 ÁNH GIÁ RI RO
Mi đn v luôn phi đi phó vi hàng lot ri ro t bên trong ln bên ngoài.
iu tiên quyt đ đánh giá ri ro là thit lp mc tiêu. Mc tiêu phi đc thit lp
các mc đ khác nhau và phi nht quán. ánh giá ri ro là quá trình nhn dng
và phân tích nhng ri ro nh hng đn vic đt đc mc tiêu, t đó có th qun
tr đc ri ro. Do điu kin kinh t, đc đim và hot đng kinh doanh, nhng quy
đnh luôn thay đi, nên c ch nhn dng và đi phó ri ro phi liên kt vi s thay
đi này.
1.3.2.1 Xác đnh mc tiêu ca đn v
Cm t “trung thc và đáng tin cy” đc dùng trong mc tiêu BCTC bao gm
BCTC trình bày hp lý, tuân th nhng nguyên tc k toán đc chp nhn rng rãi
hay các quy đnh có liên quan. làm rõ mc tiêu hp lý thì phi tha mãn nhng
c s dn liu sau:
- Hu hiu và phát sinh
- y đ
- Quyn và ngha v
- ánh giá hoc phân b
- Trình bày và công b
Mc tiêu tuân th: Mc tiêu này phi phù hp vi các quy đnh và lut l
đang áp dng.
Trùng lp mc tiêu: Mc tiêu theo cách phân loi này có th trùng lp hay
h tr cho mt mc tiêu khác. S sp xp vào mt loi mc tiêu nào đôi khi còn ph
thuc vào tình hung c th.
S liên kt mc tiêu: Nhng mc tiêu trong đn v không đc đc lp mà
chúng phi b sung và liên kt cho nhau. Mc tiêu mc đ toàn đn v phi phù
hp vi nng lc và trin vng ca t chc và phi phù hp vi nhng mc tiêu và
chc nng ca tng b phn kinh doanh. Nhng mc tiêu chung cho toàn đn v 12
phi đc chia thành nhng mc tiêu nh hn, phù hp vi chin lc chung và
liên kt vi nhng hot đng trong toàn b c cu t chc.
Nu mc tiêu chung phù hp vi thông l hay nhng công vic đã thc hin
trc đó, s liên kt trên s thy rõ ràng. Ngc li, nu mc tiêu khác vi nhng gì
đã thc hin trong quá kh, nhà qun lý phi tìm cách đ liên kt hay phi qun lý
nhng ri ro gia tng.